دوشنبه اول مهر 1342 / 4 جمادی‌الاول 1383 / 23 سپتامبر 1963
10 بازدید
آغاز دادگاه سران نهضت آزادی
امروز محاکمه یدالله سحابی و دیگر رهبران و جمعی از اعضای نهضت آزادی ایران در دادگاه عادی ویژه شماره یک دادرسی ارتش واقع در عشرت‌آباد آغاز شد.[1]
نگرانی آیت‌الله حسینی‌زنجانی از محاکمه اعضای نهضت آزادی
آیت‌الله احمد حسینی‌زنجانی با ارسال نامه‌ای به آیت‌الله سیدمحمود طالقانی از اعلام محاکمة سری وی و آقایان مهدی بازرگان و یدالله سحابی و دیگر اعضای نهضت آزادی اظهار تعجب و نگرانی کرده نوشت: «محاکمه اشخاصی مثل جناب‌عالی که جز تبلیغ احکام و بیان صلاح مملکت کاری ندارید چه صورت دارد، چه برسد به محاکمة سری...» وی با ابراز امیدواری نسبت به قضاوت عادلانه و منصفانه افزود: «ما اطمینان داریم که اگر قضاوت عادلانه صورت بگیرد شماها محکوم نمی‌شوید ما فقط از جهت سری بودن محاکمه نگرانی داریم که قضات با عدل و انصاف نتوانند اظهار رأی بر وفق واقع نمایند».[2]
ورود محمدرضا پهلوی و همسرش به بوئین‌زهرا
ساعت 9 صبح محمدرضا پهلوی و فرح پهلوی برای شرکت در مراسم جشن روز دهقان و بازدید از فعالیت‌های ساختمانی شرکت نفت ایران وارد بوئین‌زهرا شدند. محمدرضا پهلوی سپس در جمع مسئولان محلی و دهقانان به سخنرانی پرداخت و ضمن گرامیداشت روز دهقان همزمان با پایان اولین مرحله اصلاحات ارضی، لایحه اصلاح ارضی را «مترقی‌ترین وسیلة تأمین سعادت و رفاه و همچنین تأمین وضع شرافتمندانه زندگی دهقان ایرانی» عنوان کرد و اظهار امیدواری نمود به‌زودی ایران شاهد بهترین وضع جامعه دهقانی باشد. وی سپس زلزلة سال پیش بوئین‌زهرا را به یاد آورد و از مردم و کشورهایی که در جریان آن زلزله به ایران کمک کرده بودند قدردانی کرد و اقدامات انجام شده برای آبادانی مناطق زلزله‌زده را کافی ندانست. او در بخش دیگری از سخنان خود به پیشینة اصلاحات ارضی اشاره کرد و ضمن تجلیل از آن، این اقدام را مثبت ارزیابی کرد و تداوم این برنامه را خواستار شد. در همین مراسم وزیر کشاورزی با کسب اجازه از محمدرضا پهلوی آغاز مرحله دوم اصلاحات ارضی را اعلام کرد. محمدرضا پهلوی و فرح دیبا پس از پایان مراسم و صرف ناهار از غرفه‌های شرکت نفت دیدن کردند. پس از آن با اعضای هیئت مدیره شرکت ملی نفت دیدار و گفت‌وگو کردند. پس از این برنامه، محمدرضا پهلوی به درخواست مهندس فرجام اسناد مالکیت خانه‌های ساخته شده در بوئین‌زهرا را به نمایندگان قراء بوئین‌زهرا، صحت‌آباد، فتح‌آباد و عشرت‌آباد اعطا کرد. پس از آن وی با هلی‌کوپتر از چند قریة تجدید بنا شده بازدید کرد.[3] محمدرضا پهلوی پس از این برنامه‌ها راهی تویسرکان شد و مورد استقبال مردم و مسئولان محلی آن شهر قرار گرفت. او در این شهر دبیرستان نوبنیاد فرحناز را افتتاح کرد و پس از بازدید از بیمارستان پهلوی و نیز دیدار و گفت‌وگو با مأموران حوزه عمران تویسرکان راهی همدان شد.[4]
انتقاد رادیو پیک ایران از محمدرضا پهلوی
رادیو پیک ایران با اشاره به صحبت‌های محمدرضا پهلوی در بوئین‌زهرا، حرف‌های او را دروغ‌پردازی عنوان کرد و گفت آنچه محمدرضا پهلوی آن را اصلاح ارضی نام نهاده تنظیم نقشه‌ای بوده است برای فروش مقداری از املاک خود که کمتر از دیگران آباد و معمور و مرغوب است؛ اما این املاکی که وی آن را ملک خود می‌داند در حقیقت هیچ کدام به او تعلق نداشته و ندارد. به گفتة این رادیو، محمدرضا پهلوی در بخش دیگری از سخنانش به دروغ مدعی شد که با اتحاد دو قوه ارتجاع سیاه و قوای مخرب سرخ، مهندس ملک عابدی در فارس به قتل رسید. این در حالی است که قتل مهندس ملک عابدی هم توطئه‌ای از طرف خود حکومت بوده است.[5]
نظر آیت‌الله کفایی دربارة انتخابات و اصلاحات شاه
بخش فارسی رادیو لندن در بخش خبری امروز خود به مصاحبه آیت‌الله کفایی خراسانی با خبرنگاران انگلیسی در مشهد دربارة برنامه‌های اجتماعی و اصلاحی محمدرضا پهلوی اشاره کرد و نوشت، وقتی از آیت‌الله کفایی دربارة نظریات ایشان دربارة اوضاع کشور از هنگام انتخابات عمومی و حمایت از اصلاحات محمدرضا پهلوی سؤال شد ایشان جواب داد مردم حامی دولت هستند و دولت هم حامی شاه است. شخص باید صبر کند و ببیند وقتی که پارلمان جدید شروع به کار می‌کند چه می‌شود. به گفتة این رادیو، از نظر آیت‌الله کفایی طرح تقسیم اراضی لطمه‌ای به اموال موقوفه نخواهد زد و این نظر بر خلاف نظر استاندار خراسان است چون او در مصاحبه‌ای به مخبرین اظهار داشته که طرح‌های تقسیم اراضی شامل موقوفات هم می‌شود.[6]
ادامه مذاکرات ایران و مقامات کنسرسیوم
به گزارش خبرگزاری پارس منابع دولتی لندن اعلام کردند مذاکرات ایران و مقامات کنسرسیوم بین‌المللی نفت ایران برای تغییر سیستم پرداخت بهره مالکانه همچنان در لندن ادامه دارد. این مذاکرات دوشنبه گذشته میان هیئتی سه نفره به نمایندگی از سوی هشت کمپانی بزرگ نفتی و فؤاد روحانی از سوی دولت ایران آغاز شد. روحانی در عین حال دبیرکل سازمان کشورهای صادرکننده نفت نیز هست. دفتر این سازمان در ژنو اعلام کرده که نتیجه مذاکرات کنونی لندن احتمالاً سابقه‌ای برای ترتیبات آینده در مورد بهره مالکانه بین کمپانی‌های بین‌المللی نفت و کشورهای تولیدکننده نفت خواهد شد. بر پایه این خبرگزاری، کمپانی‌های نفتی مذاکرات لندن را مذاکرات مقدماتی تلقی می‌کنند و محافل نفتی می‌گویند فؤاد روحانی باید برای گزارش دادن نتایج گفت‌وگوهای خود به ایران بازگردد. این منابع همچنین اظهار می‌دارند که در پایان مذاکرات چیزی جز انتشار یک اعلامیه رسمی کوتاه بدست نخواهد آمد.[7]
اعلام اجرای مرحله دوم اصلاحات ارضی
وزارت کشاورزی در اطلاعیه‌ای اجرای مرحله دوم اصلاحات ارضی را اعلام کرد. مدت اجرای این مرحله از اول مهر 1342 تا مهر 1343 است و کلیه مالکانی که معادل حد نصاب قانونی ملک دارند می‌توانند ملک خود را سی ساله به اجاره زارعین واگذار کنند یا به زارعان بفروشند در صورتی که قیمت ملک آنها 500 هزار ریال باشد 90 درصد نقد در حین معامله و 5 درصد در چهارده قسط پرداخت خواهد شد. مالکانی که قیمت ملک آنان بیش از پانصد هزار ریال باشد، پانصد هزار ریال در حین معامله و بقیه را در چهارده قسط دریافت می‌کنند. در ادامه این اطلاعیه آمده است مالکانی که می‌خواهند از این تسهیلات استفاده کنند باید از اول آذر آمادگی خود را به دولت اعلام کنند.[8]
سفر نمایندة مخصوص رئیس جمهور امریکا به ایران
امروز اداره اطلاعات سفارت امریکا تأیید کرد که الکسیس جانسون دیپلمات برجسته امریکایی و نمایندة مخصوص جان.اف کندی به ایران خواهد آمد. جانسون به نمایندگی از سوی کندی رئیس جمهور امریکا، به تازگی به کوآلالامپور رفته تا در مراسم تأسیس فدراسیون مالزی شرکت کند. به گفتة خبرگزاری‌ها او قصد دارد به چند کشور خاورمیانه از جمله ایران سفر کرده تا مذاکراتی با مسئولان دولت‌ها انجام دهد.[9]
سخنان وزیر خارجه ایران در سازمان ملل
عباس آرام وزیر امور خارجه ایران، طی نطقی در سازمان ملل گفت: تحولات جاری چنین اقتضا کرده که راه را نه تنها برای آغاز یک دوره نوین همزیستی بلکه برای یک همکاری واقعی بین‌المللی و دوستی پایدار هموار سازیم. وزیر امور خارجه ایران ادعا کرد که به تازگی اصلاحات عمیقی در شئون اجتماعی و اقتصادی و سیاسی ایران آغاز شده و اکثریت عظیمی از مردم ایران به این اصلاحات که تحت برنامة شش ماده‌ای ارائه شده رأی موافق داده‌اند. وی افزود: مواد برجسته برنامه مذکور، اصلاحات ارضی و تأسیس سپاه دانش و سهیم کردن کارگران در سود ویژه کارخانجات است. وی در ادامه با اشاره به روابط ایران و شوروی گفت: ایران فصل جدیدی را در روابط خود با اتحاد جماهیر شوروی آغاز کرده که مبتنی بر حسن نیت، تساوی حقوق و احترام متقابل است. به دنبال امضای قرارداد منع آزمایش‌های اتمی در مسکو، نگران آینده و عصر جدیدی در روابط بین‌المللی هستیم.[10]
پی‌نوشتها:
[1]- ترکمان دهنوی، محمد، یادنامه دکتر یدالله سحابی: اسوه اخلاق و سلوک اجتماعی، تهران، بنیاد فرهنگی مهندس مهدی بازرگان، 1383، ص 25.
[2]- همان، ص 568.
[3]- روزنامه پست تهران، ش 3000، 1/7/1342، ص 1 و 8؛ همان، ش 3001، 2/7/1342، ص 1 و 8؛ مجموعه تألیفات، نطق ها، پیام ها، مصاحبه ها و بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا پهلوی، ج1، کتابخانه پهلوی، بی‌تا، ص 3323 و 3314.
[4]- روزنامه خراسان، ش 4115، 2/7/1342، ص 1 و7.
[5]- بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 150، 3/7/1342، ص 6 و 2.
[6]- همان، ش 149، 2/7/1342، ص 5 و 6.
[7]- همان، ش 151، 4/7/1342، ص 2 و 3.
[8]- روزنامه پیغام امروز، ش 1085، 26/8/1342، ص 1 و 8.
[9]- روزنامه اطلاعات، ش 11199، 1/7/1342، ص 1.
[10]- روزنامه پست تهران، ش 3001، 2/7/1342، ص 1 و 8؛ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 149، 2/7/1342، ص 5.
