پنجشنبه 30 مهر 1343 / 16 جمادی‌‌الثانی 1384 / 22 اکتبر 1964
7 بازدید
نخستین دادگاه سران و اعضای نهضت آزادی
نخستین جلسه دادگاه سران و اعضای نهضت آزادی در زندان عشرت‌آباد تهران تشکیل شد. در این دادگاه آیت‌الله سیدمحمد طالقانی، مهندس مهدی بازرگان، دکتر یدالله سحابی، دکتر عباس شیبانی، مهندس عزت‌الله سحابی، ابوالفضل حکیمی، احمد علی بابایی، پرویز عدالت‌منش و سیدمحمدمهدی جعفری محاکمه شدند. با ورود هیأت دادرسان، بنا به عرف همه دادگاه‌های جهان و ایران، همه متهمان به احترام بلند شدند و ایستادند. در این میان آیت‌الله طالقانی از بلند شدن امتناع کرده و سر جای خود نشست. بنا به گزارش‌های رسیده، متهمان به ترتیب خود را معرفی کردند؛ اما آیت‌الله طالقانی از رفتن و معرفی کردن خود نیز امتناع کرد وگفت: من یک مجتهدم، شما را به رسمیت نمی‌شناسم و خودم را هم معرفی نمی‌کنم. در این جلسه، وکلای متهمان نسبت به صلاحیت دادگاه اعتراض کردند و سرهنگ رحیمی، وکیل یکی از متهمان توضیح داد که در اصل دوم متمم قانون اساسی آمده که پنج نفر مجتهد جامع‌الشرایط باید در مجلس باشند تا قانونی که می‌گذرد، خلاف شرع نباشد. غیر از مجلس اول و دوم، شما به من نشان بدهید آیا پنج نفر مجتهد بوده‌اند یا نه؟ و چون نبوده‌اند، قانون دادرسی ارتش، مصوب سال 1312، نیز باطل است. این جلسه دادگاه پس از ساعتی به عنوان تنفس تعطیل شد.[1]
حزب توده خواستار بهبود روابط ایران و شوروی
رادیو پیک ایران عصر امروز متن مصاحبه دکتر رضا رادمنش با خبرنگار رادیو تلویزیون جمهوری آلمان را بازگو کرد. رادمنش دراین مصاحبه درباره روابط ایران و شوروی می‌گوید: حزب توده همیشه خواستار بهبود روابط ایران و شوروی و سایر کشورهای سوسیالیستی بوده است تا جایی که این اصل را در مرام‌نامه خود ذکر کرده است.
وی افزود: در سال‌های اخیر در زیر فشار افکار عمومی و بروز یک سلسله مشکلات بزرگ اقتصادی، دولت ایران حاضر شده است گام‌هایی در جهت بهبود روابط خود با اتحاد شوروی بردارد. ولی با تمام قوا می‌کوشد که این بهبود در زمینه بسیار تنگی محدود گردد. بسیاری از پیشنهادهای اتحاد شوروی در زمینه کمک اقتصادی با عدم موافقت دولت ایران مواجه شده است. اتحاد شوروی حتی حاضر است در ایران مانند هندوستان مؤسسات ذوب آهن احداث کند. ولی دولت ایران حاضر نشده است با این پیشنهاد که یکی از آرمان‌های خلق‌های میهن ما است، موافقت نماید.
وی تبلیغات غرب از شاه به عنوان رفورمیسم بزرگ را و اینکه او را به مثابه یک فرد انقلابی معرفی می‌نمایند، تبلیغات کاملاً دروغ خواند و گفت: واقعیت آن است که محافل حاکمه ایران و در رأس آن شاه بر اثر سیاست ضد ملی خود دچار بحران عمیقی گردیده است و برای نجات از سقوط رژیم خود مجبور به عقب‌نشینی‌هایی شده است ولی این عقب‌نشینی‌های جزئی، رژیم کودتا را نمی‌تواند از بحرانی که به آن دچار است نجات دهد.[2]
تشکیل شرکت تعاونی مصرف کارگران صنعت نفت
وزیر کار در آخرین جلسه سمینار کارگران مناطق نفت‌خیز گفت: با سرمایه کارگران نفت، بزرگ‌ترین شرکت تعاونی مصرف ایران با چند میلیون سرمایه در مناطق نفتی تشکیل می‌شود. خسروانی مدعی شد: کارگران کشور ما افرادی شاه‌دوست و میهن‌پرست می‌باشند و در هر فرصتی ثابت کرده‌اند که در راه مصالح مملکت سربازانی آماده هستند. وزارت کار به آزادی کامل فکر و عقیده معتقد است و به کارگران احترام می‌گذارد. وی در عین حال کارگران را تهدید کرد و گفت: این وزارت می‌کوشد تا این واقعیت در میان کارگران تعمیم یابد ولی اجازه داده نمی‌شود بعضی افراد در لباس کارگری به کشور و صفوف فشرده کارگران خیانت کنند.[3] من نمی‌دانم که آقای نخست‌وزیر لااقل یک کدام از نطق‌های آتشین و مفصل و پر معنای خود را که هر روز ایراد می‌فرمایند و از راه رادیو و جراید به گوش مردم می‌رسد، مطالعه می‌فرمایند یا خیر، همان طور که عقیده ایشان هست باید برای این مردم حرف زد و آنها را نسبت به مشکلات زندگی و کار دولت آگاه نمود؟ این مطلب را مجله خوشه نوشته و افزوده است: اگر مطمئن بودم که بعداً نطق‌های خود را می‌خوانند، خیلی بیش از حالا به رفع مشکلات و معضلات مملکت معتقد می‌شدم. برای اینکه در همین هفته‌ای که گذشت و لااقل هفت نطق مفصل از ایشان که در مجامع مختلف ایراد شده بود، یادم هست که به کارگران نفت صریحاً گفته بودند با همه پرحرفی که به این دولت نسبت می‌دهند ما فقط آنقدر به مردم وعده می‌دهیم که بتوانیم از عهده و عهده خود برآییم. من همین یک نکته را می‌گیرم و آنچه ایشان در مراسم افتتاح آموزشگاه حرفه‌ای چاپ راجع به چاپ و چاپخانه گفته بودند عیناً تکرار می‌کنم. نویسنده سپس با ذکر مثالی از سخنان منصور به وی یادآور می‌شود؛ غرض این است که من نمی‌دانم واقعاً حرف‌هایی را که می‌زنید و خودتان عقیده دارید که باید حتماً بزنید، دوباره مطالعه می‌کنید؟ بر اساس همان‌ها که از نظر مردم برنامه شما و دولت شما است عمل کنید که لااقل این فکر در مغز آدم‌های بی‌فکری که همه در فکر نخست‌وزیر شدن هستند به وجود نیاید که شما فقط حرف می‌زنید.[4]
پی‌نوشت‌ها:
[1] . جعفری، محمدمهدی، همگام با آزادی، خاطرات شفاهی دکتر سید محمدمهدی جعفری، تدوین قاسم یاحسینی، ج 1، قم، صحیفه خرد، ۱۳۸۹، ص 148.
[2] . بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 179،2/8/1343، ص 3.
[3]. روزنامه اطلاعات، ش 11520،30 /7/1343، ص 24.
[4] . مجله خوشه، ش 43، 30/7/1343، ص 1.
