سه‌شنبه 24 آذر 1343 / 10 شعبان 1384 / 15 دسامبر 1964
8 بازدید
اعتراض زندانیان نهضت آزادی به روند دادرسی
محمد بسته‌نگار دانشجوی زندانی عضو نهضت آزادی، در اعتراض مجدد به روند دادرسی خود بدون حضور وکیل منتخب، در نامه‌ای به رئیس دادگاه و دادرسان و دادستان دادگاه عادی شماره یک ارتش، این رویه را مغایر با قوانین دانسته وکیل تسخیری مورد نظر دادگاه را به رسمیت نشناخت. در این نامه آمده است: این دادگاه از همان ابتدای دادرسی به ما نشان داد که نمی‌تواند با بی‌نظری و بی‌طرفی و فقط با درنظر گرفتن خدا و عدالت و متکی بودن به مواد قانون، به پرونده ساختگی ما رسیدگی نموده و رأی خود را صادر نماید و به عبارت اخری، عاملی غیر از اینها حاکم بر مقدرات ما و بر این دادگاه می‌باشد.
وی تصریح کرده است که این دادگاه برخلاف اصول و مبانی اسلامی و قانون اساسی ایران و اعلامیه جهانی حقوق بشر و قوانین جاریه مملکتی تشکیل شده است و با آنکه دلایلی بر عدم صلاحیت و نقص پرونده و مطالبی درباره اعمال خلاف قانون دستگاه حاکمه کشور و سخن‌ها درباره روش قانونی خود دارم، تا زمانی که دادگاه با شرایط قانونی و با حضور تماشاچی و وکلای مدافع منتخب خودمان تشکیل نشود، دادرسی را غیرقانونی دانسته همان طور که از قرائت پرونده خودداری نمودم، دفاعی ننموده و سکوت می‌نمایم و اعلام می‌کنم وکیل تسخیری مورد قبول من نبوده و تحمیلی می‌باشد و اجازه دفاع از طرف مرا ندارد. البته قضاوت نهایی با ملت ایران است که رأی خود را درباره ما و دادگاهی که ما را محاکمه می‌نماید داده است و بالاتر از آن محکمه عدل الهی است. با اعتقاد به اینکه روزی [محکمه الهی] تشکیل گردیده حق به حق‌دار خواهد رسید.[1] مصطفی مفیدی، دیگر متهم همین پرونده نیز نامه‌ای مشابه به برگزار کنندگان دادگاه نوشت تأکید کرد که در طول برگزاری این دادگاه، سکوت پیشه خواهد کرد. در این نامه آمده است: در آخرین مراحلی که دادگاه عادی شماره یک اداره دادرسی ارتش وارد رسیدگی پرونده و اظهار نظر درباره سرنوشت ما است لازم می‌بینیم مطالبی را ابتدا برای روشن شدن ذهن دادرسان محترم و اتمام حجت در برابر آنان نسبت به اعمال خلاف قانونی که در این دادگاه رخ داده است و در مرحله دوم برای اعلان به ملت ایران که قاضی واقعی و حاکم نهایی درباره راه ما و هدفی که برای تحقق آن متحمل محرومیت و رنج شده‌ایم و چیزی جز احیای سنت‌های اصیل اسلام و احقاق حقوق و آزادی‌های ملت ایران نیست، بیان کنم. وی با اشاره به نامه اعتراضی قبلی خود درباره انتخاب وکیل نوشته است: مطابق مدلول صریح قانون، تعیین وکیل تسخیری وقتی مورد پیدا می‌کند که متهم از انتخاب وکیل مدافع اظهار عجز کند و در غیر این صورت و با وجود انتخاب وکیل توسط متهم، تعیین وکیل تسخیری به منزله محروم کردن وی از انتخاب وکیل به شمار می‌آید. به واسطه همین محرومیت و تحمیل وکیل تسخیری از طرف دادگاه بود که محرومیت از پرونده‌خوانی و اطلاع از مفاد پرونده را به دنبال داشت، از طرف دیگر این پرونده که قاضی و حاکم نهایی آن ملت ایران است و در آن بحث از وقوع جنایتی است که بیش از همه به حقوق اساسی ملت ایران برخورد دارد، بی‌شک حضور عده‌ای از هم‌میهنان ما را به عنوان تماشاچی برای استماع دفاعیات ما و آگاهی از اتهامات وارده کاملاً ایجاب می‌کند ولی با کمال تأسف این محاکمه در اتاق‌های دربسته بدون حضور تماشاچی برقرار می‌شود و دادگاه از رعایت اصولی‌ترین مقدمات تشکیل دادگاه سرپیچی می‌کند. مفیدی در خاتمه تأکید می‌کند در این وضع، دادرسی را غیرقانونی شمرده در عین حال که به حقانیت و درستی راه خود اعتقاد قطعی دارم، به سبب اعمال خلاف و ناقض اصول قانونی، دادرسی را غیرقانونی و دادگاه را مأمور محکوم کردن خود می‌دانم و از دفاع خودداری کرده، دادخواهی نزد پروردگار دادگر می‌برم.[2]
گزارش ساواک از دانشجویان ایرانی در آلمان
در ادامه جستجوی ساواک از دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در اروپا، امروز شرحی از اسامی گروهی از دانشجویان ایرانی دانشکده جنگلبانی و کشاورزی گوتینگن آلمان به تهران مخابره و طی آن اسامی، رشته تحصیل و مختصری از سوابق سیاسی و علائق فکری آنان گزارش شده است: سیروس کشاورزی، طرفدار توده‌ای‌ها، دانشجوی رشته کشاورزی؛ محمد علم‌دوست، طرفدار توده‌ای‌ها، دانشجوی رشته کشاورزی؛ ورهرام، طرفدار سخت توده‌ای‌ها، دانشجوی رشته کشاورزی؛ قباد ابوطالبی، طرفدار سخت توده‌ای‌ها، دانشجوی رشته کشاورزی؛ کاووس بهرامی، طرفدار توده‌ای‌ها، دانشجوی رشته جنگلبانی، وی نماینده توده‌ای‌ها در سال گذشته در کنفدراسیون لندن بود ولی انتخاب نشد و نماینده جبهه ملی به جای وی رفته است. وی از اهالی بهشهر می‌باشد؛ مهندس پورسعادت، سابقاً از طرفداران توده‌ای‌ها در دانشکده کشاورزی کرج بوده ولی در آلمان چندان فعالیتی ندارد. وی کارمند اداره جنگلبانی ایران است و به وسیله پروفسور گلزر که در ایران بوده به آلمان دعوت شده تا یکسال دوره جنگلبانی آنجا را ببیند ولی مایل است که در آنجا دوره دانشکده جنگلبانی را تمام کند. هزینه تحصیلی او را دولت آلمان می‌دهد و گویا وقتی پاسپورت خود را برای تمدید به سفارت ایران فرستاده به واسطه اینکه کارمند دولت بوده و می‌بایستی پس از یکسال مراجعت کند، سفارت پاسپورت او را تمدید نکرده به او مسترد نداشته‌اند. لذا او به رئیس دانشکده مراجعه و رئیس دانشکده هم به اداره پلیس نامه‌ای نوشته که به او اجازه دهند که تحصیل خود را تمام کند و اداره پلیس هم موافقت کرده است. پورسعادت مهندس کشاورزی از دانشکده کشاورزی کرج و از اهالی کرمان است و در اداره جنگلبانی مازندران مشغول کار بوده است؛ خسرو نامور، عضو متعصب جبهه ملی، دانشجوی رشته جنگلبانی، اهل شهرستان ساری است؛ اسمعیل نادری، عضو جبهه ملی، دانشجوی رشته جنگلبانی، اهل شهرستان آمل؛ سعید امیری، بیطرف، دانشجوی رشته جنگلبانی، اهل شهرستان سبزوار؛ سعید عظیمی علیزاده، دانشجوی رشته جنگلبانی، بیطرف و از اهالی تهران.[3]
جشن سالروز تأسیس حزب ایران نوین
عصر امروز حزب ایران نوین دومین سال تأسیس خود را جشن گرفت و نخست‌وزیر در اجتماع بزرگی از رجال و شخصیت‌های مملکتی و افراد حزبی اعلام کرد که ایجاد واحدهای جدید کشاورزی، استفاده بیشتر از درآمد نفت برای امور عمرانی، تنظیم یک قانون عادلانه مالیات بر درآمد و رفورم اداری جزو برنامه‌های دولت حزب ایران نوین است. منصور در این مراسم که جریان آن مسقیماً از رادیو و تلویزیون ایران پخش می‌شد،گفت: چنین تحول عمیق و چنین انقلاب شگرفی که در کلیه امور اقتصادی و اجتماعی ایران به دست شاه روی داده نیاز به مکتب جدید و تشکیلات صحیح داشت. این مکتب را دست‌های لرزان و اشخاص مغرض نمی‌توانستند به وجود آورند. دوران کوته‌‌فکری سپری شده و امروز منطق و برنامه و توأم شدن نیروی روشنفکران و کارگران می‌تواند خواستار این انقلاب شود. اگر ما یعنی شما و من یک خدمتگزار کوچک ملت در راه چنین انقلابی نبودیم مردان و زنانی دیگر برمی‌خاستند و چنین انقلابی را به وجود می‌آوردند. وی افزود: آثار جنگ بین‌المللی دوم و سپس اعمال نفوذ سیاست‌‌بافانی که هنوز در هفته گذشته تصور می‌کردند که دولت من کوچک‌ترین تغییری در هدف خود خواهد داد، به تکاپو افتادند که گردش طبیعی ایران را باز دارند. این افراد در آن مدت متاسفانه برای زمانی کوتاه موفق شدند ولی شاهنشاه ایران این زنجیرها را گسست. نخست‌وزیر گفت: فلسفه تشکیل حزب ایران نوین این بود که هر انقلابی تشکیلاتی لازم دارد و تا نیروی خلاقه ملت تجهیز نشود، این انقلاب ناقص است. نیروی ملت به پشتیبانی شاه برخاست و انقلاب را انجام داد. اگر ما نقاط ضعف داشتیم و دست ما لرزان بود ما هم در اجرای این مقصود توفیق نداشتیم، اما اینک با شما نیروی واقعی ملت ایران که پشتیبان چنین تحولی هستید و آن را راهنمائی و ارشاد می‌کنید دولت خواهد توانست که چرخ‌های مملکت را به جلو براند. اگر عوامل عقب‌ماندگی از بین رفت بدون زحمت و مشکلات و مخاطرات نبود و اینک ما باید یک جهاد ملی را برای پیشرفت اعلام کنیم تا بتوانیم به این افکار بلند تحقق بخشیم. اینک تمام افراد مملکت، که خوشبختانه اختلاف طبقاتی هم دیگر وجود ندارد، باید به ندای این تحول پاسخ بدهند و در راه اجرای هدف‌های انقلاب بکوشند.
منصور سپس به افزایش بهای نفت اشاره کرد و گفت: به دنبال این اقدام چه اشک‌های تمساح که ریخته نشد؛ اینها همان سیاست‌بازان حرفه‌ای، همان افکار منحط و همان افکار مغرض بودند که نمی‌توانند تشخیص دهند که همین یک ریال‌ها روی هم جمع می‌شود تا خشکسالی، زندگی پانزده میلیون مردم را به خطر نیندازد. دیگر ملت ما منحصر به تهران و افراد معدودی سیاست‌بازان تهران نیست. به دهقانان و کشاورزان ما نفت نمی‌رسد بلکه بوی نفت را هم استشمام نکرده‌اند اما باید نفت در دسترس همه باشد. وی سپس به اعتصاب رانندگان تاکسی اشاره کرد و افزود: یک هفته پیش جمعه شب بود که دو بعد از نصف شب مشغول کار بودم و شنیدم گفتند فردا اعتصاب می‌شود! اینها را کی می‌کند؟ اینها کسانی هستند که خائن هستند. دیگر این افکار پوسیده و کهنه و بستن مغازه و بازار نمی‌تواند هدف دولت را سد کند. منصور گفت: من اعلام می‌کنم این افکار را باید با یگانگی و وحدت نابود کرد. باید یک «رفورم» اداری در مملکت به وجود آید. اگر دستگاه‌های اداری خوب بود، این همه شکایات برای چیست؟ ما به فرموده شاه کار امروز را به فردا نمی‌گذاریم و این دولت شهامت تحولات اخیر ایران را دارد و خواهد داشت. [4]
نمایش‌های حزبی در سالروز تأسیس حزب ایران نوین
در سالگرد تأسیس حزب ایران نوین، نمایش‌های حزبی در کشور برپا شده ضمن آن به تأیید و تمجید از اصول انقلاب شاه و عملکرد دولت می‌پردازند. از جمله در کرمانشاه عده‌ای از رؤسای ادارات دولتی و مؤسسات ملی و اعضای حزب ایران نوین در یکی از مدارس این شهر اجتماع کردند و درباره لوایح ششگانه متضمن اصلاحات ارضی، سهیم کردن کارگران در سود کارخانجات، تشکیل سپاهیان‌دانش، ملی کردن جنگل‌ها، اصلاح قانون انتخابات و آزادی زنان سخنان مبسوطی ایراد نمودند. سپس فضائلی، استاندار استان کرمانشاهان طی سخنانی لزوم تشکیلات حزبی را در کشور مورد تأکید قرار داده در اطراف لوایح ششگانه نیز صحبت نمود. بر پایه همین گزارش، قطعنامه حزب ایران نوین کرمانشاه مبنی بر پشتیبانی از سیاست اقتصادی دولت و محکوم کردن کشورهایی که چشم طمع به ثروت ملی ایران دوخته‌اند قرائت گردید.[5]
مخالفت فرهنگیان با اختصاص اضافات حقوق به دولت
خبر مهم درباره سالگرد تأسیس حزب ایران نوین به مخالفت فرهنگیان خراسان با اختصاص اضافات حقوق خود به دولت باز می‌گردد. به گزارش ساواک، امروز به مناسبت برگزاری جشن دومین سالروز حزب ایران نوین، از طرف فرهنگیان وابسته به حزب مزبور تلگرامی به مضمون اینکه کلیه فرهنگیان خراسان اضافات خود را تا سال 45 به عنوان همبستگی و پشتیبانی با سیاست اقتصادی و عمرانی در اختیار دولت بگذارند، مخابره ولی جامعه دبیران و آموزگاران فرهنگ تصمیم دارند متقابلاً تلگرامی تهیه و از دولت خواستار کلیه اضافات خود شوند و تلگرام فرهنگیان وابسته به حزب ایران نوین را که از جانب کلیه فرهنگیان خراسان مخابره شده، تکذیب نمایند.[6]
انتقاد از دخالت سیاست در امور قضایی
وضع نابسامان محاکم دادگستری مورد توجه نویسنده مرد مبارز قرار گرفت و با اشاره به محاکمات جنجالی برخی مقامات و انعکاس گسترده آن در جراید، آمده است: با فرجام‌خواهی، موضوعات در دیوان عالی کشور مطرح ولی این احکام نقض و بعضاً نقض بلا ارجاع گردید و در واقع تمام تلاش‌ها و اقداماتی که به عمل آمد باطل شد. غیر از این اقدامات حاد و غیرعادی، یک سلسله نقل و انتقالاتی نیز در دستگاه قضایی انجام گرفت و اشخاص برخلاف استحقاق به مشاغلی رسیدند و اقدامات دیگری به عمل آمد و شایعاتی نیز بر سر زبان‌ها افتاد. آن دولت رفت و دولت دیگر آمد و این اقدامات باطل اعلام شد. آنچه از مجموع تلاش‌ها به جا ماند سوء‌‌شهرت دادگستری و تنزل آن در مقام رسیدگی به اتهام متهمین گردن کلفت بود. در این موضوع نه تنها محاکمه اولیه مورد تیر تهمت قرار گرفت بلکه دیوان عالی کشور نیز از این نظر بی‌بهره نماند و در هرحال دادگستری قادر به تبرئه خود از این اتهام نیست. نویسنده سپس تأکید می‌کند که دادگستری باید از دسته‌بندی‌های جاری به دور باشد تا بتواند پناهگاه همه مردم واقع شود. آمدن و رفتن دولت‌ها نباید دستگاه قضایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد. دستگاه قضایی باید در حدود قوانین موضوعه و مصالح ملی تکلیف خود را بداند و طبعاً خود را با اوضاع و احوال مملکت و نظریات عالیه و مترقیانه‌ای که از طرف شاه ابراز شده همگام نماید. نویسنده در خاتمه تأکید می‌کند که باید دستگاه قضایی را دور از سیاست نگاهداشت و تنها با ایجاد آرامش مقرون به متانت است که اصلاحات در دادگستری میسر است و دستگاه قضایی با متانت و صحت قادر خواهد بود وظیفه خود را انجام دهد.[7]
پیام فرح پهلوی
امشب فرح پهلوی به مناسبت روز مادر [روز به سلطنت نشستن رضاخان] پیامی رادیویی فرستاد و طی آن از بهبود وضع مادران طی پنج سال گذشته که خود به جمع خاندان پهلوی پیوسته سخن گفت. بنا به ادعای وی، تأمین بهداشت مادران از مهم‌ترین توفیقات در این زمینه بوده است. وی افزود: مادران اساس و بنیان خانواده‌های یک ملت را تشکیل می‌دهند و همین خانواده‌ها جامعه و سازمان کشورها را به وجود می‌آورند. اگر اساس خانواده‌ها بر پایه‌های تقوا و فضیلت، شهامت و بردباری استوار باشد نسلی که تربیت می‌شود و آینده را می‌سازد می‌تواند میراث کهن ما را به خوبی حفظ کند و جامعه‌ای مقتدر و نیرومند که دارای کلیه مواهب انسانی باشد به وجود آورد.[8]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. رادنیا، عباس، مقاومت در زندان، تهران، ق‌ل‌م، ۱۳۷۷، ص 413.
[2]. همان، ص 414
[3]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 10، حزب توده در خارج از کشور (قسمت اول)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۲، ص 178 تا 180.
[4] . روزنامه اطلاعات،ش11564 ،25/9/1343،ص8.
[5]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۵، ص 495.
[6]. همان، ص 497
[7]. روزنامه مردمبارز، ش 899، 24/9/1343، ص 1 و 4.
[8]. روزنامه مهرایران، ش 2237، 25/9/1343، ص 1 و 5.
