شنبه 15 دی 1341 8 شعبان 1382 5 ژانویه 1963
10 بازدید
□ اسناد مالکیت کشاورزان استان مازندران
در مراسمی که پیش از ظهر امروز در ساری، مرکز استان مازندران، برگزار شد، محمدرضا پهلوی اسناد مالکیت کشاورزان بابل، آمل و ساری را به نمایندگان آنان واگذار کرد. این مراسم قرار بود دیروز برگزار شود. اما به دلیل بارندگی به امروز موکول شد. به مناسبت همین مراسم جمع بسیاری از کشاورزان آن مناطق، در محوطه استانداری مازندران (در ساری) حضور یافتند تا اسناد مالکیت خود را بگیرند. شاه در حدود ساعت 10:40 به استانداری آمد و پس از اجرای تشریفات بیگلرپور، رئیس سازمان اصلاحات ارضی مازندران، گزارشی از اقدامات سازمان تحت ریاستش را ارائه داد و مسئولان اصلاحات ارضی مازندران را هم به شاه معرفی کرد. آنگاه توزیع اسناد آغاز شد و نمایندگان کشاورز 25 قریه از دهات مشمول قانون اصلاحات ارضی آن استان که در حدود 2067 خانوار کشاورز را دربر میگرفت، اسناد مالکیت زمینهای کشاورزی خود را از دست شاه گرفتند.[i]
این مراسم در ساعت 11:30 پایان یافت و شاه نیز حدود یک ساعت بعد از آن، با هواپیما رهسپار رامسر شد.[ii]
گفتهها حاکی از آن است که محمدرضا پهلوی فردا در رودسر قسمت دیگری از اسناد مالکیت زمینهای کشاورزی را میان کشاورزان آن منطقه توزیع خواهد کرد.[iii]
□ مصوبات جلسه هیئت دولت
مطابق روزهای شنبة هر هفته، امروز نیز هیئت وزیران تشکیل جلسه دادند. این جلسه در ساعت 4:30 بعدازظهر به ریاست اسدالله علم آغاز شد و تا ساعت 8 ادامه یافت. مصوبات جلسه امروز هیئت دولت به ترتیب زیر است: 1ـ طرح وزارت بازرگانی دربارة مبادله کالا بین ایران و ژاپن که آن وزارتخانه چندی پیش (در 9 دی ماه سال جاری) به هیئت دولت پیشنهاد کرده بود. این مصوبه 7 ماده دارد که به موجب آن سود بازرگانی و حقوق تمام کالاهای وارد شده از ژاپن (به غیر از مواد اولیه و قطعات یدکی کارخانجات ساخت ژاپن) 5 درصد افزایش یافته است.[iv] در ادامه این مصوبه، چند بخشنامة گذشته ملغی و تأیید شد که از تاریخ صدور این تصویبنامه «واردات و صادرات مربوط به کشور ژاپن تابع مقررات عمومی واردات و صادرات سال جاری و سایر مقررات ارزی» خواهد بود.[v] گفتنی است سفیر ژاپن در تهران پس از کسب اطلاع از تصویب این طرح در هیئت دولت، با مقامات عالیرتبه وزارت بازرگانی گفتوگو کرد و دربارة امور بازرگانی و مبادله کالا بین دو کشور ابراز نگرانی نمود.[vi]
2ـ دولت به وزارت راه اختیارات لازم داد تا برای احداث آزادراه تهران ـ کرج، در اموری همچون ساخت، چگونگی دریافت عوارض، تأمین اعتبارات لازم و تهیه نقشه و خرید و تصرف اراضی مورد نیاز که در سر این آزادراه قرار میگیرد اقدامات لازم را انجام دهد.[vii]
3ـ هیئت وزیران با پیشنهاد وزارت کشور مبنی بر اینکه احمدعلی آبادی (معاون اسبق نخستوزیر)، به سمت استاندار گیلان و عباس بابک (استاندار فعلی گیلان) هم به سمت استاندار مازندران منصوب شوند موافقت کرد و مقرر شد استانداران جدید به زودی به حضور شاه معرفی شوند.[viii]
افزون بر این مصوبات، دولت به شرکت ملی نفت ایران اجازه داد «طرح مربوط به احداث پالایشگاه تهران و لولهکشی گاز سراجه و نفت قم به تهران» را به اجرا در آورد. صدور این اجازه، شرکت ملی نفت را از اخذ مجوز اعتبار خارجی که پیش از این میباید از سازمان برنامه میگرفت بینیاز کرد. بر اساس همین اجازه، شرکت نفت میتواند برای اجرای طرحهایی از این دست، مستقیماً اعتبار دریافت کند. به گفته مسئولان آن شرکت، برای احداث پالایشگاه تهران و خط لولهکشی گاز سراجه و نفت قم به تهران حدود 140 میلیون دلار اعتبار مورد نیاز است.[ix]
□ سخنرانی وزیر کشاورزی
در ساعت 7:30، حسن ارسنجانی (وزیر کشاورزی) در اجتماع اعضای هیئت مدیره شرکتهای تعاونی گیلان و شهسوار (تنکابن) که در سالن شهرداری رشت با حضور 750 نفر برپا شد، حضور یافت. او در این اجتماع به سخنرانی پرداخت و بیش از همه، دربارة کنگره شرکتهای تعاونی روستایی سخن گفت. بنابر گفته او، این کنگره را روز چهارشنبه همین هفته، برابر با 19 دی ماه، محمدرضا پهلوی افتتاح خواهد کرد. کنگره در تهران با حضور 380 نفر از اعضای هیئتمدیره شرکتهای تعاونی مناطق مختلف کشور گشایش خواهد یافت. گفتنی است که 19 دی ماه مصادف با روز تصویب قانون اصلاحات ارضی در سال گذشته است که وی نیز در بخشی از سخنانش، با اشاره به آن مناسبت، از نمایندگان کشاورزان دعوت کرد که ملبس به لباسهای محلی به تهران بیایند و در سالن محمدرضا شاه پهلوی در کنگره ملی دهقانان کشور شرکت کنند». وزیر کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: «در این کنگره ما کار سیاسی نداریم. در این کنگره سیاست تعطیل است. کار ما یک کار اقتصادی است. برای نجات زارع از فقر و تنگدستی، اگر کسی بر شما اجحاف کرد شما برای رفع تعدی و ظلم میتوانید به مأموران مراجعه کنید». آنگاه خطاب به حاضران و اعضای گیلانی شرکت تعاونی گفت: «شما به محض ورود به تهران به جای اینکه یکجا اجتماع کنید و گیلکی صحبت کنید، با دیگر رفقای خود با مناطق دیگر آشنا شوید و با هم مشورت کنید. ما در اولین جلسه کنگره، رئیس سِنی را انتخاب میکنیم».[x]
وزیر کشاورزی در ادامه این دیدار، دربارة توزیع اسناد مالکیت کشاوری با خبرنگار روزنامه پست تهران، مصاحبه کرد و گفت: روز یکشنبه (فردا 16 دی ماه) بقیه اسناد مالکیت زارعان حوزه گیلان را در رودسر، شاه به کشاورزان خواهد داد.[xi]
□ انتقاد مجله خواندنیها از وزیر کشاورزی
مجله خواندنیها مقالهای با عنوان «پس از اصلاحات ارضی اصلاحات شهری را فراموش نکنید» به چاپ رسانید و از اقدامات در وزارت کشاورزی تحت ریاست وزیر انتقاد کرد.
نویسنده این مقاله نصرتالله ثقفی نام دارد که در ابتدای مقالهاش، اهالی شهر دومیلیون نفری تهران را به چند دسته تقسیم کرده است؛ دسته اول کارگران، پزشکان و کارمندان و دیگر مشاغلی که به کارهای تولیدی و ثبت مشغولند. دسته دوم بیکاران و دسته آخر که به کارهای منفرد و غیر تولیدی اشتغال دارند. نویسنده با اشاره به این معضل که نیمی از مردم شهرنشین جزو دسته سوم هستند، با ذکر معایب و آسیبهایی که از قبل همین مشاغل عاید جامعه میشود خواسته است «تا همزمان با اصلاحات ارضی، امر به اصلاحات شهری» نیز داده شود.[xii]
□ اختتامیه کنگرة کنفدراسیون دانشجویان ایرانی
کنگره کنفدراسیون لوزان (سوئیس) به کار خود پایان داد. در آخرین جلسه آن که امروز تشکیل شد، فرجالله اردلان، علی برزگر، علیمحمد فاطمی، حسن لباسچی و صادق قطبزاده به عنوان هیئت دبیران سال 1963 م / 1342 ش کنفدراسیون برگزیده شدند. همچنین کنگره قطعنامههایی تصویب و صادر کرد که بیشتر آن برتری جبهه ملی را در کنفدراسیون نشان میداد، هرچند جناح هوادار حزب توده، به کنفدراسیون بازگشته بود. این قطعنامهها بر سه دیدگاه زیر تأکید میورزد. منافع صنفی که به «نقش کنفدراسیون در رابطه با حقوق دانشجویان در ایران و خارج بپردازد و بخواهد که مقامات رسمی کنفدراسیون دانشجویان ایرانی یعنی تنها تشکل دانشجویان ایرانی را به رسمیت بشناسند. منافع ملی که همانا تقاضای آزادی مصدق «رهبر واقعی ملت» ایران است رعایت قانون اساسی، به رسمیت شناختن کامل حقوق زنان ایران، اخراج مستشاران خارجی، محدود کردن فعالیت ساواک، آزادی همة گروههای اجتماعی برای دفاع از منافع صنفی خود، اعطای حق اعتصاب به کارگران، و آزادی زندانیان سیاسی. در بخشی از قطعنامه کنگره به صراحت آمده است که «بر طبق مفاد قانون اساسی ایران، ما شدیداً مداخلة خودسرانه شاه را در امور کشور محکوم میکنیم». قطعنامهها دردیدگاه سوم هم که به منافع بینالمللی پرداخته است، همه معاهدههای نظامی، از جمله سازمان پیمان مرکزی (سنتو)، ناتو و معاهدة ورشو را تهدیدی برای صلح جهانی دانسته و آن را محکوم کرده و ضمن درخواست خلع سلاح عمومی، خواهان پایان بخشیدن به آزمایشهای هستهای شده است. همچنین کنفدراسیون، با همه جبنشهای ملی رهاییبخش، به ویژه در کشورهای آفریقای جنوبی، آنگولا، موزامبیک و یمن جنوبی همبستگی خود را اعلام میکند. در بخش دیگری از قطعنامههای کنگره نمونههای مشخصی از «تجاوزات بینالمللی» از جمله حملة ایالات متحدة آمریکا به کوبا و حمله چین به هندوستان محکوم شده است.[xiii]
کنگره لوزان در پیامی که خطاب به دکتر مصدق فرستاد از تجدید ارادت و «پیوند جاودانی و عهد و میثاقی» سخن گفت که بین «سربازان گمنام و رهبر شجاع» همچنان وجود دارد. مصدق نیز در پاسخ به آن پیام، اعضای شرکتکننده در این کنگره را «فرزندان عزیز» خود خواند و یادآور شد که مردم ایران امیدشان به تلاشهای «نسل جوان و افرادی از خودگذشته» وابسته است.[xiv]
کنگره در پایان پیامهایی هم خطاب به اتحادیه دانشجویان الجزایر و فدراسیون دانشگاههای کوبا ارسال و همبستگی خود را با آنها اعلام کرد.[xv]
□ جلسه حوزة کارمندی جامعه سوسیالیستهای نهضت ملی
در ساعت 18:30 جلسه حوزه کارمندی جامعه سوسیالیستهای نهضت ملی ایران تشکیل شد. خلیل ملکی، ضیاء ابقا و فرج شعاعی از جمله ده نفری بودند که در این جلسه شرکت کردند. در ابتدای جلسه، قطعنامه نهضت آزادی ایران قرائت شد که ضمن آن از نهضت ملی دفاع شد. سپس ملکی نامهای از دکتر مصدق خواند که در آن نامه مصدق به صراحت اظهار کرده بود بایستی اعضای شورای جبهه ملی تغییر یابند و گروه جوان در مبارزات نهضت ملی شرکت نمایند. ملکی ادعا کرد که اصل این نامه در نوار ضبط شده و در بایگانی دبیرخانه جبهه ملی موجود است. او علاوه بر انتقاد شدید از جبهه ملی اظهار کرد که دکتر مصدق نیز عین پیشنهاد ما را به جبهه ملی کرده است. در ادامه جلسه، انتخاب غلامرضا تختی و چند تن از ورزشکاران در کنگره جبهه ملی مورد نقد قرار گرفت و اعلام شد که شرکت آنان در کنگره، جنبه تبلیغاتی داشته است.[xvi]
پینوشتها:
[i]. روزنامه اطلاعات، ش 10991، 15 دی 1341، ص 1 و 12؛ روزنامه پست تهران، ش 2815، 15 دی 1341، ص1 و 4؛ روزنامه اعتراف، ش 337، 22 دی 1341، ص 1 و 2؛ روزنامه فرمان، ش 3167، 16 دی 1341، ص 3.
[ii]. روزنامه پیغام امروز، ش 841، 15 دی 1341، ص 1 و 4.
[iii]. روزنامه اطلاعات، ش 10990، 13 دی 1341، ص 16.
[iv]. روزنامه پیغام امروز، ش 842، 16 دی 1341، ص 1 و 4.
[v]. ماهنامه بانک مرکزی ایران، ش 16، دی 1341، ص 440 و 441.
[vi]. روزنامه اطلاعات، ش 10992، 16 دی 1341، ص 16.
[vii]. روزنامه پیغام امروز، ش 841، 15 دی 1341، ص 1 و 8.
[viii]. روزنامه اطلاعات، ش 10992، 16 دی 1341، ص 16.
[ix]. همان.
[x]. روزنامه کیهان، ش 5844، 16 دی 1341، ص 1 و 9.
[xi]. روزنامه پست تهران، ش 2815، 15 دی 1341، ص 1 و 3.
[xii]. مجله خواندنیها، ش 31، 15 دی 1341، ص 29 و 32.
[xiii]. متین، افشین، کنفدراسیون تاریخ جنبش دانشجویان ایرانی در خارج از کشور 57 ـ 1332، ترجمه ارسطو آذری، تهران، شیرازه، 1378، ص 158 و 159.
[xiv]. همان، ص 159.
[xv]. شوکت، حمید، کنفدراسیون جهانی محصلین و دانشجویان ایرانی، تهران، عطایی، 1378،، ص 131.
[xvi]. خلیل ملکی به روایت اسناد ساواک، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1388، ص 166 و 169.
