یکشنبه 21 بهمن 1341 15 رمضان 1382 10 فوریه 1963
10 بازدید
□ سخنرانی حجتالاسلام دستغیب
حجتالاسلام سیدعبدالحسین دستغیب حدود ظهر در مسجد جامع شیراز پس از تلاوت آیاتی از قرآن، به سخنرانی پرداخت. او ضمن اشاره به وضع زندگی مردم گفت که «من نمیدانم مالیاتی که ما مردم فقیر میپردازیم صرف چی میشود. اقلاً بایستی کوچهها را آسفالت کنند. یا اگر نمیکنند فکر لایروبی رودخانهها باشند. اصلاً معلوم نیست این رؤسای خدانشناس صبح تا شام چکار میکنند و پولهای عوارض را چه میکنند. من که اهل سیاست نیستم ولی شما مردم بردارید چیزی بنویسید و از حق خودتان دفاع کنید». حجتالاسلام دستغیب در ادامه سخنرانی خود از قول یکی از مسئولان دولتی اظهار کرد که «اگر تمام دستگاههای شهر را زیرورو کنید یک مأمور باشرف پیدا نخواهید کرد. ما بودجه تحت اختیار آنها میگذاریم تا کار کنند ولی آنها بودجه را حیف و میل میکنند. بالاخره اگر رؤسای ادارات دولتی بیشتر به فکر مردم بودند و برای آنها کار کنند من فکر نمیکنم نتیجه بدی بگیرند».[i]
□ خودداری علما از وعظ
یکی دو روزی بیشتر به آغاز ماه مبارک رمضان نمانده است. علما و مراجع عظام در قم تصمیم گرفتند که در اعتراض به اقدامات و برنامههای حکومت از حضور در مساجد و اقامه نماز جماعت و تشکیل جلسات سخنرانی مذهبی خودداری کنند. اما در برخی از شهرها این تصمیم عمومی را به صلاح ندانستند و جمعی از علما به اقامه نماز جماعت در مساجد و حسینیهها پرداختند و در برخی از شبها مجالس وعظ و سخنرانی ترتیب دادند. دلیل امر آن بود که علما احتمال دادند که حکومت از این قضیه یعنی غیبت علما و روحانیون در میان مردم سوءاستفاده کند.
این در حالی است که در روزهای آینده که با شبهای قدر و ضربت خوردن و شهادت امام علی (ع) مصادف است، بعضی از علما و وعاظ قم بار دیگر تصمیم گرفتند که به مدت سه روز و در روزهای عزای عمومی برای شهادت آن امام به مساجد نروند و از وعظ خودداری کنند.[ii] تا با این مبارزه منفی مردم را با اهداف محمدرضا پهلوی و دولت علم که با اجرای برنامههایی به دنبال به اصطلاح انقلاب سفید هستند بیشتر آگاه و آنها را برای مقابله با این اقدامات تشویق و تهییج کنند.
□ تلاش علی امینی برای ایجاد آشتی میان علما و دولت
در گزارشی که مأمور ساواک از اظهارات احمد نفیسی (شهردار تهران) تهیه کرده، به موضوع مذاکرات علی امینی با علمای مذهبی توجه نموده و به تلاشها و اقدامات او اشاره کرده است که در روزهای گذشته بر آن بوده که میان علما و مسئولان دولتی آشتی برقرار کند. بر اساس گفته شهردار تهران به منظور دستیابی به این هدف، امینی با عدهای از روحانیون دیدار و از آنان برای رفع خصومتشان با دولت و همکاری دو طرفه دعوت کرده است. اما آنان از دادن پاسخ مثبت به وی خودداری کرده و فعلاً در این باره موافقتی از خود نشان ندادهاند. با وجود این امینی در این مورد ناامید نیست و فعالیتهایش را ادامه میدهد. روحانیون مورد نظر وی تقریباً مقبولیت عامه دارند و همه آنان از اتخاذ هرگونه نظری در این قضیه خودداری و اعلام میکنند که تصمیمات گرفته شده باید دستهجمعی صورت بگیرد و نمیتوانند انفرادی در این باره تصمیمی بگیرند یا نظری اعلام کنند. تغییر یا تبدیل در تصمیمات هم از عهدة آنان خارج است.[iii]
□ بازدید نخستوزیر از سدّ دز
نخستوزیر که به همراه چند تن از وزیران و متصدیان امور اقتصادی از دیروز عازم جنوب (استان خوزستان) شده است، ساعت 8 صبح با قطار وارد اندیمشک شد و به محل سدّ محمدرضا پهلوی (سدّ دز سابق) رفت و از پیشرفت کار ساخت آن دیدار کرد. در محل بازدید سدّ ، رئیس طرح احداث در سخنانی، ضمن آنکه سدّ مزبور را نخستین و بزرگترین سدّ خاورمیانه اعلام کرد، گفت که تاکنون 98 درصد از کل کار پایان یافته است. بازدید علم و هیئت همراه از سدّ محمدرضا شاه پهلوی در ساعت 10:30 پایان یافت و پس از آن، مزارع و کارخانة نیشکر در هفتتپه نیز مورد بازدید آنان قرار گرفت.[iv]
□ توقف صدور نفت ایران به خارج
بر اثر کودتای عراق، راهنمایان عراقی در خلیجفارس دست از کار کشیدند و این اقدام آنان باعث شد که از امروز صدور نفت به خارج از ایران متوقف شود و عبدالله انتظام (مدیرعامل و رئیس هیئتمدیره شرکت ملی نفت ایران) با اعلام این خبر گفت که با متوقف شدن صدور نفت، روزانه 20 میلیون ریال به کشور ضرر میرسد و چون این موضوع تنها به صدور نفت تصفیه شده مربوط نمیشود و دیگر مسائل را هم دربر میگیرد، اگر همین وضعیت ادامه پیدا کند، رقم اعلام شده بیشتر و پالایشگاه آبادان تا 10 روز دیگر تعطیل خواهد شد. او ادامه داد که اکنون نفتکشها در دهانه اروندرود (شطالعرب) یا در بنادر نفتی ایران متوقفاند و راهنمایان عراق همچنان به هیچکاری در این باره دست نمیزنند.[v] از اقداماتی که دولت ایران در این باره انجام داده، این است که هر روز 000/400/1 لیتر نفت به نواحی شمالی کشور حمل میشود تا از ضررهای بیشتر آن جلوگیری شود.[vi]
□ سخنان سخنگوی وزارت خارجه
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به وقایع اخیر عراق و تغییر دولت در آن کشور اظهار کرد که بین دو کشور همسایه همواره روابط معنوی و دوستی و علائق عمیق تاریخی و مذهبی وجود داشته و بر اساس همین روابط هم، دولت ایران خواستار سعادت و رفاه و نیکبختی مردم عراق بوده است. هرچند رویه دولت سابق عراق نسبت به ما همیشه دوستانه نبوده و گاه سیاست غیردوستانهای در قبال ما به کار بسته است. وی در پایان آرزو کرد که «ملت و دولت عراق از یک سیاست ملی و مستقلی در راه صلاح و صفا و سعادت و نیکبختی کشور همسایه پیروی نماید».[vii]
پینوشتها:
[i]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10: نفس مطمئنه شهید آیت الله عبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی استاد تاریخی وزارت اطلاعات، 1381، ص 1.
[ii]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی استاد تاریخی وزارت اطلاعات، 1387، ص 510.
[iii]. رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک،، ج 3 (علی امینی)، تهران، مرکز بررسی استاد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 86.
[iv]. روزنامه ملیون، ش 806، 22 بهمن 1341، ص 1؛ روزنامه مهر ایران، ش 1763، 22 بهمن 1341، ص 1 و 3.
[v]. روزنامه پیغام امروز، س 4، ش 871، 21 بهمن 1341، ص 1 و 8.
[vi]. روزنامه کیهان، ش 5873، 21 بهمن 1341، ص 1 و 11.
[vii]. روزنامه پست تهران، ش 2845، 21 بهمن 1341، ص 1؛ روزنامه کیهان، ش 5873، 21 بهمن 1341، ص 1 و 11.
