دوشنبه 22 تیر 1343 / 3 ربیعالاول 1384 / 13 ژوئیه 1964
3 بازدید
تیرباران عامل فرار رهبران حزب توده از زندان
ستوان حسین قبادی، عامل فرار رهبران حزب توده ایران از زندان، سحرگاه امروز در پادگان حشمتیه تهران تیرباران شد. به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، قبادی، افسر 42 ساله که سابقاً افسر زندان بود و خود همراه رهبران حزب توده در سال 1949 (1328) به شوروی فرار کرده بود و اخیراً تحویل مقامات ایران گردید، در دادگاهی نظامی محاکمه شد. بنابراین گزارش، در بیانیه رسمی منتشر شده درباره اعدام قبادی از دلایل تحویل این افسر ایرانی از سوی شوروی سخنی گفته نشده و جزییاتی نیز از محاکمه وی را فاش نساخته است. سه تن از رهبران حزب توده، بعدها در ایران دستگیر شدند که دو نفر از آنان اعدام گردیدند و یکی از آنها به سبب کبر سن، از سوی شاه عفو گردید. هفت نفر دیگر هنوز در خارج هستند که بعضی از آنها در شوروی و پارهای دیگر در اروپای شرقی پراکندهاند.[1] مجله خواندنیها به نقل از روزنامه روشنفکر درباره ستوان حسین قبادی نوشت: او مدتها در شوروی نیز زندانی و تحت نظر بود و علت آن هم این بود که او یکبار به سفارت کبرای ایران در مسکو مراجعه کرده بود و قصد داشت که به ایران بازگردد ولی مأمورین شوروی او را دستگیر کردند و بعد از چند سال زندانی کردن، او را تحویل مأمورین مرزبانی ایران دادند. ستوان قبادی از افسران تودهای بود که در سال 1329 در زمان کابینه سپهبد رزمآرا، ده نفر از سران حزب توده را از زندان فراری داد و خود وی نیز با آنها از ایران به خارج گریخت.[2]
ادامه دادگاه عشایر فارس
صبح امروز سومین جلسه دادگاه زمان جنگ فارس برای رسیدگی به پرونده یازده نفر سران غائله فارس به ریاست سرهنگ عبدالله ناصر و به دادستانی سرهنگ همایون در سالن شهربانی شیراز تشکیل شد. در این جلسه قرائت کیفرخواست شروع شد. در این دادگاه متهمینی به نام ناصر طاهری، حبیبالله شهبازی، خداکرم ضرغامپور، ولی کیانی، سهراب ضرغام کشکولی، جعفرقلی رستم، فتحالله حیات داودی، حسینقلی رستم، فریدون جاویدی، محمدحسین صولت قشقائی و امیربهمن صمصام بختیار محاکمه میشوند.
به نوشته اطلاعات، برابر کیفرخواست دادستان، محاکمه این عده به اتهام مخالفت آنان با قانون اصلاحات ارضی و اقدام آنها بر ضد امنیت کشور صورت میگیرد. از مفاد قسمتی از متن کیفرخواست چنین برمیآید که متهمین مذکور در یکی از کافههای لالهزارنو تهران و کافه استخر تهرانپارس جلساتی داشتهاند که نتیجه این جلسات به منطقه بویراحمد سفلی و علیا، اصفهان و قسمتی از فارس کشیده شد و سرانجام منتهی به اعزام نیروی نظامی به فارس گردید و متعاقب آن استان فارس منطقه جنگی اعلام شد.
از کیفرخواست دادستان چنین مستفاد میشود که مأمور ارتباط سران متهم غائله فارس فتحالله حیات داودی بوده که به دستور حسینقلی رستم، آتش فتنه را در فارس روشن کرده و گرداننده جریان ولی کیانی شناخته شده است. چند نفر از متهمینی که در تهران بودهاند، با یک اتومبیل کرایهای که در کنار جاده فرودگاه تهران به عنوان تعمیر موتور متوقف بوده از تهران خارج گردیده و خود را به اصفهان سپس به مناطق مورد نظر فارس رسانیدهاند. بر پایه این گزارش وکیل مدافع ناصر طاهری، یکی از متهمین گفت: در بازجوییهایی که از ناصر طاهری شد، اظهار شده است یک تلگراف برای سازمان امنیت و رونوشت به تیمسار سرلشکر همت به وسیله ناصرطاهری مخابره شده که قبض تلگراف مزبور روی پرونده موکل من هست ولی اصل آن که بسیار حائز اهمیت است، نیست. وی افزود: در مورد واقعه اسفناک قتل سرگرد شهید فاطمیزاده و سروان شهید عبداللهیزاده و پیشآمد ناگوار «تنگ گجستان» که احساسات ملی را برانگیخته است طبق گزارش ژاندارمری و بعضی مطلعین، موکل من ناصر طاهری شرکت نداشته است. سرتیپ جاویدان یکی دیگر از وکلای مدافع متهمین اظهار داشت: حبیب شهبازی موکل بنده در تمام موارد بازجویی گفته است که من برای استقلال این مملکت مدتها در کوهستانها با مخالفین جنگیدهام و به علت خدمت به شاه و اجرای منویات ملوکانه مورد حمله مخالفین واقع گردیدهام. اما وکیل مدافع حسینقلی رستم اظهار داشت: اتهام موکل من این است که با اصلاحات ارضی مخالف بوده است. باید در این مورد از سازمان اطلاعات ارضی تحقیق شود و نشده است. چنانچه اظهارنامه خود را به موقع تنظیم کرده و تحویل و مقررات دولتی را انجام داده باشد اتهام او منتفی است.[3]
نحوه فرار سران حزب توده از زندان
در پی اعدام ستوان حسین قبادی، عامل فرار رهبران حزب توده ایران از زندان، مجله اطلاعات هفتگی درباره چگونگی فرار تودهایها از زندان مینویسد: چگونگی شرکت وی در این ماجرا از این قرار بود که در ساعت20:30 بعدازظهر روز 24 آذر 1329 یک کامیونباری با علائم ارتش با یک سرهنگ 2، هشت گروهبان 2 و 3 به زندان قصر رفتند و به ستوان یکم قبادی افسر نگهبان خارج اطلاع دادند که از طرف دادرسی ارتش، برای تحویل گرفتن زندانیان سیاسی تودهای و بردن آنها به دادگاه آمدهاند. پس از موافقت ستوان یکم قبادی، کامیون وارد محوطه داخلی زندان مرکزی گردید و سرنشینان کامیون با موافقت ستوان یکم محمدزاده افسر نگهبان داخله زندان، سران زندانی حزب منحله توده را تحویل گرفتند و همراه این دو افسر از محوطه زندان خارج گردیدند. باید دانست که در آن روزها قرار بود که دادرسی از متهمین تودهای در دادرسی ارتش به عمل آید. لذا کسانی که قصد فرار دادن زندانیان مزبور را داشتند با پوشیدن لباسهای مبدل سرهنگی و گروهبانی و با کمک این دو نفر اقدام به این عمل کردند. در این زمان یکی از مقامات انتظامی اظهار عقیده کرد که نقشه فرار زندانیان سیاسی تودهای با دقت خاصی، تهیه و تنظیم گردیده بود. چنانچه فراریدهندگان مثلاً شب شنبه را که رفت وآمد در محوطه زندان کمتر بود انتخاب کردند و به جای سربازان مجعول، گروهبانان جعلی آورده بودند زیرا سرباز باید مسلح باشد و آنها گروهبان آورده بودند که تفنگ نداشتنشان مایه سوءظن نگردد. به این ترتیب طبق یک نقشه دقیق و تدارک قبلی با کمک مؤثر ستوان قبادی که عامل حزب منحله توده بود سران تودهای از زندان فرار کردند و از مرز گریختند. این عده عبارت بودند از بقراطی، دکتر یزدی، علوی، دکتر کیانوری، شاندرمنی، دکتر جودت، صمد حکیمی، خسرو روزبه، نوشین و احمد قاسمی... از این عده دکتر یزدی، خسرو روزبه و مهندس علوی دستگیر شدند. دکتر یزدی بخشوده شد و از زندان آزاد گردید و روزبه و علوی پس از محاکمه تیرباران گردیدند و ستوان حسین قبادی عامل فرار آنها به مأمورین انتظامی ایران در مرز تحویل گردید.[4]
استانداران و فرمانداران جدید
بامداد امروز استانداران و فرمانداران کلی که به تازگی انتخاب شدهاند، به نخستوزیر معرفی شدند. نخستوزیر در این مراسم گفت: آنچه در استانها و فرمانداریهای کل مورد توجه است نیابت آقایان از جانب شاهنشاه و به نمایندگی از طرف دولت در توجه دقیق و نظارت عالیه نسبت به کلیه امور مردم است و همانطور که در مرکز بایستی همهگونه هماهنگی بین دستگاههای مختلف مملکتی و نخستوزیری وجود داشته باشد در مراکز استانها و فرمانداریهای کل نیز وجود چنین هماهنگی ضروری و لازم است.
منصور سپس به لایحه اختیارات استانداران اشاره کرد و افزود: در مملکت قانون به قدر کافی موجود است ولی ما بایستی مجریان خوب داشته باشیم. من وقوف کامل دارم که آقایان در مأموریت خود توفیق کامل خواهند یافت زیرا همهگونه وسایل در اختیار آنان است و از حمایت دولت نیز برخوردار خواهند بود.[5]
منصور تأکید کرد در هر استان، استاندار وظیفه دارد که نسبت به کلیه مسائل مملکتی نظارت دقیق و نزدیک داشته باشد و همان طوری که در مرکز و در قلب دولت باید همکاری و هماهنگی کامل در اجرای برنامهها و هدفهای دولت وجود داشته باشد استانداران و فرمانداران کل هم در حوزه مأموریت خودشان باید این هماهنگی را به طور کامل بین دستگاههای مختلف مملکتی به وجود آورند. نخستوزیر یادآور شد برای اجرای هدف، تنها قانون کافی نیست بلکه مجریان قانون، بسیار مؤثر در اجرای برنامههای مملکتی میباشند. در شرایط فعلی که انقلاب بزرگی به رهبری شاهنشاه در کشور ما راه تکامل میپیماید هیچ عاملی، قدرت نخواهد داشت که مانع اجرای برنامههای مملکتی باشد و تا وقتی که آنها مورد حمایت شخص شاهنشاه و دولت هستند این اطمینان هست که همکاری و هماهنگی آنان با مرکز حفظ میشود. منصور گفت در کشور ما برای اجرای برنامههای توسعه اقتصادی و اجتماعی و به منظور جبران عقبماندگیهای گذشته جهاد لازم است و این جهاد باید با تجهیز نیروی خلاقه مردم همراه باشد بنابراین بهترین راه برای به ثمر رسانیدن این جهاد، سیاست ابتکار و تدبیر مسئولان هر استان است. در راه اجرای برنامههای مترقیانه و جلب همکاری مردم با این برنامهها باید در قلوب مردم رسوخ کرد که جنبههای سیاسی و اجتماعی این برنامه به مردم نقاط مختلف و حتی دهکدهها و نقاط دورافتاده تفهیم شود. نخستوزیر به استانداران و فرمانداران کل وعده داده که دولت صادقانه نسبت به انجام مأموریت خود در راه نوسازی ایران اقدام خواهد کرد و پس از آن نوبت مسئولان استانها است که در این نوسازی برای سعادتمندی نسل حاضر با دولت همگام باشند و او را یاری دهند.[6]
مطبوعات و نامزدهای پست نخستوزیری
بحث بر سر ادامه کار دولت و کاندیداهای نخستوزیری به مطبوعات هم کشیده و روزنامه سحر امروز نوشت: در عین حال که در محافل، بحث از کاندیداتورهای نخستوزیری است و از میان رجال سابقهدار (دکتر اقبال، عبده، مهندس انصاری، دکتر ارسنجانی، مهندس شریفامامی، یک سپهبد شاغل، تجدد، گروه اتحاد ملی، دکتر صالح، دکتر متین دفتری) نامشان برده میشود، داعیههای وزیر اقتصاد و احتمال نخستوزیری قدس نخعی و آرام نیز از یادها نمیرود. محافل سیاسی فراموش نمیکنند برای آنکه نخستوزیر به مخالفان خویش نشان بدهد چقدر درباره عمر کابینه وی کجاندیشه میکنند، برادر خویش جواد منصور را از سمت حساس معاونی رئیس و مدیرعاملی بانک توسعه معدنی و صنعتی به معاونت خود و ریاست دفتر آمار و بررسیهای نخستوزیر انتقال داده است و اگرچه کوچکترین احتمال تضعیف دولت حاضر میرود این انتصاب به آن احتمال خط کشیده است. با این همه صحبت از این است که ادامه راه در مسیری که تا امروز بوده برای کابینه در صورتی مقدور است که موفق شود از امریکا وام بزرگ عمران را که افزون بر 200 میلیون دلار میشود دریافت کند اما گفته میشود که شروط دریافت وام بیش از حوصله دولت خواهد بود. به نوشته این روزنامه، یکی دیگر از نشانیهایی که میدهند آن است که با تشکیل اتحادیه بزرگ منطقهای گرچه دولت حاضر برای آن اهمیت قائل است ولی از نظر سیاست و مسیری که اتحادیه خواهد داشت خود به خود میتوان در انتظار بود که به جای دولت کنونی، دولتی تازه با مطالبات تازه روی کار بیاید و این دولت یا باید وابسته به «جمعیت اتفاق ملی» باشد یا دکتر اقبال یا دکتر عبده پایهگذار آن بشوند. مذاکرات نفت اوپک هم که اکنون در ژنو ادامه دارد به احتمال زیاد در تعیین سرنوشت دولت بیاثر نخواهد بود. علیالخصوص که در محافل سیاسی صحبت از بنبست احتمال اتحاد سیاست مستقل ایران در اوپک میرود و حتی بعضیها که دورتر را نگاه میکنند خبر از احتمال یک جدایی و تغییر در اوپک میدهند.[7]
وام امریکا به ایران
موسسه عمران بینالمللی امریکا اعلام کرد که معادل 5/1 میلیون دلار به ایران وام داده است تا شرکت هواپیمایی ایران بتواند تعداد بیشتری از ایرانیان را برای قبول پستهای مهم در شرکت مزبور آماده نماید. از محل این وام پانزده نفر متخصص و مدیر و کارشناس آموزش خارجی استخدام میشوند تا ظرف مدت سه سال از طرف شرکت پان امریکن در اختیار شرکت هواپیمایی ایران قرار گیرند. علاوه بر این به موجب قراردادی که به زودی امضا خواهد شد از محل این وام پنجاه نفر از کارکنان شرکت هواپیمایی ایران در خارج از کشور دورههای آموزشی را میگذرانند. در حال حاضر هواپیمایی ایران به هیجده شهر داخلی و چند کشور مجاور پرواز میکند. این شرکت فعلاً هفتصد نفر در استخدام خود دارد که عدهای از آنان خارجی هستند.[8]
همکاری فرهنگی و بازرگانی ایران و عراق
عبدالحسین زلزله سفیرکبیر عراق در ایران گفت: دولت عراق در راه تقویت و تحکیم روابط تاریخی و فرهنگی خود با ایران کوشش میکند و خواهان همکاری بیشتر در امور فرهنگی و بازرگانی است. سفیر عراق که به سمت وزیر صنایع عراق تعیین شده است برای برگزاری جشن 14 ژوئیه، روز انقلاب و تغییر رژیم در عراق، عزیمت خود را به بغداد به تأخیر انداخت و بعد از پایان مراسم این جشن از تهران خواهد رفت. وی در نطق خود با اشاره به سیاست دولت عراق و پشتیبانی آن دولت از کنفرانسهای باندونگ و بلگراد و اتحادیه عرب گفت: در حال حاضر امنیت در سراسر جمهوری عراق حکمفرماست و دولت عراق در راه پیشرفت امور اقتصادی ملت و اصلاحات در سراسر کشور کوشش مینماید. سفیرکبیر عراق درباره روابط خود با دول همسایه گفت: جمهوری عراق از اینکه دارای بهترین روابط بر اساس مصالح متبادل با همسایگان خود میباشد افتخار مینماید. دولت عراق در راه و تحکیم روابط تاریخی و فرهنگی و دینی بین دو ملت کهن ایران و عراق کوشش مینماید و خواهان تعاون و همکاری در امور فرهنگی و بازرگانی میباشد. ما به همسایه عزیز خود دولت و ملت ایران اطمینان میدهیم که جمهوری عراق همواره برای ایران همسایهای مخلص و امین خواهد بود.[9]
قانون استخدام کشوری
قانون استخدام کشوری از سال بعد اجرا میشود. دکتر مجیدی معاون سازمان برنامه و رئیس دفتر بودجه با اعلام این خبر افزود: درگذشته امتیازاتی به بعضی از دستجات داده شده بود که سر و صدای سایرین را درآورد. از جمله در وزارت پست و تلگراف، لیسانسهها حقوق پایه مهندسی گرفته و ما در حال حاضر ناچاریم برای حمایت از لیسانسههای اداری در بودجه به تغییر اشل آنها توجه کنیم. البته با تصویب قانون استخدام کشوری این امتیازات غیر صحیح از میان خواهد رفت و حقوقها بر پایه صحیحتری استوار میشود.[10]
پینوشتها:
[1]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 95، 23/4/43، ص 10 و 9.
[2]. مجله خواندیها، ش 86، 26/4/1343، ص 5.
[3]. روزنامه اطلاعات، ش 11434، 22/4/1343، ص 1 و 13.
[4]. مجله اطلاعات هفتگی، ش 1185، 26/4/1343، ص 3.
[5]. روزنامه کیهان، ش 6286، 22/4/1343، ص 11 و 1.
[6]. روزنامه اعتراف، ش 113، 27/4/1343، ص 1 و 4.
[7]. روزنامه سحر، ش 340، 22/4/1343، ص 4.
[8]. مجله صبح امروز، ش 122، 22/4/1343، ص 3.
[9]. روزنامه اطلاعات، ش 11435، 23/4/1343، ص 8.
[10]. روزنامه کیهان، ش 6287، 23/4/1343، ص 9 و 1.
