چهارشنبه 17 بهمن 1341 11 رمضان 1382 6 فوریه 1963
9 بازدید
□ عدم پذیرش نمایندگان علی امینی توسط آیتالله خوانساری
محمد درخشش به سفارش علی امینی (نخستوزیر سابق) و به همراه یکی از نزدیکان او به منزل آیتالله خوانساری رفتند. آنان قصد داشتند تا موافقت ایشان را در پشتیبانی از امینی کسب کنند. آنان حدود نیم ساعت منتظر ماندند که با آیتالله گفتوگو کنند. اما ایشان آن دو را نپذیرفت و اعلام کرد که من با رجال سیاسی کاری ندارم. گفته شده علی امینی چون نمیخواهد شخصاً فعالیت کند، درخشش را به عنوان نماینده خود مأمور کرده است تا فعالیتهای لازم را انجام دهد. قسمتی از فعالیتهای درخشش جلب همکاری روحانیون و علما و قسمتی دیگر نیز ایجاد روابط با مالکین و با بعضی اعضای جبهه ملی است.[i]
□ جلسه هیئت دولت
هیئت دولت به ریاست اسدالله علم تشکیل جلسه داد. این جلسه در کاخ نخستوزیری ساعت 16:30 آغاز شد. طرح اصلاح پارهای از مواد قانون تقسیم و فروش خالصجات دولتی که به پیشنهاد وزارت کشاورزی مطرح شد، نخستین مصوبه جلسه امروز هیئت وزیران است. به موجب این مصوبه، کلیه املاک متعلق به بنگاه خالصجات طبق قانون اصلاحات ارضی بین کشاورزان تقسیم خواهد شد و طبق قانون سابق دیگر از اراضی خالصه نقشهبرداری نخواهد شد. مهمترین مسئلهای که در این تصویبنامه دیده میشود این است که پیش از این املاکی که در تصرف بنگاه خالصه و مورد اعتراض اشخاص بود و بنگاه خالصه حق تقسیم آن را نداشت، بعد از این بنگاه خواهد توانست تا به سرعت این نوع زمینها را تقسیم کند. اگر در دادگاه متعرض حاکم شد حق دارد پول خود را به اقساط پانزده ساله از خالصه دریافت کند.[ii]
□ افتتاح کتابخانه مجلس شورا
در ساعت 14:30 محمدرضا پهلوی ساختمان جدید کتابخانة مجلس شورای ملی را افتتاح کرد. محمدرضا پهلوی پس از بریدن نوار سه رنگ به سالن کتابخانه رفت و در جمع بعضی از رؤسای دانشگاهها و دیگر مدعوین حاضر شد. تقی تفضلی (رئیس کتابخانه) از چگونگی ساخت کتابخانه و جمعآوری کتابهای موجود گزارش جامعی داد. شاه از مخزن کتابها دیدن کرد و از تعدادی کتاب چاپی در طبقة بالا و از کتابهای خطی در طبقه پایین ساختمان کتابخانه و سالن قرائت بازدید کرد.[iii]
□ بازدید شاه از مسجد و مدرسه عالی سپهسالار
محمدرضا پهلوی به دعوت ظهیرالاسلام (نیابت تولیت مسجد و مدرسه سپهسالار) به مسجد سپهسالار رفت و از جاهای مختلف مدرسه عالی و مسجد سپهسالار دیدن کرد. آنگاه در شبستان شرقی مسجد میان عدهای از دانشجویان دانشکده معقول و منقول و طلاب مدرسه عالی سپهسالار حضور یافت و دقایقی با آنان به گفتوگو پرداخت. با عدهای از روحانیون و استادان مدرسه عالی سپهسالار به گفتوگو ایستاد.
شاه نشان داد که منظور او از آمدن به مدرسه عالی سپهسالار و دیدار از روحانیون و طلاب آن است که خود را حامی روحانیت و همراه آنان جلوه دهد. مردم او را به عنوان شاهی بشناسند که با روحانیون میانه خوبی دارد و پشتیبان آنهاست. از اینرو، از فرصت به دست آمده سود برد و ضمن دیدار با گروهی از روحانیون که برخی از آنها وابستة حاکمیت هستند، مسئله رفراندوم 6 بهمن را موضوع مورد پذیرش روحانیت ذکر کرد، و طوری وانمود ساخت که برخلاف مخالفت بعضی علما و روحانیون، رفراندوم و لوایح ششگانه مورد قبول و حمایت طبقة روحانیون است. او با سخنان طعنهآمیز به مسائل روز پرداخت و به مخالفین خود و رفراندوم حمله کرد. مدرسه عالی سپهسالار را محلی دانست که باید وظیفه دینی خود را ادا کند. شاه با مطرح کردن این گونه مطالب مدرسه را به عنوان یک مؤسسه علمی و دینی خواند و به گونهای به استادان و دانشجویان آن گوشزد کرد که در مسائل و موضوعات سیاسی روز مداخله نکنند. وی در ادامه اظهار نمود که «... شما آقایان و استادان دانشگاه، مردانی فاضل و روحانی و مسلمان و مؤمن به این دین هستید و جوانها را باید طوری تربیت کنید که حقیقت اسلام را بفهمند. اسلام را باید از نظر خودش فهمید، نه از لحاظ نظر شخصی. چون این مذهب، مذهب ابدی است. مترقیترین دین است و همه باید حس بکنند که دین اسلام همگام با جوامع انسانی و بشری باید پیش برود».[iv]
□ اختلاف در اعضا و سران جبهه ملی
مأمور ساواک گزارش داد که «اخیراً در صفوف اعضا و سران و فعالان جبهه ملی و احزاب وابسته به آن بر اثر اختلافات شکافی ایجاد» شده است. این گزارش در ادامه، اختلافات موجود در آن جبهه را به چهار دسته تقسیم کرده است: «1ـ دستهای به طرفداری از لوایح ششگانه که به تصویب ملی گذارده شد؛ 2ـ دستهای به طرفداری از نظریة دکتر شاپور بختیار؛ 3ـ دسته دیگر طرفدار جبهه ملی وابسته به حزب منحله توده؛ 4ـ دسته دیگر از طرفداران اللهیار صالح لیدر جبهه ملی».[v]
□ پایان مأموریت سفیر انگلستان در تهران
مدت مأموریت سرهنری هریسون (سفیرکبیر انگلستان در ایران) که از سال 1337 ش/958 م در تهران امور سفارتخانه آن کشور را عهدهدار بود، به پایان رسید. به همین مناسبت، وزارت امور خارجه ایران مجلس میهمانی در محل آن وزارتخانه برپا کرد. در این مجلس علم (نخستوزیر)، گروهی از وزرا، رجال و نمایندگان سیاسی خارجی و داخلی هم حضور داشتند. در سر میز شام، آرام (وزیر امور خارجه) ضمن تحسین از هریسون، او را به عنوان یک نماینده برجسته انگلستان و شخصی که ایران و انگلیس را دوست میدارد دانست. پس از او هم هریسون در سخنانی اظهار کرد که روابط این دو کشور در هیچ دورهای به اندازه چهار سالی که او سفیر بوده، اینقدر به هم نزدیک نبوده است.[vi]
□ سفیر جدید ایران در کپنهاک
حسین زمانزاده شهریار به سمت سفیرکبیر شاهنشاهی ایران در کپنهاگ منصوب و پذیرش او را آن کشور به وزارت امور خارجه اطلاع داد.[vii]
□ ادامه فعالیتهای شرکت نفت پان امریکن در ایران
دولت ایران و شرکت نفت پانامریکن دربارة همکاریهای خود، در زمینة استخراج نفت به میزان تجارتی در منطقه تحت امتیاز «ایپاک» به توافق رسیدند. به موجب این موافقتنامه سرمایهای به میزان 28 میلیون دلار برای شرکت ایپاک در نظر گرفته شده است و طرفین سهم مساوی (هر کدام 14 میلیون دلار) از آن را خواهند پرداخت.[viii]
پینوشتها:
[i]. رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، ج 3: علی امینی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 81.
[ii]. روزنامه کیهان، ش 5871، 18 بهمن 1341، ص 1.
[iii]. روزنامه پست تهران، ش 2843، 18 بهمن 1341، ص 1 و 4؛ روزنامه کیهان، ش 5871، 18 بهمن 1341، ص 1 و 9؛ روزنامه فرمان، ش 3186، 18 بهمن 1341، ص 1 و 4.
[iv]. روزنامه اطلاعات، ش 11019، 18 بهمن 1341، ص 1 و 13.
[v]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 496.
[vi]. روزنامه پست تهران، ش 2843، 18 بهمن 1341، ص 1؛ روزنامه کیهان، ش 5871، 18 بهمن 1341، ص 12.
[vii]. روزنامه پست تهران، ش 2842، 17 بهمن 1341، ص 4.
[viii]. روزنامه اطلاعات، ش 11018، 17 بهمن 1341، ص 16.
