جمعه 10 مهر 1343 / 25 جمادی‌‌الاول 1384 / 2 اکتبر 1964
7 بازدید
دیدار بازاریان تهران و اصفهان با آیت‌الله خمینی
امروز آیت‌الله خمینی در قم پذیرای جمعی از بازاریان و علاقه‌مندان به خود از تهران و اصفهان بود. در این جلسه اعضای هیأت مسلم‌بن عقیل به مداحی پرداختند، سپس یکی از بازاری‌های تهران به‌نام حاجی علی‌اکبر حاجی‌پور که در تهران، سرای حافظ، حجره برنج‌فروشی دارد، خطاب به ایشان گفت: آقا وضع اقتصاد مملکت ما خیلی خراب و وضع بازار ما هم خیلی خراب است و ما نمی‌دانیم چه کنیم. آقایان علما باید جنبشی در این باره بکنند. اگر وضع به همین منوال بگذرد، ممکن است بازار فلج شود و سهم امام برای اداره کردن حوزه نرسد. به گزارش ساواک، آنگاه آیت‌الله خمینی در پاسخ اظهار داشت: کارها درست می‌شود. نمی‌گذاریم وضع تا آنجاها برسد. کم‌کم پیش خواهیم رفت. به سرعت نمی‌شود جلو رفت. بایستی تمام مردم را آماده نمود که گوش شنوا داشته باشند و اگر یک موقع دستوری داده شد همه با هم متحد باشند. تا اینجا ما توانستیم مردم را تشویق کنیم که مخصوصاً روزهای جمعه بازاری‌ها در قم با ماشین اجتماع کنند و بیایند منزل من. این خود علاقه‌مندی مردم را نسبت به من و به دولت نشان می‌دهد و دولت هم روی آن حساب می‌برد. حاجی علی‌اکبر حاجی‌پور گفت: صحیح است. بازاری‌ها همیشه در فکر همین موضوع هستند و هر طوری هست روزهای جمعه خودشان را برای ملاقات حضرت‌عالی به قم می‌رسانند.[1] در ذیل گزارش ساواک بر شناسایی بازاریان تأکید شده است.
اعتراض روحانیون به حمایت حجت‌الاسلام انصاری از تعطیلی اجباری روز جمعه اصناف
به گزارش ساواک: صبح امروز جلسه روضه‌خوانی در منزل محمدعلی انصاری اراکی با حضور آقایان شیخ عزیزالله حسینی، شیخ ابراهیم وحید دامغانی، شیخ کلانتری اهل مازندران، شیخ شریفی، شیخ محمد دبیری، دبیر دبیرستان‌های ناحیه 4 تهران، شیخ زهروند و شیخ حمیدی، شیخ عبدالحسین هدایتی، شیخ جواد رضائی تشکیل شد. ابتدا بعضی از معممین به آقای انصاری اعتراض کردند و گفتند شما چند شب پیش در روزنامه اطلاعات اعلام کردید که تعطیل روز جمعه از نظر دین خوب است و با این اعلام، عمل دولت را درباره تعطیل روز جمعه تأیید نمودید و نباید چنین می‌کردید، چون میان مراجع قم مخصوصاً آیت‌الله خمینی و دولت تفاهم وجود ندارد. شما بیایید نظر روحانیون را ملاحظه بکنید. گزارش ساواک حاکی است که آقای انصاری گفت: من کار بدی نکرده‌ام. زیرا درباره تعطیل روز جمعه آیه قرآن داریم و حدیث و اخبار زیاد است که مردم صدر اسلام از لحاظ دینی روزهای جمعه دور هم می‌نشستند و به مسائل امور دینی می‌پرداختند. آن مقاله‌ای که من برای آقای مسعودی مدیر روزنامه اطلاعات فرستادم همه‌اش را درج نکرده بود. منظور از نوشتن تعطیل روز جمعه از نظر تأیید نبود بلکه موضوع شرعی بوده و همچنین ما از نظر شرع تابع و مقلد آیت‌الله خمینی هستیم اما نمی‌توانیم تابع نظرهای سیاسی آیت‌الله خمینی باشیم.
شیخ جواد رضائی گفت: تصمیم داشتند روزهای جمعه در سر چهارراه‌ها ساز و آوازه‌های محلی برای مردم دایر کنند ولی پیامی که آیت‌الله خمینی داد مبنی بر اینکه مردم باید روزهای تعطیلی در مساجد جهت یاد گرفتن مسائل شرعی دور هم جمع شوند تصمیم دولت را از بین برد. آقای انصاری گفت که فعلاً وضع مالی دولت خوب است ولی تعهداتی که دولت فرانسه و آلمان در زمان امینی داده بودند، هنوز عمل نکردند. منصور را روی کار آوردند تا بتوانند از لحاظ اقتصادی کاری بکنند. ایشان هم تا کنون نتوانستند کاری انجام دهند. فقط فعلاً از هر راهی باشد حقوق کارمندان را تأمین می‌کند. این گزارش به نقل از شیخ محمدی می‌افزاید: من در مشهد بودم چند شب شنبه برای تفسیر قرآن به منزل آقای قمی رفتم و آقای قمی می‌گفت اگر ما علما فعالیت نمی‌کردیم، امروز بهایی‌ها کتاب‌های خودشان را جزو کتاب‌های آسمانی می‌آوردند و وکیل مجلس هم داشتند.[2]
سخنان حجت‌الاسلام فلسفی درباره فرهنگ غرب
بعد‌از‌ظهر امروز به مناسبت بنای مسجدی در خیابان شاهرضا اول میدان فوزیه در محل فوق، حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی به منبر رفت و درباره تبعیض نژادی صحبت کرد. به گزارش ساواک وی گفت: جوانان امروز که با نظر بازی به ممالک متمدن امریکا نگاه می‌کنند، امریکای متمدن امروز هنوز نتوانسته است جنگ بین سفید و سیاه را حل کند. دنیای مترقی امروز از لحاظ علم خیلی ترقی کرده است ولی در هیچ دینی به اندازه دین اسلام به علم اهمیت نداده است. در دین اسلام آیات و اخبار و احادیث زیادی در تشویق مردم به علم وجود دارد. وی افزود: پرچمدار دین اسلام، علما یعنی ما عمامه به سرها هستیم. ما عمامه به سرها مخالف ترقیات امروزی نیستیم. شما تا به حال هیچ مجتهدی را ندیده‌اید که فتوا بدهد که استفاده از برق و سوار طیاره‌شدن گناه است. مجتهدین با زنا و عرق‌خوری و دزدی و بی‌ناموسی و خیانت مخالف می‌باشند. مردم قدر روحانیت را بدانید.
فلسفی تأکید کرد: عیسوی‌ها و یهودی‌ها همیشه در پناه اسلام بوده‌اند و پیغمبر اکرم دستور داده که از آنها مالیات بگیرند. زن مسلمان نمی‌تواند زن یک فرد عیسوی بشود. همیشه سلطه با مسلمان بوده است. رسول اکرم ما مسلمین را آقای تمام دنیا کرده ولی حالا کجاست رسول اکرم ببیند که ما مسلمان‌ها دین خدا را پشت سر گذاشته و دست گدایی به سمت آنها دراز کرده و اتحاد و اتفاق خودمان را از دست داده‌ایم و شبانه‌روز دست عیسوی‌ها و یهودی‌ها را داریم نگاه می‌کنم.[3] در مشهد هم امروز سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد در انجمن بحث و انتقاد به موضوع اسلام و مسیحیت پرداخت و گفت: مثلاً در دین مسیح می‌گویند اگر کسی به صورتتان سیلی زد، طرف دیگر را هم بدهید بزند. در اسلام این‌‌طور نیست. مثلاً وقتی نفت ایران را می‌برند، در مسیح این‌‌طور معنی می‌دهد بگویید معادن را ببرند. حتی مملکت را هم ببرید ولی اسلام به خصوص شیعه در برابر این مزخرفات جواب تودهنی می‌دهد و می‌گوید با هر جنایت و هر استعماری مبارزه کنید و شواهد خیلی روشن در تمام دنیا از انقلابات اسلام خواهید دید. به گزارش ساواک، در این جلسه حدود پنجاه نفر از دانشجو و غیردانشجو شرکت داشتند.[4]
بازدید نخست‌وزیر از سد لتیان
عصر امروز حسنعلی منصور به اتفاق مهندس روحانی وزیر آب و برق از پیشرفت کارهای ساختمانی سد لتیان و تونل انتقال آب تهران بازدید کرد. نخست‌وزیر ضمن این بازدید به مهندس نیرومند مدیرعامل سازمان مسکن دستور داد که به موازات ساختمان سد لتیان، تأسیسات لازم نظیر رستوران، هتل، پارک و باشگاه‌های ورزشی برای تفریح و استراحت مردم در اطراف دریاچه سد لتیان ساخته شود.[5]
حمله نخست‌وزیر به منتقدین دولت
حسنعلی منصور نخست‌وزیر، منتقدین دولت را به شدت به باد حمله گرفت و برخی را «تاراجگر» و بعضی را «مغرض» نامید. وی با لحن بی‌سابقه‌ای گفت: گروه‌های سوء استفاده‌جو و بی‌اصول در وزارت دارایی که دستشان از بیت‌المال ملت کوتاه شده اینک به دسیسه بازی‌های مبتذل پرداخته و جلسات شبانه تشکیل می‌دهند. عده دیگری نیز که با روح انقلاب ناسازگاری دارند و یا به علت این انقلاب دستشان از کار کوتاه شده در محافل و مجالس میهمانی به نحو خستگی ناپذیری به خرده‌گیری از دولت می‌پردازند. نخست‌وزیر ضمن اظهار نظر درباره شب‌نامه‌هایی که توسط صاحب‌منصبان قدیمی وزارت دارایی پخش گردیده و طی آن امیرعباس هویدا وزیر دارایی را به باد حمله گرفته اعتراف کرد که اقدامات اصلاحی که در وزارتخانه مزبور در دست اجرا قرار گرفته اختلاف شدیدی بین وزیر دارایی و کارمندان ناسالم پدید آورده است. منصور اظهار اطمینان کرد که این رفورم‌ها از آنجایی که از حمایت مستقیم شاه برخوردار است عملی خواهد شد. وی همچنین ضمن اشاره به یک حربه «زنگ‌زده» دیگر منقدین دولت گفت: این حربه، شایع ساختن تغییرات آینده در دولت است. این شایعات چیزی جز دروغ نیست و ما روحیه تازه‌ای در دولت ایجاد کرده‌ایم و لزومی به ترمیم کابینه نیست. به ویژه که هماهنگی بیشتری رفته رفته بین دستگاه‌های دولتی مشهود می‌گردد. نخست‌وزیر با اذعان به اینکه سرعت پیشرفت اقتصادی کشور مطابق انتظار دولت نبوده تصریح کرد که دولت مصمم است سیاست خود را در زمینه حمایت از سرمایه‌گذاران خصوصی دنبال کند. برنامه‌ای برای احیای اراضی بلااستفاده مانده در دست است و برنامه عدم تمرکزبخشی دولت او، امور عمرانی استان‌ها را سرعت خواهد بخشید. نخست‌وزیر مدعی شد که: دولت دوره تحولی را پشت سر می‌نهد و کهنه را خارج و نو را وارد می‌کند. این دولت سرگرم ریختن شالوده اقتصادی و اجتماعی نوین است. در گذشته به علت فقدان یک شالوده محکم به مسئولیت‌ها عمل نشده و تلاش مقامات به جایی نرسیده است اما دولت او طی شش ماه گذشته روحیه مقامات را تقویت بخشیده و روح خدمتگزاری در دستگاه‌های دولتی دمیده است.[6]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. سیر مبارزات یاران امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ج 13، تهران، عروج، ۱۳۹۳، ص 254 و 255.
[2]. همان، ج 9، ص 215.
[3]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 9، زبان گویای اسلام: حجت‌الاسلام محمدتقی فلسفی، تهران، م‌رک‌ز بررسی اسناد ت‌اری‌خ‌ی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 272.
[4]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 5، شهید سیدعبدالکریم هاشمی‌نژاد، تهران، م‌رک‌ز بررسی اسناد ت‌اری‌خ‌ی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۷، ص 146.
[5]. روزنامه اطلاعات، ش 11503، 11/7/1343، ص 16.
[6]. روزنامه کیهان، ش 6355، 11/7/1343، ص 9.
