سه‌شنبه 27 مرداد 1343 / 10 ربیع‌الثانی 1384 / 18 اوت 1964

7 بازدید

ضیافت دربار در سالگرد کودتای 28 مرداد

از ساعت 20 امروز به مناسبت سالگرد کودتای 28 مرداد میهمانی شامی از طرف ملکه پهلوی در حضور شاه و شهبانو در کاخ سعدآباد ترتیب یافت. در این میهمانی نخست‌وزیر، وزیران و گروهی از شخصیت‌های مملکتی حضور داشتند.[1]

تلگراف شادباش به شاه در رسانه‌ها

«تلگراف شادباش به حضور شاهنشاه» عنوانی است که امروز به میزان زیادی در فضای رسانه‌ای کشور و در سالگرد کودتای 28 مرداد شنیده و خوانده می‌شود. به مناسبت فرا رسیدن سالروز کودتای 28 مرداد، که در ادبیات رسمی حکومت از آن به قیام ملی 28 مرداد یاد می‌شود، دبیرکل حزب ایران‌ نوین در تلگرافی به محمدرضا پهلوی، این روز را به وی تبریک گفت. در این تلگراف آمده است: آینده بهترین شاهد فداکاری‌های شاهنشاه و نتایج برجسته چنین انقلاب بزرگ و تحول عمیق اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خواهد بود. هیئت اجرایی و شورای مرکزی حزب ایران نوین و کلیه روشنفکران و زحمتکشان عضو حزب از هر گونه فداکاری در راه انجام وظیفه و تأمین سعادت ملت ایران با ارشاد و هدایت رهبر بزرگ خود دریغ نخواهند کرد.[2]

بازخوانی کودتای 28 مرداد در مطبوعات

همزمان با یازدهمین سالگرد کودتای 28 مرداد، برخی روزنامه‌ها به بازخوانی آن واقعه پرداختند. از جمله پست تهران به بازنشر سخنان شاه دربارة وضع مملکت در روزهای قبل از مرداد 1332 پرداخت و نوشت:

آنچه در آن روز روی داد واقعاً به معجزه‌ای شبیه‌تر بود و در تمام دنیا از این قبیل موارد به ‌ندرت می‌توان یافت که بسیار قلوب مردمی این‌طور به‌ هم نزدیک باشد که در سرتاسر مملکت همه آنها مثل فرد واحدی تنها تحت‌ تأثیر احساسات وطن‌پرستانه بدانند که چه باید بکنند. محمدرضا پهلوی افزوده است: هر قدر اوضاع و احوال قبل از 28 مرداد 1332 را بیشتر به خاطر آوریم به اهمیت قیام ملت ایران در آن روز تاریخی بهتر پی می‌بریم زیرا هرج و مرج‌ها و آشوب‌ها شیرازه و نظام مملکت را از هم گسیخته بود و با وجود حکومت نظامی دائم، سرتاسر کشور در آتش ناامنی می‌سوخت، چرخ‌های اقتصادی و دستگاه‌های تولیدی از کار افتاده بود. خطوط ارتباطی و راه‌های کشور، تشکیلات بهداشتی و فرهنگی همه رو به خرابی و تعطیل می‌رفت. استخراج و فروش نفت متوقف ماند و از این راه زیان‌های هنگفت متوجه ما گردید، از نظر سیاسی نیز به آبروی مملکت لطمه شدید وارد آمد و ایران مقام و حیثیت خود را در دنیا داشت از دست می‌داد.

همه این گرفتاری‌ها نتیجه مستقیم هرج و مرج و آشوب و نفوذ مشتی بیگانه‌پرست در دستگاه حکومت بود،‌ اگر هوشیاری و فداکاری مردم وطن‌پرست ایران نبود نام کشور ما در ردیف کشورهای دست‌نشانده درمی‌آمد.[3]

پست تهران در مقاله‌ای دیگر درباره کودتای روز 28 مرداد نوشت: یک اشتباه، اشتباهی سخت عظیم، کشور را به آستانه پریشانی کشیده بود. مردی سالخورده ولی خودخواه، چنان در چنبره اوهام خود گرفتار گردیده بود که حقیقت روشن را نمی‌دید و دیگر راه و چاه را نمی‌توانست از یکدیگر بازشناسد. چنین شخصی داعیه داشت که کشور را به تعالی خواهد رسانید و ابواب سعادت بر روی مردم خواهد گشود؛ اما خودبینی بر جانش پنجه کشیده بود و خویشتن‌خواهی تمام وجودش را در خود غرق ساخته بود که همه آنچه می‌بافت، جز کلافی سردرگم نبود و آنچه می‌تنید خیالی خام بود که از پنداربافی مایه می‌گرفت و بر فریب‌کاری تکیه می‌زد. این روزنامه با تعرض به دکتر مصدق، نخست‌وزیری که بر اثر کودتا دولتش سرنگون شد بدون اشاره به حامیان کودتا می‌افزاید: فریادهای شورانگیز «جاوید شاه»‌ سراسر مملکت را در برگرفت و مردم پیشوای واقعی خود را برگزیدند و به همه جهانیان نشان دادند که جز شخص شاهنشاه در برابر هیچ‌کس سر خم نخواهند کرد و به هیچ آستانی پیشانی نخواهند سائید.[4]

روزنامه مهر ایران هم در خبری با عنوان جشن قیام ملی 28 مرداد به برنامه‌هایی که قرار است در این روز به اجرا درآید مدعی شد: در همه خیابان‌ها، مغازه‌ها، سازمان‌های ورزشی، فرهنگی و اداری، اتحادیه‌های اصناف و کارگران و انجمن‌های محلی با پرچم‌های ایران و عکس‌هایی از پیشوای ملت ایران زینت یافته است طبقات مختلف مردم مقدمات برپا داشتن جشن‌های شایسته‌ای را آماده کرده‌اند. رادیو ایران به یاد سپری شدن یازده سال از قیام مردانه ایران برنامه مخصوصی ترتیب داده است. سخنگویان سندیکاهای کارگری و جمعیت‌های مختلف انجمن‌های محلی پایتخت اعلام داشتند که به همین مناسبت مراسم خاصی در میدان شهناز، میدان همایون، میدان تجریش، میدان بیست‌وهشتم مرداد و در نارمک برگزار خواهد شد. در همان هنگام شهرداری پایتخت نیز در پارک‌شهر یک مجلس میهمانی ترتیب می‌دهد و طبقات مختلف مردم پایتخت در این مراسم شرکت می‌کنند.

اداره روابط عمومی ستاد بزرگ ارتشتاران هم اعلام داشت بعدازظهر روز 28 مرداد واحدهای نمونه نیروی زمینی شاهنشاهی و ژاندارمری و شهربانی کل در خیابان‌های بزرگ پایتخت رژه خواهند رفت.[5]

مخالفت مردم پاکستان با حضور در سنتو

مردم پاکستان با شرکت این کشور در سنتو مخالفت کردند. بخش فارسی رادیو کراچی از برپایی تظاهرات عظیمی علیه شرکت پاکستان در پیمان‌های نظامی سنتو و سیتو در لاهور خبر داد و گفت: تظاهرکنندگان فریاد می‌زدند که باید پاکستان از این دو پیمان خارج شود. شعارهایی ‌که از طرف آنها داده می‌شد بدین شرح بود: از پیمان‌های تجاوزکار سنتو و سیتو خارج شویم. امپریالیزم و استعمار دشمن خونین ما هستند. پاکستان باید جنبه بی‌طرفی را انتخاب کند.[6]


پی‌نوشتها:

 

[1]. روزنامه کیهان، ش 6317، 28/5/1343، ص 12.

[2]. همان، ش 6316، 27/5/1343، ص 12 و 11.

[3]. روزنامه پست تهران، ش 3260، 27/5/1343، ص 1.

[4]. همان، ص 1 و 2.

[5]. روزنامه مهر ایران، ش، 2148، 27/5/1343، ص 4 و 1

[6]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 124، 29/5/43، ص 15.