چهارشنبه 26 تیر 1342/ 25 صفر 1383/ 17 ژوئیه 1963
5 بازدید
± حمایت بازاریان از آیتالله خمینی
جایگاه آیتالله خمینی در میان بازاریان به حدی است که تاکنون هیچ یک از مراجع تقلید تا این اندازه مورد حمایت قلبی بازاریان و به ویژه جوانان متعصب مذهبی نبودهاند. این مطلب را مأمور ویژه ساواک دربارة جایگاه آیتالله خمینی در میان بازاریان گزارش داده است و میافزاید، بازداشت آیتالله خمینی و مطالبی که مقامات دولتی علیه وی میگویند، به این محبوبیت دامن زده است. امروز در میان طرفداران آیتالله خمینی در بازار گفته میشود: «اگر قرار شود در کشور اسلامی آیتالله را از بین ببرند، طبعاً در چنین کشوری باید ظلالله هم وجود نداشته باشد».[1]
± اقامت علمای مهاجر در منازل بازاریان تهران
حاج میرزا محمد ارباب اصفهانی و سیدیحیی خادم یزدی به اتفاق تنی چند از همراهانشان، از اصفهان به تهران آمده و در منزل اخوان تاجر در انتهای بازار عباسآباد اقامت دارند. در پی اقامت علمای مهاجر در منازل بازاریان تهران، بازار که از هر نظر دارای اهمیت بود، مرکز تجمع عدهای از علما و روحانیون شده و کسبه به آزادی، با آنان ملاقات مینمایند.[2] نشستها دربارة پیگیری آزادی آیتالله خمینی، در باغ ملک شهر ری نیز برگزار میشود. این محل، مکان اقامت آیتالله شریعتمداری و متعلق به آیتالله لالهزاری میباشد.[3]
± قرار بازداشت برای 13 نفر دیگر
بازپرس دادگاه ویژة لشگر گارد شاهنشاهی در نامهای، قرار بازداشت موقت سیزده تن از عاملان آشوبهای اخیر را اعلام کرد. اتهام این افراد، ایجاد بلوا و آشوب و تحریک مردم به جنگ و قتال است و صدور قرار عدم صلاحیت، از دادسرای فرمانداری نظامی تهران به این بازپرسی ارجاع شده است. این سیزده تن، طیب حاجرضایی، حاج اسماعیل رضایی، سیدعلی بوریاباف، محمود ذوقیتبار، حاج زینالدین فرزند حاج علی معروف به ارباب زینالدین، عباس شیرزاد، حسین شیرزاد، اسماعیل خلج، محمدرضا تقیزاده، سیدمجتبی طالاری، محمدباقر باقریانموحد و علیاکبر قربانی معرفی شدهاند.[4]
± ساواک در جستوجوی گردانندگان اعتصاب بازار
با گذشت چند روز از اعتصاب بازار تهران، و به رغم آنکه گفته شد اعتصاب در بازار تهران شکل نگرفت، سازمان اطلاعات و امنیت همچنان به دنبال شناسایی و دستگیری عاملان این اعتصاب میباشد. کارشناسان امنیتی، برخی از بازاریان عضو جبهة ملی را که در جریان اعتصاب و انتشار اعلامیه دست داشتند، شناسایی کردهاند. ادارة کل سوم ساواک به ساواک تهران دستور داد حاج محمود بابایی را تحت نظر بگیرد و ارتباطات وی را کنترل نماید. دخالت بابایی در حوادث بازار محرز گشته است.[5]
± درخواست ملاقات آیتالله طالقانی با رئیس ساواک
امروز آیتالله طالقانی طی نامهای از زندان به پاکروان، اعلام کرد آمادگی دیدار حضوری با وی را دارد. وی در این نامه نوشت: «درخواست ملاقات، مطلبی نیست که به وسیلة نامه بتوان بیان کرد و یا نظر داد؛ مربوط است به مطالبی پیرامون ملاقات بیش از استخلاص از زندان و راجع به جریان روز».[6]
± آزادی آیتالله مطهری
در ادامة آزادی علما و روحانیون محبوس، امروز پاکروان از دادرسی ارتش درخواست کرد با توجه به اینکه مرتضی مطهری منکر اقدام علیه امنیت داخلی کشور است و از وی رفع مظنونیت شده، دربارة وضعیت نامبرده تصمیمگیری شود. به دنبال این تقاضا، مشفق، بازپرس یک لشگر گارد شاهنشاهی به ریاست زندان شهربانی کل کشور دستور داد مرتضی مطهری را آزاد نمایند.[7]
± تلگراف حاج شیخ محمدباقر عراقی به علما
حاج شیخ محمدباقر عراقی طی تلگرافی به آیات عظام گلپایگانی، خوانساری، شریعتمداری، محمدتقی آملی، حائری آشتیانی و حاج میرزا عبدالله، از طرف اهالی کنگاور، حوادث اخیر و دستگیری آیتالله خمینی و سایر علما و روحانیون را تسلیت گفته و تقاضا نمود در رفع این گرفتاری و آزادی زندانیان، اقدام کامل صورت گیرد. وی همچنین گفت وظیفة تمام مسلمین، پیروی از دستورات و اوامر مراجع عظام است.[8]
± تلاش ساواک برای دستگیری دو دانشجوی ایرانی در آلمان غربی
تهرانی و نراقی، دو دانشجوی ایرانی که از سوی مقامات آلمان غربی، متهم به توزیع نشریات تبلیغاتی کومونیستیاند، امروز سازمان امنیت ایران را عامل اصلی تحریک مقامات آلمانی خواندند. تهرانی در مصاحبه با مخبر خبرگزاری آلمان غربی در مونیخ، ادعا کرد وابستة مطبوعاتی ایران، یکی از روزنامههای مونیخ را تحت تأثیر قرار داده تا علیه آنان و در طرفداری از شاه مقالهای چاپ کنند. وی در ادامه تأکید کرد مخالف حکومت ایران است اما اتهام کومونیست بودن را نمیپذیرد. در صورت محاکمة این دو دانشجو، احتمال دارد آنان را از آلمان اخراج کنند.[9]
± انتقاد روزنامة عربی از روابط ایران با رژیم صهیونیستی
روزنامة الرای العالم، امروز در شمارة 421 مقالهای دربارة روابط ایران و اسرائیل و نارضایتی کشورهای عربی به چاپ رساند. در این مقاله به قلم یوسف المساعید، دبیر این روزنامه از هوشیاری مأموران امنیتی عرب قدردانی شده که با درایت، مانع از ورود کتابها و مجلات صهیونیستی از راه ایران به کویت شدهاند. نویسنده ضمن گلایة شدید از ایران، توجه دولت ایران را به این نکته جلب میکند که عدهای ماجراجو قسمتی از سرزمین ایشان را غصب نمودهاند و ایران چشم خود را بر این نکته بسته است و اجازه میدهد سرزمینش، عرصة فعالیتهای خرابکارانة اسرائیل در جهت آزار کشورهای عربی گردد.[10]
± دیدار ناظران انتخابات با وزیر کشور
بامداد امروز بیست تن از مأموران عالیرتبة وزارت کشور با سیدمهدی پیراسته، وزیر کشور در دفتر وی دیدار کردند. این کارمندان، برای نظارت بر تشکیل حوزههای ثبتنام انتخاب شدهاند. در این نشست، وزیر کشور به اهمیت انتخابات آتی کشور اشاره نمود و با برشمردن برخی دشواریها گفت: «کارتها، باید به هر شکل در اختیار هر هموطن دارای شرایط قرار گیرد». همچنین پیراسته به کارمندان منتخب خود دربارة انتخاب معتمدین هر محل با صداقت و بیطرفی، تأکید بسیار کرد. وی تأکید کرد همانطور که وظیفهشناسی، مورد تشویق قرار میگیرد، تقصیر و سهلانگاری نیز شدیدترین مجازاتها را به دنبال خواهد داشت. در این انتخابات هشت میلیون نفر شرکتکننده باید کارت دریافت کنند و شانزده هزار دفتر ثبتنام مرتب شود.[11]
± برنامههای امروز رادیو صدای ملی
رادیو صدای ملی ایران در چندین بخش از برنامههای امروز خود پیرامون اتحاد دهقانان، مجلس آینده و خطراتی که اقشار ملت را در این انتخابات تهدید میکند، سخن گفت.[12]
± عدم برگزاری جشن سالگرد مشروطیت
سردار فاخر حکمت، رئیس هیئت مدیرة موقت مجلس شورای ملی امروز گفت: «تصور نمیکنم امسال جشن مشروطیت بگیریم». مرداد امسال که مصادف است با پنجاه و هشتمین سال مشروطیت ایران، در آستانة انتخابات مجلس بیست و یکم قرار گرفته است. رئیس سابق مجلس، دلیل عدم برگزاری جشن مشروطة امسال را مسائل مالی ذکر کرد.[13]
± دیدار رئیس دانشگاه تهران با شاه
صبح امروز جهانشاه صالح، رئیس دانشگاه تهران با شاه دیدار کرد و دربارة امور جاری این دانشگاه، گزارشی ارائه نمود.[14]
± جلسة امروز هیئت دولت
بعدازظهر امروز، جلسة هیئت دولت به ریاست نخستوزیر تشکیل گردید. در این جلسه، کلیات لایحة عمران دهات بررسی و مقرر شد پس از رسیدگی مجدد توسط وزیر کشور، وزیر کشاورزی، وزیر فرهنگ، وزیر بهداری و مدیرعامل سازمان برنامه، در هفتة آینده به تصویب نهایی برسد. همچنین طرحهای گمرکی و آبادانی بنادر خلیجفارس که از طرف وزارت اقتصاد تهیه شده بود و طرح قانون دریایی، مورد بررسی قرار گرفت اما تصمیمگیری نهایی دربارة آنان به جلسة بعد موکول شد.[15]
± دیدار اعضای نمایندگی ایران با رئیسجمهور پاکستان
به دنبال سفر هیئت ایرانی به پاکستان و انعقاد قرارداد مرزی میان دو کشور، امروز اعضای نمایندگی ایرانی در راولپندی با فیلدمارشال محمدایوب خان، رئیسجمهور پاکستان، دیدار کردند. همچنین قرار است فیلم «شمال ایران»، در سرکنسولگری ایران در کویته نمایش داده شود. این فیلم، تازهترین تولید ادارة کل انتشارات و رادیو است.[16]
± بررسی لایحة استخدام کشوری
امروز سمیعی، وزیر پست، تلگراف و تلفن به جای خوشبین، وزیر مشاور، ریاست جلسة بررسی طرح لایحة استخدام کشوری را در شورای عالی اداری بر عهده داشت. کمیسیون بررسی مجدد قانون استخدام به دستور نخستوزیر تشکیل گردید و انتظار میرود تا دهم مرداد قوانین جدید، جهت تصویب به دولت ارائه شود. گودرزی، معاون نخستوزیر و دبیرکل شورای عالی اداری کشور، رضایی رئیس کمیتة استخدام، خوشبین وزیر مشاور که ریاست جلسات را بر عهده دارد و معاونان پنج وزارتخانه، از اعضای این کمیسیون هستند. مطابق طرح قانون استخدام، حقوق کارمندان دولتی در مشاغل مساوی، یکنواخت خواهد شد و ترفیع و کسب پستهای جدید اداری نیز تحت شرایط صحیحی صورت میگیرد. همچنین تمامی کارکنان روزمزد، حکمی و پیمانی دولت، رسمی میشوند.[17]
± موافقت عراق با شرکت در اجلاس نفتی اوپک در تهران
دولت عراق امروز اعلام کرد دعوت ایران را به منظور شرکت در نشست نفتی تهران میپذیرد. عبدالعزیز الوطاری، وزیر نفت عراق، گفت، ریاست هیئت نمایندگی کشورش را بر عهده دارد. وی همچنین دربارة پارهای اختلافات میان دو کشور اظهار امیدواری کرد طرفین به تفاهم خواهند رسید. وی مدعی است پس از آنکه ایران امتیاز کشف و استخراج نفت مناطق ساحلی خلیجفارس را به شرکتی آمریکایی سپرد، کویت و عربستان این اقدام ایران را تجاوز به حقوق خود دانستند.[18]
رادیو صدای ملی ایران در تحلیل اهداف سفر وزیر نفت عراق به تهران گفت: «ادعای مقامات این است که دیدارها برای ابراز حسن نیت و تحکیم دوستی میان طرفین است. نکته اینجاست که اگر حسن نیتی وجود داشت، اصولاً مسائل مورد اختلافی مانند آبهای ساحلی بروز نمیکرد». گوینده میافزاید: «دلیل حقیقی سفر الوطاری، احتیاج مبرم دولت بعثی عراق به دولت ایران در مبارزه با کردهاست. عراق به کمک اربابان نفتی خود با ایران بند و بست کرده و سفر وزیر نفت عراق، تظاهر آشکار این بند و بستهای پشت پرده است».[19]
± تلاش عراق و سوریه برای وحدت با مصر
خبرگزاری فرانسه از بیروت، امروز اعلام کرد برای نجات وحدت سه جانبة اعراب در آستانة یازدهمین سالگرد انقلاب مصر، مقامات سوریه و عراق تصمیم گرفتند دست به اقداماتی جهت بهبود روابط سه کشور بزنند. روزنامة الکفا که به حزب بعث نزدیک است، از انتخاب رهبر حزب ملی تودهای مراکش به عنوان میانجی بهبود روابط خبر داد.[20]
رویترز از قاهره خبر داد صلاح بیطار، نخستوزیر سوریه در پایان سفر یک روزة خود به عراق، در فرودگاه گفت: «دو کشور عراق و سوریه توافق کردهاند قدمهایی در راه تقویت بنیان اتحاد سه کشور مصر، عراق و سوریه برداشته شود».[21]
± حضور آلمانیها در عملیات اکتشاف نفت در سواحل خلیج فارس
شرکت ملی نفت ایران برای گروهی از آلمانیها اجازة شرکت در عملیات اکتشاف نفت در سواحل خلیجفارس را صادر کرد. این عده از شرکتهای نفتی واچشلاردوئل، الوراث، هوتن و وینترشال میباشند. شرکت نفت امروز اعلام کرد به دنبال انتشار پیشآگهی آزاد شدن قسمتی از بخش یک تقسیمات نفتی کشور، تا کنون 28 پرسشنامة تکمیل شده از کشورهای مختلف از جمله آمریکا، آلمان، فرانسه و ایتالیا دریافت کرده است. پس از بررسی فرمها، شانزده متقاضی به منظور شرکت در مزایدة بخش یک نفتی ایران، واجد صلاحیت بودند و انتخاب دوازده شرکت دیگر، بستگی به تأمین نظر شرکت نفت از نظر قدرت مالی و فنی این شرکتها دارد. تمامی شرکتهای دارای صلاحیت تا نهم مرداد سال جاری فرصت دارند در صورت تمایل به پرداخت هزینة انجام عملیات لرزهنگاری دریایی در بخش یک نفتی ایران، با شرکت نفت مکاتبه نمایند. چنانچه شرکتی سهم خود را از هزینة عملیات لرزهنگاری پرداخت کند، میتواند در اواسط سال آینده در مزایدة نهایی حضور داشته باشد.[22]
± ملاقات سفیر ژاپن با وزیر اقتصاد
بامداد امروز سفیرکبیر ژاپن در دربار شاهنشاهی با عالیخانی، وزیر اقتصاد، دیدار کرد. در این نشست، معاون وزارت اقتصاد نیز حضور داشت.[23]
± ورود رئیس دیوان عالی آمریکا به تهران
بعدازظهر امروز ارل وارن، رئیس دیوان عالی آمریکا به همراه همسر و همراهان خود وارد تهران شد. وی در این سفر با شاه، وزیر دادگستری، اعضا کانون وکلای دادگستری و جمعی از قضات دیدار خواهد کرد. وارن قبل از سفر به ایران، در کنفرانس حقوقدانان در آتن حضور یافت.[24] باهری، وزیر دادگستری، رئیس تشریفات وزارت امور خارجه، قضات دیوان عالی کشور، سفیرکبیر آمریکا و همسر وی در فرودگاه مهرآباد تهران از وارن استقبال کردند.[25]
± سخنان وزیر راه دربارة انقلاب سفید
عصر امروز در چهارمین جلسة کنفرانس هماهنگی بهداشت کشور، در محل کتابخانة مؤسسة پاستور، معینیان، وزیر راه و سرپرست انتشارات و رادیو دربارة انقلاب سفید و دورههای اصلاحطلبانة قبل از آن در تاریخ ایران سخن گفت. وی از مخالفان اصلاحات خواست دلایل مخالفت خود را مطرح کرده و راههای بهتری را ارائه دهند تا مردم، خود قضاوت نمایند. معینیان تصریح کرد همگان موظفند ندای این انقلاب آرام را به گوش تمام روستاییان و کسانی که در مناطق محروم زندگی میکنند، برسانند.[26]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 498.
[2]ـ روحبخش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 334.
[3]ـ همان، ص 75 و 76.
[4]ـ آزاد مرد: طیب حاجرضایی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 140.
[5]ـ روحبخش، رحیم، همان، ص 63 و 64.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 29: آیتالله سیدمحمود طالقانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 423.
[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 31: مرتضی مطهری، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 36 و 37.
[8]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 103.
[9]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 95، 27/4/1342، ص 4 و 5.
[10]ـ منصوری، جواد، قیام 15 خرداد 1342، تهران، سوره مهر، 1376، ص 88.
[11]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11143، 26/4/1342، ص 1.
[12]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 95، 27/4/1342، ص 18 و 21.
[13]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11143، 26/4/1342، ص 1.
[14]ـ همان، ص 16.
[15]ـ همان، ش 11144، 27/4/1342، ص 16.
[16]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1876، 26/4/1342، ص 8.
[17]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11143، 26/4/1342، ص 16.
[18]ـ همان، ص 1.
[19]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 96، 30/4/1342، ص 22 و 24.
[20]ـ همان، ش 95، 27/4/1342، ص 8 و 9.
[21]ـ همان، ش 96، 30/4/1342، ص 2.
[22]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11143، 26/4/1342، ص 16.
[23]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1877، 27/4/1342، ص 8..
[24]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11141، 24/4/1342، ص 16.
[25]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1877، 27/4/1342، ص 8.
[26]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11144، 27/4/1342، ص 1.
