سهشنبه 11 فروردین 1343 / 16 ذىقعده 1383 / 31 مارس 1964
1 بازدید
مدرسه فیضیه در رصد ساواک
مأموران ساواک امروز خبر از تشکیل جلسهاى محرمانه در مدرسه فیضیه قم دادند. بر اساس این گزارش، عدهاى واعظ و چند نفر روحانى به سرپرستى شیخ فضلالله محلاتى در قسمت جنوبى مدرسه فیضیه قم زیر طبقه کتابخانه، جلسه محرمانهاى تشکیل دادند و در این جلسه تصمیم گرفته شد که در ماه محرم، شش نفر از طلاب ورزیده و ناطق قم را به تهران بفرستند تا در تکایا و مجالس روضهخوانى به منبر بروند. محلاتى در این جلسه با اشاره به ملاقات هفته گذشتهاش با آیتالله خمینى، به نقل از ایشان گفته است که هر کدام از علما و وعاظى که براى استخلاص من از زندان فعالیت کنند، من به آنها نفرین مىکنم. فقط به آنها پیغام بدهید که دست از مبارزه با دستگاه برندارند و بدانند پیروزى با ماست. در این گزارش با اشاره به اینکه محلاتى پیشتر در مسجد جامع علیه دولت منبر رفته یادآور شده است که وى رابط وعاظ تهران و قم است و در هفته گذشته هشت مرتبه از تهران به قم رفته است.[1]
پاسخ امیر کویت به شاه
عباس آرام وزیر امور خارجه ایران، پس از چهار روز اقامت در کویت، امروز راهى بیروت، پایتخت لبنان شد.
به نوشته روزنامه کیهان و به نقل از خبرگزاریها، در پایان مذاکرات وزیر امور خارجه ایران با مقامات دولت کویت، هیچگونه اطلاعیه یا اعلامیهاى انتشار نیافت ولى آنچه قطعى است اینکه وزیر امور خارجه حامل پیام جوابیه امیر کویت براى شاه ایران است.[2] با این حال متنى در برخى جراید منتشر شد که عنوان اعلامیه مشترک ایران و کویت را بر پیشانى خود داشت. در این متن ضمن تعریف و تمجیدهایى از شاه ایران و امیر کویت و نیز پیشرفتهاى صورت گرفته در آن کشور، به مذاکرات مقام ایرانى در کویت اشاره شده است؛ از جمله درباره موضوع تحدید فلات قاره بین دو کشور که قرار است هیئتهاى کارشناسى دو طرف پس از تهیه مقدمات لازم، موضوع را بررسى و حلوفصل کنند. همچنین دو طرف براى عقد قراردادهاى مربوط به تنظیم روابط اقتصادى و بازرگانى و فرهنگى و قرارداد اقامت و استرداد مجرمین به توافقاتى رسیدند.[3]
در همین حال، روزنامه الثوره چاپ دمشق در شماره امروز خود در مطلبى زیر عنوان «در پس پرده سفر وزیر امور خارجه ایران به کویت و عربستان سعودى چه خبر است؟» نوشت: سفر هیئت ایرانى به دنبال سفر اخیر ملک حسین به تهران و تبادل تبریکات نوروزى بین مارشال عبدالسلام عارف و شاه ایران صورت گرفته است. این سفر هنگامى صورت گرفته که رئیس جمهورى عراق از هند و پاکستان دیدن مىکند. الثوره سپس از خود مىپرسد که آیا مسئله ارضى ایران و کویت در مدت اقامت وزیر امور خارجه ایران در کویت مورد گفتگو و بررسى قرار گرفته یا نه؟ این روزنامه یادآور مىشود که ایران پارهاى از سرزمینهاى عرب را در کویت، بحرین، شارجه و ابوظبى از آن خود مىداند و چند روز قبل هم نیروى دریایى ایران، جزیره عربى «ابوموسى» در جنوب خلیج [فارس] را اشغال کرده است.[4]
کشورهای عربی و جزیره ابوموسى
پست تهران امروز نوشت: شوراى جامعه عرب که در قاهره تشکیل گردیده است هیئتى به ریاست دبیرکل جامعه عرب را براى تحقیق پیرامون ماجراى جزیره ابوموسى به منطقه امیرنشینهاى خلیج فارس اعزام مىکند. نویسنده یادداشت «اتهام به ایران از سوى قاهره نسبت به اشغال جزیره ابوموسى»، با متهم ساختن عبدالناصر به تحریک اعراب براى مطرح ساختن این موضوع کذب در شوراى سیاسى اتحادیه عرب نوشت: ظاهراً تبلیغات ضدایرانى قاهره در منطقه شیخنشینهاى خلیج فارس، ناشى از وحشتى است که گسترش روابط دوستانه و متقابل ایران و سرزمینهاى عربى در دل قاهره ایجاد کرده است. نویسنده سپس به طرح این پرسش مىپردازد که چرا قاهره با وجود درک این حقیقت که قادر به اخلال در روابط ایران و کشورهاى عربى نیست از تکاپو بازنایستاده انتشارات مغرضانه خود را متوقف نساخته است؟ وى سپس پاسخ مىدهد که هدف اصلى از این رفتار، کشورهاى عربى بزرگ و کوچکى است که قاهره با تمام تلاش خود نتوانسته است استقلال آنها را از میان ببرد و آنها را به آلت دست سیاست جاهطلبانه خود مبدل سازد.[5]
دیدار سفیر انگلیس و نخستوزیر
ساعت 18 بعدازظهر، سردنیس رایت سفیرکبیر انگلیس در تهران، با حسنعلى منصور نخستوزیر در کاخ نخستوزیرى دیدار و به مدت یک ساعت درباره مسائل مورد علاقه دو کشور گفتگو کرد.[6]
برنامه مانور مشترک ایران و امریکا
روزنامه کیهان امروز خبر برگزارى مانور مشترک «دلاور» میان ایران و امریکا را که قرار است روزهاى 23 تا 25 فروردین ماه جارى در جنوب ایران برگزار شود، منتشر کرد. به نوشته کیهان، این مانور که با مشارکت واحدهاى متحرک ضربت امریکا برپا مىشود در حضور شاه ترتیب مىیابد. فرماندهى صحنه عملیات مانور با تیمسار سپهبد ازهارى و معاونت آن با سرلشکر اکهارت رئیس مستشارى ارتش امریکاست. بنابراین گزارش، این تمرین، میزان پیشرفت آموزش و قابلیت دفاعى مرزى نیروهاى مسلح شاهنشاهى را در وضعیت بسیار متحرکى تعیین مىنماید.[7]
هیئت پارلمانى زنان ایران در لندن
هیئت پارلمانى زنان ایران، به صورت پراکنده راهى لندن خواهد شد. به گزارش روزنامه اطلاعات، مهرانگیز دولتشاهى نماینده مجلس شورا، امشب به اروپا مىرود تا پس از چهار روز دیدار از فرزندش، به لندن سفر کند. فرخرو پارسا و نیره ابتهاج سمیعى نیز هفته آینده و شمسالملوک مصاحب، به علت کارهایى که در تهران دارد، طى ده روز آینده به لندن خواهد رفت. به گفته مهرانگیز دولتشاهى، بازدید از تشکیلات مملکتى، پارلمان، تشکیلات مربوط به زنان و احزاب، دیدار با مقامات دولتى، اعضاى پارلمان و شخصیتهاى مختلف از جمله برنامههاى این سفر است. به ادعاى وى، براى اولینبار است که چند تن از بانوان ایران به عنوان هیئتى پارلمانى به سفر رسمى خارج از کشور مىروند و ما خواهیم توانست با سرافرازى درباره اصول انقلاب بزرگى که سال گذشته در این مملکت به وقوع پیوست، با مردم جهان گفتگو کنیم.[8]
گزارشی از واگذارى امور حمل و نقل به مردم
به دنبال اعلام خبر واگذارى امور حمل و نقل به مردم، روزنامه اطلاعات امروز در گزارشى به انعکاس این خبر در محافل کارگرى پرداخت و ضمن آن یادآور شد که مقامات دولتى این طرح را در دست مطالعه دارند و تا قبل از رسیدن به نتایج قطعى، درباره آن اظهارنظر نمىکنند. اما گفته شده است که این طرح تا پایان سال جارى عملیاتى مىشود. در این گزارش آمده است که رئیس دولت در مجلسین گفته بود که، کوشش مىکنیم کارخانجات را از دولت بگیریم و به مردم واگذار کنیم. اکنون نیز با اعلام این خبر رانندگانى که کامیونهایشان مدتها خالى مانده و در گوشه گاراژها خوابیده بود، آماده مىشوند تا به فعالیت تازهاى روى آورند. در ایران حدود 5 هزار کامیون سنگین موجود است که از چند سال به این طرف به علت بحران اقتصادى و اشتغال دولت به امر کامیوندارى، نیمى از این کامیونها که چند میلیارد ریال سرمایه است، در گوشه گاراژها مانده و کارکنان آنها بىکار شدهاند. در این حال، نماینده کارگران اداره کل باربرى وزارت دارایى مىگوید اگر کار حمل و نقل قند و شکر به کامیونداران آزاد واگذار شود، بحران بزرگى در وضع قند و شکر به وجود خواهد آمد. چون هم نرخ کرایه افزایش خواهد یافت و هم کامیونداران براى آنکه کرایه بیشترى دریافت کنند، قند و شکر را به موقع به نقاط مصرف نخواهند رساند.
در حال حاضر قند و شکر توسط 206 کامیون اداره کل باربرى به سراسر کشور حمل مىشود و تاکنون دیده نشده شکایتى از وضع حمل و نقل دولتى شده باشد. به گفته وى، هماکنون قند و شکر، تن کیلومترى 25/2 ریال، غله 75/1 و چاى 5/2 ریال حمل مىشود. از طرفى در برگشت، این کامیونها خالى هستند و مخارج آن را اداره باربرى تأمین مىکند و قبل از تأسیس اداره کل باربرى، دولت سالیانه 36 میلیون تومان بابت حمل و نقل مىپرداخت در حالى که با تأسیس این اداره، هماکنون دولت سالیانه فقط 15 میلیون تومان بابت حمل و نقل مىپردازد.[9]
عضویت ایران در قرارداد خط شاهین دریایى
ایران به عضویت قرارداد بینالمللى خط شاهین دریایى در مىآید. طبق قرارداد بینالمللى خط شاهین دریایى، کشتیهاى کشورهاى عضو فقط اجازه دارند تا حد معینى کالا حمل کنند تا خطر غرق کشتیها کمتر شود. تاکنون ایران در هفت سازمان دریایى جهانى عضویت یافته است و با عضویت در این قرارداد، حفظ کالاهاى ایران در کشتیهاى کشورهاى مختلف بیشتر تضمین خواهد شد.[10]
درخواست لغو انحصارات دولتى
رئیس اتاق بازرگانى تهران خواستار لغو سایر انحصارات دولتى شد. محمد خسروشاهى با اشاره به لغو انحصار قند و شکر گفت: سرمایهگذارى مردم در کار واردات قند و شکر به میزان ده میلیارد ریال، تأثیر قطعى در وضع بازار دارد و این کار مىتواند مقدمه لغو سایر انحصارات بشود و اصلاً دولت باید این کار را پایهاى قرار دهد که تمام انحصارات را به نفع گردش کسب و کار مردم لغو کند، منتها در کارها نظارت و کنترل داشته باشد که از رقابتهاى ناسالم که ممکن است نتیجه آن ایجاد بحران یا اجحاف به مردم بشود، جلوگیرى گردد.[11]
نخستین دولت حزبى
جهانگیر بهروز، در مقالهاى زیر عنوان «در انتظار عمل دولت حزب ایران نوین» که امروز در مجله خواندنیها منتشر شد، با اشاره به اینکه دولت منصور، نخستین دولت حزبى در ایران پس از مشروطه است نوشت: پس از نیم قرن و اندى که از عمر مشروطه مىگذرد، در آستانه سال نو در ایران، یک دولت حزبى به روى کار آمد. در واقع مشروطه ما با آنکه 59 ساله است و باید ریشش تا کمر باشد، هنوز کودکى بیش نیست. سالها دستش گرفته و پا به پا بردهاند ولى هنوز شیوه راه رفتن نمىداند. بارها یک حرف و دو حرف در دهانش نهادهاند اما هنوز حرف اول دمکراسى را که حکومت حزبى باشد، نیاموخته است. نویسنده ضمن خوشنام خواندن اعضاى دولت منصور، پشتیبانى و حمایت شاه از دولت، داشتن فراکسیون قوى 150 نفرى در مجلس و وجود یک دسته همفکر در کنار کابینه را از عوامل مساعد موجود برسر راه دولت برشمرده، عوامل نامساعد را چنین یادآورى مىکند: 1ـ وضع نامساعد اقتصادى که ترمیم آن کار یکى، دو ماه نیست و آقایان هرچه هم در علم اقتصاد متبحر باشند، از گزند آن مصمون نمىمانند. 2ـ کم اعتمادى و بدگمانى مردم که به آسانى نمىتوان آنها را به کار حزب و دولت، علاقهمند ساخت و از آنها پشتیبانى و همکارى خواست. 3ـ مخالفت هواداران نظام سابق یا به قول خارجیان «گارد قدیمى» که با این دولت و برنامهاش مخالفاند. 4ـ سازمان از هم گسیخته دولت که کابینه جدید ناگزیر است به وسیله آن برنامههاى خود را اجرا کند.[12]
دایره بودجه سازمان برنامه
امیرعباس هویدا وزیر دارایى، اعلام کرد که دایره بودجه در سازمان برنامه تشکیل شده و دکتر عبدالمجید مجیدى معاون مدیرعامل سازمان برنامه به ریاست آن برگزیده شده است. وى افزود: دایره بودجه از هماکنون مطالعه خود را درباره بودجه سال 1343 آغاز کرده است. به گفته وى، سیستم کهنه کنونى در زمینه تعیین بودجه باید متروک شود و دستورالعمل تازهاى براساس روش جدید تنظیم خواهد شد.[13]
هدیه جواهرات به فرح پهلوی
خبرگزارى یونایتدپرس، امروز از بیروت یادآور موضوعى شد که چند سال پیش در جریان سفر ملک سعود، پادشاه عربستان سعودى به تهران اتفاق افتاده بود. به نوشته یونایتدپرس ملک سعود در سفرش به تهران، جواهراتى به ارزش 900 هزار دلار به فرح، همسر محمدرضا پهلوى، هدیه کرده است. این خبرگزارى یادآور شده است که وى در مراسم تاجگذارى ملک فیصل، پادشاه فقید عراق نیز مبالغى پول نقد، دو اتومبیل کادیلاک و یک شورلت به ملازمین خود بخشیده بود.[14]
پانوشتها:
[1]ـ مدرسه فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1380، ص 135.
[2]ـ روزنامه کیهان، ش 6203، 12/1/43، ص 12.
[3]ـ همان، ش 6204، 15/1/43، ص 9.
[4]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 12، 15/1/43، ص 6.
[5]ـ روزنامه پست تهران، ش 3148، 11/1/43، ص 1.
[6]ـ روزنامه مهر ایران، ش 2056، 12/1/43، ص 8.
[7]ـ روزنامه کیهان، ش 6202، 11/1/43، ص 12.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11350، 11/1/43، ص 16 و 15.
[9]ـ همان، ص 13 و 1.
[10]ـ همان، ص 8.
[11]ـ همان.
[12]ـ مجله خواندنیها، ش 55، 11/1/43، ص 4.
[13]ـ روزنامه کیهان، ش 6203، 12/1/43، ص 1.
[14]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 12، 15/1/43، ص 5.
