چهار‌شنبه 23 اردیبهشت 1343 / اول محرم 1384 / 13 مه 1964

1 بازدید

اول محرم 1384

امروز اول محرم 1384 است. از امروز مراسم سوگوارى ایام محرم و صفر در سراسر کشور آغاز مى‌شود و روحانیان، وعاظ و خطبا در مجالس روضه‌خوانى به بیان مصایب گذشته بر خاندان پیامبر اسلام بویژه حادثه غم‌انگیز کربلا مى‌پردازند.[1]

دیدار روحانیون آبادان با آیت‌الله خمینى

آیت‌الله خمینى امروز پذیراى جمعى از روحانیون آبادان بود. در این دیدار که در منزل ایشان برگزار شد، آیت‌الله خمینى روحانیون را به ایستادگى در برابر خواسته‌هاى رژیم فراخواند. آیت‌الله خمینى در پاسخ به روحانیون آبادان درباره درخواست بیوگرافى از اهل منبر توسط رژیم گفت: تا موقعى که اجبار پیدا نکرده‌اید، امضا نکنید و چیزى ننویسید.

در این حال، ساواک که همچنان در صدد کسب اطلاع از برنامه‌هاى آیت‌الله خمینى در ایام محرم است، از فردى به نام قطب براى آگاهى بیشتر در همین جلسه استفاده کرد و او نیز مطلب تازه‌اى نیافت.[2]

گزارش شهربانی قم درباره محرم

شهربانى قم امروز فهرست مساجد و تکایا و منازلى را که در دهه اول ماه محرم مراسم سوگوارى برگزار مى‌کنند، به ساواک قم گزارش کرد. در این فهرست، نام متصدیان و وعاظ مجالس نیز درج شده است. به گزارش شهربانى قم، به کلیه متصدیان مجالس نیز ابلاغ شده است که خود را به ساواک قم براى طى مراحل بعدى، معرفى نمایند.[3]

سوگوارى محرم در منزل آیت‌الله قمى

شهربانى خراسان خبر برپایى مراسم سوگوارى ایام محرم در منزل آیت‌الله قمى در مشهد را به آگاهى استاندار خراسان رساند. در این خبر آمده است که شیخ محمد روحانى عیدگاهى ضمن بیانات خود اظهار داشته [است] که در ازمنه قدیم و زمان حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مجالس سوگوارى به علت وجود مخالفین به طور آشکار تشکیل نمى‌شد و به طور مخفیانه خوانده مى‌شد و چنانچه به نظر بیاورید در چند سال قبل هم در اینجا به همین ترتیب بود و آقاى مهدى طباطبایى نیز ضمن بیانات خود اضافه کرد طبقه عالم پشتیبان دین است نه سنگر استعمار. عالم مى‌خواهد فساد و بى‌دینى از بین برود و نمى‌خواهد آدم‌کشى راه بیفتد.[4]

نهضت آزادى در گزارش ساواک

ساواک تهران امروز از وضعیت نهضت آزادى ایران گزارشى تهیه و به اداره کل سوم ساواک مرکز ارسال کرد. در این گزارش تصریح شده است که طبق اطلاعات واصله در حال حاضر سازمان متشکل و منظمى به نام نهضت آزادى وجود ندارد ولى عده‌اى از بقایاى این جمعیت که اکثریت آنها را دانشجویان دانشگاه تشکیل مى‌دهند به نفع نهضت مزبور فعالیت دارند. این گزارش سپس با ذکر نام مصطفی مفیدى، دانشجوى پزشکى که اخیراً دستگیر شده و از افراد مؤثر نهضت محسوب مى‌شود، آورده است: آقایان آیت‌الله سیدرضا زنجانى، حسن مقدم (دانشجوى پلى‌تکنیک) و رحیم عطایى به منظور ائتلاف نهضت آزادى با جناح افراطى جبهه ملى و به وجود آوردن جبهه واحد طبق نظر دکتر محمد مصدق، با داریوش فروهر، رهبر حزب ملت ایران ارتباط دارند و در این زمینه فعالیت مى‌نمایند. از طرفى، حسین رازى، عضو مؤثر حزب مردم ایران نیز با آیت‌الله زنجانى در تماس است و در اغلب نشریات حزب مردم ایران نیز جریان دادگاه محاکمه سران نهضت آزادى منعکس مى‌گردد و از این طریق، حزب مزبور از سران نهضت آزادى طرفدارى مى‌نمایند. ساواک تهران تصریح کرده است که عناصر این جمعیت ضمن ارتباط با یکدیگر اغلب در جلسات و محافل مذهبى شرکت مى‌کنند. عده‌اى از آنها به اتفاق عده‌ای از افراد جبهه ملى خصوصاً حزب مردم ایران در جلسات مکتب توحید که به طور معمول بعدازظهر روزهاى سه‌شنبه هر هفته در منزل على‌اصغر حاج بابا واقع در بازارچه نایب‌السلطنه تشکیل مى‌گردد، شرکت مى‌کنند. این گزارش مى‌افزاید: ناشرین نشریات نهضت آزادى تاکنون به طور دقیق شناخته نگردیده‌اند ولى با توجه به اینکه مینوت چند اعلامیه مربوط به نهضت آزادى هنگام دستگیری مصطفى مفیدى از منزل وى به دست آمده و همچنین سوابق وى در مورد چاپ نشریات مورد بحث، به نظر مى‌رسد با تحقیقات لازم از وى، تهیه‌کنندگان شناخته و محل چاپ مشخص خواهد شد.[5]

حاکم دوبی میهمان وزیر امور خارجه

حاکم دوبى امشب میهمان عباس آرام وزیر امور خارجه بود و شام را با وى خورد. در این ضیافت، منصور نخست‌وزیر درباره روابط ایران با دول عربى سخن گفت و افزود: ایران کشورى است متکى و مؤمن به دین مبین اسلام و مردم آن معتقد به اجراى دستورات پیامبر بزرگ اسلام حضرت محمد «ص» و حفظ برادرى و دوستى با کلیه دول به خصوص دول برادر مسلمان خود. ما همیشه نسبت به کلیه دول مسلمان حسن‌نیت داشته پیوند ناگسستنى ما با دول عربى بر پایه‌هاى تعلیمات عالیه دین مبین اسلام استوار است و احترام خاصى که ما همیشه براى کلیه شیخ‌نشین‌ها قایل بوده‌ایم، نمودار این حسن‌نیت و علاقه به دوستى و برادرى است. براى هر گونه کمکى آماده‌ایم.[6]

شیخ راشدبن سعید، حاکم دوبى را پیش از این ضیافت به بازدید از تأسیسات مدرن تهیه وسایل بهداشتى کارخانه داروگر برده بودند. در این دیدار، فریدون داروگر مدیر کارخانه طرز کار دستگاه‌ها و نیز مواد اولیه محصولات صابون، شامپو و پودر رختشویى و انواع وسایل بهداشتى را براى حاکم دوبى شرح می‌داد. گزارش روزنامه کیهان حاکى است که نظم کار و دقت در تهیه فرآورده‌هاى مرغوب و همچنین عظمت دستگاه‌ها که مجهز به جدیدترین وسایل پیشرفته دنیاست، اعجاب حاکم دوبى و همراهانش را موجب گردید.

وى خواستار نمونه‌هاى کاملى از محصولات داروگر براى ارائه به بازرگانان شیخ‌نشین دوبى شد. زیرا به اعتقاد حاکم دوبى، با وجود چنین محصولات ارزنده‌اى که از مشابه اروپایى بهتر و ارزان‌تر است، ساکنین دوبى محصول دیگرى را مصرف نخواهند کرد.[7]

پیشنهاد تأسیس مرکز تشیع در نیویورک

سفیر ایران در واشنگتن ـ محمود فروغى ـ امروز در نامه‌اى به وزارت امور خارجه ایران ضمن مفید خواندن تأسیس مرکزى براى مذهب تشیع در نیویورک، خواستار تسریع در این امر شد. فروغى مى‌نویسد: با توجه به امکانات دولت ایران و یا مراجع تقلید لازم است هرچه زودتر به این مهم اقدام کرد.[8]

اعضاى کمیته اجرایى حزب ایران نوین

اعضاى کمیته اجرایى و هیئت رئیسه فراکسیون پارلمانى حزب ایران نوین انتخاب شدند. محسن خواجه‌نورى، رضا نجیمى، سیف‌الله وحیدنیا، عبدالعظیم صدقیانى، خانم جهانبانى، محمود پروشانى، نادر ادیب سمیعى، حسین خطیبى، على‌اکبر حکیم شوشترى، عبدالله بدر صالحیان، امیرعلى سیفى، محمدعلى قراچورلو، کریم اهرى، اسماعیل معینى‌زند و مرتضى قلى کیان به عنوان اعضاى کمیته اجرایى انتخاب شدند.

همچنین اعضاى هیئت رئیسه این فراکسیون را محسن خواجه‌نورى (رئیس)، خطیبى و خانم جهانبانى (نواب رئیس)، وحیدنیا (دبیر) و ادیب سمیعى (منشى) تشکیل مى‌دهد.[9]

واکنش دادگستری به سخنان نمایندگان مجلس سنا

نطق هفته گذشته متین دفترى در مجلس سنا و ایراد اتهاماتى به دادگسترى، رئیس این مجلس و وزیر دادگسترى را به واکنش واداشت. در جلسه امروز مجلس سنا، شریف‌امامى انعکاس ناقص سخنان متین‌دفترى در مطبوعات را موجب ایجاد ناراحتى در بین قضات دادگسترى و گله وزیر دانست و تصریح کرد که مجلس سنا همیشه نسبت به دادگسترى و قوه قضاییه احترام خاص قایل بوده است. وی ابراز امیدوارى کرد که اظهاراتش براى رفع سوءتفاهم کافى باشد. دکتر عاملى وزیر دادگسترى نیز در سخنانى از یادداشت متین‌دفترى برایش مبنى بر اینکه در اظهاراتش بر تحقیر و سوء نسبت به دادگسترى منظورى نداشته، شلوغى دادگسترى را امرى طبیعى دانست و گفت: بناى دادگسترى در سال 1317 براى 200 هزار نفر ساکنین تهران ساخته شد و حالا جمعیت ده برابر شده است و تشکیلات دادگسترى به آن نسبت توسعه نیافته است. وى افزود: مسائلى که در سال‌هاى 1317 و 1318 اصولاً جرم نبود، حالا جرم است و قابل تعقیب و علاوه بر این، تعداد دعاوى اضافه شده است و امروز هر قانونى که از مجلسین مى‌گذرد، دعاوى تازه‌اى را مطرح مى‌کند. وى خاطرنشان ساخت که شلوغى دادگسترى براى رسیدگى به کار مردم است و اگر به کارشان رسیدگى نمى‌شد براى شکایت به خدمت آقایان [مجلس] مى‌آمدند.[10]

گرانى روزافزون کالاهای اساسی

گرانى اجناس، موضوع گزارش روزنامه راه نجات است که در این باره مى‌نویسد: گرانى روزافزون خواربار و ارزاق به جایى رسیده که براى بیشتر مردم تهیه مایحتاج و کالاهاى مصرفى آنها خیلى طاقت‌فرسا و ناراحت‌کننده گردیده است. این گرانى با توجه به وفور ارزاق مخصوصاً در قسمت تره‌بار و میوه‌جات کاملاً مصنوعى است. به نوشته این روزنامه، وضع گرانى این روزها طورى است که شما براى یک کیلو سبزى یا میوه باید بیش از نصف درآمد روزانه خود را تحویل بدهید و تازه وقتى به سراغ گوشت بروید، در اول فصل بهار، باید گوشت را مثقالى تحویل بگیرید. در چند روز پیش شهردارى تهران تکانى به خود داد و درصدد مبارزه با گرانى برآمد و نرخ تره‌بار و سبزیجات را معلوم کرد. این نرخ‌ها اکثراً ثلث نرخى است که در خیابان‌ها اجناس و تره‌بار را به مردم عرضه مى‌دارند. راه نجات با اشاره به تعیین نرخ‌ها در میدان میوه و دکاکین توسط شهردارى، کنترل نرخ‌ها را عامل موفقیت این طرح دانسته است.[11]

مالیات‌های پرداختی مردم

روزنامه کیهان در مطلبى نوشته است که مردم ایران در حال حاضر بیش از سى نوع مالیات به دولت مى‌پردازند که بیش از نصف بودجه مملکت از مالیات‌هاى غیرمستقیم اخذ مى‌شود.

مالیات‌هاى حقوق و عوارض گمرکى، دخانیات، نفت و بنزین و مواد نفتى، قند و شکر، کشتارگاه، اسناد بهادار از جمله مهم‌ترین انواع مالیات رایج در کشور است.

این روزنامه انواع مالیات‌هاى بر درآمد را نیز بدین‌شرح فهرست کرده است: مالیات بردرآمد از املاک مزروعى، کارهاى بازرگانى، شرکت‌ها و بنگاه‌ها و شخصیت‌هاى حقوقى، مستغلات، کسبه و پیشه‌وران و اصناف، مشاغل آزاد، حقوق و دستمزد، مقاطعه‌کاران و صاحبان وسایل حمل و نقل و املاک، نزول پول و معاملات رهنى و شرطى، درآمدهاى اتفاقى و لاتارى و شرط‌بندى و سرقفلى و درآمد ایرانیان از خارج.

کیهان مى‌افزاید: در بودجه سال 1343 از 58 میلیارد و 500 میلیون ریال درآمد کل دولت، بیش از 3 میلیارد و 600 میلیون ریال آن از محل مالیات غیرمستقیم تأمین مى‌شود و اگر به این رقم 1 میلیارد درآمد دولت از بابت عوارض بنزین و گازوئیل را هم اضافه کنیم، نزدیک به 5 میلیارد ریال مى‌شود. نکته مهم‌تر آنکه یک ایرانى در سیستم مالیاتى کنونى ممکن است گاهى به تناسب شغل خود از ده تا پانزده نوع مالیات مستقیم و غیرمستقیم بپردازد.[12]

شرکت معاملات خارجى

هزار تن کاغذ براى مصرف سازمان‌هاى دولتى توسط شرکت معاملات خارجى ایران از خارج وارد مى‌شود. هم‌اکنون مصرف انواع کاغذ مؤسسات دولتى سالیانه حدود 4هزار تن است که از چکسلواکى، انگلستان و سایر کشورها خریدارى مى‌شود.

به گفته یک مقام شرکت معاملات خارجى، تا آنجایى که امکان دارد تهیه کالاهاى مورد نیاز دولت در این شرکت تمرکز داده مى‌شود و هم‌اکنون جیپ، استیشن، لاستیک، باترى برزنت، نوشت‌افزار، کاغذ و روغن نباتى مورد نیاز سازمان‌هاى دولتى از طریق این شرکت از داخل و خارج کشور تأمین مى‌شود.[13]

طرح فروش کارخانه‌هاى دولتى

براى فروش کارخانه‌هاى دولتى به مردم طرح جدیدى تهیه شده که به موجب آن کارخانه‌هاى دولتى به قیمتى که قبلاً ارزیابى شده با شرایط سهلى به خریداران علاقه‌مند واگذار مى‌گردد. محمود زند قائم‌مقام وزیر اقتصاد در امور شرکت‌ها با اعلام این خبر افزود: از جمله مشکلاتى که مانع فروش کارخانجات دولتى مى‌گردید، وضع کارمندان و کارگران آنها بود که با اجراى طرح جدید رفع مى‌گردد. زیرا با این طرح براى آنان کار ایجاد مى‌شود و جایگزین کار قبلى آنها مى‌شود. به گفته وى: سهام کارخانه‌هاى مذکور یکجا یا از طریق بورس به فروش مى‌رسد ولى براى فروش آنها منتظر حصول بسیارى از شرایط نمى‌شویم بلکه با خریداران علاقه‌مند به نحوى که صلاح دولت باشد، معامله خواهیم کرد.[14]

 

پانوشتها:

 

[1]ـ حجتی کرمانی،‌ علی، بعثت، ارگان مخفى دانشجویان حوزه علمیه قم، تهران، سروش، 1376، ص 103 و 102

[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، آزادى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 395.

[3]ـ همان، ص 391.

[4]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1383،ص 471.

[5]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، آزادى، همان، ص 8 و 387.

[6]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11386، 24/2/43، ص 19.

[7]ـ روزنامه کیهان، ش 6239، 6/2/43، ص 1.

[8]ـ طیرانی، بهروز، روزشمار روابط ایران و امریکا (1248 ق ـ 1377 ش) (1382 ـ 1999 م)، تهران، وزارت امور خارجه، 1379، ص 168.

[9]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11385، 23/2/43، ص 16.

[10]ـ همان، ش 11385، 23/2/43، ص 13 و 1.

[11]ـ روزنامه راه نجات، ش 655، 23/2/43، ص 2 و 1.

[12]ـ روزنامه کیهان، ش 6237، 23/2/43، ص 11 و 1.

[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11385، 23/2/43، ص 8.

[14]ـ روزنامه کیهان، ش 6237، 23/2/43، ص 9.