شنبه 3 مرداد 1343 / 15 ربیعالاول 1384 / 25 ژوئیه 1964
4 بازدید
لایحه مصونیت مستشاران نظامی امریکا در ایران
مجلس سنا امروز جلسه فوقالعاده داشت. آخرین دستور جلسه فوقالعاده امروز مجلس سنا، که تا پاسی از شب ادامه یافت، لایحه مربوط به استفاده مستشاران نظامی امریکا در ایران از مصونیتها و معافیتهای قرارداد «وین» بود که به بحث گذاشته شد و به تصویب رسید. بر اساس این ماده واحده، با توجه به لایحه بیست و پنجم بهمن 1342 دولت و ضمایم آن که به مجلس سنا تقدیم شده، به دولت اجازه داده میشود که رئیس و اعضای هیئتهای مستشاری نظامی ایالات متحده را در ایران که به موجب موافقتنامه مربوطه در استخدام دولت شاهنشاهی میباشند از مصونیتها و معافیتهایی برخورد نماید که شامل کارمندان اداری و فنّی موصوف در بند (و) ماده اول قرارداد وین میباشد که در تاریخ هیجدهم آوریل 1961 مطابق با بیست ونهم فروردین ماه 1340 به امضا رسیده است.[1]
دفاع نخستوزیر از لایحه بودجه
لایحه بودجه کل کشور در جلسه فوقالعاده مجلس سنا به تصویب رسید. در این جلسه، علی وکیلی سناتور انتخابی تهران با خوب دانستن همه چیز مملکت، بودجه پیشنهادی را هم خیلی جالب خواند و گفت: پول در ایران بینهایت کم است و این تئوری جدید که آن را تورم میگویند، صحیح نیست. پول نداریم و باید پول تهیه کنیم وگرنه مملکت پر از ثروت است. وی افزود: گرانی از تورم نیست بلکه از کمی تولید است. چرا روغن نباتی و یخ که تولیدش فراوان است، گران نمیشود. وی گفت: جمعیت اقتصادی این مملکت را صدی نود واسطه تشکیل داده است و کسی نمیخواهد زحمت بکشد پول به دست آورد. امروز مسئله گرانی و ارزانی مطرح نیست. مسئله تناسب است. سطح زندگی بالارفته، دهاتی رادیو میخواهد. آنگاه نوبت به حسنعلی منصور نخستوزیر رسید تا از لایحه پیشنهادی دولت دفاع کند. وی گفت: در بودجههای گذشته تناسب سرمایهگذاریها به روشنی و صراحتی که در این بودجه هست، نبود.
وی افزود: تنها معایب را شمردن کار را اصلاح نمیکند. امروز هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که در مقابل مشکلات اقتصادی قرار نگیرد. وی سپس مطابق معمول، روند کشور و دولت را مطابق با نیات شاه عنوان کرد که همواره رو به پیشرفت است و تأکید کرد که ما دست افرادی را گرفتهایم و به عنوان وزیر معرفی کردهایم که سابقاً کسی اسم آنها را نشنیده بود و این کار زاییده انقلاب است.
منصور درباره اخذ وام از خارج گفت: این وامها با بهترین شرایط تحصیل شده و ما افتخار میکنیم که تحت رهبری شاه، از استقلال اقتصادی و سیاسی برخورداریم و هیچ زمانی بهتر از امروز برای استفاده از مقدورات مملکتی نیست. توسعه سریع و رشد اقتصادی کشور ما ایجاب میکند که وام بگیریم. وی تأکید کرد: امروز ما دارای ثبات و امنیتی هستیم که هر گونه سرمایهگذاری خارجی را حفاظت خواهیم کرد. نخستوزیر درباره وضع سیاسی کشور مدعیانه گفت: داشتن مقدورات اقتصادی موجب ثبات وضع سیاسی میشود و داشتن رژیمی قابل ستایش و رهبری توانا و برنامهای مترقی، موجب تسریع در رشد اقتصادی خواهد شد. وی تصریح کرد که وضع سیاسی امروز ایران با تدبیر شاه، بهترین و محکمترین و عاقلانهترین رویه ممکن را در دنیا به وجود آورده است. وی در پایان خاطرنشان ساخت که ما نباید بگذاریم یک روز از وقت عزیز این مملکت بیهوده مصرف گردد.[2]
موافق و مخالف لایحه بودجه
در جلسه فوقالعاده عصر امروز مجلس سنا، چند تن از سناتورها در موافقت و مخالفت با لایحه بودجه سخن گفتند. در لابهلای سخنان نمایندگان مجلس سنا، نکات در خور توجهی یافت میشود از جمله آنکه سناتور انتخابی تهران، فتحالله فرود در سخنانی به موضوع توجه جوانان به استخدام در دوایر دولتی اشاره کرد و گفت: این علاقه ناشی از احترام خاصی است که نسبت به طبقه مستخدم منظور میشود و به افرادی که شغل آزاد دارند، توجه و احترام لازم مبذول نمیشود. وی افزود: اگر حسن رفتار مأمورین با مردم به معنی واقعی عملی بشود و احترام کار و کارگر منظور نظر باشد، دیگر کسی دنبال کار دولتی نمیگردد.
وی خطاب به نخستوزیر گفت: خدا کند کارتان به دستگاههای ادارات دولتی نیفتد. آنوقت به گرفتاری مردم توجه پیدا میکنید. در گذشته یک عده در ادارات دولتی بودند که کارشان ناراضیتراشی بود و میخواستند دستگاه را مفتضح و مردم را بدبین کنند. او به عنوان نمونه به وزارت دارایی اشاره کرد که مالیات 5 هزار تومانی را 600 هزار تومان اعلام کردهاند. وی در پایان به وضع بد مردم جنوب کشور پرداخت و گفت: وضع مردم جنوب بد است و دولتی که قصد خدمت دارد باید به آبادانی و رفاه حال مردم جنوب توجه فوری کند.
به نوشته روزنامه اطلاعات، ناطق بعدی علیامیرحکمت سناتور انتصابی از ساری بود و در سخنانش بودجه پیشنهادی دولت را متناسب با حجم کارهای جاری ندانست و گفت: ما باید از خود بگذریم تا بتوانیم به طبقات محروم این مملکت و به آنهایی که یک وعده غذای کافی ندارند، کمک کنیم. در مملکت ما با اوضاعی که داریم بهتر است آقایان وزرا اتومبیل فرسوده و کهنهسوار شوند. بایستی از تجملپرستی صرفنظر کرد. وی افزود: دانشگاه نمیتواند احتیاجات ما را برآورده سازد و این جوانانی که از دبیرستانها بیرون میآیند، به درد هیچ کاری نمیخورند. اکثر آنها نمیخواهند حرفه پدرشان را دنبال کنند. باید در مدارس ابتدایی، خواندن و نوشتن به مردم بیاموزند و به فرزندان مملکت تعلیمات مذهبی بدهند و در شهرها باید مدارس صنعتی و در روستاها، مدارس روستایی ایجاد کرد. او درباره وامهای خارجی گفت: وامهای گذشته یادگاریهای بسیار تلخی به جا گذاشته است زیرا در مسیر صحیحی خرج نشده است. اگر این وامها را مفت و بدون تنزیل هم بدهند، نباید زیر بار برویم. من به گرفتن وام خوشبین نیستم. برای انجام کارهای عمرانی مملکت باید از درآمدهای مملکت استفاده کرد. وی پیشنهاد کرد اگر وام گرفتن لازم باشد، بهتر است بگذاریم خود مردم وام بگیرند و دولت آنها را تضمین کند. سناتور عباس مسعودی، دیگر ناطق این جلسه بود. او نیز به تبصره لغو منع استخدام در بودجه اعتراض کرد. به گفته وی این اقدام، مردم را از توجه به کارهای تولیدی و آزاد باز میدارد. این سناتور انتخابی از تهران، وجود سرپرستی دانشجویان در دیگر کشورها را زاید دانست و تصریح کرد که این سرپرستیها جز ایجاد نارضایی در بین دانشجویان، هیچ ثمرهای ندارد.[3]
سخنان وزیر اقتصاد در کنفرانس گمرکی
در آخرین جلسه کنفرانس گمرکی، دکتر علینقی عالیخانی وزیر اقتصاد خطاب به روسای گمرکات تهران و شهرستانها اظهار داشت: به صراحت باید بگویم آنچه را که فعلاً داریم نمیتوان صنعت نامید. در رشته صادرات نیز اگر میزان صادرات مملکت در ظرف چند سال آینده افزایش پیدا نکند مملکت مواجه با مشکلات بزرگ خواهد بود. وی افزود: سعی ما آن است که درآمدهای نفت در طی سالهای آینده افزایش یابد. ولی اگر فرضاً چند سال دیگر درآمد نفت به 1 میلیارد دلار رسید، قطعاً صادرات 100 میلیون دلاری قابل تحمل نخواهد بود. وزیر اقتصاد گفت که در رشته صنعتی شدن باید کاری کنید که کسانی که سرمایه و وقت و زندگی خود را به کار صنعتی کردن مملکت مصروف میکنند بر اثر اشکالات زیادی که در دستگاهها ایجاد میشود از زندگی خود سیر نشوند. وی تأکید کرد: شما میبایست حامی اشخاص بدون پارتی باشید، این نکته باید برای همه روشن باشد مراجعینی که به دستگاههای دولتی مراجعه میکنند و گاه حق اجازه نشستن هم پیدا نمیکنند نوکر ما نیستند. آنها زحمت میکشند تولید میکنند و از محل درآمد تولید آنها حقوق ما پرداخت میشود، به این ترتیب ما نوکر آنها هستیم. وی افزود: در نظر است در وزارت اقتصاد ترتیبی بدهیم که تمام قسمتهایی که یک کار را انجام میدهند در یک کریدور متمرکز شوند و مراجعین فقط به یک نفر از کارمندان مراجعه نمایند. نباید مردم را سرگردان کنیم و میبایست هنگامی که اشخاص، کاری با دستگاه دولتی دارند پشت یک گیشه بروند و بدون اینکه احتیاج به مراجعه به چندین کارمند داشته باشند کارشان انجام شود.[4]
کنترل اقتصاد توسط دولت
به گفته رئیس اتاق بازرگانی تهران، قدرت اقتصادی فوقالعادهای در بخش دولتی متمرکز است و نقش رهبری اقتصاد به دست بخش دولتی است. محمد خسروشاهی با اشاره به اینکه سالانه 14 میلیارد تومان یعنی معادل 45 درصد درآمد ملی به دست بخش دولتی خرج میشود خاطرنشان ساخت در تعیین تکلیف بخش دولتی، با توجه به قدرت دولت، ملاک قضاوت را نباید صرفاً این قرار داد که دولت تاجر خوبی است یا بد. در قرن بیستم، دیگر کسی به دولت به چشم تاجر نگاه نمیکند. وی تأکید کرد که باید دولت برای ارشاد اقتصاد، کارهای اصولی را به عهده بگیرد ولی در اموری که بخش خصوصی میتواند بدون صدمه به منافع عمومی به طرز شایستهتر وظیفه قبول کند، از نظر مصالح مملکتی از این نیرو استفاده نمود.
خسروشاهی گفت: ایجاد امنیت قضایی برای امور اقتصادی و تجاری به طور اعم و حمایت سرمایههای کوچک از لحاظ قانونی به طور اخص از شرایط ضروری سرمایهگذاری خصوصی است. وی یادآور شد که در حال حاضر به علت نقص و کهنگی قوانین موجود، سرمایههای خصوصی در مسیرهای اقتصادی و بازرگانی، تأمین قضایی ندارند. به گفته خسروشاهی، جریان دادرسیها و احقاق حق در دعاوی بازرگانی در نهایت کندی و اشکال صورت میگیرد و اسناد بازرگانی آن قدرت قانونی و ضمانت اجرا و قاطعیت سریع را به حد کافی ندارد. وی تصریح کرد که سرمایهداران کوچک، اسیر چنگال قانونی مدیران و سهامداران عمده شرکتها و بنگاههای اقتصادی هستند و تقریباً هیچگونه ملجاء و نظارت اطمینانبخشی از نظر قضایی برای آنها وجود ندارد. وی این مسائل را از بزرگترین سدهای سرمایهگذاری خصوصی در کشور دانست و بر رفع آنها تأکید کرد.[5]
ورود پسرعموی پادشاه یونان به تهران
پرنس میشل پسرعموی کنستانتین، پادشاه یونان ساعت 20 بعدازظهر با هواپیما وارد تهران شد. امروز محمودرضا پهلوی همراه عدهای از شخصیتهای برجسته نظامی و دولتی ایران در فرودگاه از پرنس میشل استقبال کردند. پسرعموی پادشاه یونان چند روز در تهران اقامت خواهد کرد و در این مدت مهمان دربار شاهنشاهی است. وی حامل پیامی از طرف پادشاه یونان میباشد و در این پیام، محمدرضا پهلوی رسماً برای شرکت در مراسم ازدواج کنستانیتن که در ماه سپتامبر آینده برگزار میشود دعوت شده است.[6]
تقاضای کمک ویتنام جنوبی از 34 کشور
خبرگزاری آسوشیتدپرس از سایگون خبر داد که: دولت ویتنام جنوبی امروز از 34 کشور جهان تقاضای کمک کرد تا بتواند علیه تجاوز تشدید یافته کمونیستی با موفقیت بجنگد. متن نامههایی که ژنرال کهان، نخستوزیر ویتنام جنوبی به رؤسای کشورهای مزبور نوشته امروز از طرف خبرگزاری ویتنام انتشار یافت. ایران، پاکستان، ترکیه، آلمان غربی، چین ملی، استرالیا، نروژ، دانمارک، هلند، سوئد و پرتغال از جمله کشورهایی هستند که ویتنام از آنجاها تقاضای کمک نموده است. از این 34 کشور، 20 کشور قبلاً به طور ضمنی آمادگی خود را برای کمک به ویتنام ابراز داشتهاند. در نامههای ژنرال کهان گفته میشود جنگ چریکی ویتنام اکنون به یک جنگ واقعی تبدیل شده و کمکهایی که کشورهای دوست تاکنون به این کشور میدادهاند باید افزایش یابد. وزارت امور خارجه ویتنام نیز امروز ضمن بیانیهای اعلام کرد که این دولت تلاش خود را در جنگ علیه تجاوز کمونیستها دو چندان خواهد ساخت.[7]
پینوشتها:
[1]. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا، سیاست خارجی ایران در دوران پهلوی ۱۳۵۷ – ۱۳۰۰، تهران، البرز، ۱۳۷۴، ص 308 و 310؛ مقدم، کاظم، خشونت قانونی، تهران، برگزیده، 1380، ص 183 تا 189؛ خطیبی، حسین، رنج رایگان، خاطرات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دکتر حسین خطیبی، به کوشش مرتضی رسولیپور، تهران، نوگل، ۱۳۸۲، ص 311؛ نجمی، ناصر، از سید ضیاء تا بازرگان؛ دولتهای ایران از کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ تا آذر ۱۳۵۸، ج 2، [بیجا]، ۱۳۷۰، ص 1590 و 1589؛ شوکراس، ویلیام، آخرین سفر شاه: سرنوشت یک متحد امریکا، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران، البرز، ۱۳۶۹، ص 135 و 134؛ جلسه مذاکرات مجلس، جلسة 99، 4/5/1343، ص 25.
[2]. روزنامه اطلاعات، ش 11445، 4/5/43، ص 15.
[3]. همان، ص 12.
[4]. روزنامه پست تهران، ش 3241، 3/5/1343، ص 4
[5]. روزنامه کیهان، ش 6297، 4/5/43، ص 9.
[6]. روزنامه پست تهران، ش 3241، 3/5/1343، ص 1.
[7]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 105، 4/5/1343، ص 14 و 15.
