جمعه 11مرداد 1342/ 12 ربیعالاول 1383/ 2 اوت 1963
6 بازدید
± محدودیتهای اعمال شده برای آیتالله خمینی
امروز آیتالله خمینی از زندان عشرتآباد در نامهای به سیدمحمد صادق روحانی خبر داد: «ما آزاد نیستیم و دولت به مناسباتی که خودشان میدانند، این صحنه را ساخت که ما را آزاد قلمداد کند و سرو صدا راه بیندازد، و الان ما در اختیار آنها هستیم و ابداً از خود اختیاری نداریم و حق ملاقات با کسی نداریم و کسی نمیتواند بیاجازه ما را ملاقات کند و امروز منتقل میشویم به خارج شهر و این تبعید است تا ابد غیر معلوم. از این جهت ما از همة تکالیف خارج هستیم... تلگرافات آقایان نرسید. فقط چهار تلگراف [به] زندان رسید که جواب دادم... در هر صورت اگر صلاح میدانید به نحوی این محدودیت را به مسلمین برسانید».[1]
± انتقال آیتالله خمینی به اقامتگاهی در داودیه تهران
امروز آیتالله خمینی به خانهای در داودیة تهران منتقل شد. در جریان این انتقال، پارهای از محدودیتها از ایشان سلب گردید.[2]
± تبدیل قرار بازداشت آیتالله خمینی به قرار التزام
مشفق، بازپرس لشگر یک گارد، امروز در نامهای به ریاست سازمان اطلاعات و امنیت کشور اطلاع داد، قرار بازداشت آیتالله خمینی به قرار التزام عدم خروج از حوزة قضایی لشگر صادر گردیده و نامبرده میتواند آزاد گردد. در صورت تخلف و خروج از حوزة قضایی، مبلغ دویست هزار ریال جریمة نقدی مقرر شده است.[3]
± دیدار مردم با آیتالله خمینی
به گزارش ساواک ساعت 14:30 امروز آیات عظام خمینی، محلاتی و قمی به خانهای در شمیران منتقل شدند و از ساعت 16 تا 21:30 بیش از سه هزار نفر از طبقات گوناگون به دیدار ایشان آمدند.[4] در گزارش دیگری، ساواک از حضور آیات عظام بهبهانی، شریعتمداری، میلانی، نوری، مرعشی نجفی و خوانساری در اقامتگاه موقت آیتالله خمینی خبر داد.
همچنین به دلیل ازدحام جمعیت، سخن خاصی پیرامون وضعیت سیاسی مطرح نگردید. تنها آیتالله بهبهانی از محل اقامت وی پرسیدند و آیتالله خمینی توضیح داد پس از چند روز اقامت در شمیران، به قم خواهد رفت. وی افزود: «کارهایی است که باید انجام شود و من ایستادگی میکنم که تمام محبوسین آزاد شوند و همچنین باید جلوی انتخابات مفتضح را گرفت». همچنین بازاریان قرار گذاشتهاند ظرف دو روز آینده، بازار را چراغانی کرده و جشنی بر پا نمایند.[5]
± اظهار تاسف آیتالله خمینی از کشتار مردم در 15 خرداد
آیتالله خمینی پس از آزادی از زندان از ماجرای کشتار مردم در 15 خرداد مطلع شد و از این موضوع به شدت اظهار تأسف کرد.[6]
± اعتراف رئیس ساواک به عدم ارتباط روحانیون با بیگانگان
پاکروان، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت با آیتالله خمینی در زندان عشرتآباد دیدار کرد و خبر آزادی وی را ابلاغ نمود. پاکروان در این دیدار گفت: «ما هر چه دنبال سند و مدرک رفتیم که ثابت کنیم حرکت شما و روحانیت در 15 خرداد وابسته به بیگانگان و به تحریک آنان بوده است، چیزی نیافتیم. البته باید چنین هم باشد و شاه هم به این نتیجه رسیدهاند که جریان 15 خرداد به تحریک بیگانگان نبوده است و شما انگیزههای دینی و مذهبی داشتید». وی افزود: «سیاست یعنی کلک و نیرنگ، دروغ و تزویر، حقهبازی و این کارها به مردان دولتی مربوط است و مرجع روحانیت نباید خود را به آن آلوده سازد». آیتالله خمینی در پاسخ به وی گفت: «ما در سیاستی که شما معنا میکنید از اول هم دخالت نداشتهایم». همچنین آیتالله خمینی در پاسخ به پاکروان دربارة سخنرانی عصر عاشورا و عدم رضایت شاه از مطالب گفته شده، توضیح داد: «ممکن است در آن نطق تندرویهایی شده باشد ولی هرچه بود، جنبة نصیحت داشته است و آن نصیحت برای شاه لازم بوده است و شما هم شاه را نصیحت کنید».[7]
± افشای اقدام فریبکارانة ساواک در اطلاعیة مبارزان مسلمان
در واکنش به اعلام خبر آزادی آیتالله خمینی، اعلامیهای افشاگرانه با عنوان «اطلاعیة مسلمین جهان» در تهران منتشر گردید. متن اعلامیه بدین شرح است: «حکومت دیکتاتوری ایران، حضرت آیتالله خمینی مرجع تقلید شیعیان را از زندان عشرتآباد به خانة سازمان امنیت در داودیه منتقل و زندانی نموده و با اطلاعیة مسخره و فریبکارانه میخواهد افکار عمومی مردم جهان را منحرف سازد». به دنبال انتشار این اعلامیه، ستاد بزرگ ارتشتاران، متن اعلامیه را جهت پیگیری و تحقیق دربارة عاملین توزیع، طی نامهای برای سازمان اطلاعات و امنیت کشور، شهربانی کل کشور، دفتر ویژة اطلاعات و ژاندارمری کل کشور ارسال کرد.[8]
± خبر آزادی آیتالله خمینی مایة خوشحالی شهرستانها
خبر آزادی آیتالله خمینی توسط رابطان به شهرستانها نیز منتقل گردید. بازاریان تبریز با نصب پرچم و چراغانی معابر، این خبر را به گوش همه رساندند. از آنجاییکه روحانیون این شهر ممنوعالمنبر هستند، علمای پیشتاز تصمیم گرفتهاند مجالس زنانه برپا نمایند. بدین طریق هم ارتباط با مردم حفظ میگردد و هم زنان پیام روحانیون را منتشر میکنند.[9]
± توقف تجمع شبانه در اقامتگاه آیتالله میلانی
با آزادی آیتالله خمینی، تجمع شبانة مردم در اقامتگاه آیتالله میلانی متوقف شد. مأمور ویژة سازمان امنیت امروز گزارش داد با وجود دستور آیتالله میلانی مبنی بر تجمع مردم، به دلیل رفتن مردم در زمان ابلاغ دستور و حضور نیروهای پلیس، تعداد زیادی متوجه این اعلام نشده و در نتیجه جز تعداد اندکی در حدود ده نفر، در اطراف منزل مشاهده نشدند. شایع است آیتالله میلانی از این مکان منتقل شده است.[10]
± تحلیل رادیو صدای ملی ایران دربارة نقش روحانیون در انتخابات
رادیو صدای ملی امروز دربارة نقش روحانیون در انتخابات با اشاره به حضور فعال ایشان در انتخابات مجلس بیستم گفت: «چند روز پیش نمونة کوچکی از همان اجتماعات با احتیاط فراوان در منزل یکی از واعظان تشکیل گردید». گوینده به نقل از روحانی سخنران در آن جمع گفت: «به تازگی مسئولان آگاهانه جایگاه روحانیون را در ذهن مردم خدشهدار میکنند. البته کتمان نمیکنیم برخی از علما مخالف اصلاحات و تحولات اجتماعیاند اما در مقابل، جمع بزرگی از آنان با تحولات سالم اجتماعی موافق میباشند. قانون اساسی رکن اصلی هر جامعهای است اما دستگاهی که قانون اساسی را نقض میکند، مورد اعتماد مردم قرار ندارد و انتخابات آن حکومت نیز صحیح نخواهد بود». وی افزود: «اسلام دین برابری است و ما میخواهیم نمایندگانی وارد مجلس شوند که به دموکراسی و تساوی حقوق انسانها معتقد باشند».[11]
± نگرانی وزارت کشور از دخالت مخالفان در جمعآوری کارتهای الکترال
امروز وزارت کشور به استانداریها و فرمانداریهای سراسر کشور ابلاغ کرد با وجود همة پیشبینیها، باز هم افراد و گروههایی، در پی تقلب و تزویر در کارتهای انتخاباتی و اوراق مخصوص هستند. احتمال آن میرود این افراد به اعمالی چون جعل کارت، دخل و تصرف در اوراق صادر شده، جمعآوری کارتهای الکترال و اعمال نفوذ در حوزههای ثبتنامی دست بزنند. از این رو به مأموران انتظامی و اطلاعاتی دستور داده میشود نهایت دقت و مراقبت را مبذول دارند.[12]
± تجمعات انتخاباتی کارگران در شاهی، یزد، کرمانشاه و بهشهر
به دنبال اجتماع کارگران سراسر کشور در حمایت از انتخابات، امروز نیز از شهرهای شاهی و یزد خبرهای مشابهی رسید.[13] عصر امروز حدود ده هزار تن از کارگران کارخانهها، مؤسسات تولیدی و کارگاههای صنعتی استان کرمانشاه در یکی از میادین این شهر اجتماع کردند و در خاتمه قطعنامهای صادر نمودند.[14] همچنین امروز کارگران و کشاورزان تویسرکان و بهشهر نیز حضور خود را در این ائتلاف اعلام نمودند.[15]
± اختلاف نظر سازمان امنیت و اداره کل تبلیغات
امروز گویندة فرستندة رادیویی صدای ملی ایران به مسئلة انتخابات پرداخت و گفت: «نامههایی محرمانه از مکاتبات سازمان امنیت و ادارة تبلیغات در دست است که نشان میدهد تظاهرات به نفع رژیم، از سوی این سازمانها رهبری و هماهنگی میشود و سخنرانان با تأیید این سازمانها در جهت منافع انتخاباتی دولت سخنرانی مینمایند». وی افزود: «به تازگی میان دو ارگان حکومتی، اختلافاتی بر سر استفاده از کلمة انقلاب در شعارها و سخنرانیها پدید آمده است به نحوی که سازمان امنیت معتقد است تکرار کلمة انقلاب خطرناک بوده و باید از کلمة شاه بیشتر بهره برد زیرا مخالفان با نفوذ در اجتماعات و افزایش نکاتی به قطعنامهها میتوانند اوضاع را به نفع خود تغییر دهند. اما سازمان تبلیغات به کار بردن کلمة انقلاب را برای فریب مردم لازم میداند». گفتنی است در شهرستانها و میان عشایر، سازمان مقاومت ملی نقش مهمی در انتخابات بازی میکند. سازمان مقاومت ملی جزء رکن دوم ستاد ارتش بوده و با سازمان امنیت در ارتباط است. این سازمان کاندیداهای مخالف را به شیوههای مختلف تهدید میکند تا از شرکت در انتخابات چشمپوشی کنند و اجتماعاتی در حمایت از انتخابات برگزار میکند.[16]
± سفر وزیر کشاورزی به شمال
وزیر کشاورزی امروز به شمال کشور سفر کرد تا از طرف شاه اسناد مالکیت دهقانان مازندرانی و گیلانی را اعطا کند.[17]
± مقالهای دربارة ایران در مطبوعات رژیم صهیونیستی
به گزارش ابراهیم تیموری، امروز جراید اسرائیل مقالهای پیرامون ایران منتشر کردند. این مقاله با عنوان «حزب توده و انقلاب شاه از بالا» به چاپ رسیده است.[18]
± تجلیل روزنامة آلمان غربی از انقلاب سفید شاه
روزنامة آلمان غربی، در تجلیل از انقلاب سفید نوشت: «برای ترقی و پیشرفت ایران و بالا بردن سطح زندگی این ملت، هیچ برنامهای مؤثرتر از اجرای برنامههای اصلاحی شاه نیست».[19]
پینوشتها:
[1]ـ صحیفة امام، ج 1، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1378، ص 250.
[2]ـ کرباسچی، غلامرضا، هفت هزار روز تاریخ ایران و انقلاب اسلامی، ج1، تهران، بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی، 1378، ص 165.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 567.
[4]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 10 و 11.
[5]ـ همان، ص 12 و 13.
[6]ـ مجله پیام انقلاب، ش 33، 09/03/1360، ص 41 و 42.
[7]ـ محتشمی، سیدعلیاکبر، خاطرات سیدعلیاکبر محتشمی، تهران، سوره مهر، 1375، ص 290 و 291.
[8]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج4: دوران حصر، همان، ص 60.
[9]ـ بهبودی، هدایتالله، تبریز در انقلاب، تهران، عروج، 1383، ص 95 و 96.
[10]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 271 و 273.
[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 107، 12/5/1342، ص 47 و 50.
[12]ـ روزنامة کیهان، ش 6008، 12/5/1342، ص 1و 11.
[13]ـ همان، ص 7.
[14]ـ همان، ص 1 و 9.
[15]ـ روزنامة مهر ایران، ش 1890، 13/5/1342، ص 5.
[16]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه)، ش 107، 12/5/1342، ص 44 و 47.
[17]ـ روزنامة کیهان، ش 6008، 12/5/1342، ص 12.
[18]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، همان، ص 54.
[19]ـ روزنامة خراسان، ش 4074، 11/5/1342، ص1.
