یکشنبه 15 اردیبهشت 1342 / 11 ذیحجه 1382 / 5 می 1963
8 بازدید
± توزیع اعلامیة مراجع در چهلم فاجعه فیضیه
امروز اعلامیههایی در محکومیت فاجعة مدرسة فیضیة قم به مناسبت چهلم آن حادثه در برخی نقاط کشور توزیع شد. گزارش ساواک حاکی است که این اعلامیهها به ضمیمة عکس آیتالله خمینی بوده، مفاد آن سراسر، علیه دولت و دستگاه میباشد.[1] از قم هم خبر رسیده که اعلامیهای به امضای حضرات آیات نجفی و خمینی به مقدار بسیار محدود و کم منتشر شده است. با بررسی انجامیافته در پروندة انفرادی حضرت امام در اسناد شهربانی، به اعلامیة مشترک دسترسی حاصل نگردید.[2]
± مقابلة ساواک با مراجع تقلید مخالف دولت
امروز ساواک با انتشار اعلامیهای با امضای «هیئت محصلین حوزة علمیة قم» به انتقاد از مراجع عظام تقلید و مخالفت آنان با حکومت پرداخت. به گزارش ساواک، در این نشریه آیاتالله خمینی و شریعتمداری و مِن غیرمستقیم، روحانیون مخالف دولت با شدت مورد انتقاد قرار گرفتهاند. با این حال مسئولان رده بالای ساواک نظر دادند که «توزیع این اعلامیه موجب تشنج بیشتر خواهد شد و نظر به اینکه قرار است فعلاً چیزی بر ضد روحانیون منتشر نشود، علیهذا انتشار و توزیع این نشریه نیز در حال حاضر صلاح نمیباشد».[3]
± فعالیت در بازار به نفع آیتالله خمینی
گزارشی از ساواک حاکی است آقایان حاج محمد کتابچی و حاج اصغر کتابچی با کمیتهای که در بازار به نفع آیتالله خمینی فعالیت دارند، همکاری مینمایند و نامبردگان جزء کسانی هستند که تعداد زیادی از اعلامیة روحانیون، ابتدا به حجرههای آنها میآید و سپس از آنجا برای توزیع اخذ میگردد. در این گزارش تصریح شده که از عکسهای آیتالله خمینی که اخیراً به عنوان تبلیغ چاپ شده، به دستور دو نفر فوقالذکر، به مغازههایی که در روز اعتصاب بازار باز بودهاند، داده نشده است.[4]
± از بین بردن عکس مجروحان مدرسة فیضیه توسط ساواک
رئیس ساواک قم امروز به ساواک تهران خبر داد که انتشار هرگونه عکس از مجروحان حادثة مدرسة فیضیه، ساختگی است زیرا ساواک قم، فیلم عکسهای برداشته شده را از بین برده است. در این گزارش آمده پس از واقعة مدرسة فیضیه، تاکنون خبرنگاران خارجی به قم نیامدهاند ولی موقعی که طلاب مجروح در بیمارستان فاطمی قم بستری بودند، شخصی به نام شیخ خلخالی که از طرفداران و ایادی خمینی است، به عنوان عیادت بیماران به بیمارستان مزبور رفته و عکسهایی از طلاب بستری میگیرد که فیلم این عکسها هم بلافاصله به وسیلة مأمورین شهربانی قم نور داده شده و از بین میرود. در صورتی که عکس تهیه شده باشد، ساختگی و با صحنهسازی بعدی گرفته شده است.[5]
± مراسم چهلم فاجعة مدرسة فیضیه در همدان
در همدان برنامههای جشن عید قربان، به دلیل تقارن با چهلم فاجعة مدرسة فیضیه، متوقف و مجالس ترحیم برگزار شده است. به همین منظور، ساواک نیز دست به کار شده و سعی در جلوگیری از این اقدام کرده است. گزارش ساواک حاکی است: «فعالیت روحانیون قم بر علیه دولت و مقامات عالیه و امنیت کشور همچنان ادامه دارد و فعالیت آنان به تدریج در شهرستانها توسعه مییابد. به ایادی خود دستور داده بودند که روز گذشته را در مساجد همدان به جای برگزاری جشن، مجالس ترحیم منعقد نمایند ولی با اقدامات مثبت و شدیدی که از طرف این ساواک به عمل آمد، فعالیت آنان بهکلی خنثی و چند نفر از بازاریان تحت تعقیب میباشند».[6]
± افزایش شمار مقلدان آیتالله خمینی
کاهش وجوهات دریافتی سایر مراجع در برابر افزایش مراجعات به آیتالله خمینی، ساواک را نگران کرده است، به طوری که گزارش داده است در سالهای گذشته، بازاریها و مقدسین که وجوهات شرعی پرداخت میکنند، ماهیانه بین دویست الی سیصد هزار تومان به آیتالله خوانساری میپرداختهاند و مشارالیه این وجوه را بین روحانیون قم، نجف و تهران تقسیم میکرده است، ولی پرداخت این وجوه شرعی از ماه گذشته به آیتالله خوانساری به میزان قابل ملاحظهای کاهش یافته و در مقابل، مقدسین و بازاریها حق [سهم] امام را برای آیتالله خمینی حواله نمودهاند. بهطوری که آیتالله خمینی در ماه گذشته، چهارصد هزار تومان پرداخت داشته ولی در ماههای قبل حتی سی هزار تومان نیز پرداخت نشده است و در مقابل، آیتالله خوانساری در حدود یکصد هزار تومان پرداخت نموده است.[7]
± اعلامیة آیتالله خمینی به مناسبت چهلم فاجعة قم
اعلامیههای آیتالله خمینی به مناسبت چهلم فاجعة قم، به وسیلة پست برای برخی از اهالی کرمانشاه ارسال شده است. ساواک نیز در حد توان خود از توزیع این نامهها جلوگیری کرده است.
امروز همچنین اعلامیة آیتالله خمینی به وسیلة حسین حسینی، دانشجوی کشاورزی کرج، به درِ رستوران این دانشکده الصاق گردیده است. در این اعلامیه آمده است: «مدت چهل روز از قتل و آدمکشی هیئت حاکمه میگذرد و ما امروز به خاطر چهلمین روز تاریخی، عزاداریم. هنوز آثار ضرب و جرح از میان نرفته و تعداد مقتولین معلوم نگردیده، همچنانکه تعداد کشتگان مسجد گوهرشاد بعد از چند سال معلوم نگردیده است و با این توصیف باید فاتحة دین و ایران را خواند. ما از هیچ چیز نمیترسیم و هر لحظه آمادهتر هستیم. ما با پیوستن به اسرائیل مخالفیم».[8]
± برنامة پادشاه دانمارک و همراهانش در ایران
پادشاه دانمارک و همراهانش، عصر امروز در سفارت این کشور با دانمارکیهای مقیم ایران، دیدار و گفتوگو کردند.[9] شب هنگام نیز آنان به مجلس شامی رفتند که از طرف علم، نخستوزیر، به افتخار شاه و فرح در کاخ وزارت امور خارجه ترتیب داده شده بود. در این مراسم علاوه بر اعضای خاندان سلطنت ایران، بیش از هفتصد تن از سران مملکت نیز حضور داشتند. پس از صرف شام، مراسم آتشبازی و رقص و آواز برگزار شد. مهمانان دانمارکی شاه، صبح امروز با شاه و فرح به اصفهان رفتند و از آثار تاریخی این شهر دیدن کردند.[10]
± تعیین حافظ منافع ایران در مصر
سفیر کبیر افغانستان در تهران، امروز به خبرنگار سیاسی روزنامة اطلاعات گفت: «هنوز هیچگونه اقدامی از طرف سفارتخانة افغانستان در تهران، درباره تجدید مناسبات ایران و مصر صورت نگرفته است». او در مورد شایعات، منبی بر میانجیگری افغانستان بین ایران و مصر افزود: «تردید نیست که دولت و ملت افغانستان طالب بهبود مناسبات تمام کشورهای اسلامی هستند و تجدید مناسبات دیپلماسی بین ایران و مصر، خبر خوبی برای تمام کشورهای اسلامی خواهد بود». محمدعثمان امیر، سفیرکبیر افغانستان، این احتمال را باقی گذارد که ممکن است از طرف دولت افغانستان، تلاشی جهت نزدیکی ایران و مصر صورت گرفته باشد اما سفارت افغانستان در این مورد کاملاً بیاطلاع است و ممکن است در چند روز آینده اطلاعاتی در این زمینه منتشر کند. پس از قطع مناسبات دیپلماسی ایران و مصر، دولت افغانستان حافظ منافع ایران در مصر گردید.[11]
± محکومیت برخی نظامیان به دلیل سوءاستفاده مالی
آسوشیتدپرس امروز خبر داد که یک دادگاه نظامی، ارتشبد عبدالله هدایت، رئیس سابق ستاد کل ارتش ایران را به اتهام سوء استفاده، محکوم به دو سال زندان و پرداخت 25 هزار دلار غرامت کرد. از طرف دیگر، دادگاه سرلشکر معینپور و یک مهندس غیرنظامی به نام گرایلی را نیز به ترتیب، به دو و سه سال زندان و پرداخت پنج هزار دلار غرامت محکوم نمود. ارتشبد هدایت که مدت پنج سال بزرگترین پست نظامی ایران را در دست داشت، سال گذشته توقیف شد و محاکمة او یک ماه قبل آغاز گردید. وی متهم بود که در معاملة خرید خانه از یک کمپانی آمریکایی به نام موریسن ـ نودسن که ساختمانهای نظامی را در «خانه» واقع در نزدیک مرز عراق و ترکیه ساخته بود، سوءاستفاده کرده است. این ساختمانها برای استفادة افسران غیرشاغل خریداری شده بود و دادگاه رأی داد که پول ارتش، در راه بیهودهای مصرف شده است. خبرگزاریهای فرانسه، رویترز و آلمان نیز اخبار مشابهی در این زمینه مخابره کردهاند.[12]
± موافقت دولت آلمان با پرداخت وام 200 میلیون مارکی به ایران
هیئت نمایندگی ایران در آلمان موفق شده است موافقت دولت آلمان را نسبت به دریافت وام دویست میلیون مارکی که قبلاً قرارداد اولیة آن امضا شده بود، کسب کنند. یک مقام مطلع در اینباره اظهار داشت: «به زودی برای امضای قرارداد اصلی، وزیر دارایی به آلمان عزیمت خواهد کرد». دولت آلمان پرداخت وام مذکور را منوط به بازپرداخت وامی کرده بود که شرکت واحد اتوبوسرانی تهران برای خرید اتوبوسهای شرکت از آلمان گرفته بود و چون اقساط آن وام به موقع پرداخت نشده بود، اخذ دویست میلیون مارک وام جدید، با مشکل مواجه گردید و هیئت نمایندگی ایران مأمور شد تا پس از مذاکره با مقامات دولت آلمان، راهی برای بازپرداخت آن وام و دریافت وام جدید پیدا نماید.[13]
± انتقاد ارگان ارتش شوروی از کنفرانس شورای وزیران سنتو
روزنامه ارگان ارتش شوروی، کنفرانس اخیر شورای وزیران سنتو را که در کراچی تشکیل شده بود، «اجتماع توطئهگرانی» خوانده است که پنهانی برای تضعیف صلح و استقلال کشورهای خاورمیانه و آسیای جنوبی کار میکنند. این روزنامه ضمن مقالهای که توسط خبرگزاری تاس منتشر گردید، مینویسد: «هدف اصلی سنتو، احداث بنادری است در پارهای از کشورهای خاورمیانه برای آنکه از آنها به عنوان پایگاه زیردریاییهای آمریکایی مجهز به موشک پولاریس استفاده شود. پیمان سنتو همچنین میکوشد تا از آبهای ساحلی پاکستان برای عملیات زیردریاییهای حامل موشک پولاریس استفاده کند». این روزنامه میافزاید: «پیمان سنتو که تحت کنترل واشنگتن و لندن است، سعی دارد آتش اختلاف و دشمنی میان چین کومونیست و هند را که فرو نشسته است، بار دیگر شعلهور سازد، بیطرفی هند را تضعیف کند و آن کشور را به سنتو بکشاند».[14]
پینوشتها:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 196.
[2]. امام در آئینه اسناد (سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی)، جلد 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383، ص79.
[3]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، همان، ص 193.
[4]. سیر مبارزات امام در آیینه اسناد ساواک، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386،ج 13، ص86.
[5]. مدرسه فیضیه به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 55.
[6]. انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، جلد اول، روزشمار استان همدان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1390، ص 73 و 74.
[7]. سیر مبارزات امام در آیینه اسناد ساواک، ج 13، ص 85.
[8]. سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد ساواک، ج 1، ص 310.
[9]. روزنامه کیهان، ش 5937، 16/2/1342، ص 9.
[10]. روزنامه اطلاعات، ش 11085، 16/2/1342، ص 1 و 13.
[11]. همان، ش 11084، 15/2/1342، ص 16.
[12]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 36، 17/2/1342، ص 3.
[13]. روزنامه کیهان، ش 5936، 15/2/1342، ص 12.
[14]. بولتن خبرگزارى پارس (محرمانه)، ش 35، 16/2/1342، ص 8 و 9.
