شنبه 31 مرداد 1343 / 14 ربیعالثانی 1384 / 22 اوت 1964
7 بازدید
سخنرانیهای حجتالاسلام فلسفی در اصفهان
در پی تقاضای اهالی اصفهان برای ادامه یافتن سخنرانیهای حجتالاسلام فلسفی در آن شهر، آیتالله خمینی در تلگرافی وی را به ادامه این برنامه ترغیب کرد. در این تلگراف آمده است: از اصفهان تقاضا شده است که جنابعالی ده روز دیگر اهالی را مستفیض فرمایید. مقتضی است اجابت فرمایید. از مساعی جمیله جنابعالی و منابر مفیدتان باید تقدیر و تشکر کنم. از علماء اعلام شیراز نیز دعوتی از جنابعالی شده است و تقاضای اجابت نمودهاند، مقتضی است اجابت فرمایید.[1]
پرونده آیتالله دستغیب در ساواک
اداره کل سوم ساواک پرونده 24 برگی آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب را که از اداره دادرسی ارتش ارسال شده به ساواک شیراز فرستاد و نوشت: نتیجه رسیدگی در این امر از دو حال خارج نیست یا متهم در دادگاه محکومیت حاصل نموده و یا تبرئه خواهد شد و بالاخره موضوع از نظر ساواک خاتمه یافته تلقی میگردد، لذا صلاح در این است که فعلاً پرونده امر تا زمانی که تکمیل نگردیده در ساوک شیراز نگهداری و به مرجع قضایی (تیپ 23) احاله نشود. در این نامه تأکید شده است که در صورتی که مشارالیه مجدداً مرتکب اعمال خلاف گردید مراتب ضمن ارسال سوابق (پرونده فعلی) به مرجع قضایی اعلام گردد.[2]
تجمع وعاظ بازداشتی در منزل آیتالله میلانی
ساواک خبر میدهد که تعدادی از وعاظ بازداشتی، در منزل آیتالله میلانی در مشهد دیده شدهاند. گزارش اطلاعات داخلی ساواک حاکی است: آقایان مروارید و صادق قمی که از وعاظ بازداشتی بودند به مشهد آمده منزل آقای میلانی بودند و چند روز قبل شیخ حیدری اهل دزفول مقیم قم که برای زیارت به مشهد آمده بود در منزل آیتالله میلانی روی منبر اظهار داشت: «مملکت را روحانیون از سقوط نجات دادند نه دیگران که سنگ ملت دوستی را به سینه میزنند و ارتجاع سیاه را میپرورانند. و باز هم مملکت ما احتیاج به همین روحانیون دارد. متأسفانه خداوند سلطان بیرحمی را نصیب ما کرده که راه پس و پیش نداریم».[3]
اساسنامه جدید جبهه ملی
باقر کاظمی برای تشکیل شورای جدید جبهه ملی دست به تهیه اساسنامه جدید زده است. به گزارش ساواک در این اساسنامه قید گردیده که در شورای مرکزی جبهه ملی نمایندگان احزاب و جمعیتهای ملی و همچنین رجال و شخصیتهای ملی شرکت خواهند داشت و جریان به اطلاع دکتر محمدمصدق میرسد و او با جملة شخصیتها و رجال مخالفت کرده و کلمه (ملی) احزاب و جمعیتها را نیز زاید میداند. بر پایه همین گزارش، باقر کاظمی با اللهیار صالح و دکتر غلامحسین صدیقی و کاظم حسیبی در تهران و همچنین با دکتر کریم سنجابی در هتل گچسر ملاقات و از آنها برای شرکت در شورای مرکزی و اظهار نظر کسب تکلیف میکند ولی نامبردگان جمعاً گفتههای او را رد میکنند و عدم تمایل خود را نسبت به شرکت در شورای مرکزی جبهه ملی اعلام میدارند.[4]
دادگاه تجدیدنظر سران نهضت آزادی
در جلسه شصت و سوم دادگاه تجدیدنظر سران زندانی نهضت آزادی، سرهنگ غفاری و سرهنگ پگاهی وکلای مدافع بازرگان و مهندس سحابی به ایرادات دادستان پاسخ دادند. به گفته غفاری، هر حزب و جمعیتی مرامی دارد؛ تفسیر و تعبیر مرام احزاب، حتی نام آنها نه صحیح است و نه در شأن یک دادستان دادگاه، ولو دادگاه نظامی. اگر بگوییم چون نهضت نام «آزادی» دارد و این به رغم آقای دادستان بدین منظور نام آزادی انتخاب شده که بگویند در ایران آزادی نیست، در این صورت نام کنگره «آزادزنان و آزادمردان» انقلاب سفید هم جرم است و حزب دمکرات امریکا هم بدین معنی است که در امریکا آزادی وجود ندارد و جرم است. سرهنگ علیاکبر غفاری این استدلالهای دادستان را که «شاه و سلطنت» یکی است، رد کرد و گفت: شاه میمیرد، خلع میشود ولی سلطنت باقی است. سرهنگ پگاهی نیز اظهار داشت که دادستان حق و صلاحیت تفسیر قوانین مملکت را ندارد. وی افزود: نهضت آزادی ایران کوه و دشت نیست، بلکه بخشی از اجتماع مردم است که اعلیحضرت خطاب به آنها سخن میگویند. مقام سلطنت و شخص شاه از هم جداست. در قانون اساسی کلیاتی دارد که شاه را از سلطنت جدا میکند. به گفته وی اتهام آقایان اقدام و ضدیت با سلطنت مشروطه و منطبق با ماده 1 مقدمین نیست.[5]
چانهزنی بر سر میزان کمکهای امریکا به برنامه سوم
در عین حال که صحبت از چانه زدن بر سر میزان کمکهای امریکا به برنامه سوم ایران است، سفیرکبیر امریکا به اتفاق رابرت میسی، رئیس اداره عمران و وزیرمختار امریکا در تهران با نخستوزیر ملاقات کردند و درباره موضوع کمک امریکا و برنامههای عمرانی که در ایران اجرا میشود و امریکا در آنها کمک خواهد کرد، مذاکره کردند. به نوشته روزنامه سحر، این دیدار و مذاکره در محافل سیاسی با اهمیت تلقی شد زیرا اولاً زمانی صورت گرفته است که نماینده اقتصادی ایران در امریکا به تهران بازگشته و مشغول طرح مسائل پیچیده مربوط به وام و کمک اقتصادی امریکاست.
ثانیاً دولتی که طرف مذاکره هیئت دولت است با برنامه اقتصادی و از شیوههایی جانبداری میکند که خود به خودی موافق امریکاست و این دولت در مرحلهای است که از هر کشور اعم از شرق و غرب کمک قبول میکند. اما یادآوری میشود که دریافت یک وام، موضوع اصلی مذاکرات کنونی است و مذاکرات مهمی که در جریان است مربوط به آغاز یک مرحله تازه در روابط ایران و امریکا خواهد بود.[6] سفیرکبیر امریکا هفته گذشته نیز با منصور نخستوزیر ملاقات و مذاکره کرده بود.[7]
عدم استقبال سه استان از عضویت در حزب ایران نوین
ساواک از استانهای کرمانشاه، خراسان و گیلان که شعب حزب ایران نوین در آنجا تشکیل شده خبر میدهد که استقبال مردم از حزب مذکور نظیر استقبالی است که از احزاب ملیون و مردم کرده بودند و جز مأمورین دولت که برای حفظ موقعیت خود به این احزاب روی موافق نشان میدهند، دیگر طبقات آمادگی برای قبول عضویت در حزب ایران نوین ندارند. مردم شهرستانهای مذکور میگویند مأمورین دولت، مردم را به هر جا که بخواهند میکشانند گاهی این عمل به نفع حزب مردم و گاهی به نفع حزب ملیون و امروز به نفع حزب ایران نوین است. بنا به گزارش ساواک، مردم شهرنشین اصولاً علاقهای به فعالیت اجتماعی ندارند. روستاییان هم خود را آزاد شده به وسیله شاه میدانند. اعتبار و پولهایی که در راه تشکیل احزاب مصرف شده تاکنون اثری در مردم نداشته است.[8]
آمار عملیات اجرایی اصلاحات ارضی
مجله تهران اکونومیست آخرین آمار عملیات اجرایی اصلاحات ارضی را منتشر کرد. بر اساس این خبر، آمار دهات خریداری و فروخته شده از اول مرداد تا پایان آن به شرح زیر میباشد: تعداد دهات خریداری شده ششدانگ و کمتر از ششدانگ 54 قریه و تعداد دهات تقسیم شده ششدانگ و کمتر از ششدانگ 35 قریه.[9]
پینوشتها:
[1]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 9، زبان گویای اسلام، حجتالاسلام محمدتقی فلسفی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 267.
[2]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 10، نفس مطمئنه؛ شهید آیتالله سیدعبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 273.
[3]. آیتالله میلانی به روایت اسناد ساواک، ج 2، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 97.
[4]. جبهه ملی به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1370، ص 188.
[5]. بازرگان، مهدی، خاطرات بازرگان شصت سال خدمت و مقاومت، گفتگو با سرهنگ غلامرضا نجاتی، ج 1، تهران، خدمات فرهنگی رسا، ۱۳۷۵، ص 555 و 556.
[6]. روزنامه سحر، ش 346، 2/6/1343، ص 1 و 4.
[7]. روزنامه کیهان، ش 6320، 1/6/1343، ص 12.
[8]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 441.
[9]. مجله تهران اکونومیست، ش 552، 28/6/1343، ص 30.
