دوشنبه 30 شهریور 1343 / 14 جمادیالاول 1384 / 21 سپتامبر 1964
2 بازدید
گزارش ساواک از فعالیتهای برادر آیتالله خمینی
درباره سیدنورالدین هندی، برادر آیتالله خمینی گزارش شده است که وی چندی است خرده مالکین دهات را به شهر خمین دعوت و آنها را هدایت نموده که با تشکیل اتحادیه مالکین، با قانون اصلاحات ارضی مخالفت نمایند به طوری که چند نفری تحت تأثیر وی واقع شده و مدت چند روز است به تهران عزیمت نمودهاند.[1]
مذاکره مقام آمریکایی با رئیس اداره حقوقی وزارت خارجه
«سرگرد هارت» وکیل ستاد آرمیش ـ مگ در ایران با دکتر عزالدین کاظمی رئیس اداره حقوقی وزارت امور خارجه ایران دیدار کرد و در مورد لایحه مربوط به استفاده مستشاران نظامی امریکا در ایران از مصونیتها و معافیتهای قرارداد «وین» به مذاکره پرداخت. سرگرد هارت در گزارش خود از این مذاکره مینویسد: «دکتر کاظمی گفت باید اطلاعات کافی در اختیار داشت تا در صورت اعتراض نمایندگان مجلس بتوان از آنها استفاده کرد. اولین نکته، روشن شدن رابطه بین آرمیش ـ مگ با دولت ایران بود. به نظر او اگر اعضای هر دو گروه در استخدام دولت ایران محسوب شوند، میتوان گفت که مفاد کنوانسیون وین شامل آنها نمیباشد. اینجانب تأکید کردم که بین پرسنل امریکا و دولت ایران رابطه کارمند و کارفرما وجود ندارد، بلکه در اینجا دولت امریکا حکم یک پیمانکار اصلی را دارد که با طرف دیگر قراردادی منعقد ساخته و پرسنل امریکایی، کارمندان پیمانکار هستند نه طرف دیگر قرارداد. دکتر کاظمی گفت از این تشبیه خوشش آمده و ترجیح میدهد که از آن استفاده کند. دکتر کاظمی توافق نمود که موضوع دریافت حقوق و مزایای خدماتی سابق این دو گروه را در مذاکرات با اعضای مجلس مطرح نسازد».[2] سرگرد هارت میافزاید: «به کاظمی یادآوری شد که آرمیش ـ مگ یک سازمان نظامی نیست و صرفاً برای اجرای اهداف هیئت دیپلماتیک عمل میکند. سفیر، مسئول اصلی در قبال فعالیتهای این هیئت میباشد... هر شخصی که به آرمیش ـ مگ مأمور میگردد، به خاطر مهارت فنیاش منصوب شده تا در اجرا و تحقق اهداف سفارت مؤثر باشد. دکتر کاظمی از این توضیح بسیار راضی به نظر میرسید و احساس میکرد که در پذیرفتن این موضوع که لایحه باید در برگیرندة تمامی پرسنل موجود در دو گروه آرمیش و مگ باشد، مشکلی وجود نخواهد داشت». هارت تاکید میکند که بسیاری از افراد، دورة مأموریت خود را در ایران تمدید نمیکنند زیرا همیشه از این میترسند که خود و یا بستگان بلافصل آنها زندانی شوند... این ترس چه حقیقی باشد و چه خیالی، یک عامل روحی مؤثر میباشد و عملاً به عنوان یک مانع جدی در تمدید داوطلبانه مدت مأموریت پرسنل آرمیش ـ مگ محسوب میگردد. دکترکاظمی گفت که طرح این روحیة فردی، بسیار مفید است و به او در خنثی ساختن اعتراضات اعضای مجلس کمک میکند.[3]
شایعه برکناری سفیر ایران در ایتالیا
برکناری ارسنجانی از مقام سفارت در ایتالیا به بحث محافل مختلف تبدیل شده است. ساواک گزارش میدهد که طبقات وابسته به روحانیون و مالکین سابق عموماً از این موضوع اظهار خرسندی کرده و میگویند معاف کردن دکتر ارسنجانی به دستور شاه صورت گرفته و تسلی خاطری برای عموم روحانیون و طرفداران آنها به شمار میرود. عناصر تودهای سابق که هنوز دارای افکار انقلابی هستند و همچنین بعضی از عناصر وابسته به جبهه ملی که از اقدامات دکتر ارسنجانی در مبارزه با روحانیت و نظام اجتماعی فعلی ایران راضی هستند، میگویند معاف کردن دکتر ارسنجانی از خدمت دولت به این مقصود بود که نتواند آزادانه فعالیت خود را در تشکیل حزب سوسیال دمکرات دنبال کند و بالاخره روزی در مسند نخستوزیری برنامههای انقلابی خویش را اجرا میکند. اعضای حزب ایران نوین نیز دکتر ارسنجانی را رقیب سیاسی منصور نخستوزیر میدانند و از موضوع معاف شدن نامبرده از خدمت دولتی اظهار خرسندی کرده و میگویند چون مشارالیه دارای فعالیتهای پشت پرده بود که برخلاف مصالح کشور تشخیص داده شد، روی این اصل از صحنه سیاست کنار گذاشته شده است.[4]
بازنگشتن سفیر ایران در عراق به بغداد
دکتر پیراسته سفیرکبیر ایران در بغداد مادام که سفیرکبیر عراق در تهران انتخاب و معرفی نشود در تهران باقی خواهد ماند. این امر مانع از آن نیست که سفیرکبیر ایران در بغداد به مسائل مربوط به حوزه مأموریت سیاسی خود رسیدگی نکند. به گزارش روزنامه فریاد خوزستان، دکتر پیراسته همه روزه در وزارت امور خارجه حضور به هم میرساند و به امور سفارت ایران در بغداد رسیدگی میکند و هر گاه لازم بود به وسیله تلفن یا تلگراف با همکاران خود در بغداد تماس میگیرد.[5]
ملاقات سفیر شوروی با نخستوزیر
زایتسف سفیرکبیر اتحاد جماهیر شوروی در تهران امروز در محل ییلاقی نخستوزیری حضور یافت و با منصور نخستوزیر ملاقات کرد. این ملاقات یک ساعت طول کشید.[6]
عضویت چند سندیکای کارگری تهران در حزب ایران نوین
امروز اعلام شد که چند سندیکای کارگری تهران به زودی به عضویت حزب ایران نوین خواهند پیوست و وارد فعالیت سیاسی خواهند شد. به گفته قزلباش دبیر کنگره اتحادیههای کارگران ایران، سندیکاهای مزبور به وی مأموریت دادهاند ترتیب این پیوستگی را هر چه زودتر فراهم سازد.
این سندیکاها عبارتند از: سندیکای کارگران کارخانجات راهآهن، سندیکای کارگران جریه راهآهن، سندیکای کارگران برق و تأسیسات راهآهن، سندیکای کارگران آلومینیومساز راهآهن، سندیکای کارگران لاستیکساز، سندیکای کارگران سماورساز، سندیکای کارگران تختخوابساز، سندیکای کارگران سازمان آب، سندیکای کارگران پلاستیکساز، سندیکای کارگران روغننباتی، سندیکای کارگران رنگساز و لعابکار، سندیکای تعمیرکاران اتومبیل، سندیکای رانندگان تاکسی و کرایه، سندیکای کارگران چوب و فیبر سهلا، سندیکای کارگران سینما و تئاتر، اتحادیه جریه و واگونخانه راهآهن دولتی، سندیکای کارگران کارخانه مهشید.[7]
هیئت مالی آلمان در ایران
هیئت نمایندگی آلمان برای مذاکره درباره تعیین شرایط استفاده از باقیمانده اعتبار 200 میلیون مارکی آلمان به ایران آمد. این هیئت طی اقامت خود در ایران با مقامات سازمان برنامه درباره باقیمانده وام مذکور مذاکره کرد و از نزدیک تأسیسات سد سفیدرود و طرح شبکه آبیاری از سد را که برای تکمیل و اجرای پروژه آن، دولت ایران از اعتبار آلمان استفاده کرده است دیدن کرد. یک مقام سازمان برنامه درباره مذاکره این هیئت اظهار داشت: برخلاف آنچه تصور میرفت و انتظار داشتیم درباره جزئیات استفاده از این اعتبار و شرایط آن مذاکره نشد و در مورد طرحهایی که قرار بود برای اجرای آنها از باقیمانده اعتبار مذکور استفاده شود گفتگویی به عمل نیامد و بدین منظور قرار است که هیئتی مرکب از کارشناسان بانک دولتی آلمان قبل از پایان سال جاری مسیحی به ایران بیایند تا درباره جزئیات استفاده از اعتبار مذکور و طرحهایی که باید از محل آن اجرا شود مذاکره نمایند.[8]
واردات 80 میلیون دلار سیگار
برای خرید سیگارهای خارجی سالانه 80 میلیون دلار پرداخت میشود. بنا به اظهار خطیبی، مدیرکل دخانیات ایران، ورود سیگارهای خارجی وضع سیگار ایران را در موقعیت خطرناکی قرار داده است. با اینکه همه ساله 500 میلیون تومان رقم عایدی بودجه وسیله این مؤسسه تأمین میگردد ولیکن ادامه وضع فعلی، سیگار ایران را در مرحله نامساعدی قرار خواهد داد. در حال حاضر در موسسه دخانیات هفت هزار کارگر و کارمند مشغول کار میباشند و با احتساب چهل خانواده توتونکار میتوان حدس زد که از این موسسه بیش از صدهزار نفر امرار معاش مینمایند. به نوشته مجله ترقی با توجه به اظهارات مدیرکل دخانیات، سالانه 80میلیون دلار صرف خرید سیگارهای خارجی میگردد که اکثراً از راه قاچاق وارد کشور میشود. سیگارهای خارجی اگر چه از طرف طبقه مرفه مصرف میشود با این همه روز به روز بازار داخلی را اشباع مینماید و از این راه ارز قابل توجهی از کشور خارج میگردد. سال پیش از طرف وزارت دارایی تصمیم گرفته شد به هر ترتیبی شده از مصرف سیگارهای خارجی جلوگیری شود. به دستور وزیر دارایی وقت، کارمندان و روسا و مقامات دولتی در صورت استفاده از سیگارهای خارجی توبیخ شدند ولی پس از مدتی کوتاه این برنامه اجرا نگردید و اکنون طبق آمار و ارقامی که به دست آمده سالانه بیش از 800 میلیون ریال صرف خرید سیگار خارجی میگردد.[9]
لایحه 68 مادهای مالکیت ادبی ـ هنری
وزارت اطلاعات لایحهای در 68 ماده درباره مالکیت ادبی ـ هنری تهیه کرده است که قرار است در روزهای آینده تقدیم مجلسین شود. این طرح از مدتها پیش مورد توجه وزارت اطلاعات و محافل فرهنگی و هنری کشور بود و بالاخره پس از مدتها گفت وشنود به وسیله وزارت اطلاعات تهیه شد.[10]
فعالیتهای منوچهر اقبال
مجله صبح امروز وضع سیاسی و اجتماعی دکتر اقبال را مورد توجه قرار داد و نوشت که اکنون کلیه طبقات مردم متوجه نخستوزیر اسبق هستند، با اینکه دکتر اقبال موقع ورود و خروج خود را از کشور نمیگوید و بعضی مواقع هواپیمای مدیرعامل شرکت نفت در نیمه شب پرواز میکند؛ اما دوستان و یاران دکتر اقبال در فرودگاه هستند. دکتر اقبال به امر نفت و توسعه دامنه فعالیت آن توجه خاصی دارد و با مسافرت به امریکا، در یکسال اخیر طولانیترین سفرها را نموده و بیلان یکسال فعالیت او در شرکت نفت فوقالعاده درخشان میباشد. به همین جهت همه جا این روزها از دکتر اقبال صحبت میشود. از سوی دیگر، از مطالب و مقالات و اخبار روزنامهها اینطور استنباط میشود که همه مطبوعات کشور با دکتر اقبال همکاری صمیمانهای دارند. حتی چند نشریهای که در گذشته با بعضی کارهای دولت اقبال اختلاف سلیقه داشتهاند اکنون با مدیرعامل شرکت نفت همکاری کرده اظهار میدارند از اقدامات وی صمیمانه پشتیبانی خواهند نمود.[11]
بازگشت هیئت حسن نیت ایران از کشورهای افریقایی
هیئت حسن نیت ایران که به ریاست هوشنگ انصاری به کشورهای افریقایی (اتیوپی، تانگانیکا، اوگاندا، نیجریه، ساحل، طلا و گانا) مسافرت کرده بود عازم تهران شد. هوشنگ انصاری در این باره به آسوشیتدپرس گفت: مسافرت این هیئت به کشورهای افریقایی این امکان را به وجود آورده است که ما بتوانیم اطلاعات دست اول درباره وضع اجتماعی ملل افریقایی به دست آوریم. انصاری اظهار امیدواری کرد که بر اثر این مسافرت، مناسبات سیاسی میان ایران و کشورهای افریقایی گسترش مییابد.[12]
فعالترین ادارات دولت
ادارات اطلاعات و انتشارات وزارتخانهها که در گذشته فعالیت زیادی نداشتند پس از اجرای قانون تأسیس وزارت اطلاعات به صورت فعالترین ادارات دولتی درآمدهاند. طبق قانون تأسیس وزارت اطلاعات، از این پس ادارات اطلاعات کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتی زیر نظر مستقیم وزارت اطلاعات انجام وظیفه خواهند کرد. وزیر اطلاعات نیز امیدوار است همان نظمی را که در کارهای وزارت اطلاعات ایجاد کرده در کارهای ادارات اطلاعات هم به وجود آید.[13]
پینوشتها:
[1]. همان، ج 15، ص 365.
[2]. اسداللهی، مسعود، احیای کاپیتولاسیون و پیامدهای آن، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۳، ص 25.
[3]. همان، ص 59 ـ 58.
[4]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 467 و 468.
[5]. روزنامه فریاد خوزستان، ش 568، 30/6/1343، ص 8.
[6]. روزنامه پست تهران، ش 3288، 30/6/1343، ص 1.
[7]. روزنامه کیهان، ش 6346، 31/6/1343، ص 9.
[8]. همان، ش 6345، 30/6/1343، ص 13.
[9]. مجله ترقی، ش 1131، 30/6/1343، ص 3.
[10]. همان.
[11]. مجله صبح امروز، ش 132، 30/6/1343، ص 3.
[12]. روزنامه پست تهران، ش 3288، 30/6/1343، ص 1.
[13]. روزنامه فریاد خوزستان، ش 568، 30/6/1343، ص 8.
