شنبه 23 شهریور 1342 / 25 ربیعالثانی 1383 / 14 سپتامبر 1963
5 بازدید
± پاسخ آیتالله میلانی به اهالی تویسرکان
آیتالله میلانی به پرسش جمعی از اهالی تویسرکان دربارة انتخابات آینده چنین پاسخ داد «با وضع موجود و عدم آزادی قلم و بیان و زندانی بودن عدهای رجال صالح، هر نوع شرکت در انتخابات جائز نیست. شرعاً و عقلاً، مبارزه با آن و مطالبة حکومت مشروع قانونی وظیفه میباشد».[1]
± واگذاری تعمیرات مدرسة فیضیه به آیتالله گلپایگانی
ساواک تهران به ریاست ساواک گزارش داد چندی پیش با آیتالله گلپایگانی دربارة مرمت مدرسة فیضیه صحبت شد اما از آنجا که آیتالله گلپایگانی، موافقت نکردند، در غیاب وی ادارة اوقاف مشغول اجرای تعمیرات شد. مولوی افزود فرماندار در تماس تلفنی خود گفت چون تعمیرات مزبور در غیاب آیتالله گلپایگانی شروع شده بود، ایشان پس از مراجعت کمی ناراحت شده از اینجانب خواستند که بقیه تعمیرات مدرسه فیضیه را بعهده گیرند. نواب جانشین رئیس ساواک تهران در گزارش اظهار میکند واگذاری تعمیرات به آیتالله گلپایگانی بهتر است «زیرا مردم نمیتوانند اظهار نظر کنند که دولت مدرسه را خراب کرد و خودش به تعمیر آن همت گماشت و ضمناً از نظر صرف بودجه به نفع مملکت خواهد بود».[2]
± دومین دادگاه تجدید نظر پروندة متهمان 15 خرداد
دومین جلسة علنی دادگاه تجدید نظر آرای صادره برای پرونده متهمان 15 خرداد به ریاست سرلشگر امینزاده در پادگان عشرتآباد تشکیل شد. سرهنگ پرویز قانع در مقام دادستان در جلسة امروز حضور داشت.[3]
± موج امیدواری در زندان
انتشار خبرهای بیرون در میان زندانیان، موجبات امیدواری و خشنودی آنان را فراهم کرد. آیتالله طالقانی و پرویز دو تن از زندانیان نهضت آزادی ایران، در بازگشت از دادگاه به بند، این اخبار را به زندان منتقل کردند: تأثیر اعلامیة امینی در بین مردم، عصبانیت و ناراحتی شدید مردم از جبهة ملی و سکوت آنان، اعتراض شدید دانشجویان به سران جبهة ملی، انتشار اعلامیة تحریم انتخابات از سوی شورای اجرایی جبهة ملی، استقبال مردم از نهضت آزادی و مراجعات زیاد از تهران و ولایت برای اسمنویسی. عباس رادنیا ضمن اشاره به تأثیر انتشار این خبرها در میان زندانیان مینویسد، متأسفانه هیچ اقدام مؤثری برای برهم زدن این انتخابات قلابی صورت نگرفته و برنامهای نیز برای روز اخذ رأی اعلام نشده است.[4]
± گردهمایی اعضای حوزههای انتخاباتی
اعضای حوزههای انتخاباتی که پنجشنبه موفق به تشکیل جلسه نشده بودند، گرد هم آمدند و پس از انتخاب هیأت رئیسة خود، نتیجة نشست را به وزارت کشور ارسال کردند. نمایندگان فرمانداری نیز گزارش افراد غایب را به وزارت کشور فرستادند تا به زودی جانشینان آنها معرفی شوند.[5]
± اجتماع انتخاباتی جمعی از مهندسان شرکتهای ساختمانی
بعدازظهر امروز جمعی از مهندسان و اقشار گوناگون مردم به دعوت مهندسان شرکتهای ساختمانی کاندیداهای مؤتلفه در هتل ونک اجتماع کردند. در این گردهمایی نخست کاظم جفرودی، به نمایندگی از مهندسان در تجلیل از «تحولات عظیم» مملکت در «سایة رهبری خردمندانة شاه» سخن گفت. وی سپس حمایت شرکتهای ساختمانی را از شریفامامی و ریاضی نامزدهای نمایندگی شورا و سنا اعلام نمود. در ادامه شریفامامی در سخنانش بر یکپارچگی کاندیداهای مؤتلفه تأکید کرد و گفت هر کس به وی معتقد است میبایست دیگران را نیز تأیید نماید زیرا این «سی نفر کاندیدای سنا و شورا یک واحد هستند». عبدالله ریاضی دیگر کاندیدای ائتلافی نیز گفت من در گذشته دیگران را از شرکت در امور سیاسی منع میکردم اما اکنون که شرایط متفاوت شده احساس میکنم در مجلس میتوانم بیشتر به مردم خدمت کنم.[6]
± برنامة کانون مترقی در انتخابات
حسنعلی منصور طی سخنانی در تشریح دورنمای مجلس آینده گفت اساس برنامة آینده بر رفع بحران اقتصادی و بیکاری، ایجاد کار، افزایش درآمد کارگران و کشاورزان خواهد بود. وی افزود منافعی که در شش مادة مصوب ملت برای حقوق کارگری تعریف شده صحیح است و دولت موظف است چنان برنامههای توسعة اقتصادی را پیش برد که علاوه بر صاحبان صنایع، کارگر نیز از آن بهرهمند شود.[7] نوری اسفندیاری نیز دربارة هدف اصلی مجلسین گفت نمایندگان میبایست از شش مادة مصوب ملت برای خیر و صلاح مردم استفاده کنند. وی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع اتحاد کارگر و کشاورز با سایر اقشار ملت و حضور زنان در انتخابات اشاره نمود.[8]
± جلسة انتخاباتی ورزشکاران
بعدازظهر امروز ورزشکاران باشگاه ملکمنصور شهرری، هفتمین جلسة انتخاباتی خود را در محل باشگاه برگزار کردند. در این تجمع ابتدا ناصر محمدی مدیر باشگاه دربارة درخواستهای اهالی به هادی هدایتی نامزد حاضر در جلسه توضیح داد و سپس اسفندیاری، رئیس سازمان رهبری جوانان دانشگاه سخنرانی کرد. امشب تجمع دیگری نیز به دعوت حاج افضلی رئیس انجمن شهر در محلة حسینآباد تشکیل گردید. در این گردهمایی که کارگران کارخانة سیمان و دیگر اقشار مردم حضور داشتند، مولوی معاون پیشین وزارت اقتصاد دربارة لوایح ششگانه و انقلاب ششم بهمن سخنرانی کرد.[9]
± اظهارات خبرگزاری آلمان در مورد انتخابات
بهرام شاهرخ طی اظهاراتی که خبرگزاری آلمان از تهران آن را مخابره کرده، با اشاره به نزدیکی ایام انتخابات و گشایش مجلسین در ایران گفت «تظاهرات پر سر و صدا مشهود نیست ولی وحدت تزلزلناپذیری بین طبقات واقعی مردم کاملاً احساس میگردد». شاهرخ میافزاید حتی محافل مخالف و «بدبین» نیز اکنون اذعان دارند «دیگر نمیتوان جلوی پیشرفت مارش انقلاب سفید ایران را گرفت». گوینده با تأکید بر آزادی فعالیت حتی برای فئودالها تصریح میکند «تودههای مردم اکنون اعتماد به نفس کامل یافتهاند و این شعبدهبازان سیاسی [فئودالها و بازیگران پیشین سیاسی] را مردود ساختهاند». در هنگامهای که بسیاری از کشورهای جهان هنوز از «طوفان رقابتهای غرب و شرق آرامش نیافتهاند، در ایران پس از قریب دویست سال آشتی بین دولتهای بزرگ جهان محسوس است». خبرگزاری آلمان در ادامه به نقل از محافل دیپلماتیک ایران گفت گشایش مجلسین، سبب رفع آخرین موانع در راه دریافت کمکهای مالی غرب برای ایران است و این کشور میتواند بار دیگر، «چشم به راه یک دوره کامرانی اقتصادی نوین باشد».[10]
± تصویب لایحة مالیاتی اصناف، پیشهوران و صنعتگران
بعدازظهر امروز هیأت دولت لایحة مالیات اصناف، پیشهوران و صنعتگران را تصویب کرد. به موجب تصویبنامة فوق، مالیات سال 1342 «به طور مقطوع» دریافت خواهد شد و کسانی که مالیات سالانة آنها کمتر از یکصد هزار ریال باشد از پرداخت مالیات معاف خواهند بود. در ادامة جلسة امروز، سپهبد ریاحی، وزیر کشاورزی گزارش اجرای مرحلة نخست اصلاحات ارضی را به هیأت دولت تقدیم کرد. سپس طرح حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع بررسی شد.[11]
± دیدار دبیر اتحادیة کارمندان غیررسمی وزارتخانهها با نخستوزیر
علیاصغر وزیری دبیر اتحادیة کارمندان غیررسمی وزارتخانهها با نخستوزیر دیدار کرد. [12] وی با یادآوری توجهات شاه به لایحة استخدام کشوری[13] از نخستوزیر درخواست کرد دولت در بررسی و تصویب لایحة جدید استخدام شتاب نماید تا وضعیت حدود شصت هزار نفر کارمند غیررسمی مشخص گردد.[14]
± جلسة وزارت اقتصاد
در جلسة امروز وزارت اقتصاد که با حضور معاون بازرگانی وزارتخانه، جمعی از کارشناسان آمار و محققان اقتصادی برگزار شد مقرر گردید شورای آمار اقتصادی در این وزارتخانه تشکیل گردد.[15]
± پایان کار کمیسیون بررسی طرح بورس کشور
کمیسیون بررسی طرح بورس کشور که در وزارت اقتصاد تشکیل شده بود به کار خود پایان داد. کارشناسان وزارت دارایی، مقامات اقتصادی بانک مرکزی، بانک ملی، اتاق صنایع و اتاق بازرگانی این طرح را تدوین کردهاند.[16]
± افزایش بهای کاغذ روزنامه
به دنبال خودداری پاکستان از صدور کاغذ به ایران، بهای کاغذ روزنامه در بازار تهران چهار ریال در هر کیلو افزایش یافته است. اکنون، کاغذ مورد نیاز، کاغذ ساخت فنلاند است که از شوروی خریداری میگردد.[17]
± برنامههای کوتاهمدت برای بهبود وضعیت کشاورزی
سپهبد ریاحی وزیر کشاورزی گفت به دستور شاه برنامههای کوتاهمدت شش ماهه و یکساله در جهت بهبود وضعیت کشاورزی کشور تهیه خواهد شد.[18]
± آمار روستاهای واگذار شده در طرح اصلاحات اراضی
گفته میشود تعداد روستاهای واگذار شده در طرح اصلاح اراضی به 6800 پارچه رسیده است و این در حالی است که در برآورد واگذاری مرحلة نخست میبایست این رقم به 14000 برسد. تا کنون استانهای آذربایجان و گیلان بیشترین تعداد واگذاری اراضی را به خود اختصاص دادهاند.[19]
± دستگیری عدهای به اتهام تشویق کشاورزان به خودداری از پرداخت بهرة مالکانه
مأموران انتظامی موفق شدند تعدادی «اخلالگر و ماجراجو» را به اتهام تشویق کشاورزان در نپرداختن بهرة مالکانه و تمرد به قانون دستگیر نمایند. کمیسیون امنیت فرمانداری شهرستان بابل، حکم تبعید این افراد را صادر کرده و به زودی حکم اجرا خواهد شد.[20]
± شکایت دو قاضی عالیرتبه از وزیر پیشین دادگستری به دیوانعالی کشور
کمالالدین کیانوری رئیس شعبة 13 دادگاه شهرستان تهران و روحالله بیدل، رئیس شعبة 9 دادگاه استان مرکز در دادخواستهایی جداگانه از نورالدین الموتی وزیر پیشین دادگستری به دیوان عالی کشور شکایت کردند. در دادخواستهای این دو قاضی تأکید شده الموتی اقدام به انحلال شعبههای 9 و 13 نموده و آنان را منتظر خدمت کرده است که اقدام فوق، خلاف متمم قانون اساسی است.[21]
± بازی شاه با مهرههای حقیر در گزارش رادیو پیک ایران
رادیو پیک ایران در گزارشی به اعلام جرم علیه متصدیان دادگستری در دولت امینی اشاره کرد و گفت این که وزیر اسبق دادگستری جرمی مرتکب شده یا خیر چندان اهمیتی ندارد. دو نکته در حاشیة این شکایات جلب توجه میکند: نخست برپایی این «جار و جنجال علیه دکتر امینی و دولت او درست مصادف با لحظات حاد جریان انتخابات» و دوم برپایی هیاهو علیه دولت شخصی که «با استفاده از قدرت غیرقانونی و مستبد شاه، بزرگترین ضربت را به قانون اساسی، مشروطیت، حق حاکمیت ملی و حقوق مدنی و سیاسی مردم» وارد آورده است. گوینده هر دو نکته را دلیلی بر اثبات «حکومت کودتایی شاه» دانسته و افزود «شاه با افراد، مثل مهرة حقیر و بیمقداری بازی میکند. از وجود آنها استفادههای لازم را میبرد و چون احتیاجش رفع شد، آنها را مانند یک کهنة کثیف به دور میافکند».[22]
± سفارتخانه ایران در چین
هفتة نامة دنیا گزارش داد تهران در پکن سفارتخانهای ندارد و هیچ تبعه ایرانی در چین زندگی نمیکند. اما چند خانوادة ایرانی در بندر آزاد هنگکنگ واقع در چین کمونیست به تجارت مشغولاند. مشهورترین آنها محمد نمازی، وزیر پیشین مشاور در کابینة سپهبد زاهدی است. سفارتخانة ایران در چین کمونیست دایر میباشد. جواد صدر سفیرکبیر ایران در ژاپن، عنوان سفیرکبیر ایران در چین ملی را نیز همراه دارد.[23]
± شرکت اشرف پهلوی در کنفرانس بینالمللی زنان
اشرف پهلوی، رئیس کمیتة شورای عالی زنان ایران و هیأت همراه که برای حضور در کنفرانس بینالمللی زنان به آمریکا سفر کرده بودند به کشور بازگشتند. در این کنفرانس، شورای جهانی زنان به احترام تصمیم شاه ایران در اعطای آزادی به بانوان کشور، نخستین نوبت سخنرانی را خارج از برنامة الفبایی به ایران اختصاص داد. اشرف پهلوی در این سخنرانی دربارة پیشرفتهای اخیر زنان ایرانی در کسب حقوق اجتماعی برابر، سخن گفت.[24]
± گزارش رایزن مطبوعاتی ایران در واشنگتن
رایزن مطبوعاتی ایران در واشنگتن گزارش داد روزنامههای پرتیراژ این کشور، مقالات متعددی دربارة تحولات سیاسی و اجتماعی ایران منتشر کردهاند. در گزارش رایزن مطبوعاتی به مقالات کریسچن ساینس مونیتور و روزنامة شیکاگو تریبون اشاره شده است.[25]
پینوشتها:
[1]ـ میثمی، لطفالله، از نهضت آزادی تا مجاهدین، ج 1، تهران، صمدیه، 1380، ص 428.
[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 113.
[3]ـ روزنامه کیهان، ش 6044، 24/6/1342، ص 1 و 12.
[4]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 174 و 175.
[5]ـ روزنامه کیهان، ش 6043، 23/6/1342، ص 11 و 12.
[6]ـ همان، ش 6044، 24/6/1342، ص 1 و 9.
[7]ـ هفتهنامة ارادة آذربایجان، ش 515، 23/6/1342، ص 4.
[8]ـ همان.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6045، 25/6/1342، ص 9.
[10]ـ همان، ش 6043، 23/6/1342، ص 1 و 11.
[11]ـ همان، ش 6044، 24/6/1342، ص 1 و 12.
[12]ـ همان، ص 12.
[13]ـ روزنامه خراسان، ش 4110، 27/6/1342، ص 8.
[14]ـ روزنامه کیهان، ش 6044، 24/6/1342، ص 12.
[15]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1923، 24/6/1342، ص 8.
[16]ـ هفتهنامة ارادة آذربایجان، ش 515، 23/6/1342، ص 4.
[17]ـ هفتهنامة دنیا، ش 761، 23/6/1342، ص 3.
[18]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 773، 23/6/1342، ص 4.
[19]ـ هفتهنامة دنیا، ش 761، 23/6/1342، ص 3.
[20]ـ روزنامه اعتراف، ش 370، 23/6/1342، ص 1.
[21]ـ روزنامه کیهان، ش 6044، 24/6/1342، ص 1 و 9.
[22]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 154، 8/7/1342، ص 10 و 14.
[23]ـ هفتهنامة دنیا، ش 761، 23/6/1342، ص 3.
[24]ـ روزنامه کیهان، ش 6044، 24/6/1342، ص 1 و 11.
[25]ـ نشریة خبرگزاری پارس، ش 141، 23/6/1342، ص 1.
