پنجشنبه 6 دی 1341 29 رجب 1382 27 دسامبر 1962
11 بازدید
□ نگرانی جامعه روحانی خراسان
مأمور ویژه ساواک در استان خراسان در گزارشی به تهران نگرانی شدید جامعه روحانیون را درباره سخنان شاه و وزیر کشاورزی که چندی پیش بر اجاره دادن املاک موقوفه آستان قدس رضوی را به زارعین مطرح کرده بودند منعکس کرد. او در این گزارش آورده است: «در حال حاضر بین روحانیون مشهد و خدام و تولیت مشهد فعالیتهایی برای جلوگیری از اجرای این تصمیم صورت میگیرد». به گفته مأمور ساواک سیدجلالالدین تهرانی، استاندار خراسان و نیابت تولیت آستان قدس رضوی هم با روحانیون در این مورد توافق نظر دارد. این مأمور ساواک به نمایندگانی هم اشاره کرده است که روحانیون مشهد به تهران و قم اعزام کردهاند تا با علما و روحانیون آن شهرها در این باره ملاقات و مذاکره کنند. همچنین وی یادآور شده که آیتالله بهبهانی با امام جمعه تهران درباره اجاره این املاک تماس گرفته است.[i]
□ سفر شاه به فیروزآباد فارس
صبح امروز محمدرضا پهلوی و هیئت همراه او، با هواپیما از شیراز به فیروزآباد رفتند. او پس از اتمام مراسم استقبال، در محل ستاد نیروی هوایی فیروزآباد حاضر شد و به تماشای مانور نیروی هوایی پرداخت. که این مانور با پرواز چند هواپیمای جت شکاری به معرض نمایش درآمده بود. سپس راه اداره کشاورزی شهرستان فیروزآباد را در پیش گرفت و اسناد مالکیت زمینهای کشاورزی فیروزآباد، برازجان و بوشهر (سه شهرستان از شهرستانهای فارس) را میان نمایندگان آنان توزیع کرد.[ii] پس از آن به سخنرانی پرداخت.
شاه به مانور هوایی اشاره نمود که به گفته برخی با هدف ارعاب شورشیان عشایر فارس و کشندگان، مانند ملکعابدی ( مسئول اصلاحات ارضی فارس) انجام گرفت؛[iii] «امروز میل داشتم که در این نقطه این زندگی جدید دهقانهای ایرانی توأم باشد با مختصر و کوچکترین نمونة قدرت نیروی مسلح این مملکت. این آزادی و این آتیه شما را این نیروی مسلح و این جوانهای پرشور و وطنپرستی که امروز دیدید، مثل عقاب از آسمان به زمین آمدهاند حراست و حفاظت خواهند کرد». او آنگاه از شاهپور ملکعابدی هم یاد کرد و وی را «سرمشقی برای تمام جوانهای این مملکت» دانست. برنامه اصلاحات ارضی را یک برنامه و رستاخیز عظیم و ملی برشمرد و رو به حاضران گفت: «امیدوار هستم این برنامه عظیم ملی ما در مدت خیلی کمی تا سه ماه دیگر تمام و این رستاخیز عظیم باعث نجات و آزادی اکثریت ملت ایران بشود».[iv]
محمدرضا پهلوی پس از پایان مراسم در حدود ساعت 12:50 ظهر از استان فارس راهی تهران شد.
□ مصاحبه تلویزیونی نخستوزیر
اسدالله علم به همراه صفی اصفیا (مدیرعامل سازمان برنامه) و حسین خطیبی (مدیرعامل شیر و خورشید سرخ ایران) در یک مصاحبه تلویزیونی شرکت کردند. در ابتدای این برنامه که در ساعت 21:15 آغاز شد، علم به وضع بنادر جنوب پرداخت و با اشاره به سفر اخیر خود به نواحی جنوبی کشور گفت که «من برنامه عمران بنادر جنوب را یک برنامه عملی اعلام میکنم». او برنامة سفرهایش را به مناطق مختلف کشور راضیکننده توصیف نمود. سازمان عمران امدادی بنادر جنوب که زیرنظر جمعیت شیر و خورشید در سال گذشته تأسیس یافته است و ساخت راه جنوب دیگر موضوعاتی بود که نخستوزیر در گفتوگوی امشب تلویزیونی، درباره آنها سخن گفت. مدیران عامل سازمان برنامه و جمعیت شیر و خورشید هم، هر کدام به سهم خود در فواصل برنامه از کارهایی که در سازمان تحت مدیریت خود در دست اقدام دارند، سخن گفتند.[v]
□ جلسات کنگرة جبهه ملی
امروز کنگره جبهه ملی دو جلسه را تشکیل داد، که ریاست هر دو را اللهیار صالح به عهده داشت؛ اولی در ساعت ده صبح، تشکیل شد که 150 نفر در آن حاضر بودند. نخستین سخنران جلسه صبح سعید فاطمی بود که از نوشتههای روزنامه آتش علیه جبهه ملی انتقاد کرد و در پایان گفت که «ما با حفظ و حدت نشان خواهیم د اد که اختلاف نداریم». او همانگونه که در ابتدای سخنانش گفته بود سخنرانی کوتاهی انجام و باقیمانده وقت خود را دراختیار نمایندگان شهرستانها قرار داد.
دومین جلسه روز سوم کنگره در ساعت 16 آغاز شد. علیمحمد ایزدی (نماینده شهرستان شیراز) خاضعی (منتخب شهرستان کاشان) و بنانی (منتخب شهرستان مشهد) دیگر سخنرانان جلسه بعدازظهر کنگره، علی زرینهباف نام داشت که به نمایندگی از نمایندگان جبهه ملی تبریز پشت تریبون رفت.
پس از او، آیتاللهزاده (منتخب شهرستان شیراز) آخرین سخنران جلسه از میان نمایندگان شهرستانها صحبت کرد. در این هنگام سعید فاطمی از جای خود برخاست و از فعالیت تشکیلات جبهه ملی ایران در آمریکا سخن گفت. بعد از سخنان فاطمی اداره جلسه را کریم سنجابی در دست گرفت. او چند پیشنهاد رسیده را مطرح ساخت و گفت که پیشنهاد عضویت نهضت آزادی ایران به کمیسیون مربوط ارجاع خواهد شد تا در آنجا بررسی شود.[vi] کنگره رأی بر این داد که اگر نهضت آزادی ایران برخی از اعضای نافرمان خود را پاکسازی کند، شورای عالی جبهه ملی هم موضوع عضویت آن را بار دیگر مطرح و بررسی خواهد کرد.[vii]
□ سخنرانی وزیر فرهنگ
پرویز ناتل خانلری (وزیر فرهنگ)، ساعت 4 بعدازظهر در تالار کنفرانس دبیرستان «رضاشاه کبیر» حاضر شد و برای معلمان سپاه دانش سخنرانی کرد.
وزیر فرهنگ با اشاره به اهمیت سوادآموزی به روستاییان، وظایف سپاهیان دانش را تشریح کرد و گفت که افراد سپاه دانش «باید طوری تربیت شوند که هنگام تماس با روستائیان سادهدل به عقاید آنها توجه کامل نمایند و با سیاست مدبرانه، کمکم با معتقدات خرافه آنها مبارزه کنند». او در بخش دیگری از سخنانش جلب توجه روستاییان به دین مبین اسلام و احکام الهی را جزو وظیفه سپاه دانش دانست تا به این طریق روستاییان از جهل و نادانی رهایی یابند. به گفته خانلری «تنها هدف و مقصود افراد سپاه دانش تعلیم خواندن و نوشتن به روستاییان نیست. بلکه باید وحدت ملی افراد این مملکت را تقویت نمایند».[viii]
پینوشتها:
[i]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 462.
[ii]. روزنامه پست تهران، ش 2808، 6 دی 1341، ص 1.
[iii]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 231، 8 دی 1341، ص 11 و 12.
[iv]. پهلوی، محمدرضا، مجموعه تألیفات، نطقها، پیامها، مصاحبهها و بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران، ج 4، کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 3033 و 3036.
[v]. روزنامه پست تهران، ش 2809، 8 دی 1341، ص 1 و 2؛ روزنامه کیهان، ش 5837، 8 دی 1341، ص 1 و 9.
[vi]. جبهه ملی به روایت اسناد ساوک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 119 تا 123.
[vii]. غنی، سیروس، خاطرات، دفتر ادبیات انقلاب اسلامی، (واحد تاریخی شفاهی، دانا)، تهران، حوزه هنری، ص 51.
[viii]. روزنامه اطلاعات، ش 10985، 8 دی 1341، ص 1 و 13؛ روزنامه کیهان، ش 5837، 8 دی 1341، ص 1 و 9.
