پنجشنبه 2 اسفند 1341 26 رمضان 1382 21 فوریه 1963
10 بازدید
□ کسری بودجه سال آینده
کمیسیون مأمور رسیدگی به بودجه کل کشور که قبل و بعدازظهر امروز در اداره کل بودجة وزارت دارایی و با حضور وزیر دارایی تشکیل شد، بودجة مؤسسات انحصار دخانیات مجلس شورای ملی و انستیتوی پاستور را در سال آینده بررسی و تصویب کرد. این جلسه قرار است فردا هم تشکیل شود و بودجههای ژاندارمری، بیوتات سلطنتی و جنگلبانی را بررسی کند.[i] در حالی که بودجههای وزارتخانههای جنگ، فرهنگ و دادگستری، به وزارت دارایی هنوز نرسیده، در این باره، تنظیم و تعیین بودجة سال 1342 ش با مشکل مواجه شده است. همچنین برخی از وزارتخانهها تقاضای اعتبارات اضافی کردهاند که این امر، دولت را با مشکلاتی مواجه ساخته و نخستوزیر دستور داده است برای رسیدگی به تقاضای آنها، کمیسیون عالی با شرکت وزرای آن وزارتخانه و وزیر دارایی تشکیل شود و چگونگی این اعتبارات اضافی را بررسی کنند.[ii] گفتنی است که هزینة امسال در موقع تنظیم بودجه 417/41 میلیون ریال پیشبینی شده بود که بعداً بیش از یک میلیارد ریال دیگر بدان افزوده شد. به غیر از آن، در اجرای اصلاحات ارضی، دولت کمکهایی به وزارت کشاورزی کرد که آمار آن به طور دقیق در دست نیست. به هر روی با توجه به برنامههای اصلاحات ارضی و قانون ملی کردن جنگلها و اجرای طرح سپاه دانش و نظایر آن که هزینة تأمین بودجة آن به عهدة وزارت دارایی و سازمان برنامه است، احتمال آنکه در سال آینده نیز دولت با کسر بودجه روبهرو شود، بسیار است. با برآوردی که دربارة هزینههای برنامههای یاد شده، شده است، این کسری بودجه در حدود صد تا دویست میلیون تومان خواهد بود.[iii]
□ کمک اقتصادی جدید آمریکا به ایران
جولیوس هولمز (سفیرکبیر آمریکا در تهران) به همراه می سی (رئیس اداره کمکهای خارجی و عملیات مخصوص آمریکا در ایران)، در دفتر کار نخستوزیری حاضر شدند و با اسدالله علم به مدت یک ساعت و ربع به گفتوگو نشستند. موضوع نشست آنان، مذاکره دربارة برنامههای مشترک عملیات طرحهای عمرانی و مسئلة کمکهایی بود که دولت آمریکا در نظر دارد در مقابل درخواستهای فوقالعادة دولت ایران، عملی کند. همچنین مقرر است یک هیئت ویژة اقتصادی به ریاست یکی از معاونین وزارت امور خارجة آمریکا به تهران بیاید و دربارة میزان اعتباراتی که مورد تقاضای دولت ایران است، مذاکره کند. گفتهها حاکی از آن است که پرداخت کمکهای آمریکا به ایران، ضرورت پیدا کرده و موافقت اولیة دولت آمریکا جلب شده است.[iv]
□ بررسی مسائل کنفرانس اقتصادی در یک هیئت عالی
در جلسهای که امروز با حضور نخستوزیر (علم)، وزیر دارایی (بهنیا)، وزیر وزارت جدید اقتصاد (عالیخانی)، مدیرعامل شرکت ملی نفت (عبدالله انتظام)، رئیس بانک مرکزی (پورهمایون)، مدیرعامل شرکت سهامی بیمه ایران (حسنعلی منصور)، و عضو هیئت عالی سازمان برنامه (محمد نصیری) در کاخ سازمان برنامه تشکیل شد، برنامة کنفرانس اقتصادی و مسائلی که در آن مطرح میشود، بررسی شد. این کنفرانس را روز هشتم اسفند ماه جاری، محمدرضا پهلوی افتتاح خواهد کرد و مسائل زیر در آن مطرح و بررسی خواهد شد: حمایت از صنایع داخلی و تشویق سرمایهگذاری، مالیاتها، حقوق و عوارض گمرکی و مسائل واردات و صادرات.[v]
□ مصاحبة مطبوعاتی وزیر اقتصاد
در ساعت 10:30 علینقی عالیخانی (وزیر اقتصاد) در یک مصاحبة مطبوعاتی، شرکت و برنامة کاری آیندة وزارت تحت ریاستش را تشریح کرد. او ضمن آنکه حمایت از صنایع داخلی کشور را سرلوحة برنامة کاری خود اعلام کرد، گفت که: «اقتصاد کشور با توجه به تولید و صادرات نفت، باید بر چند پایه استوار باشد و تنها نباید به نفت تکیه کنیم». وی منظور از برگزاری کنفرانس اقتصادی را «ایجاد ثبات اقتصادی و وجود حس اعتماد بیشتر بین سازمانهای اقتصادی و مردم» خواند و دربارة «سیاست دروازه باز» در آیندة کشور هم تنها به اظهار همین یک عبارت بسنده کرد که «اصولاً کشورهای در حال رشد نمیتوانند سیاست دروازههای باز را اعمال کنند. زیرا این سیاست مغایر با برنامههای رشد اقتصادی مملکت است». عالیخانی در پایان مصاحبهاش اعلام کرد که با اجازة شاه، در دو روز آینده برای انتخاب و انتصاب معاونین خود اقدام میکند.[vi]
□ ایران؛ سومین تولیدکنندة نفت در خاورمیانه
دفتر اطلاعات نفت در انگلستان گزارش داد که تولید نفت در خاورمیانه در سالهای جاری به بیش از 310 تن رسیده و تقریباً 10 درصد افزایش داشته است. این در حالی است که تولید نفت در سال 1340 ش / 1961 م در این منطقه 282 تن بوده است. در این گزارش، کویت با 91 تن به عنوان غنیترین منبع و نخستین تولیدکننده نفت در خاورمیانه به شمار آمده است و عربستان سعودی با 74 تن و ایران هم با 65 تن و عراق با 49 تن به ترتیب مقام دوم تا چهارم را دارا هستند.[vii]
□ جلسة حزب پانایرانیست
در جلسة سیاسی و مطبوعاتی ماهیانة حزب پانایرانیست، مسائل کنفرانس اقتصادی و سیاست خارجی ایران مطرح و دربارة آنها سخنرانیهایی ایراد شد. در این جلسه که به دعوت این حزب، بعضی از شخصیتهای سیاسی و اجتماعی و چند تن از اهالی مطبوعات حضور داشتند، ابتدا عاملی تهرانی (دبیرمسئول حزب) به سخنرانی پرداخت و دربارة کنفرانس اقتصادی و اصلاحات ارضی مطالبی اظهار کرد. او گفت که: «ما معتقد به یک برنامة اقتصاد ملی و برنامهای بر پایة خواستههای ناسیونالیستی هستیم و عقیده داریم که باید به دنبال اصلاحات ارضی و اجرای صحیح لوایح ششگانه، یک برنامة مثبت اقتصادی که جامعة دهقان ایران را تبدیل به یک جامعة پیشرفتة متحرک نماید، اجرا شود». پس از او، محسن پزشکپور (دبیرکل حزب پانایرانیست)، در سخنانی اهداف سیاست خارجی ایران را موضوع سخنرانی خود قرار داد و «لزوم تغییر آن در جهت خواستههای ناسیونالیستی و تأمین فضای حیاتی جهت پیشرفت ملت ایران» را مطرح ساخت.[viii]
□ نارضایتی کیا از وضع موجود
حاجی علی کیا با مأمور ویژة ساواک، با سرتیپ بازنشسته، چرخشت، در منزل خود دیدار کرد. کیا در این دیدار، نارضایتی خود را از وضع موجود، ابراز و شدیداً از وجود ناامنی و بیاعتمادی، به ویژه در میان ارتشیان انتقاد کرد. او که چندی پیش از زندان رهایی یافته است، در این دیدار اظهار داشت: «من از ارتش و کادر فعلی که ارکان ارتش ما را در دست دارند، نگران و حتی از آیندة خود هم بیمناک هستم و از آن میترسم [که] جمعی از افسران جوان و تازهکار دست به کاری بزنند و به همین لحاظ به این فکر افتادهام که دست و پای خود را جمع و سرمایه خود را به تدریج از مملکت خارج [کنم] و به سوئد بروم». مأمور ویژة ساواک هم با یادآوری سوابق کاری کیا که چند سال پیش در رأس کار بود و وابستگان خود و افراد بنام را به خدمت میگرفت، بدو پاسخ داد حق دارید از آینده خود نگران باشید.[ix]
پینوشتها:
[i]. روزنامه اطلاعات، ش 11030، 4 اسفند 1341، ص 13 و 16.
[ii]. روزنامه پست تهران، ش 2853، 2 اسفند 1341، ص 4.
[iii]. روزنامه اطلاعات، ش 11030، 4 اسفند 1341، ص 13 و 16.
[iv]. روزنامه پست تهران، ش 2853، 2 اسفند 1341، ص 1.
[v]. روزنامه بورس، ش 385، 2 اسفند 1341، ص 1.
[vi]. روزنامه کیهان، ش 5881، 2 اسفند 1341، ص 11 و 12.
[vii]. همان، ص 1 و 11.
[viii]. روزنامه پست تهران، ش 2854، 4 اسفند 1341، ص 4؛ روزنامه اطلاعات، ش 11031، 5 اسفند 1341، ص 13.
[ix]. فردوست، حسین، ظهور و سقوط سلطنت پهلوی، ج 2، تهران، اطلاعات، 1391، ص 489.
