یکشنبه 14 بهمن 1341 8 رمضان 1382 3 فوریه 1963
9 بازدید
□ بازداشت شانزده نفر از روحانیون
صبح امروز شانزده نفر از روحانیانی که در توزیع و پخش نشریات برضد دولت فعالیت داشتند دستگیر شدند. این نشریات حاوی تلگراف آیتالله حکیم و چند تن از علمای برجسته شیعه مقیم عراق، خطاب به دولت ایران است. این علما به اهانتهایی که اخیراً به روحانیون ایران شده، به شدت اعتراض کردهاند و اقداماتی را که به نام اصلاحات در کشور انجام شده است مخالف اصول اسلام و قانون اساسی ایران دانسته و در ادامه تلگراف خود اعضای دولت ایران را تهدید کردهاند که در صورت ادامه این رویه آن دولت را تکفیر خواهند نمود.[i]
□ اقامه نماز جماعت در بعضی از مساجد
با وجود این که بسیاری از علما و روحانیون از اقامة نماز جماعت و برگزاری وعظ و خطابه در مساجد خودداری میکنند، چند تن از روحانیون با استفاده از فرصتی که در مسجد برایشان پیش آمده است به منبر رفتهاند و با کنایه مسائلی را مطرح میکنند؛ طوری که اقدام آنان بسیار مفید و اثرگذار بوده و به مردم امیدواری داده است. از جمله این روحانیون آقای گلسرخی است که در مسجد بازار کاشان به منبر رفت و در حضور جمعیت زیادی که از بازار و مناطق مختلف شهر به مسجد جمع آمده بودند، به طور مرتب درباره وضع روحانیت مطالبی مطرح ساخت.[ii]
□ ابلاغ فرمان شاه جهت اجرای لوایح ششگانه
معینیان (معاون نخستوزیر و سرپرست اداره کل انتشارات و رادیو) ظهر امروز در کنفرانس مطبوعاتی شرکت کرد و از ابلاغ محمدرضا پهلوی به دولت، دائر بر اجرای لوایح ششگانه خبر داد. این کنفرانس مطبوعاتی در ساعت 11:30 آغاز شد و معینیان متن فرمان شاه را که چند روز پیش (9 بهمن ماه) به امضا رسیده بود برای انتشار در اختیار روزنامهنگاران و جراید گذاشت.[iii]
معاون نخستوزیر در ادامة جلسه، فرمان شاه را استوارترین قانونی خواند که از صدر مشروطیت تاکنون به دولت ابلاغ شده است. پس از ابلاغ این فرمان، هیئت دولت جلسه فوقالعاده تشکیل داد، متن آن را به اطلاع اعضای کابینه رساند و نخستوزیر مفاد آن را رسماً به وزارتخانههای مربوط ابلاغ کرد.[iv]
□ جلسه کمیسیون چگونگی رأیگیری در انتخابات مجلس
کمیسیونی که وظیفه دارد چگونگی رأیگیری در انتخابات مجلس شورای ملی و مقررات روز رأیگیری را بررسی کند، امروز تشکیل شد. در این کمیسیون وزیر کشور، معاونین او، مدیران کل وزارت کشور و سازمانهای تابع آن وزارتخانه عضویت دارند. در نخستین جلسه، دربارة ادامه کار کمیسیون، تهیه آییننامه مخصوص اخذ رأی در سراسر کشور، تهیه دفاتر و کارت الکترال مذاکراتی شد و دستوراتی وزیر کشور صادر کرد. آئیننامه جدید انتخابات به استناد ماده 3 لایحه اصلاح قانون انتخابات تدوین خواهد شد که طبق آن رأیدهندگان فقط در صورتی میتوانند رأی دهند که کارت الکترال از حوزه مربوط گرفته باشند. قبل از آغاز رأیگیری افراد باید با در دست داشتن مدارک لازم برای ثبتنام و دریافت کارت مزبور به مراکز تعیین شده مراجعه کنند. برخی احتمال میدهند که انتخابات مجلس در خرداد سال آینده برگزار خواهد شد.[v] این کمیسیون همه روزه تشکیل خواهد شد و پس از تهیه آییننامه به دستورالعمل نحوة انتخابات مجلس به کار خود پایان خواهد داد. آنگاه این آییننامه برای تصویب نهایی به هیئت وزیران خواهد رفت.[vi]
□ خلع سلاح در منطقه فیروزآباد فارس
عملیاتِ خلع سلاح افراد و عشایر ساکن در فیروزآباد فارس آغاز شد. یک ستون سرباز به فرماندهی تیمسار بنیاعتماد به فیروزآباد وارد و در محل فرودگاه آنجا مستقر شدند. بنیاعتماد در این باره اعلام کرد چنانچه دارندگان اسلحه شخصاً سلاحهای خود را تحویل ندهند، برای تحویل گرفتن سلاح از آنان به هیچوجه اغماض نخواهد شد.[vii]
□ نوبت دوم آگهی اصلاحات ارضی در بخشهای تابع سه شهرستان
نوبت دوم آگهیهای مربوط به اجرای قانون اصلاحات ارضی در کلیه مناطق زیر صادر شد. بخش تابع شهرستانهای مهاباد (در استان آذربایجان غربی)، بخشهای تابع شهرستانهای مریوان و بانه و باقیمانده شهرستانهای استان کردستان. به موجب این آگهی مالکان مناطق یادشده که بیش از حد نصاب قانون، ملک دارند موظف هستند تا یک ماه دیگر با تنظیم و تسلیم اظهارنامهها مقدمات انتقال املاک خود را به دولت برای تقسیم در بین کشاورزان منطقه فراهم سازند.[viii]
□ درخواست تقسیم موقوفات شاهچراغ (ع)
سیدمحمدحسین شریفی، تولیت آستان مبارک شاهچراغ در شیراز، در نامهای خطاب به محمدرضا پهلوی ضمن ارائه فهرستی از قراء و مزارع موقوفه حضرت احمدبن موسی (شاهچراغ (ع))، تقاضا کرد که «قراء مذکور به اجاره ممتد دهقانان برگزار و عواید آن وصول گردد». میمند علیا، شبانکاره و صحراسفید که هر کدام چند مزرعه در قسمت 4 بخش 8 فارس فیروزآباد دامنه که همگی جزو موقوفات شاهچراغ (ع) است و قرایی هستند که تولیت شاهچراغ در نامه خود خواسته است تا املاک و مزارع موقوفه آن به اجاره دهقانان منطقه درآید، عواید حاصل از آن را دولت وصول کند.[ix]
□ بازتاب تحولات ایران در چند روزنامه خارجی
با وجود آنکه از برگزاری رفراندوم در کشور یک هفته میگذرد، برخی از جراید و نشریات خارجی در تمجید و تحسین آن و به منظور تشویق شاه ایران برای ادامه کاری که آغاز کرده است مقالات متعددی از زوایای مختلف منتشر میکنند. روزنامة معروف واشنگتن پست از جمله این نشریات است که در چند روز گذشته، پیوسته مقالاتی در این باره به دست چاپ و نشر سپرده است. این روزنامه رأی مردم ایران را به شش لایحه پیشنهادی شاه پیروزی انقلاب اصلاحاتی ایران خوانده که تضمین شدة مقامات عالیرتبه است. مقاله این روزنامه در ادامه میافزاید: این رأیگیری «نظام فئودالیته را بر هم میزند و مالکان بهای زمینهای خود را به صورت سهام کارخانههای دولتی دریافت میدارند». در این مقاله هدف دولت ایران از برگزاری رفراندوم، چنین بیان شده است که «فئودالها را به بازرگانان فعال و مثبت تبدیل کند و از این راه روح تازهای در کالبد اقتصاد مملکت بدمد».[x]
علاوه بر روزنامه واشنگتن پست امریکا، تعدادی از نویسندگان ترک هم در نوشتهها و مقالههایی اقدامات اخیری که در ایران انجام میگیرد، اصلاحات اساسی و شاه را یک اصلاحطلب دانستهاند. از جمله آنها شکری اسمی (استاد دانشگاه آنکارا) است که مقالهای در روزنامة اولوس به چاپ رسانده و به تفصیل از اصلاحات محمدرضا پهلوی و رفراندوم تمجید کرده و عزم و اراده شاه را در این راه خللناپذیر و نیرومند توصیف کرده است. عدنان رلی از دیگر مفسران روزنامههای ترکیه است که او نیز در مقالهای در روزنامة حریت (چاپ آنکارا) رفراندوم را «تلاش ملت ایران برای رهایی از بند اسارت اجتماعی و اقتصادی» تلقی کرده است. همین روزنامه که برخی آن را پرتیراژترین روزنامه ترکیه میدانند مقالهای با عنوان «شاه انقلابی» چاپ کرده و به همراهِ چند عکس از محمدرضا پهلوی و سفر او به قم، اقدامات شاه را به عنوان «انقلاب سفید» دانسته است.
در پاکستان هم تعدادی از روزنامهها وقایع اخیر ایران را مورد توجه قرار داده، درباره برنامه رفراندوم مطالبی منتشر ساختهاند. از جمله آنها لیدر از روزنامههای بنام پاکستان است.[xi]
□ مذاکرات دو شرکت نفت ایتالیا و ایران
مارچلوبولدرینی (رئیس شرکت نفت ایتالیا ـ انی) با عبدالله انتظام (رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران) ملاقاتی کرد. در این دیدار، هر دو دربارة توسعه عملیات شرکت نفت ایران و ایتالیا موسوم به سریپ گفتوگو کردند. به تشریک مساعی آینده دو شرکت ایرانی و ایتالیا، برای بهرهبرداری از منابع نفت تأکید ورزیدند و مسائل مشترک و مورد علاقه را مورد بررسی قرار دادند. یکی از موضوعات مورد مذاکره آنان، حدود سرمایهگذاری لازم توسط شرکت ملی نفت ایران و شرکت اجیپ میزاریا به منظور بهرهبرداری از منابع نفت حوزه قرارداد شرکت نفت ایران و ایتالیا (سریپ) است که ظاهراً بولدرینی با آن موافقت کرده و قرار شده است صد میلیون تومان سرمایه برای این امر اختصاص دهد.[xii]
□ احداث ساختمان راهآهن مشترک ایران و ترکیه
کشورهای ایران و ترکیه طرح و اجرای ساخت راهآهن را که به وسیله آن به اروپا وصل میشوند بررسی میکنند. این طرح مشترک که در یازدهمین کنفرانس کمیته اقتصادی سازمان پیمان مرکزی (سنتو) بررسی شد از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد. هزینه اجرای آن 22 میلیون دلار برآورد شده است که دولت آمریکا آن را به صورت وام در اختیار دو عضو سنتو ـ ایران و ترکیه ـ قرار میدهد.[xiii]
جلسه هیئت رئیسه شورای عالی اداری
هیئت رئیسه شورای عالی اداری به ریاست اسدالله علم جلسهای تشکیل داد. و بررسیهای لازم را به تصویب قانون استخدام ادامه دادند. تطبیق حقوق و نرخ جدید حقوق (اشل) کارمندان که در لایحه جدید استخدام پیشبینی شده و چند پیشنهاد رسیده دربارة دعوت بازنشستگان وزارتخانهها برای ادامه همکاری از دیگر موضوعاتی بود که در جلسه هیئت رئیسه شورای عالی اداری مورد بحث و گفتوگو قرار گرفت. [xiv]
پینوشتها:
[i]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 261، 15 بهمن 1341، ص 3 و 4.
[ii]. طاهری خرمآبادی، حسن، خاطرات آیت الله طاهری خرمآبادی، ج 1، به کوشش محمدرضا احمدی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 159 و 160.
[iii]. روزنامه کیهان، ش 5867، 14 بهمن 1341، ص 1 و 11؛ روزنامه ملیون، ش 803، 15 بهمن 1341، ص 1.
[iv]. روزنامه اطلاعات، ش 11015، 14 بهمن 1341، ص 1؛ روزنامه پست تهران، ش 2839، 14 بهمن 1341، ص 1 و 4.
[v]. روزنامه اطلاعات، ش 11015، 14 بهمن 1341، ص 16.
[vi]. روزنامه پست تهران، ش 2839، 14 بهمن 1341، ص 1.
[vii]. روزنامه اطلاعات، ش 11015، 14 بهمن 1341، ص 16.
[viii]. روزنامه پست تهران، ش 2839، 14 بهمن 1341، ص 3.
[ix]. روزنامه ملیون، ش 803، 15 بهمن 1341، ص 4.
[x]. روزنامه اطلاعات، ش 11015، 14 بهمن 1341، ص 15.
[xi]. روزنامه پست تهران، ش 2839، 14 بهمن 1341، ص 2.
[xii]. روزنامه اطلاعات، ش 11015، 14 بهمن 1341، ص 16؛ همان، ش 11016، 15 بهمن 1341، ص 15.
[xiii]. روزنامه فرمان، ش 3186، 14 بهمن 1341، ص 1 و 2.
[xiv]. روزنامه پست تهران، ش 2839، 14 بهمن 1341، ص1.
