سه‌شنبه 7 مهر 1343 / 22 جمادی‌‌الاول 1384 / 29 سپتامبر 1964
8 بازدید
مداوای دختر آیت‌الله خمینی توسط پزشکان تهرانی
ساواک مدعی شد که به دلیل بیماری دختر آیت‌الله خمینی، تعدادی پزشک از تهران برای معاینه و مداوای وی به این شهر رفته‌اند.[1]
طرح طرفداران حزب توده برای آغاز مبارزه مسلحانه در ایران
هوشنگ حمزوی عابدی و منوچهر بوذری (که مدت‌ها به جرم داشتن مرام اشتراکی از طرف پلیس آلمان تحت تعقیب بوده‌اند) عقیده دارند که مبارزه علنی، روزنامه‌‌نویسی، تحصن در سفارت و غیره دیگر فایده‌ای ندارد و بایستی وارد حمله مستقیم به دستگاه گردید. این دو معتقدند در حالی که در ایران فقط یک نفر را به جرم اینکه روزنامه مردم یا روزنامه مخفی دیگری را می‌خواند، می‌گیرند و می‌کشند چه بهتر که این یک نفر به جای خواندن روزنامه و خود را فدا کردن مثلاً یکی از افسران ارشد را بکشد یا یکی از مأمورین برجسته سازمان امنیت را از پای درآورد، زیرا فایده این عمل این است که ایجاد ناامنی بین افسران و اشخاص برجسته خواهد نمود و از طرف دیگر وجدان‌های خفته دیگران را بیدار خواهد کرد و آنها هم دست به اقدامات دیگری خواهند زد و این مبارزه مستقیم ادامه پیدا کرده و توسعه خواهد گرفت.
به گزارش ساواک، نامبردگان عقیده دارند که سازمان و تشکیلات در جریان مبارزه تشکیل خواهد شد و کافی است که چند نفر تعلیم گرفته به ایران رفته کار را هدایت نمایند. آنان برای تأیید عقاید خود کوبا را به عنوان مثال ذکر نموده گفته‌اند که فیدل کاسترو با سیزده تن از یارانش قیام مسلحانه را شروع نمود و حزب کمونیست هم با قیام مسلحانه موافقت نداشت ولی در جریان مبارزه، کمونیست‌ها هم به او پیوستند؛ اما اشخاص مذکور معتقدند با این کمیته مرکزی حزب منحله توده (گرچه دارای اشخاص فهمیده و باسوادی می‌باشد) نمی‌توان کاری انقلابی از پیش برد. برای رهبری بایستی در محیط مبارزه بود و دوری از توده‌ها و به خصوص دهقانان که 15میلیون جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند برای انقلاب ایران بی‌فایده است. نه روزنامه مردم و نه گفتار رادیو پیک ایران دردی را دوا نخواهد کرد. از طرف دیگر پیروی کورکورانه کمیته مرکزی از سیاست شوروی نسبت به ایران روز به روز توده‌های حزبی و جبهه ملی را نسبت به آنها بدبین کرده است و آنها هم با لجاجت سعی می‌کنند در روزنامه‌های خود کمک‌های شوروی را به ایران به نفع ملت ایران جلوه دهند. حال آنکه این کمک موقعیت رژیم فعلی را تثبیت می‌کند و وجهه او را بالا می‌برد.
برای عملی‌شدن مسئله انقلاب به وسیله حزب توده دو نفر مزبور بر این باورند که بایستی حزب توده در حال حاضر همان کاری را بکند که جبهه ملی هم می‌کند (یعنی فرستادن افراد جبهه ملی در مصر و الجزایر برای تعلیمات نظامی و جنگ‌های پارتیزانی و اعزام آنها به ایران) لیکن حزب توده بایستی افراد را در چین مقیم و آموزش دهد و به ایران بفرستد. در این مورد یکی از افراد حزب منحله توده به نام دکتر جعفری که او نیز طرفدار قیام مسلحانه می‌باشد اظهار داشته است که مخالفان کمیته مرکزی حزب (طرفداران تز چین) خیلی کارها را شروع کرده‌اند. از جمله در مونیخ مرتباً افرادی را انتخاب و برای دیدن تعلیمات به چین می‌فرستند و تا کنون هفده نفر را برای تعلیمات نظامی فرستاده‌اند.[2]
پیگیری مصدق برای تشکیل هیأت مؤسس جدید جبهه ملی
ساواک در تحقیقات خود به این موضوع پی برده است که: دکتر مصدق برای باقر کاظمی پیغامی فرستاده است که من اساسنامه جدید جبهه ملی را ملاحظه و با آن موافقت کردم پس چرا هیأت جدید مؤسسین جبهه ملی را دعوت نمی‌کنید؟ گزارش ساواک حاکی است که تا این تاریخ، باقر کاظمی برای دعوت هیأت جدید مؤسسین جبهه ملی علی‌رغم اصرار و پافشاری دکتر مصدق اقدامی به عمل نیاورده است. ضمن آنکه آیت‌الله زنجانی نیز برای دعوت هیأت جدید مؤسسین جبهه ملی علاقه‌ای نشان نداده در این زمینه فعالیتی نمی‌کند.[3]
جشن فارغ‌التحصیلی افسران وظیفه و سپاه دانش
بعدازظهر امروز جشن فارغ‌التحصیلی دوره چهل و پنجم افسران وظیفه و دوره چهارم سپاه دانش، در حضور شاه در سلطنت‌آباد برگزار شد. در این مراسم وزیر فرهنگ پیرامون فعالیت‌های سپاه دانش و سرلشکر منیعی فرمانده دانشگاه نظامی درباره آموزش و تحصیل لیسانسیه‌ها و سپاهیان دانش گزارش دادند. سپس دانشجویان سوگند یاد کردند و شاه جوایز دانشجویان رتبه اول لیسانسیه و سردوشی نمایندگان سپاهیان را اعطا کرد.[4]
گزارش کار نخست‌وزیر به مجلس
مجلس شورای ملی امروز به درخواست دولت جلسه فوق‌العاده تشکیل داد و نخست‌وزیر گزارش کارهای دولت را در چند ماه گذشته به اطلاع مجلس رسانید. منصور گفت: بنده از بدو زمامداری خود تا کنون اختلافی بین قوه مقننه و اجرائیه نمی‌بینم و دولت همیشه از تأثیر و پشتیبانی مجلسی که ثمره انقلاب است برخوردار بوده و ملت ایران ظرف یکسال اخیر که مجلس انقلاب شروع به کار کرده شاهد فداکاری‌های شما بوده‌است.
نخست‌وزیر ضمن اشاره به اصول ششگانه انقلاب شاه و ملت گفت: در تحول اخیر، تأسیس سپاه دانش و بهداشت دو عامل مؤثر برای از بین بردن جهل و بیسوادی و تأمین سلامت و آسایش بیشتر جسمانی مردم ایران بود. منصور اضافه کرد: آنچه که ما را موفق خواهد کرد توجه به احتیاجات ملت ایران است و آن هم در راه صحیحی که شاهنشاه ترسیم کرده و ما احتیاجی نداریم که به افکار ناقص و جاه‌طلبانه دیگران توجه داشته باشیم. مجریان کار در صورت قصور و عدم توانایی جای خود را به دیگران خواهند داد و دیگر سیاست بافی نمی‌تواند اساس مملکت را متزلزل کند.
نخست‌وزیر پس از اشاره به سفر خود به آذربایجان شرقی و غربی گفت: برای رفع نگرانی مردم و تأمین احتیاجات گندم مملکت، امروز قرارداد خرید 140 هزار تن گندم با امریکا به امضا رسید و با قرارداد دیگری که به امضا می‌رسد ذخیره گندم مملکت تأمین می‌گردد و رفع نگرانی از همه می‌شود و دولت همه‌گونه تدابیر لازم برای حفظ نرخ نان در سراسر کشور به عمل خواهد آورد. منصور در پایان گفت: دولت نمی‌تواند به نظریات و اغراض خصوصی افرادی که به محض انجام اقدامات صحیحی در مملکت دولت را تخطئه می‌کنند توجه نموده و ارزش قائل شود. ما هیچ عهد و پیمانی با کسی نبسته‌ایم و به کسی که نخواهد این انقلاب پیشرفت کند، دست اتحاد نداده‌ایم و به هیچ وجه کوچک‌ترین اعتنایی به این افراد منحط متزلزل و متشتت نمی‌کنیم. از دولت باید انتقاد شود زیرا انتقاد موجب رفع نقایص خواهد بود ولی انتقادات بی‌اساس که مخالف و مغایر با روح انقلاب باشد با عکس‌العمل شما و ما و ملت روبه‌رو خواهد شد.[5]
میهمانی نخست‌وزیر به افتخار مدیران مطبوعات
ظهر امروز از طرف نخست‌وزیر، میهمانی ناهاری به افتخار مدیران مطبوعات در هتل دربند ترتیب داده شد. در این میهمانی، منصور یکبار دیگر به تکرار سخنانش در مجلس پرداخت و درباره سپاه جدید ترویج و آبادانی گفت: امروز مشکل کردستان از لحاظ اقتصادی و اجتماعی با یک تغییر کامل ترکیب برنامه‌های اقتصادی و اجتماعی محل باید انجام بشود و ساختن یک راه فرعی، دو دبستان در یک محل و یک پاسگاه ژاندارمری اینها یک مسکن موقتی است و درد اجتماع ما را امروز برطرف نمی‌کند. وی درباره مذاکرات نفت گفت: خوشبختانه ایران با احساس استقلال کامل سیاسی و اقتصادی خود و با داشتن حکومتی پا‌برجا و مستمر و رژیمی سالم و پرثمر دیگر جنبه سیاسی و جنبه عوام‌فریبی برای ما ندارد. نفت مسئله‌ای است کاملاً اقتصادی و یکی از منابع ثروت ملی ایران است که باید حداکثر بهره‌برداری از آن به عمل آید و این درآمد صرف هزینه‌های ضروری برنامه جامع توسعه اقتصادی و اجتماعی برای ملت ایران بشود. اگر موضوع سیاست نفت و یا جنبه خارج شدن از قید بعضی گره‌ها و مشکلات این سیاست بود، شاید ملت ایران پیشقدم کلیه کشورهای دیگر در امر ملی شدن بود و شاه ایران اولین سرباز مدافع این حق و دیگر ما نمی‌توانیم از نظریات و افکار دیگران که شاید می‌خواهند از آن بهره‌برداری سیاسی بکنند پیروی بکنیم.[6]
گزارش انتقادی از جلسه مجلس شورای ملی
روزنامه فریاد خراسان، نخستین جلسه مجلس شورای ملی پس از پایان تعطیلات تابستانی را دستمایه گزارش انتقادی خود قرار داد و نوشت: روز سه‌شنبه درهای آهنین مجلس شورای ملی به روی نمایندگان مجلس گشوده شد و وکلای ملت از زیر لوحه عدل مظفر گذشتند تا اولین جلسه مجلس شورای ملی را پس از تعطیلات تابستانی تشکیل بدهند.
یک نگاه دقیق به نمایندگان مجلس معلوم می‌داشت که قیافه آنها نسبت به سال پیش تفاوت محسوسی کرده است و به خصوص نمایندگان گروه کارگر و گروه کشاورز اکثراً آب زیر پوستشان رفته است و نو نوار شده‌اند اما هنوز بعضی از آنها کت و شلوار به تنشان زار می‌زند! به نوشته این روزنامه، جلسه روز سه‌شنبه به قولی اولین جلسه مجلس پس از تعطیلات تابستانی و به قولی دیگر جلسه ماقبل اول مجلس بود. زیرا به اعتقاد عده‌ای از نمایندگان اقلیت که بالاخره توانستند حرف خود را به اکثریت بقبولانند، جلسات عادی مجلس شورای ملی باید از 14 مهر شروع بشود به همین جهت جلسه روز سه‌شنبه به عنوان جلسه فوق‌العاده یا به قول یکی از نمایندگان جلسه ماقبل اول (!) تلقی گردید و قرار شد اولین جلسه عادی مجلس شورای ملی پس از 14 مهر که مقارن با افتتاح مجلس سنا است تشکیل شود.[7]
خرید 140 هزار تن گندم از آمریکا
صبح امروز قرارداد خرید 140 هزار تن گندم از امریکا بین هویدا وزیر دارایی و راکول کاردار سفارت امریکا در ایران طی مراسمی در وزارت دارایی به امضا رسید. همچنین امروز از طرف وزارت دارایی تلگرام دستور حمل گندم خریداری شده به نماینده اقتصادی ایران در امریکا داده شد. در دو ماه اخیر 70 هزار تن گندم خریداری شده از امریکا به بنادر ایران وارد و تخلیه گردیده است. سخنگوی وزارت دارایی گفت: با اقداماتی که از طرف وزارت دارایی به عمل آمده است تا پایان آذر در حدود 300 هزار تن گندم خریداری شده به بنادر ایران وارد خواهد شد. به موجب این قرارداد که بر طبق قانون 480 امریکا تنظیم و مبادله شده است، بهای گندم خریداری شده به ریال پرداخت می‌شود و قسمت مهمی از آن برای هزینه‌های طرح‌های عمرانی در اختیار سازمان برنامه قرار خواهد گرفت. به‌گفته هویدا، امضای این قرارداد نشانه دیگری از روابط دیرین ایران و امریکا است و دولت امریکا همیشه برای همکاری با دوستان خود از جمله ایران آماده است. گفته شده 140 هزار تن گندمی که امروز قرارداد خرید آن با امریکا منعقد گردید تا حدود دو ماه دیگر به بندر شاهپور وارد خواهد شد. نرخ خریداری گندم‌های مزبور از قرار حدود تنی 67 دلار می‌باشد که حدود تنی 20 دلار هزینه کرایه حمل و سایر مخارج مربوط به آن می‌باشد.
با تولید داخلی و خرید گندم از خارج، ایران برای حدود یکسال دیگر ذخیره گندم کافی در اختیار دارد.[8]
طرح تضمین صدور فرآورده‌های صنعتی
برای صدور فرآورده‌های صنعتی کشور طرح جدیدی بر اساس تضمین صدور تهیه شده است و با اجرای آن تسهیلات بیشتری برای کارخانه‌دارانی که برنامه صدور دارند فراهم می‌گردد. طرح مذکور از سال آینده اجرا می‌شود و امکانات بیشتری برای کارخانه‌دارانی که برنامه صدور دارند فراهم می‌سازد. مقررات موجود در این زمینه که قبلاً اجرا می‌شد برای سازندگان صادر کننده چنین معافیتی را درنظر گرفته است منتهی از آنجا که باید کارخانه‌دار سود بازرگانی و حقوق گمرکی مواد اولیه وارده را برای ترخیص کالا بپردازد و پس از ارائه گواهی صدور مبالغ دریافتی را مسترد دارد از نظر کندی کار، بیکار ماندن مقداری از سرمایه در گردش کارخانه‌دار، ایجاد مشکل می‌کند و با توجه به رقابتی که صادرکنندگان اجناس مشابه خارجی در بازارهای خارج با محصولات ایران دارند صادر کنندگان تا حصول اطمینان کامل از دریافت حقوق گمرکی و سود بازرگانی پرداخت شده اقدام به صدور کالای تازه‌ای نمی‌کنند؛ لذا وزارت اقتصاد برای حفظ بازارهای موجود خارجی و جلب اعتماد و اطمینان سازندگان صادرکننده، این طرح را که بر اساس تضمین صدور ممنوع تهیه کرده است اجرا خواهد کرد.[9]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. سیر مبارزات یاران امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ج 15، تهران، عروج، ۱۳۹۳، ص 365.
[2]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 10، حزب توده در خارج از کشور (قسمت اول)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۲، ص 165 تا 167.
[3]. جبهه ملی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۹، ص 189.
[4]. روزنامه اطلاعات، ش 11501، 8/7/1343، ص 1 و 15.
[5]. همان، ش 11500، 7/7/1343، ص 1 و 13.
[6]. روزنامه کیهان، ش 6353، 8 /7/1343، ص 11.
[7]. روزنامه فریاد خوزستان، ش 570، 13/7/1343، ص 8.
[8]. روزنامه اطلاعات، ش 11500، 7/7/1343، ص 1 و 13.
[9]. روزنامه کیهان، ش 6352، 7/7/1343، ص 9.
