پنجشنبه 15 اسفند 1342 / 20 شوال 1383 / 5 مارس 1964
3 بازدید
گفت‌وگوی حجت‌الاسلام خوانساری و یکی از درباریان
حاج سیدفضل‌الله خوانساری به منزل سلیمان بهبودی رفت و دربارة مسائل مختلف با هم گفت‌وگو کردند. در این دیدار بهبودی گفت: «مسائل عجیبی در میان مرم پراکنده می‌شود و معلوم نیست منبع این شایعات کیست»؟ خوانساری گفت: «دلیلش واضح است مردم با دولت میانه خوبی ندارند». بهبودی اظهار کرد: «شاه به منظور معالجه به اروپا رفته بود و شایعات بی‌اساس دربارة سفر شاه منتشر شد. یکی می‌گفت: شاه در ایتالیا پنج میلیون قمار کرده است و یک آخوندی بر منبر گفته است مردم، شاه دیشب فلان قدر باخته است. گوینده را می‌شناختم به او پیغام دادم که فلانی من به شاه خیلی نزدیک هستم اما سوگند می‌خورم که شاه هرگز قمار بازی نکرده است. به علاوه، اگر دیشب شاه باخته است به این سرعت تو چطور کسب خبر کرده‌ای»؟ بهبودی گفت: «به نظر من باید کاری کرد که اختلاف روحانیت با دربار از میان برود؛ زیرا اگر سلطنت ضعیف شود کشور به دامن کمونیست خواهد افتاد. دیگر از دین و روحانیت اثری باقی نخواهد ماند». خوانساری در پاسخ وی اظهار نمود: «اگر روحانیت با مقام سلطنت همکاری و همفکری نکند اوضاع خوب نخواهد شد». بهبودی گفت: «من قصد دارم زمینه ملاقات بین شاه و آیت‌الله خوانساری را فراهم کنم تا اشکالات را مطرح سازیم». خوانساری گفت: «فعلاً اوضاع و احوال مساعد نیست چون روشی را که شما در یک سال پیش اعمال کردید، جای اصلاح باقی نگذاشته است. باید صبر کرد کم‌کم زمینه فراهم شود. ابتدا باید آیت‌الله خمینی و حاج سیدحسن قمی و سایر حضرات روحانی را آزاد کنند و شما با وجود پیام‌های مکرر آیت‌الله خوانساری این کار را تاکنون نکرده‌اید. چند وقت قبل من از جانب آیت‌الله خوانساری به آیت‌الله خمینی پیغام دادم که آقا قصد دارند جداً در مورد آزادی شما مذاکره کنند، خمینی جواب داد که ضمن تشکر استدعا دارم در مورد آزادی من تعهد و التزامی را بعهده نگیرید. پس از این جواب ما مطلب را تجزیه و تحلیل کردیم و به این نتیجه رسیدیم که خمینی با زندانی شدن خود نام و شهرت و سرمایه‌ای به دست آورده زیرا اول ماه ذی‌الحجه که به قصد زیارت کعبه رفتم آیت‌الله خمینی بدون نام و نشان بود و حتی از طرف آیت‌الله خوانساری به او ماهیانه‌ای پرداخت می‌شد اما در بازگشت دیدیم (طفل یک روزه ره صد ساله رفته است، بنابراین عامل بزرگ شدن وی خود دولت بود که از اول جلوی واقعه را نگرفت تا واقعه مهم جلوه شد و خمینی هم با سرمایه مبارزه‌جویی و مظلومیت خودش را به زندان انداخت». بهبودی در ادامه سخنانش گفت: «من همان وقت به یکی از رؤسای سازمان امنیت گفتم آیت‌الله خمینی می‌خواهد به زندان بیفتد و سرمایه خودش را این مسئله می‌داند». خوانساری گفت: «با همه مطالبی که بیان شد به نظر من باید یکی از این کارها انجام شود تا زمینه ملاقات حاصل شود: 1ـ می‌گویند دولت تغییر خواهد کرد به نظر من پس از تغییر دولت می‌شود زمینه ملاقات را آماده کرد؛ 2ـ تا زمانی که آیت‌الله خمینی و آیت‌الله قمی و دیگران حضور دارند هرگز مصلحت آیت‌الله خوانساری نیست که مذاکره کنند چه مردم خواهند گفت خوانساری هم رفت ساخت، در حالی که باز عده‌ای تحت نظر هستند».[1]
سخنرانی آیت‌الله مطهری در مسجد هدایت
آیت‌الله مرتضی مطهری در ساعت 18 در مسجد هدایت حضور یافت و پس از اقامة نماز مغرب و عشا سخنرانی کرد. در این جلسه هفتگی عده‌ای در حدود 100 نفر از طبقات مختلف و اعضای نهضت آزادی ایران شرکت داشتند. آیت‌الله مطهری در این سخنرانی خود گفت: «رجال مملکت و فرنگی‌مآبها هر کاری را می‌خواهند انجام دهند و نتیجه بگیرند اسم دین بر روی آن می‌گذارند. مثلاً می‌گویند مسلمان باید برای میهن و آب و خاک فعالیت کند. آن قدر به گوش سربازها و مأمورین می‌خوانند تا آنها جلو رفته و جانشان را فدای میهن می‌کنند اصولاً همه چیز در مقابل انسان جزء است و انسان هم در مقابل دین و قرآن جزء می‌باشد. پس انسان بایستی به دستور قرآن و دین عمل نماید و چنانچه هم کشته شد جزء فدای کل شده است».[2]
جشن درختکاری با حضور شاه
به مناسبت فرارسیدن روز جشن درختکاری مراسمی با حضور شاه در پارک نازی‌آباد برگزار شد. در این مراسم تنی چند از وزرای هیئت دولت، نمایندگان مجلس سنا و مجلس شورای ملی، جمعی از استادان دانشگاه، مقامات وزارت کشاورزی، و گروهی از شخصیت‌های نامدار کشور حضور داشتند. در این مراسم شاه یک سرو نقره‌ای در پارک نازی‌آباد بر زمین نشاند.[3]
لغو سفر دبیرکل سازمان ملل به ایران
اوتانت، دبیرکل سازمان ملل متحد، که به سبب وقوع بحران ناگهانی قبرس سفر خود را به کشورهای افریقایی لغو کرده است به نیویورک بازگشت. ظاهراً قرار بود دبیرکل سازمان ملل سفری هم به ایران و برمه داشته باشد. دبیرکل سازمان ملل متحد همچنین قرار بود در جلسات اکافه که همچنان در تهران منعقد است شرکت نماید.[4]
جلسه علنی مجلس شورا
جلسه علنی مجلس شورای ملی به ریاست مهندس عبدالله ریاضی تشکیل و پس از رسمیت یافتن جلسه مجلس بلافاصله وارد دستور شد. در این جلسه که بیش از سه ساعت به طول انجامید لایحه حمایت از صنایع و جلوگیری از تعطیل کارخانجات مورد بررسی قرار گرفت و پس از مذاکرات مفصل و طرح و استماع پیشنهادهای گوناگون بعضی از آن لوایح به تصویب رسید و ضمیمه لایحه شد. همچنین در این جلسه نمایندگان مجلس شورای ملی با افزایش سرمایه بانک رهنی ایران که در تاریخ 14 اسفند به تصویب مجلس سنا رسیده بود موافقت کردند.[5]
اعلامیه کمیته مرکزی حزب توده
اعلامیه کمیته مرکزی حزب توده ایران دربارة اختلاف در جنبش جهانی کمونیستی و کارگری انتشار یافت. در این اعلامیه آمده است: «حزب توده ایران از صمیم قلب خط‌مشی حزب کمونیست اتحاد شوروی و کمیته مرکزی لنینی آن را تأیید می‌کند و این خط‌مشی را تنها خط‌مشی صحیح در شرایط کنونی بین‌المللی و تنها راه ثمربخشی مبارزه بر ضد امپریالیسم و به نفع دمکراسی و سوسیالیسم می‌داند».[6]
پی‌نوشت‌ها:
[1]ـ سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد به روایت اسناد ساواک، ج 2، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386، ص 399، 403.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، شهید آیت‌الله مرتضی مطهری، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 50.
[3]ـ گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج 2، تهران، نشریه کتابخانه پهلوی، بی‌تا، ص 1727.
[4]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11334، 15/12/1342، ص 20.
[5]ـ روزنامه پست تهران، ش 3133، 15/12/1342، ص 1 و 2.
[6]ـ نامور، رحیم، شهیدان توده‌ای از مهر 1320 تأسیس حزب توده ایران تا مرداد 1361، با همکاری هوشنگ حصاری و ژانه‌نوتاش، تهران، حزب توده ایران، 1361، ص 361.
