شنبه 27 بهمن 1341 21 رمضان 1382 16 فوریه 1963
10 بازدید
□ منبر حجتالاسلام دستغیب
در ساعت 13:30 حجتالاسلام سیدعبدالحسین دستغیب، از روحانیون مخالف و منتقد دولت، در مسجد جامع شیراز به منبر رفت و دربارة عبادت حضرت امام علی(ع) و نقش و تأثیر امر به معروف و نهی از منکر که از فروع دین مبین اسلام است، سخنرانی کرد. وی در ادامة سخنانش گفت که: «من امروز میخواهم با فصاحت بیان و زبان فصیح [سخن] بگویم که اسلام، مخصوصاً در ایران، در خطر است. یعنی بیحرمتی کردن به علمای اسلام، ایجاد خطر برای اسلام است». او علما را چشم مردم خواند و غیرمستقیم به اقدامات دولت و حکومت اشاره کرد که با این کارها و برگزاری رفراندوم میخواهند چشم مردم را از آنها بگیرند. حجتالاسلام دستغیب بدون اینکه نامی از کسی ببرد، حکومت را مورد خطاب قرار داد و گفت: «بیایید و با علما بسازید». وی در بخش دیگری از سخنانش به موضوع شرکت زنان در انتخابات پرداخت و آن را درست ندانست. گفت که: «مگر مرد در ایران کم است یا قحط میباشد که بخواهند زن در مجلس شورای ملی ببرند. اگر زن در مجلس برود، عفت و عصمت از بین میرود».
سخنان حجتالاسلام دستغیب دربارة شرکت زنان در انتخابات، حملة مستقیمی به اقدامات دولت در اجرای رفراندوم بود. او یادآور شد که بدون توجه به قانون اساسی و برخلاف آن و در عین مخالفت علما، و تنها با تمسک بر اینکه زنان را به صورت آزمایشی در رأیگیری عمومی شرکت میدهیم و آراء آنها را در آمار محاسبه نخواهیم کرد، زنان را به پای صندوقهای رأی کشاندند و رأی ایشان را اخذ کردند. او گفت: «این اقدام دولت که با موافقت محمدرضا پهلوی صورت پذیرفت، نه تنها عملی ضدقانونی به حساب میآید، بلکه اقدامی مواجههآمیز در مقابل علما و روحانیون نیز بود که حدود دو ماه پیش در برابر لایحة انجمنهای ایالتی و ولایتی ایستادگی کردند، با الغای آن حکومت را از تصویب و اجرای آن لایحه بازداشتند».
سخنران مسجد جامع در بخش پایانی سخنان خود، با اشارة غیرمستقیم، محمدرضا پهلوی را طرف خطاب قرار داد و از سخنان وی در قم انتقاد کرد. او گفت: «هر یک تکه کاغذی به دست میگیرند و میگویند ارتجاع سیاه مفتخورها». در این هنگام با عصبانیت ادامه داد: «ای حلقومت گندیده باد! توهین به علما میکنید؟!». سپس رو به مردم کرد و افزود: «مردم! اگر خواستند به علما ظلم کنند، هر که میخواهد باشد، نگذارید. حرمت و احترام به علما بگذارید. اینها جانشین پیغمبر شما هستند». مجلس سخنرانی وی تا حدود ساعت 14 طول کشید.[i]
□ تصویب لایحة قانونی ملی شدن جنگلها
اصل دوم از لوایح ششگانة محمدرضا پهلوی که به رفراندوم گذاشته شد و بنا به اعلان دولت، روز ششم بهمن ماه جاری به تصویب عمومی رسید، اصل ملی شدن جنگلهاست که امروز در جلسة هیئت دولت، مطرح و تصویب شد. به موجب این مصوبه، از تاریخ صدور آن، کلیة جنگلها و مراتع و بیشههای طبیعی و اراضی جنگلی کشور، جزو اموال عمومی منظور و متعلق به دولت میشود، ولو اینکه قبل از این تاریخ افرادی آن را متصرف شده یا سند مالکیت گرفته باشند.[ii]
□ موافقت دولت با فروش سهام کارخانههای دولتی
از مصوبههای جلسة هیئت دولت، لایحة قانونی فروش سهام کارخانههای دولتی به عنوان پشتوانة اصلاحات ارضی است که این لایحه در 14 ماده و به همراه فهرست کارخانههایی است که بایستی سهام آنها به فروش برسد. به موجب این تصویبنامه که در واقع مکمل اصل اول اصلاحات ارضی به شمار میرود، مقرر شده است با فروش سهام کارخانههای موجود دولتی، بخشی از اعتبارات لازم، به منظور اجرای سریع قانونی اصلاحات ارضی، تأمین شود.
با اجرای این تصویبنامه، شرکتها با همکاری همة کارخانههایی که طبق قانون از اختیار دولت خارج میشوند، به شکل شرکتهای سهامی درخواهند آمد و شرکت بزرگی به نام «شرکت سهامی کارخانههای دولتی» به وجود خواهد آمد.[iii]
□ تقسیم کار در وزارت کشاورزی
عباس سالور (رئیس سازمان اصلاحات ارضی کل کشور) در گفتوگویی مطبوعاتی اظهار داشت که کارهای اصلاحات ارضی طبق برنامة منظمی پیش میرود. او با اشاره به مسافرت ارسنجانی به خارج از کشور، گفت که کارهای وزارت کشاورزی در غیاب وزیر، به دو قسمت شده است؛ امور شورای اصلاحات ارضی به عهدة قرهگوزلو، امور اصلاحات ارضی هم به عهده خود اوست.[iv]
□ تغییر موضع مطبوعات شوروی در مورد ایران
توجه به اخبار و تفاسیری که به تازگی رسانههای جمعی شوروی دربارة ایران منتشر میکنند، حاکی از تغییر موضع آنها در مورد حوادث و اوضاع داخلی ایران است؛ چه آنان پیش از این، حکومت ایران، به ویژه شخص محمدرضا پهلوی را به شدت مورد حمله قرار میدادند و با انتشار مقالاتی مختلف، اوضاع موجود ایران را تفسیر و از آن انتقاد میکردند. اما از زمانی که دولت ایران به شورویها اطمینان داد که به هیچ کشوری اجازه نخواهد داد در خاک ایران پایگاهی برضد آنها تأسیس کند، موضع مطبوعات شوروی هم تغییر یافت و به ندرت اوضاع را مورد نقد قرار داده یا تفسیرهایی را منتشر میکنند که جنبة تمجید و ستایش دارد. از جملة آن، گزارش روزنامة معتبر شورویها، ایزوستیا است که رادیو مسکو هم در بخش فارسی خود قسمتهایی از گزارش آن روزنامه را پخش کرد. نویسنده در بخشی از گزارش خود آورده است «در روز 26 ژانویه [6 بهمن]، یعنی در روز رفراندوم که شاهنشاه برنامة اصلاحات خود را در برابر مردم مطرح ساخت، مردم با بانگ رسا، نظر خود را در این مورد اعلام داشتند.[v]
پینوشتها:
[i]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، نفس مطمئنه شهید آیتالله سید عبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 15.
[ii]. ، پهلوی، محمدرضا، مجموعه تألیفات، نطقها، پیامها، مصاحبهها و بیانات اعلیحضرت همایون محمدرضا شاه پهلوی آریامهر شاهنشاه ایران، ج 1، کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 750 و 751؛ ایران و انقلاب شاه و ملت ششم بهمن ماه 2536، (تهران)، اداره کل انتشارات وزارت اطلاعات و جهانگردی، بی تا، ص 46 و 47.
[iii]. وزیری فراهانی، هوشنگ، ص 72 و 73.
[iv]. مجله دنیا، ش 732، 27 بهمن 1341، ص 1.
[v]. اطلاعات، ش 11025، 28 بهمن 1341، ص 1 و 13.
