چهارشنبه 1 اسفند 1341 25 رمضان 1382 20 فوریه 1963
12 بازدید
□ جلسات معارفة وزرا
بیشتر وزیران از ساعات اولیة امروز در وزارتخانههای تحت ریاست خود حاضر شدند و کارشان را آغاز کردند. حضور آن عده از وزیرانی که نخستینبار مشغول به کار شدهاند و جزو وزرای جدید به شمار میآیند، درخور توجه بوده، بخشی از اخبار روزنامهها را به خود اختصاص داده است. پیراسته (وزیر کشور)، باهری (وزیر دادگستری)، معینیان (وزیر راه)، عالیخانی (وزیر اقتصاد) و تفضلی (وزیر مشاور) پنج وزیر جدید هستند که امروز بیشتر وقت آنان به معارفه با کارمندان وزارتخانهها و آشنایی با معاونین و تشریح برنامههای کاری خود گذشت. این برنامهها در جای خود از اهمیت درخوری برخوردار است. در این میان، با توجه به اینکه وزارت اقتصاد از ادغام دو وزارت بازرگانی و صنایع و معادن به تازگی تشکیل شده است و چون کنفرانس اقتصادی نیز چند روز دیگر برگزار خواهد شد، این وزارتخانه مهمتر به نظر میرسد و توجه ویژة محافل خبری و اقتصادی را به خود جلب کرده است. عالیخانی (وزیر جدید اقتصاد) که صبح و ظهر در وزارت بازرگانی و صنایع و معادن حضور یافت، دربارة وظایف وزارتخانة تحت مسئولیت خود سخن گفت. او در این دیدارها، دو موضوع را اساسی مهم دانست و اظهار کرد: «یکی از مسائل مهم، سهمیه کشور از صادرات و واردات در سال 1342 ش است که باید تمهیدات لازم را برای تغییرات آن پیشبینی کرد و آن را به سمت برنامههای اقتصادی سوق داد. برنامة دوم نیز کنفرانس اقتصادی است که روز هشتم اسفند ماه جاری برگزار میشود و امور و تصمیمات اقتصادی کشور را تحتالشعاع قرار میدهد».[i] وی در بخشی از سخنانش اعلام کرد که در جلسة آینده، دولت، تشکیل وزارت اقتصاد ملی را تصویب خواهد کرد. گفتنی است وزیر اقتصاد در نظر دارد برای امور سازمان صنایع و معادن، یک سمت معاونت صنعتی و برای ادارة امور وزارت بازرگانی هم یک معاونت اقتصادی تعیین کند و برای اقداماتی که در این دو واحد صنعتی و اقتصادی باید به جای اقدامات دو وزارتخانة پیشین انجام شود، طرح جدیدی در کنفرانس اقتصادی پیشنهاد کند.[ii]
معینیان هم در ساعت 10:30 در اجتماع معاونین و مدیران کل وزارت راه حضور یافت.[iii] او از برگزاری کنگرة رؤسای وزیران راه و راهآهن خبر داد که سال آینده تشکیل خواهد شد.[iv]
□ استعفای معاونین وزارت بازرگانی
به دنبال تغییراتی که در وزارتخانههای بازرگانی و صنایع و معادن ایجاد شد و از ادغام آن دو وزارتخانة جدیدی به نام وزارت اقتصاد تشکیل شد، تا ساعات پایانی امروز همة معاونین وزارت بازرگانی استعفانامه خود را به عالیخانی (وزیر اقتصاد) تسلیم کردند. اگرچه استعفای آنان را وزیر اقتصاد هنوز قبول نکرده است، گفته میشود که علت استعفای معاونان، آزاد گذاشتن عالیخانی در انتخاب معاونین وزارت اقتصاد است.[v]
□ بلاتکلیفی ادارة گمرک
تشکیل وزارت جدید اقتصاد هرچند بسیاری از مشکلات را برطرف میکند و در محافل صنعتی و اقتصادی با خوشبینی روبهرو شده است، مشکلاتی را هم به وجود آورده است. از جمله اینکه تکلیف ادارة گمرک روشن نیست و برخی شایعه کردهاند که این اداره به وزارت دارایی منضم خواهد شد. ادارة گمرک پیشتر زیر نظر وزارت بازرگانی فعالیت میکرد که در صورت انتقال آن به وزارت دارایی، پیشبینی میشود که نه تنها مشکلاتی همچون ترخیص کالا و معافیت حقوقی گمرکی مرتفع نخواهد شد بلکه مشکلات، بیشتر و دشوارتر هم خواهد شد.[vi]
□ کنفرانس اتاقهای بازرگانی بینالمللی
به منظور شرکت در کنفرانس اتاقهای بازرگانی بینالمللی که پنجم اردیبهشت سال آینده در کشور مکزیک برگزار خواهد شد، بیست نفر از اعضای اتاق بازرگانی تهران و تجار معروف کشور آمادگی خود را برای شرکت در آن اعلام کردند. این کنفرانس، هر دو سال یک بار در یکی از کشورها و با شرکت بیش از شش هزار نفر از شخصیتهای معروف بازرگانی جهان تشکیل میشود. هدف برگزاری این کنفرانس، بررسی وضع تجارت بینالمللی و پیدا کردن بازار برای توسعة مبادلات کالا و رفع مشکلات تجارت خارجی است. محلوجی (نائب رئیس اتاق بازرگانی تهران) که در کنفرانس مکزیک شرکت خواهد کرد، اعلام نمود که در این کنفرانس، پیشنهاد اتاق بازرگانی ایران این خواهد بود که کنفرانس بعدی در تهران تشکیل شود.[vii]
□ چگونگی اجرای قانون سهیم شدن کارگران در سود کارخانهها
خسروانی (وزیر کار) در جلسهای که با حضور پرتو اعظم (مدیرکل وزارت کار)، شریف امامی (رئیس اتاق صنایع و معادن) و دیگر رؤسای اتاق صنایع در استانها تشکیل شد، چگونگی اجرای قانون سهیم شدن کارگران را در سود کارخانهها تشریح کرد. او ضمن آنکه هدف دولت را از اجرای این قانون، حمایت از تولیدات و کارگران و کارفرمایان بیان نمود، گفت: «این موضوع صحیح نیست که کارگر با اجرای این قانون در کارخانه شریک میشود یا در مجمع عمومی یک شرکت سهامی و یا یک کارخانه، سیاست اقتصادی را تعیین میکنند.» خسروانی روش وزارت تحت ریاست خود را در این باره بر اساس دو اصل دانست و گفت: «در روش اول، توافق کارگر و کارفرما شرط است و اگر این توافق صورت نگیرد، در روش دوم، وزارت کار وارد میشود و دربارة چگونگی سهیم شدن کارگران در سود کارخانهها تصمیم میگیرد. وزیر کار در همین باره افزود که کارگران باید حدود یک سال منتظر بمانند تا از 20 درصد سود کارخانهها برخوردار باشند.[viii] وی از تشکیل کمیسیونی هم در نیمة دوم اسفند ماه جاری خبر داد که در آن با شرکت نمایندگان وزارتخانههای دارایی، دادگستری و اقتصاد، مسئولان کارگاهها تعیین خواهند شد. او در ادامة جلسه اظهار کرد که کارگران و کارفرمایان تا خرداد سال آینده فرصت دارند قبل از آنکه وزارت کار مداخله کند، بر اساس قراردادهای دسته جمعی، وضعیت خود را در اجرای قانون سهیم شدن کارگران در سود کارخانهها روشن سازند.[ix]
□ برکناری رئیس کنسرسیوم نفت ایران
دبلیو برلین (رئیس کنسرسیوم نفت ایران) اظهار تمایل کرد که به سبب رسیدن دوران بازنشستگی، از ریاست هیئتهای مدیره و مدیریت آن شرکت کنارهگیری کند. این تصمیم او هنگام تشکیل مجامع عمومی شرکتهای عامل (کنسرسیوم) نفت ایران در اوایل ماه ژوئن سال جاری / شهریور 1342، اجرا خواهد شد. گفتنی است به جای او، ج...ای. واردر، یکی از مدیران شرکت نفت انگلیسی شل، که در امور نفتی 35 سال سابقه خدمت دارد، خواهد نشست. رؤسای کنسرسیوم، پیشتر آمریکایی یا هندی بودند و این نخستینبار است که یک انگلیسی ریاست این کنسرسیوم را بر عهده خواهد گرفت.[x] به نظر میرسد این اقدام با مذاکراتی که ایران و کنسرسیوم در آینده انجام خواهند داد، بیارتباط نیست.[xi]
□ جلسة جامعة سوسیالیستها
جامعة سوسیالیستها به رهبری خلیل ملکی و با شرکت نزدیک به چهل نفر از وابستگان آن، بعدازظهر تشکیل شد. در این جلسه خلیل ملکی به سؤالات حاضران پاسخ داد. تعدادی از سؤالات مطرح شده، دربارة اوضاع اخیر عراق و وضعیت رهبری جبهه ملی بود که وی به صورت کلی بدانها جواب داد. او دربارة کشته شدن کمونیستها اظهار داشت که آنها میباید کشته میشدند چون در حکومت قاسم، کمونیستها عدة زیادی را کشتند. او وضعیت رهبری جبهة ملی را هم متزلزل توصیف کرد. اما مهمترین سؤالی که در این جلسه از ملکی شد، دربارة موضوع رفراندوم بود که آیا شاه در آن برنده شد یا بازنده است؟ ملکی هم شاه را در این میدان برنده خواند و گفت: «اما تعداد آمار اعلام شدة رأیدهندگان، قلابی و دروغ است». در ادامه هم افزود: «آخر چطور ممکن است از بین بیست میلیون جمعیت، پنج میلیون حق رأی داشته باشند. در دورة مصدق، یک میلیون رأی دادند و حالا خوب بود دو میلیون رأی اعلام میکردند تا بیشتر مردم ایمان به اصالت داشته باشند».[xii]
□ کمیسیون رسیدگی به بودجه عمومی کل کشور
کمیسیون مأمور رسیدگی به بودجه عمومی کل کشور در وزارت دارایی تشکیل شد. ریاست این کمیسیون که بعدازظهر برپا شد، به عهدة بهنیا (وزیر دارایی) بود و مشاور (مدیرکل بودجه) و رؤسای حسابداریهای چند وزارتخانة دیگر هم در آن شرکت داشتند. بودجة سه وزارتخانه در این کمیسیون مورد بررسی قرار گرفت و چون اقلام و ارقام بودجة اداره کل ثبت، با دستورالعمل قبلی وزارت دارایی مطابقت نداشت، کمیسیون تصویب کرد که بودجة مزبور به آن اداره کل برگشت داده شود.[xiii]
□ انحلال انجمن شهر ساوه
روزنامة کیهان در گزارش مفصلی که خبرنگار ویژه آن تهیه کرده است، به اوضاع شهر ساوه در چند روز گذشته پرداخت. بر اساس این گزارش، مردم ساوه به علت گران بودن نرخ برق، یکی دو روز است که در سراسر شهر دست به تظاهرات وسیعی زدهاند و خواستار انحلال انجمن شهر شدهاند. شهردار ساوه هم اعلام کرده است که نمیتواند با این انجمن همکاری و امور آبادانی و شهر را اداره کند. بنابراین از سمت خود استعفا کرده است. به دنبال این اوضاع، فرماندار ساوه دستور انحلال انجمن شهر را صادر کرد.[xiv]
پینوشتها:
[i]. روزنامه پست تهران، ش 2852، 1 اسفند 1341، ص 1 و 2.
[ii]. روزنامه مرد مبارز، ش 714، 1 اسفند 1341، ص 4.
[iii]. روزنامه کیهان، ش 5880، 1 اسفند 1341، ص 11 و 12.
[iv]. روزنامه پست تهران، ش 2852، 1 اسفند 1341، ص 4.
[v]. روزنامه اطلاعات، ش 11028، 1 اسفند 1341، ص 16؛ روزنامه کیهان، ش 5881، 2 اسفند 1341، ص 9.
[vi]. روزنامه بورس، ش 385، 2 اسفند 1341، ص 1 و 4.
[vii]. روزنامه کیهان، ش 5880، 1 اسفند 1341، ص 9.
[viii]. روزنامه پست تهران، ش 2852، 1 اسفند 1341، ص 4.
[ix]. روزنامه اطلاعات، ش 11028، 1 اسفند 1341، ص 1 و 3.
[x]. روزنامه پست تهران، ش 2852، 1 اسفند 1341، ص 1.
[xi]. روزنامه دیپلمات، ش 429، 1 اسفند 1341، ص 4.
[xii]. خلیل ملکی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 181 و 183.
[xiii]. روزنامه پست تهران، ش 2853، 2 اسفند 1341، ص 1.
[xiv]. روزنامه کیهان، ش 5880، 1 اسفند 1341، ص 8.
