یکشنبه 13 اردیبهشت 1343 / 20 ذیحجه 1383 / 3 مه 1964
7 بازدید
شهریه طلاب ویژه ماه‌هاى محرم و صفر
گزارش ساواک از پرداخت شهریه مراجع قم حاکى است: برابر اطلاع، آقایان شریعتمدارى و خمینى روز 13/2/43 شروع به پرداخت شهریه ماه‌هاى محرم و صفر نمودند. آقاى خمینى حقوق طلاب را از 300 ریال به 500 ریال و آقاى شریعتمدارى از 300 ریال به 400 ریال افزایش داده‌اند.[1]
150 کُرد زندانی
عباس رادنیا از وقایع امروز زندان مى‌نویسد: ساعت 9 صبح تازه از خواب بیدار شده بودم که استوار ساقى معاون زندان به سلول من آمد احوالپرسى کرد و گفت امیدوارم بتوانم تا پایان هفته تسهیلاتى براى شما فراهم کنم.
با همه زندانیان بند آشنایى پیدا کرده‌ام جز چند نفر معمم و روحانى و یک نفر به نام حسن یغمایى که عضو سازمان امنیت بود به علت گزارش خلاف... زندانى است و در زندان هم به خبرچینى و مراقبت اعمال و رفتار زندانیان مشغول است و همه زندانیان و سربازان هم او را شناخته‌اند و [به غیر از] بسته‌نگار، بقیه از اکراد سنندج، میاندوآب، مهاباد و سایر قسمت‌هاى کردستان مى‌باشند که یکى دو روز قبل از پایان سال دستگیر شده‌اند و در بند عمومى و بند 2 هم از این اکراد زیادند و شاید مجموعاً در حدود 150 نفر کرد، زندانى باشند. کسانى را که به بازجویى مى‌برند، خیلى صدمه مى‌زنند و زجر و شکنجه مى‌دهند به طورى که هنگام مراجعت سر و صورت خونین و لباس خاک‌آلود دارند. هر شب یکى، دو نفر را تا صبح مراقبت مى‌کنند که نخوابند. من هنوز نتوانسته‌ام کاملاً از علت بازداشت و اتهامات آنان و حقیقت امر مطلع گردم و آنچه برایم گفته‌اند کافى نیست ولى بین آنان افراد فهمیده بسیار است و همه آنها سنى [مذهب] مى‌باشند و نماز را دست بسته مى‌خوانند. مشغولیت من هم خواندن مقدارى کیهان هفته و خواندنی‌هاى سال قبل است و صحبت با زندانیان، چون در اتاق من باز است و مى‌توانم در جلو درب اتاق و راهرو قدم زده با زندانیان صحبت کنم. سربازان هم بیشتر اوقات از بستن در اتاق زندانیان خوددارى مى‌کنند. ... اطلاع حاصل شد که یک نفر معمم به نام آیت‌اللهى آزاد [شده] برادر شیخ مروارید را هم به زندان آورده‌اند.[2]
سخنان شاه در روزنامه پست تهران
روزنامه پست تهران در توجیه حرف‌هاى محمدرضا پهلوى، در دیدار با گروه‌هاى مختلف به مناسبت عید غدیر نوشت: شاه همیشه متوجه به خدا و پاى‌بند به دین و معتقد به آیین و مذهب مقدس جعفرى بوده و هست. این سیره و روش که شاه بدان معتقد و پیرو آن است، جنبه اختصاصى ندارد و همه ایرانیان به همان راه گام مى‌نهند که شاه ارائه طریق مى‌نماید. آنچه در این میان شایسته دقت است، شیوه بى‌شرمانه آن عده ناکس است که به نام دین و اسلام، تیشه به ریشه ملیت ما مى‌زنند و حاضر مى‌شوند که با دستاویز دین، سرزمین ما قلمرو سیاست‌هاى بیگانه گردد. پست تهران مى‌افزاید: این حقیقت تلخ گفتنى است که هنوز ساحت اجتماع ما از لوث وجود این دسته از وطن‌فروشان متظاهر به دین پاک نشده گه گاه نغماتى شوم از گوشه و کنار به گوش مى‌رسد و نفرت افراد ملت را برمى‌انگیزد. نباید فراموش کرد که ما در پیشگاه تاریخ وظیفه بسیار سنگینى برعهده داریم و در این ایام که کشور ما یک دوره سازندگى را آغاز کرده است، این وظیفه از مواقع دیگر سنگین‌تر و حساس‌تر است. نداى وجدان هر ایرانى این طنین مقدس را در پهنه زمان سرمى‌دهد که ایرانى نخست ایرانى است سپس مسلمان و ایران و اسلام در کنار هم نشسته ایران به اسلام تکیه کرده است. اما بى‌پرده باید گفت هیچ ایرانى شرافتمندى حاضر نیست که ایران را به دسایس خیانت پیشگان فداى اسلام سازد و به مشتى مزدور اجازه دهد که به نام دین، وطنش را پایمال سم ستور دشمنان سازند و زمینه را براى اسارت ایرانى و از بین رفتن استقلال فراهم کنند. این نوشته با اشاره به روایت «حب‌الوطن من الایمان» یادآور مى‌شود که هر ایرانى مسلمان به دستور دین نیز باید عشق وطن را مقدس بشمارد و به دشمنان سعادت ملتش مجال خودنمایى ندهد. هر کس و در هر لباس که به نام دین و اسلام بخواهد سیاست ملت ایران را متزلزل سازد و نفوذ بیگانه را به کشور راه دهد، هم خائن به دین و هم خائن به وطن است و هیچ ایرانى غیرتمند که پاى‌بند شرف باشد، اجازه نخواهد داد که این عناصر پلید در ایران فرصت نشو و نما یابند.[3]
تکذیب تغییر مذهب ثریا اسفندیاری
خبرگزارى یونایتدپرس از لندن به نقل از نشریه ساندى اکسپرس نوشته است که ثریا همسر سابق شاه ایران در نظر دارد به آیین کاتولیک کلیساى رم بگرود. افریم هاردکس نویسنده این مجله نوشته است که گزارش‌هاى رسیده از رم حاکى است که ثریا فعلاً آنجا زندگى مى‌کند و یک کشیش کاتولیک چندین‌بار «زیباى چشم سبز» را در ویلایش ملاقات کرده است. با این حال، ساندى اکسپرس اظهارات سخنگوى ثریا را نیز نقل کرده که وى پیرو آیین محمد «ص» است و قصد ندارد مذهب خود را تغییر دهد.[4]
نصب ترجمه لوحه منشور کورش در مقر سازمان ملل
سناتور جواد بوشهرى نایب‌رئیس شوراى مرکزى جشن شاهنشاهى ایران، در نامه‌اى به مسعود فروغى سفیرکبیر ایران در واشنگتن از وى خواست با مدیران سازمان ملل متحد درباره نصب ترجمه لوحه منشور کورش کبیر در مقر این سازمان مذاکره نماید. در این نامه آمده است که منشور کورش در شهر بابل کشف گردیده اکنون در موزه بریتانیا نگهدارى مى‌شود و شوراى مرکزى جشن، قسمتى از این منشور را روى لوحه مخصوص حکاکى نموده توسط سفارت ایران در امریکا براى نصب در محل مناسبى در تالار سازمان ملل متحد در نظر گرفته است. این نامه مى‌افزاید: مقامات سیاسى ممالک متحده امریکا با تشکیل کمیته جشن شاهنشاهى ایران در کشورهاى متحده امریکا موافقت دارند و وعده قبولى سرپرستى عالیه آن را نیز از طرف رئیس‌جمهور امریکا داده‌اند.[5]
تصویب قانون شرکت بانوان در انتخابات در مجلس سنا
قانون شرکت بانوان در انتخابات مجلسین امروز از تصویب مجلس سنا گذشت.[6] ناطقان پیش از دستور امروز مجلس شوراى ملى در سخنانى به ابراز ارادت خود نسبت به خاندان سلطنتى و انزجار از تحریکات قومى در کشور پرداختند. دکتر مهندس ناصر بهبودى نماینده ساوه با اشاره به فرازى از سخنان امام على «ع» و تعمیم آن به اهداف انقلاب سفید گفت: شاه که کراراً گفته است که سلطنت بر یک مشت مردم فقیر افتخارى نیست، در راهى قدم برداشته است که پیشوایان دین ما قدم برمى‌داشته‌اند. باید گفت با اقداماتى که به رهبرى شاه در این مملکت در راه عدالت اجتماعى شده است، مملکت و ملت آن مقامى را که باید و شایسته آن است در بین ممالک اسلامى و عالم تشیع به دست آورده است و کسى که راه على «ع» را براى حکومت به روح‌ها انتخاب کرده است، پیشواى مسلم عالم تشیع مى‌باشد. وى خاطرنشان ساخت که ملت ایران مى‌خواهد در جهان پرآشوب کنونى به رهبرى شاه ملتى مستقل، آقا و با شرف باشد و ودیعه این استقلال و آقایى را خون و جان خود قرار داده است و تا پاى مرگ از این سیاست ملى حمایت خواهد کرد.[7] سپس دکتر رهنمودى نماینده سارى به ایراد سخن پرداخت و گشایش بیمارستان شاهدشت را مورد توجه قرار داد و اقدام نیکوکارانه ملکه پهلوى را ستود و از اقدامات دانشگاه تهران و خدمات دکتر صالح پشتیبانى کرد و گفت: ما به هیچ کس در هیچ مقامى اجازه نخواهیم داد به این آرامش و ثباتى که به رهبرى شاه به وجود آمده خدشه‌اى وارد آورد.[8]
حمایت از تمامیت ارضى ایران
از ساعت 16 تا 18 بعدازظهر امروز میتینگى در فلکه مجسمه آبادان به منظور اعتراض به مطالب تحریک‌آمیز چند روزنامه کویتى علیه ایران برپا شد. به گزارش روزنامه کیهان، در این میتینگ که اکثر طبقات مختلف مردم شرکت داشتند، نمایندگان عشایر و اصناف سخنانى ایراد کردند و در پایان قطعنامه بیست ماده‌اى صادر شد. این گزارش از برپایى میتینگ دیگرى در محله قصبه واقع در مرز ایران و عراق با شرکت 40 هزار نفر از عشایر خبر مى‌دهد که به مطالب جراید کویتى اعتراض مى‌کردند.[9]
اعلامیه جبهه ترقى‌خواهان
جبهه ترقى‌خواهان ایران در اعلامیه‌اى که به امضاى احمد آرامش صادر شده تحریکات ناصر و عمال خریده شده او محکوم شده است. در این اعلامیه آمده که هیچ نیرویى در برابر اراده قاطع و عزم راسخ ملت ایران نمى‌تواند پایدارى کند و قطعاً میهن ما قبرستان کسانى خواهد بود که بخواهند به خود جرئت تجاوز بدان را بدهند.[10]
سمیناری درباره لایحه بورس اوراق بهادار
صبح امروز عده‌اى از متخصصین بورس اوراق بهادار و اقتصادیون به دعوت مجله تهران اکونومیست در تالار تهران اکونومیست گرد هم آمدند تا درباره لایحه بورس که به تازگى دولت تقدیم مجلس شوراى ملى کرده است، بحث و تبادل‌نظر کنند. در این سمینار یکروزه درباره ضرورت تشکیل بورس خارج از دولت و البته با نظارت دولت تأکید شد و مقرر گردید گروهى از اهالى اقتصاد از جمله على وکیلى (سناتور) مرتضى خسروشاهى (مدیرعامل شرکت سهامى صنایع متنوع ایران) دکتر جزایرى (وکیل دادگسترى و مدیرعامل بورس تهران)، صادق برزگر، دکتر شریعت، دکتر على‌الله همدانى (عضو هیئت تحریریه مجله تهران اکونومیست)، کامکار و دکتر عدل طباطبایى براى شرکت در کمیسیون ویژه مشاوره و هدایت دولت در امر بورس تعیین شدند. در قطعنامه‌اى که در پایان این جلسه منتشر شد آمده است: پس از یک جلسه طولانى و گرم به اتفاق آراء تصویب گردید که 1ـ موقع تشکیل بورس سهام و اوراق بهادر فرا رسیده است. 2ـ به منظور تحقق بخشیدن به آمال و نظریاتى که در سمینار بورس تهران اکونومیست اظهار گردید، کمیته‌اى از متخصصین و اهل فن تعیین گردیدند که تا تشکیل بورس، جلسات خود را مرتباً در دفتر تهران اکونومیست تشکیل دهند و در صورت لزوم مقامات مربوطه را راهنمایى و یارى نمایند. 3ـ به منظور در نظر گرفتن کلیه شرایط و اوضاع و احوال کشور و تسریع امور مربوط به بورس سهام و اوراق بهادار، سمینار توصیه مى‌نماید لایحه فعلى از مجلس شوراى ملى مسترد گردد و تأسیس بورس براى مدتى به عنوان آزمایش به بانک مرکزى ایران واگذار شود تا به وسیله کارگزاران آن را تشکیل دهد.[11]
مذاکره هیئت بازرگانى انگلستان با وزیر اقتصاد
صبح امروز اعضاى هیئت هفت نفرى بازرگانى انگلستان به ریاست سرادوین چیمن آندرود با دکتر عالیخانى وزیر اقتصاد و معاونان بازرگانى فنى و امور مطالعاتى این وزارتخانه ملاقات و پیرامون بسط و توسعه مناسبات تجارتى بین دو کشور ایران و انگلستان مذاکره کردند. عالیخانى در این دیدار گفت: اوضاع ایران از لحاظ وضع اقتصادى و صنعتى با سابق تفاوت فاحشى کرده است و دیگر مانند گذشته واردات ما را کالاهاى مصرفى تشکیل نمى‌دهد. ما محصولات مصرفى را خودمان در داخله کشور تهیه و تولید مى‌کنیم. آنچه در حال حاضر مورد احتیاج کشور ماست، ماشین‌آلات و مواد خام مورد احتیاج صنایع ما مى‌باشد. وى یادآور شد با اینکه توسعه کلى مملکت در حدود 6 درصد مى‌باشد لیکن مطابق آخرین آمارگیرى صنعتى، توسعه صنعتى کشور به 18 درصد رسیده است و به همین جهت ما در حال حاضر احتیاج زیادى به ماشین‌آلات داریم.
وزیر اقتصاد درباره راه‌ها و نحوه همکاری‌هاى مؤسسات انگلیسى با سرمایه‌گذاران ایرانى گفت: این همکاری‌ها در یک زمینه گسترده و وسیع مى‌تواند جنبه‌هاى مختلف داشته باشد. صنعت پتروشیمى در کشور ما در عین اینکه صنعت جوانى است، دامنه وسیعى دارد لیکن انگلیسی‌ها بنا به سابقه بیشتر، مواد بیشترى از پتروشیمى را تولید مى‌کنند که منحصربه خودشان است.
رئیس هیئت نمایندگى تجارى انگلیس نیز در این دیدار زمینه‌هاى همکاری‌هاى میان دو کشور را صمیمانه توصیف و ابراز امیدوارى کرد مناسبات تجارى دو کشور افزایش یافته احتیاجات خود را از محصولات یکدیگر تأمین نمایند.[12]
آخرین مراحل تهیه طرح مالیات اصناف
به نوشته روزنامه کیهان، تهیه طرح مالیات اصناف آخرین مراحل خود را مى‌گذراند و وزارت دارایى در نظر دارد طرحى جدید با موافقت شوراى ملى اصناف تهیه تا در کار وصول مالیات، تسهیلاتى به وجود آید. از جمله مسائل مورد توجه وزارت دارایى اینکه براى همیشه مالیات براساس اجاره محل کسب و یا قراین مشابه آن را لغو کند و طریقى اتخاذ شود که آن دسته از پیشه‌ورانى که به راستى قدرت پرداخت مالیات را ندارند از مالیات معاف شوند.
از سوى دیگر وزارت دارایى عقیده دارد مالیات معوقه اصناف نیز باید به شکل مرضى‌الطرفین حل و فصل شود و در مورد مالیات جارى هم پس از معافیت آن دسته از مؤدیان که قدرت پرداخت مالیات ندارند در مورد بقیه از نوعى مقررات مالیات مقطوع استفاده شود. به گفته وزیر دارایى، مالیات‌هایى که مخارج وصول آن بیش از مقدار متعارف است، باید به کلى حذف شود و از جمله این مالیات‌ها، مالیات اصناف است.[13]
گزارش وزیر کار به مجلس شورای ملی
وزیر کار و خدمات اجتماعى در مجلس شوراى ملى حضور یافت و درباره برنامه‌ها و اقدامات این وزارتخانه به نمایندگان مجلس توضیحاتى داد.
عطاءالله خسروانى گفت: وزارت کار به منظور بررسى و تعیین آمار نیروى کار، سازمانى به وجود آورده به نام سازمان برآورد امور اجتماعى که احتیاجات نیروى انسانى شاغل به کار را برآورد مى‌کند. این برنامه را به وزارت فرهنگ و دستگاه‌هاى اجتماعى و دستگاه‌هاى فرهنگى براى تأمین آن مى‌فرستند. وى افزود: سازمان مددکاران اجتماعى را نیز وزارت کار به وجود آورده تا با خانواده کارگران در منازلشان تماس بگیرد و آنها را براى یاد دادن بچه‌هایشان و یاد دادن طرز زندگى نوین آماده کند. همچنین یکى از اداراتى که به وجود آمده براى رهبرى جوانان است که اداره هدایت فارغ‌التحصیلان است. سابقاً محصلین در هر رشته که دلشان مى‌خواست بدون اینکه اطلاع داشته باشند از برنامه آینده دولت یا مشاغلى که تخصص ندارند، تحصیلاتى را انجام مى‌دادند و پس از مراجعت نمى‌توانستند شغلى مناسب آن تخصصشان به دست آورند. اکنون جوانان قبل از سفر به اروپا براى تحصیل به این اداره مراجعه مى‌کنند و آنها را براى تحصیل در رشته مورد نظر راهنمایى مى‌کنند.
وزیر کار گفت: اداره مشاغل و کاریابى نیز در عین حال که برآورد نیروى انسانى مى‌کند و روزمره آمارى مطابق احتیاج تهیه مى‌شود، مجاناً کسانى را که احتیاج به مشاغلى دارند، ثبت‌نام کرده با تماس با کارفرما و دستگاه‌هاى دولتى که احتیاج به کارگر یا کارمند دارد، معرفى مى‌کنند. در دولت نیز تصویب‌نامه‌اى گذشت که کسانى که تحصیلات مافوق دیپلم دارند بدون معرفى این دستگاه نمى‌توانند آنها را استخدام کنند. این وسیله هماهنگى در امور دستگاه‌هاست. به گفته خسروانى، وزارت کار براى اینکه خانواده کارگران آموزش پیدا کنند براى زندگى، اندرزگاه‌هایى در شش محل تهران داریم و در شهرستان‌هاى بزرگ هم وسایلى فراهم کردیم که در این اندرزگاه‌ها، طرز یاد دادن وسایل زندگى مثل خیاطى و چیزهایى که در زندگى روزمره مورد احتیاجشان هست، مجاناً به آنها آموزش بدهیم.[14]
دلایل موافقت رئیس دانشگاه تهران با تفکیک وزارت فرهنگ
دکتر جهانشاه صالح رئیس دانشگاه تهران درباره تفکیک وزارت فرهنگ به وزارتخانه آموزش و پرورش و فرهنگ و تحقیقات، که چندى پیش از سوى طرح انجمن فلسفه و علوم انسانى ارائه شده بود، به خبرنگار روزنامه اطلاعات گفت: من با تهیه و اجراى چنین طرحى به دلایل زیادى موافقم.
وى دلایل خود را چنین برشمرد: 1ـ اجراى تعلیمات اجبارى به نحو اکمل که متأسفانه بیست سال از تصویب آن مى‌گذرد و هنوز به نحو مطلوب به موقع اجرا گذاشته نشده 2ـ تجدیدنظر در برنامه متوسطه به طورى که دانش‌آموزانى که از دبیرستان فارغ‌التحصیل مى‌شوند، فقط به فکر ورود به دانشگاه نباشند و اگر نتوانستند به دانشگاه راه یابند، تحصیلاتشان طورى مثمرثمر باشد که بتوانند گلیم خودشان را از آب بکشند.
صالح به دوره وزارت خود در فرهنگ اشاره کرد و گفت: نظر من بر این بود که دوره متوسطه را پنج سال کنم و سال ششم (سال آخر) را براى آماده کردن اشخاصى که مستعد براى ورود به دانشگاه هستند اختصاص دهم و براى طى دوره این کلاس، امتحانات هوش و استعداد از آنها بشود که آیا براى مهندسى، طب، ادبیات و یا سایر رشته‌ها مستعد هستند یا نه؟ و پس از آزمایشات لازم آنها به این کلاس وارد شوند.[15]
پانوشتها:
[1]ـ مدرسه فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 151.
[2]ـ رادنیا، عباس، مقاومت در زندان، صفحاتی از تاریخ معاصر، تهران، قلم، 1377، ص 7 و 336.
[3]ـ روزنامه پست تهران، ش 3174، 13/2/43، ص 1.
[4]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 37، 14/2/43، ص 7.
[5]ـ جشنهاى 2500 ساله شاهنشاهى به روایت اسناد ساواک و دربار؛ بزم اهریمن، ج 2، ایران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1377، ص 10 و 9.
[6]ـ گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهى پهلوى، ج 2، نشریه کتابخانه پهلوى، بى‌جا، بى‌تا، ص 1741.
[7]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 65، 13/2/43، ص 3 و 2.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11376، 13/2/43، ص 16.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6229، 14/2/43، ص 11.
[10]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11376، 13/2/43، ص 13.
[11]ـ مجله تهران اکونومیست، ش 533، 19/2/43، ص 9 ـ 5.
[12]ـ روزنامه بورس، ش 664، 14/2/43، ص 4 و 1.
[13]ـ روزنامه کیهان، ش 6228، 13/2/43، ص 11 و 1.
[14]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 65، 13/2/43، ص 8 و 7.
[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11376، 13/2/43، ص 1.
