دوشنبه 8 مهر 1342 / 11 جمادی‌الاول 1383 / 30 سپتامبر 1963
7 بازدید
نامه سرگشاده مدرسین حوزه علمیه قم به هیئت دولت
امروز جمعی از فضلا و مدرسین حوزه علمیه قم به مناسبت بازگشایی حوزه‌های علمیه نامه سرگشاده و اعتراض‌آمیزی به هیئت دولت نوشتند و در آن ضمن تشریح اوضاع سیاسی - اجتماعی کشور به بازداشت آیت‌الله خمینی و عده‌ای از علما اعتراض کردند. فضلا و مدرسین در آغاز این نامه نوشته‌اند: «با فرا رسیدن سال تحصیلی، بار دیگر فضلا و محصلین از نقاط مختلف به حوزة علمیه قم مراجعت کرده آمادة شروع درس و بحث شده‌اند. حوادث سال گذشته و رنج‌ها و ناراحتی‌هایی که در نتیجه مبارزه با بدعت‌ها از طرف دولت متوجة حوزه شد و قربانی‌هایی که داد، برخلاف آنچه کوته‌فکران تصور می‌کردند، کوچک‌ترین تأثیری در ارادة آهنین افراد این حوزه و دانشجویان مکتب جعفری ننموده و همه با عشق و شوق فراوان به مرکز برگشته و برای ادامه تحصیلات و انجام امور دینی همچنان آماده شده‌اند. چه آنان خوب می‌دانند و برای ملت ایران نیز روشن است که حوزة علمیة قم سنگر مبارزة رجال دین و حامیان قرآن علیه بی‌دینی و ظلم و استبداد است و نباید آن را خالی گذاشت. حوزة علمیة قم است که آیات عظام و مجتهدین بنام و گویندگان و نویسندگان توانا در آغوش خود تربیت کرده و به اجتماع و ایران تحویل داده است. از این حوزه است که کتاب‌های پرارزش، منتشر، به شبهات بی‌دینان و مغرضان پاسخ می‌دهد. از همین حوزه است که گویندگان و وعاظ محترم در مواقع مقتضی به نقاط مختلف ایران رفته و بدون اینکه باری به دوش مملکت باشند و بودجه‌های سنگین دولت به مصرف حقوق آنها برسد، مردم را از رفتار زشت و دزدی و رشوه‌خواری و خیانت که سرچشمه همه فسادهاست، نهی و به درستی و پاکی و صحت عمل و حمایت از بیچارگان و کمک به ستم‌دیدگان وامی‌دارند. آنان سپس به نقش و جایگاه روحانیت بویژه حوزه علمیه قم در حفظ استقلال کشور و دلایل جنگ استعمارگران خارجی و مزدوران داخلی با روحانیت و حوزه پرداخته نوشته‌اند: «تاریخ ایران و مخصوصاً حوادث اخیر به خوبی نشان می‌دهد که روحانیت ایران و مخصوصاً حوزة علمیة قم چه نقش مهمی در حفظ استقلال کشور داشت و در تمام مواقعی که نیروهای مملکت دچار تزلزل و ضعف شده بود، روحانیت با تمام قوا در برابر بیگانگان ایستاده، در مواقعی که بسیاری از مأمورین خائن و عده‌ای از مالکین و فئودال‌های بزرگ با ایجاد ناراحتی‌ها، قهراً عامل نشر کمونیسم بودند، نیروی روحانیت یگانه حافظ مملکت بود و با استفاده از نفوذ معنوی خود ایران را از این خطر قطعی نجات داد. بنابراین جای تعجب است اگر دیده شود استعمارگران خارجی و مزدوران داخلی آنان به جنگ روحانیت برخاستند، زیرا خوب فهمیدند تا روحانیت و حوزة علمیة قم برقرار است نمی‌توانند خواب‌هایی را که برای این ملت دیده‌اند تعبیر نمایند». آنان در ادامة نامة خود با اشاره به بازداشت آیت‌الله خمینی، آیت‌الله محلاتی و آیت‌الله قمی، از این رویداد ابراز ناراحتی کرده انتظارات خود را چنین نوشته‌اند: «متأسفانه با همه سوابق و خدمات نامبرده، دولت ایران وضع حوزة علمیة قم را متزلزل و پس از چند حمله بالاخره مرجع عالی‌قدر شیعه حضرت آیت‌الله خمینی ادام‌الله ظله را به جرم دفاع از دین و آزادی بازداشت نموده و احساسات ملت مسلمان ایران را برانگیخت و بدنبال آن مسلمانان ایران با اعتصاب‌های بی‌سابقه و تظاهرات کم‌نظیر و فرستادن طومار و تلگرام، آزادی معظم‌له و تأمین هدف‌های روحانیت را خواستار شدند. حوزة علمیة قم از بازداشت حضرت آیت‌الله خمینی مدظله سخت ناراحت و چند هزار طلاب در نگرانی شدیدی بسر می‌برند و به دولت اخطار می‌کنند که هر چه زودتر باید رفع مزاحمت از معظم‌له بشود و نیز حضرت آیت‌الله محلاتی و حضرت آیت‌الله قمی دامت برکاتهم و سایر افرادی را که در نتیجه حمایت از دین و آزادی بازداشت شده‌اند، آزاد کند و بیش از این احساسات مسلمانان را جریحه‌دار نسازد. حوزة علمیة قم انتظار دارد هر چه زودتر حضرات آیات آقای میلانی و آقای شریعتمداری و آقای نجفی ادام‌الله ظلهم با همراهی حضرت آیت‌الله خمینی مدظله به قم تشریف آورده و به اتفاق حضرت آیت‌الله گلپایگانی ادام‌الله ظله و سایر علمای اعلام دامت برکاتهم همچنان به دفاع از حریم مقدس قرآن و دین بپردازند». فضلا و مدرسین حوزه علمیه قم در پایان نامة خود از حوزه علمیه نجف اشرف و علمای اعلام مهاجر شهرستان‌ها و دیگر علمای اعلام و ملت غیور ایران که در این «نهضت مقدس» از هر گونه فداکاری و از خودگذشتگی مضایقه نداشته تشکر کرده‌اند. این نامه در محافل روحانی تهران نیز توزیع گردیده است.[1]
ملاقات رئیس ساواک شمیران با آیت‌الله میلانی
رئیس ساواک شمیران امروز ضمن ملاقات با آیت‌الله میلانی از وی پیرامون اعلامیه‌ای که درباره اعتصاب عمومی روز دوشنبه 12/7/1342 چاپ شده بود سؤال کرد و از احتمال دخالت وی در تنظیم این اعلامیه سخن گفت. آیت‌الله میلانی ضمن ابراز ناراحتی از این حرکت، ضمن ارائه متن اعلامیه خطی، که بوسیله خود او تصحیح شده بود اظهار کرد «این اعلامیه را نزد من آورده بودند و من آن را تصحیح کردم و عمل من به مانند پزشکی است برای التیام دردهای عمومی».[2]
استعلام سوابق دستگیرشدگان و متهمان 15 و 16 خرداد 1342
سرلشکر امین‌زاده رئیس دادگاه تجدیدنظر ویژه 2 لشکر 1 گارد با ارسال نامه‌ای به رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کل کشور، درباره اسامی و سوابق هفده نفر از دستگیر شدگان و متهمین روزهای 15 و 16 خرداد 1342 استعلام کرد: 1- طیب حاج‌رضایی، 2- حاج محمداسماعیل رضایی، 3- حسین شمشادی، 4- سیدعلی بوریاباف، 5- محمود ذوقی‌تبار، 6- عباس شیرزاد، 7- حسین شیرنژاد، 8- اسماعیل خلج، 9- محمدرضا تقی‌زاده، 10- سیدمجتبی طالاری، 11- محمد باقریان موحد، 12- امیر کریمخانی، 13- حسن صالحی‌نیا، 14- فضل‌الله ایزدی سلحشور، 15- غلامرضا قائنی، 16- حاج محمود مظلومی، 17- عبدالله صادق تهرانی.[3]
دیدار مأمور ساواک با رابط حزب دمکرات کردستان
مأمور ساواک در گزارشی از ملاقات خود با ملا قادر لاچینی رابط حزب دمکرات کردستان نوشت: ملا قادر لاچینی مدتی با شورشیان همکاری داشته و در جنگ‌های بین عراق و شورشیان شرکت نموده مدتی است از طرف حزب پارت به نام رابط و پیک فعالیت می‌کند و ماهیانه یک دینار عراقی از حزب پارت دریافت و مخارج راه را از وجوهات جمع‌آوری شده‌ای که از عمر قاضی دریافت می‌کند و به شورشیان تحویل می‌نماید، مصرف می‌کند.[4]
جلوگیری از کمک‌های ارسالی کردهای ایران به شورشیان کُرد عراق
منصور قدر، مدیرکل اداره دوم ساواک، در گزارشی به مدیریت اداره کل سوم، بر لزوم جلوگیری از کمک‌های ارسالی به شورشیان کُرد عراق تأکید کرد. قدر در این گزارش با اشاره به وجود تعداد زیادی گزارش مبنی بر چگونگی ارسال کمک به شورشیان کُرد عراق از سوی کردهای ایران، نوشت: گزارش‌های مذکور همه حاکی از آن است که مقداری کمک از قبیل خواربار و ارزاق و دارو و سایر تدارکات جنگی از طریق مرز ایران برای شورشیان ارسال می‌گردد و عمدة این کمک‌ها از ناحیه سردشت انجام می‌گیرد. علاوه بر آن، کمک‌هایی هم از سوی کشورهای فرانسه و آلمان غربی توسط اسرائیل به شورشیان می‌رسد. وی در پایان گزارش خود راه‌های جلوگیری از ارسال این کمک‌ها را تقویت پاسگاه‌های مرزی، کنترل شدید مرزها، مراقبت کامل روی اعمال پناهندگان، شناسایی کسانی که خواربار و آذوقه تهیه می‌نمایند، و کنترل و مراقبت از منطقه عنوان کرد.[5]
تعهد شرکتِ یاد به پرداخت هزینه‌های بازرگان در زندان
مهدی بازرگان در یادداشتهای روزانه خود نوشت: دوستان شرکت یاد تعهد کرده‌اند هر ماهه مبلغی به حساب من جهت مخارج من و دکتر سحابی در مدت زندان بپردازند. باعث خوشحالی و تشکر ما شد و قرار شد برگردانیم.[6]
سومین جلسه دادگاه تجدیدنظر ارتشبد هدایت
صبح امروز سومین جلسه دادگاه تجدیدنظر مأمور رسیدگی به پرونده تیمسار بازنشسته ارتشبد هدایت و سرلشکر بازنشسته معین‌پور و مهندس گرایلی که به اتهام سوءاستفاه در خرید ساختمان‌های موقت ارتش تحت تعقیب هستند به ریاست ارتشبد آریانا تشکیل شد. پس از اعلام رسمیت دادگاه ابتدا سرهنگ امین‌پور پیرامون نقص پرونده صحبت کرد و بعد ارتشبد هدایت به عنوان پاسخ به بیانات دادستان، راجع به خدمات نظامی خود و رد بیانات دادستان مطالبی ایراد داشت. سپس سرلشکر معین‌پور متهم ردیف دوم به تفصیل در اظهارات بیانات دادستان سخن گفت و جلسه دادگاه تنفس تعطیل شد.
اعتبارنامه‌های نمایندگان و سناتورها
به نوشته روزنامه پست تهران تا ظهر امروز 102 نماینده و 23 سناتور اعتبارنامه‌های خود را تسلیم دبیرخانه مجلس شورای ملی و مجلس سنا کرده‌اند. کلیه نمایندگان منتخب تهران هم اعتبارنامه‌های خود را داده‌اند. مهندس ریاضی نمایندة اول تهران آخرین نفری بود که امروز اعتبارنامه‌اش را تسلیم مجلس کرد.[7]
پخش کارت دعوت بین مدعوین افتتاح مجلس
کمیسیون مأمور تهیه مقدمات افتتاح مجلسین به طور مرتب در کاخ سنا تشکیل می‌شود و تصمیماتی اتخاذ می‌کند. وزارت کشور امروز پخش کارت دعوت برای مدعوین روز افتتاح مجلس را آغاز کرد. مدعوین عبارتند از امرای ارتش، رؤسای شعب دیوان کشور و قضات، رؤسای دانشکده‌ها، نخست‌وزیران، رؤسای سابق مجلسین، رؤسای نمایندگی‌های سیاسی، وزیران، سفرا و استانداران پیشین و رؤسای ادارات دولتی و بانک‌ها.[8]
جلسه هیئت دولت
هیئت دولت امروز تشکیل جلسه داد. در ابتدای این جلسه، اسدالله علم نخست‌وزیر، درباره مسافرت به جنوب و برنامه‌های آبادانی و راه‌سازی آن مناطق اطلاعاتی داد، سپس موضوع بخشودگی دامداران از پرداخت حق علف و چَرا در مراتعی که طبق قانون ملی شدن جنگل‌ها متعلق به دولت است، مطرح شد و قرار شد وزارت کشاورزی طرح قانونی برای تصویب تهیه کند. تصویب‌نامه تبدیل بخشداری سمیرم به فرمانداری و تصویب‌نامه قانونی اساسنامه سازمان کتاب‌های درسی و بررسی لایحه استخدام کشوری از دیگر برنامه‌های این جلسه بود.[9]
دیدار وزیر خارجه با همتای آمریکایی‌اش
عباس آرام وزیر امور خارجه ایران امشب با دین راسک وزیر امور خارجه امریکا دیدار کرد. در این دیدار مسائل مورد علاقه بین دو کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت.[10]
افتتاح مجمع عمومی صندوق جهانی پول
مجمع عمومی صندوق جهانی پول و بانک جهانی توسعه ترمیم با پیام کندی رئیس جمهوری امریکا در واشنگتن افتتاح شد. از نظر ایران مهم‌ترین مسئله در این مجمع، مسئله اخذ وام از صندوق جهانی پول و بانک توسعه و ترمیم است. دولت ایران در نظر دارد وام دریافتی را به صرف برنامه‌های عمرانی برساند. ایران قبلاً خواستار دریافت حدود هفتصد میلیون دلار وام برای کمک به برنامه پنج ساله بود ولی بعداً این مبلغ به سیصد میلیون دلار تقلیل یافت.[11]
پی‌نوشتها:
[1]- اسناد انقلاب اسلامی، ج 3، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،1374، ص 104 تا 106.
[2]- آیت‌الله العظمی سیدمحمدهادی میلانی، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 380.
[3]- روحبش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،1381، ص 308.
[4]- چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، حزب دموکرات کردستان، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 181 و 178
[5]- همان، ص 172 و 169
[6]- بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 114.
[7]- روزنامه پست تهران، ش 3006، 8/7/1342، ص 1.
[8]- روزنامه کیهان، ش 6057، 8/7/1342، ص 1 و 12.
[9]- روزنامه پیغام امروز، ش 1064، 9/7/1342، ص 8.
[10]- روزنامه کیهان، ش 6058، 9/7/1342، ص 1.
[11]- همان.
