دوشنبه 18 شهریور 1342 / 20 ربیعالثانی 1383 / 9 سپتامبر 1963
6 بازدید
± کشف اعلامیة روحانیون توسط ساواک شمیرانات
انصاری رئیس ساواک شمیرانات به ریاست ساواک تهران خبر داد یک نسخه چاپی از اعلامیههای مورد نظر ساواک در این ناحیه به دست آمده که به پیوست ارسال شده است.[1] وی قبلاً اطلاع داده بود که تاکنون نمونهای از اعلامیههای چاپی روحانیون در حوزة خدمت وی مشاهده نشده و پیگیری همچنان ادامه دارد.[2]
± آخرین ناهار سران جبهة ملی در زندان قزلقلعه
عدهای از سران جبهة ملی برای آخرین بار در زندان قزلقلعه با یکدیگر ناهار صرف کردند و پس از هفت ماه و نیم از زندان آزاد شدند. در هنگام خداحافظی، میرمحمد صادقی به دیگران گفت «از این لحظه به بعد من دیگر عضو جبهة ملی نیستم و با شما همکاری نمیکنم». گفته میشود اللهیار صالح هماکنون در بیمارستان به سر میبرد.[3]
± تظاهرات دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا برابر سازمان ملل
به گزارش مهندس مهدی بازرگان، دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا، مقابل سازمان ملل متحد، تظاهراتی علیه «انتخابات و افتضاحات» برگزار کردند. وی همچنین اطلاع داد فروهر، حاجیمانیان، میرمحمد صادقی و پارسا از اعضای شورای جبهة ملی آزاد شدند.[4]
± شرایط برگزاری میتینگ روحانیون از زبان نخستوزیر
مهدی بازرگان از مذاکره روحانیون با نخستوزیر برای برگزاری میتینگ انتخاباتی علما خبر داد. مهدی حائری رابط این مذاکرات بوده است. گفته میشود نخستوزیر تأکید کرده میتینگ به شرط اینکه دینی نباشد میتواند برگزار گردد. همچنین گفته میشود مذاکراتی نیز میان کریم سنجابی و سرهنگ مقدم در شرف انجام است. مقدم در این مدت که پاکروان، رئیس ساواک، در سفر است به جای او تصمیمگیری میکند. نیز شایع شده دولت، برای تظاهر به آزادی انتخابات آینده به جمعی از مهندسان فشار آورده تا در روزنامهها برای حمایت از عبدالله ریاضی، اعلامیه منتشر نمایند.[5]
± دعوت نهضت آزادی ایران از مردم برای تحریم انتخابات
اعلامیهای از سوی نهضت آزادی ایران منتشر شد. بنا به گزارش مهندس مهدی بازرگان، در این اعلامیه مسائل سیاسی روز کشور شمرده شده و ضمن اشاره به شرایط حکومت نظامی، دولتی بودن رادیو و تلویزیون، محبوس بودن آیات عظام و رهبران روحانی، گستردگی فعالیتهای جاسوسان سازمان امنیت، منوط کردن دریافت حقوق کارمندان و کارگران به دریافت کارتهای الکترال، الزام اعتقاد به لوایح ششگانة شاه برای کاندیداهای مجلسین، یکهتازیهای شاه در تصمیمگیری برای مردم، تأکید شده «در چنین اوضاع خفقانآلودی که کلیة منفذها و دریچههای تنفس حیاتی جامعه به دست رژیم پلیسی بسته شده است، ملت ایران باید با خودداری از شرکت در این انتخابات ننگین و رسوا، فریاد اعتراض خود را علیه استبداد و رژیم پلیسی بلند نماید تا جهانیان بدانند که چنان مجلسی مورد تأیید ملت نخواهد بود».[6]
± تکذیب دخالت در تهیة اعلامیة جعلی علیه نهضت ملی
کریم سنجابی در نامهای خطاب به بازرگان اطلاع داد، اعلامیهای که در نامه مهندس بازرگان مورخ 10 شهریور بدان اشاره شده، «مطلقاً ساختگی و مجعول است و هیچ ارتباطی با جبهة ملی و اینجانب نداشته است و تکذیب آن نیز در همان موقع به موجب اعلامیه از طرف اینجانب به اطلاع عموم رسیده است».[7]
± گردآوری مدارکی علیه خانوادة سلطنتی توسط نخستوزیر پیشین
مأمور ویژه ساواک به استناد سخنان جنابزاده از دوستان علی امینی به ساواک تهران اطلاع داد امینی اسناد و مدارکی علیه خانوادة سلطنتی در دوران نخستوزیری خود جمعآوری کرده که اکنون در یکی از بانکهای اروپایی به امانت سپرده است. امینی قصد دارد در صورتی که علیه او اقدامی انجام شود، این مدارک را توسط همسر یا دوستان خود در اختیار جراید مهم دنیا و سازمان ملل قرار دهد.[8]
± بازدید شاه و فرح از عملیات نیروهای مخصوص و هوابرد
شاه و فرح پهلوی از عملیات نیروهای مخصوص و هوابرد در محل اردوگاه تابستانی نیروهای چترباز دیدن کردند. در این مراسم غلامرضا پهلوی، حجازی رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران و تنی چند از افسران عالیرتبة ارتش شاهنشاهی حضور داشتند. سرگرد خسرو داد فرماندة واحد نیروهای مخصوص و هوابرد، پیش از آغاز عملیات، گزارش اردوگاه را به اطلاع حضار رساند.[9]
± جلسة مشترک انجمن نظارت مرکزی انتخابات مجلسین
صبح امروز جلسة مشترک انجمن نظارت مرکزی انتخابات مجلس سنا و مجلس شورای ملی در فرمانداری تهران تشکیل شد. در این جلسه مقرر گردید پانصد تن از ناظران انتخاباتی، فردا در فرمانداری حاضر شوند تا وظایف آنان تشریح گردد.[10] متن آگهی انجمن نظارت نیز در جلسة امروز به تصویب رسید و قرار است در بیستم شهریور منتشر شود. از جمله مفاد این آگهی، الزام مخفی بودن رأی، فقدان امضا در برگههای رأی، ضرورت مهر شدن کارت انتخاباتی توسط متصدیان صندوقهای آرا میباشد. همچنین تأکید شده است هر فرد تنها یک بار میتواند رأی دهد.[11]
± ادعای استقبال دهقانان از کارتهای انتخاباتی
ادعا میشود به رغم تلاشهای مخالفان اصلاحات ارضی، توزیع کارتهای الکترال در سراسر کشور، به ویژه روستاها با موفقیت خاتمه یافته و «عدة نسبتاً زیادی از زنان و دهقانان»، کارت دریافت کردهاند.[12]
± سخنان مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان راجع به انتخابات
عبدالرضا انصاری مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان گفت، نخستین بار در تاریخ ایران است که رئیس کشور، اهداف ملی خود را به ملت پیشنهاد میکند و ملت، هوشیارانه بر آن مهر تأیید میزنند. وی در ادامه با اشاره به مشکلات انتخابات در دورههای پیشین افزود امروز در آستانة جریان تازهای هستیم و هوشیار باشید که اکنون همه در برابر شاه و کشور مدیون و مسئولیم.[13]
± گردهمایی انتخاباتی در ورزشگاه فرح پهلوی
جمعی از مردم تهران به دعوت انجمن بانوان فرهنگی و در تأیید و حمایت از لوایح ششگانه و انتخابات در استادیوم فرح پهلوی تجمع کردند. در این گردهمایی، فرازمند، هاجر تربیت، شوکت ملکجهانبانی، فرخرو پارسا، مطیعالدوله حجازی، موسی صدیقاعظم و حسنعلی منصور پیرامون ضرورت شرکت در انتخابات، لوایح ششگانه و آزادیهای زنان سخنرانی کردند.[14]
± دیدار هیأت اقتصادی هلند با نخستوزیر
اعضای هیأت اقتصادی هلند که از چندی پیش به ایران آمدهاند با نخستوزیر دیدار کردند. در این نشست، طرفین دربارة بهکارگیری سرمایههای هلندی در ایران گفتگو کردند.[15]
± ملاقات نمایندگان پارلمان جمهوری آلمان با نخستوزیر
هفت تن نمایندة پارلمان جمهوری آلمان که به ایران سفر کردهاند در کاخ نخستوزیر حضور یافتند.[16] نمایندگان با همراهی سفیرکبیر آلمان غربی دربارة روابط اقتصادی دو کشور و سرمایهگذاریهای دولتی و خصوصی آلمان در ایران با علم گفتگو کردند.[17] علم در این دیدار تأکید کرد ایران از سرمایههای خارجی دولتی یا خصوصی استقبال کرده و با تمام قوا، حمایت از چنین سرمایهگذاریهایی را تضمین میکند. وی افزود برنامة تشکیل کنسرسیوم اجرای برنامههای آبادانی در ایران ملغی شده اما همچنان سیاستهای دولت ایران بر جذب سرمایههای خارجی تأکید دارد.[18]
± اعلامیة پایانی مذاکرات نمایندگان شرکت نفت و کنسرسیوم
سخنگوی شرکت ملی نفت، اعلام کرد در پایان گفتگوهای نمایندگان شرکت ملی نفت با نمایندگان کنسرسیوم، اعلامیهای در تهران و لندن منتشر گردید. در این اعلامیه، محورهای توافق به این شرح اعلام شد: برنامهها و بودجههای سرمایهگذاری شرکتهای عامل نفت ایران (شرکت سهامی اکتشاف و تولید نفت ایران و شرکت سهامی تصفیه نفت ایران) در سال 1964م برابر با 1343ش، انتصاب مدیر منتخب شرکت ملی نفت ایران به منظور احراز پست ریاست شرکت جدید خدمات بازرگانی، استخدام کارگران ایرانی به جای کارگران خارجی، مطالعه دربارة تزریق گاز و کمک به تأسیس دانشکدة فنی در دانشگاه پهلوی شیراز.[19] همچنین مقرر شد سرمایهگذاریهای جدیدی در راه توسعة فعالیتهای نفت جنوب صورت گیرد، افزایش تولید نفت خام از طریق ایجاد تأسیسات جدید، مدرنیزه کردن پالایشگاه آبادان، تجهیز جزیرة خارک برای گسترش بارگیری و حمل نفت از جملة این اقدامات خواهد بود.[20]
± تحلیل اعلامیة مذاکرات نفت لندن
به دنبال انتشار اعلامیة مذاکرات نفت لندن، برخی جراید داخلی به تحلیل اعلامیة مذکور پرداختهاند. روزنامة بورس در اینباره مینویسد از مطالب منتشر شده، «هیچ چیز دستگیر نمیشود و در واقع در تنظیم آن، بیش از اندازة لازم احتیاط به کار رفته است». به زعم نویسندة این مقاله، اعلامیة مذکور از جهت خبری فاقد ارزش بوده و تنها در حکم «دستور کار یک کنفرانس است که شاید همین دستور کار هم نیمهکاره باشد».[21]
± گزارش شرکت نفتی شل از افزایش بهای نفت
گزارش کمپانی نفتی شل دربارة بهای نفت در بازارهای جهانی حاکی است شرکتهای نفتی علیرغم افزایش تولید، بهای آن را کاهش ندادهاند، و این امر، سبب افزایش درآمد کشورهای تولیدکننده و بروز اختلالاتی در قیمت جهانی نفت شده است. در گزارش، نتایج مطالعات آرتور لیتل مورد انتقاد قرار گرفته است. لیتل در تحقیقات خود تأکید میکند به دلیل ثابت بودن بهای نفت، سود تولید نفت در کشورهای خاورمیانه در فاصلة سالهای 1950م (1329) تا 1960م (1339) در هر سال، برابر با 66 درصد سرمایهگذاری بوده است.[22]
± تشخیص مالیات امسال بر عهدة وزارت اقتصاد
وزارت دارایی اعلام کرد از آنجا که شرایط اجرای تصویبنامة قانونی تشخیص مالیات آماده نیست، تشخیص مالیات امسال نیز بر عهدة این وزارتخانه میباشد. بر این اساس به ادارات دارایی سراسر کشور ابلاغ شده برای تشخیص مالیات، مودیان مالیاتی را به طرح درخواست توافق مالیاتی دعوت نمایند. در غیر اینصورت، پروندهها برای رسیدگی نهایی به هیأت عالی حل اختلاف ارجاع داده میشود.[23]
± سفر هیأت اقتصادی به خرمشهر
کیانپور و ضیایی معاونان وزارت اقتصاد به همراه کهکشان مدیر کل سازمان بنادر و کشتیرانی کشور، به خرمشهر سفر کردند. هیأت مذکور در این بازدید چهار روزه قرار است وضعیت اسکلهها، انبارهای گمرک، مشکلات تخلیة بار و بارگیری را مورد بررسی دهند. معاون بازرگانی وزارت اقتصاد پیش از سفر به خبرنگاران گفت مذاکره با مقامات کشتیرانی خلیجفارس و اروپا برای بررسی طرح تشویق صادرات کالا از طریق کاهش تعرفة حمل دریایی تا اندازهای رضایتبخش بوده اما میبایست مشکلات حمل و نقل دریایی کشور نیز رفع گردد.[24]
± کاهش رشد صادرات در ده سال اخیر
ضیایی معاون بازرگانی وزارت اقتصاد، رشد صادرات ده سال اخیر را نزولی اعلام کرد و گفت میزان واردات در این سالها افزایش یافته از این رو مسئولان، توجه خود را بر بهبود صادرات متمرکز کردند.[25]
± برنامهریزی سازمان برنامه برای دریافت وام از فرانسه
سازمان برنامه در حال تهیة طرحهای عمرانی است تا بتواند از فرانسه وام دریافت کند. ظاهراً فرانسه پذیرفته است در اجرای طرحهای عمرانی ایران همکاری نماید. این طرحها شامل پروژههای سدسازی، شبکة آبیاری، تأسیس تجهیزات بنادر و طرحهای تکمیلی در بخش صنایع کشور است.[26]
± تعویض تمامی کارتهای دانشجویی
قرار است از ابتدای مهر امسال تمامی کارت های دانشجویی تعویض شود. همچنین مطابق تصویبنامة اخیر انتظاماتی، «دانشجویانی که مخل نظم و آرامش دانشگاه و در نتیجه مانع ادامة تحصیل سایر دانشجویان شوند به ادارة نظام وظیفه معرفی خواهند شد».[27] گفتنی است اخراج دانشجویان دانشگاههای تهران و شهرستانها با پیشنهاد رئیس دانشکدة مربوطه و تصویب ریاست دانشگاه صورت میپذیرد.[28]
± استقبال رسمی از پادشاه نپال در تهران
صبح امروز طی مراسم رسمی در فرودگاه مهرآباد، رؤسای دربار شاهنشاهی و نمایندگان وزارت امور خارجه از پادشاه نپال استقبال کردند. پادشاه نپال در مسیر سفر خود به اسرائیل، یک ساعت در تهران توقف کرد.[29]
± ورود وزیر خارجه ژاپن به تهران
اوهیرا وزیر امور خارجة ژاپن وارد تهران شد و مورد استقبال مسعود انصاری، معاون سیاسی و پارلمانی وزارت امور خارجه، سفیرکبیر ژاپن و رئیس کل تشریفات وزارت امور خارجه قرار گرفت. اوهیرا ظهر امروز با علم دیدار و گفتگو کرد.[30]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 344.
[2]ـ همان، ص 343.
[3]ـ نجاتی، غلامرضا، تاریخ سیاسی بیست و پنج سالة ایران، ج 1، تهران، رسا، 1371، ص 244.
[4]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 89.
[5]ـ همان.
[6]ـ همان، ص 101 و 104.
[7]ـ شصت سال خدمت و مقاومت، خاطرات مهدى بازرگان، ج 2، به کوشش غلامرضا نجاتی، تهران، رسا، 1377، ص 285.
[8]ـ رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، ج 3: علی امینی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 108.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6039، 18/6/1342، ص 12.
[10]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1919، 19/6/1342، ص 8.
[11]ـ روزنامه کیهان، ش 6040، 19/6/1342، ص 1 و 11.
[12]ـ روزنامه صبح امروز، ش 80، 18/6/1342، ص 4.
[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11187، 18/6/1342، ص 13.
[14]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1919، 19/6/1342، ص 1 و 6.
[15]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11187، 18/6/1342، ص 16.
[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6039، 18/6/1342، ص 8.
[17]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1919، 19/6/1342، ص 8.
[18]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11188، 19/6/1342، ص 16.
[19]ـ همان، ش 6039، 18/6/1342، ص 1 و 12.
[20]ـ همان، ش 6040، 19/6/1342، ص 11 و 12.
[21]ـ روزنامه بورس، ش 507، 19/6/1342، ص 1 و 4.
[22]ـ همان، ش 506، 18/6/1342، ص 1 و 4.
[23]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 137، 18/6/1342، ص 2.
[24]ـ روزنامه کیهان، ش 6040، 19/6/1342، ص 9.
[25]ـ همان، ش 6039، 18/6/1342، ص 11 و 12.
[26]ـ همان، ص 9.
[27]ـ روزنامه پست تهران، ش 2988، 18/6/1342، ص 1و8.
[28]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11187، 18/6/1342، ص 1.
[29]ـ روزنامه کیهان، ش 6039، 18/6/1342، ص 12.
[30]ـ همان، ش 6040، 19/6/1342، ص 12.
