یکشنبه 31 شهریور 1342 / 3 جمادیالاول 1383 / 22 سپتامبر 1963
8 بازدید
± دیدگاه آیتالله بهبهانی دربارة نخستوزیر
به گزارش منبع اطلاعاتی ساواک، آیتالله سیدجعفر بهبهانی معتقد است علم در مبارزه علیه روحانیون نقش بزرگی ندارد بلکه تنها مجری اوامر «مقام سلطنت» بوده است. گناه علم تنها این است که «کورکورانه تسلیم نظریات و نقشههای مقام سلطنت است و از خود کوچکترین ارادهای ندارد». آیتالله بهبهانی تأکید کرد چون معلوم نیست در آینده قدرت در دست چه کسانی است، نباید به قدرتهای زودگذر مغرور شد.[1]
بخشی از قطعنامة کنگرة سازمانهای جبهة ملی
بخش فارسی رادیو قاهره بخشی از قطعنامة دومین کنگرة سازمانهای جبهة ملی ایران در اروپا را منتشر کرد. در این قطعنامه پس از اشاره به پایان دورة محکومیت محمد مصدق و عدم آزادی وی تأکید شده حبس رهبران و مجاهدان جبهة ملی بر خلاف خواست ملت، قانون اساسی و اعلامیة جهانی حقوق بشر میباشد. در پایان قطعنامه، آزادی رهبران جبهة ملی و تمامی زندانیان سیاسی محکوم شده در دادگاههای فرمایشی خواسته شده است.[2] این رادیو در بخش دیگری از برنامههایش تأکید کرد نمایندگان فرمایشی که از صندوقها بیرون آمدهاند بیشترشان همان «افراد هزارفامیل معروف میباشند که به قول شاه سالها خون ملت را مکیدهاند و ماهیت آنها بر عموم ملت واضح و آشکار است».[3]
± درخواست جبهة ملی از دبیرکل سازمان ملل
خبرگزاری آلمان در کیل از قول دو نفر از اعضای جبهة ملی ایران اعلام کرد چند روز پیش از برگزاری انتخابات، مسئول شاخة جبهة ملی در کیل از دبیر کل سازمان ملل درخواست کرد «حقوق انتخاباتی مردم ایران را تضمین کند». همچنین این دو تن که از دانشجویان کیل هستند مدعیاند «نتایج انتخابات قبل از 17 سپتامبر که انتخابات انجام شد، تعیین گردیده بود و به مخالفان فرصت شرکت در انتخابات داده نشد».[4]
± راهیابی بیشتر نامزدهای مورد حمایت دربار به مجلس
مجلة خاورمیانه در مقالة خود با عنوان ایران نوشت «کاندیداهایی که مورد حمایت شاه بودند، 194 کرسی از 200 کرسی را در مجلس شورای ملی به دست آوردند».[5]
± گزارش رسانههای خارجی از نتایج انتخابات در ایران
تهران ژورنال، نشریة اطلاعات به زبان انگلیسی، به مناسبت خاتمة رأیگیری و شمارش آرا، مقالهای منتشر کرد و در آن پیرامون انتخابات از زمان تشکیل کنگره آزادزنان و آزادمردان تا پایان شمارش آرا سخن گفت.[6]
همزمان با روزنامههای دیلیتلگراف چاپ انگلستان و الرأیالعالم کویت، روزنامة سون حوادث استانبول نیز ستونهایی را به اخبار و تفسیر انتخابات ایران اختصاص داد. سون حوادث مینویسد شاه ایران معتقد است پیشرفت کشورش جز با آزادی مردم و استقرار عدالت اجتماعی امکانپذیر نیست. اصلاحات ادامه دارد گرچه فئودالهای پیشین و مرتجعین کارشکنی میکنند. حقوق سیاسی و اجتماعی زنان تأمین شده است و مردم حتی به قیمت جانشان از اقدامات انسانی و نیات اصلاحطلبانة شاه حمایت میکنند.[7]خبرگزاری آلمان ضمن تأکید بر تشکیل قریبالوقوع مجلس، دربارة استعفای نخستوزیر گفت به دلیل خدمات بزرگ اسدالله علم، منابع موثق معتقدند وی بار دیگر، مسئول تشکیل کابینه خواهد شد. گوینده سپس به شرح کاملی از فعالیتهای علم پرداخت.[8]
±کنارهگیری علم از نخستوزیری با آغاز کار مجلس
مطابق قانون، اسدالله علم پس از تشکیل مجلس جدید میبایست استعفا داده و در مدت حداکثر 24 ساعت، کابینة تازه را به مجلسین معرفی نماید. تغییرات کابینة بعدی وابسته به تعداد انتصاب وزرای فعلی در منصب سناتوری خواهد بود.[9]
± پایان مرحلة نخست اصلاحات ارضی در نهاوند
صبح امروز شاه در میان استقبال مسئولان، شهروندان و امام جمعة نهاوند وارد این شهر شد و با اعطای اسناد مالکیت روستاییان، مرحلة نخست اصلاحات ارضی این منطقه را به پایان رساند. شاه در پاسخ به استقبال امام جمعة نهاوند در سخنرانی گفت «میل باطنی و قلبی ما اینست که شعایر مقدس دین مبین اسلام در میان مردم ما بخوبی حفظ شود» و حتی کسانی که پیرو این آیین نیستند به آن بگروند. زیرا «اسلام دینی است که جوابگوی احتیاجات بشر است». وی پس از بازدید مناطق گوناگون، جاده نهاوند ـ ملایر را افتتاح کرده و راهی ملایر و تویسرکان گردید.[10]
± تظاهرات مردم خرمآباد همزمان با سفر شاه
صدای آزاد ایران بعدازظهر امروز گفت هنگام سفر اخیر شاه به خرمآباد، جمعی از مردم این شهر دست به تظاهرات زدند و علیه وی شعارهای تندی دادند. گوینده مدعی شد مقامات امنیتی عدة زیادی از تظاهرکنندگان را دستگیر کردند.[11]
± سفر نخستوزیر به همدان
بعدازظهر امروز نخستوزیر برای ارائة گزارش به شاه راهی همدان شد. قرار است علم فردا به همراه شاه در مراسم جشن روز دهقان شرکت نماید.[12]
± ورود سفیر ایران به بغداد
پیش از ظهر امروز مشایخ فریدنی، سفیرکبیر ایران در عراق وارد بغداد شد و مورد استقبال مقامات عراق و ایرانیان مقیم بغداد قرار گرفت.[13] فریدنی پیش از عزیمت به بغداد به خبرنگاران گفت افق تازهای در مناسبات دو کشور پدیدار شده است.[14]
± خبرهای روزنامة اطلاعات در بخش کردی رادیو پیک
بخش کردی رادیو پیک ایران به نقل از روزنامة اطلاعات دربارة اوضاع «وخیم و اسفآور» شرایط بهداشتی اشنویه خبر داد. همچنین گوینده از مقالة دیگر این روزنامه گفت حقوق ماهیانه و مزایای آموزگاران سنندج، پس از سه ماه پرداخت شده است.[15]
± تلاش شاه برای رضایت خاطر شرکتهای نفتی
رادیو صدای آزاد ایران ادعا کرد مذاکرات نمایندگان شرکت ملی نفت و کنسرسیوم در لندن به هیچ نتیجهای نرسیده است زیرا «استعمارگران میخواهند وضعیت بد اقتصادی ایران به همین حال باقی بماند». گوینده تأکید کرد از زمان سرنگونی حکومت محمد مصدق، شاه همواره میکوشد رضایت خاطر کمپانیهای نفتی و غارتگران را فراهم نماید.[16]
± سفر وزیر اقتصاد و رئیس شرکت نفت به پاریس
عبدالحسین بهنیا از لندن عازم پاریس شد تا همراه عبدالله انتظام، رئیس هیأت مدیرة شرکت ملی نفت، با مقامات فرانسوی وارد مذاکره گردد.[17]
± افزایش حجم سرمایهگذاری خصوصی خارجی
یک مقام مطلع در بانک مرکزی ایران اعلام کرد حجم سرمایهگذاری خصوصی خارجی در کشور از اول فروردین 1342 تا نیمة نخست تیر، بیش از 498 هزار و 655 دلار بوده است.[18]
± آمادگی دانشگاه تهران برای برگزاری مراسم افتتاحیه سال تحصیلی
جهانشاه صالح رئیس دانشگاه بعدازظهر امروز در تالار فردوسی دانشکدة ادبیات با رؤسا و معاونین دانشکدهها دربارة برنامههای خود گفتگو کرد.[19] در نشست امروز، ضمن تمرین مراسم افتتاح که دوم مهر با حضور شاه و فرح پهلوی انجام میشود، صالح تأکید کرد از آنجایی که نباید مسئولان از مردم جدا دانسته شوند، از این پس، دو جشن در هر سال تحصیلی برگزار میشود: افتتاح و جشن پایان سال تحصیلی. در جشن اخیر گواهینامة دانشجویان در حضور اولیاشان اهدا خواهد شد.[20]
± عضویت دو زن در شورای عالی فرهنگ
لیلی آهی و فروغ کیا به پیشنهاد خانلری وزیر فرهنگ به عضویت شورای عالی فرهنگ انتخاب شدند. این نخستین باری است که دو زن به عضویت شورا منصوب میشوند.[21]
± واگذاری بخشی از محوطة منزل دکتر بالتازار به بیمارستان لولاگر
صبح امروز دکتر مارسل بالتازار، رئیس بنگاه پاستور از بیمارستان لولاگر دیدن کرد. بالتازار قبول کرده است بخشی از محوطة منزل شخصیاش برای توسعة فضای درمانی به بیمارستان ملحق گردد.[22]
± انتقاد رادیو پیک از فعالیتهای مرکز تعلیمات حرفهای کشور
رادیو پیک ایران در برنامة امروز خود به انتقاد از فعالیتهای مرکز تعلیمات حرفهای کشور پرداخت. گویندة این رادیو ادعا کرد چنین فعالیتهایی برای «جلوگیری از اعتلای سطح دانش و فرهنگ کشور» و در نتیجه کاهش خطر جوانان آگاه و روشنفکر کشور انجام میشود، زیرا جوانان یاد شده «تاج و تخت و امتیازات» شاه را تهدید میکنند.[23]
± انتصاب حسن بنایی به ریاست سازمان پیشاهنگی
حسن بنایی به ریاست سازمان پیشاهنگی منصوب شد. بنایی همزمان سمت دبیر کل شورای عالی پیشاهنگی ایران را نیز خواهد داشت.[24]
± سفر سفیر فرانسه در تهران به پاریس
سیوان، سفیرکبیر فرانسه در تهران به منظور برخی هماهنگیهای سفر ژنرال دوگل، امشب راهی پاریس شد.[25]
پینوشتها:
[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 76.
[2]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 1/7/1342، ص 8 و 9.
[3]ـ همان، ص 9 و 10.
[4]ـ همان، ش 151، 4/7/1342، ص 2.
[5]ـ نشریة خاورمیانه، کد 275، 1964 [1343]، ص 1 و 83 و 84.
[6]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 2.
[7]ـ روزنامه پست تهران، ش 2999، 31/6/1342، ص 2.
[8]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 1.
[9]ـ هفتهنامة دنیا، ش 761، 23/6/1342، ص 1.
[10]ـ روزنامه کیهان، ش 6050، 31/6/1342، ص 1 و 11.
[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 1/7/1342، ص 2 و 3.
[12]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 16.
[13]ـ روزنامه پست تهران، ش 3000، 1/7/1342، ص 1.
[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 16.
[15]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 1/7/1342، ص 7 و 8.
[16]ـ همان، ص 3.
[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 1.
[18]ـ روزنامه بورس، ش 515، 31/6/1342، ص 1 و 4.
[19]ـ روزنامه پست تهران، ش 2999، 31/6/1342، ص 8.
[20]ـ روزنامه کیهان، ش 6051، 1/7/1342، ص 9.
[21]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 16.
[22]ـ روزنامه پست تهران، ش 2999، 31/6/1342، ص 8.
[23]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 1/7/1342، ص 6 و 7.
[24]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11198، 31/6/1342، ص 12.
[25]ـ روزنامه کیهان، ش 6051، 1/7/1342، ص 12.
