دوشنبه 7مرداد 1342/ 8 ربیعالاول 1383/ 29 ژوئیه 1963
4 بازدید
± دیدار آیتالله میلانی با سیدمصطفی خمینی
صبح امروز آیتالله میلانی به همراه دو فرزند خویش وارد قم شده و پس از زیارت حرم مطهر و قبر آیتالله بروجردی، راهی منزل آیتالله خمینی شدند. آیتالله گلپایگانی و سیدصادق روحانی و تنی چند از علمای طراز اول با ایشان دیدار کردند. سپس همراه سیدمصطفی خمینی به منزل شیخ موسی جاراللهی رفته و پس از نهار به تهران بازگشتند.[1] گفتنی است حدود چهارصد تن از طلاب قم، آیتالله میلانی را از حرم مطهر تا منزل آیتالله خمینی همراهی کردند.[2] امام جماعت شهرستان لنگرود که در این دیدار به همراه آیتالله میلانی حضور داشت، اظهار کرد در ملاقات امروز آیتالله میلانی پس از دلجویی از خانوادة آیتالله خمینی، به فرزندانش گفت: «مطمئن باشید تا 15 روز دیگر من خمینی را مرخص خواهم کرد».[3]
± عدم تشکیل جلسة کمیسیون امنیت قم
ساواک قم در تلگرافی به مرکز اطلاع داد اعضای کمیسیون امنیت برای تشکیل جلسه گردآمدند، اما جلسهای تشکیل نشد و این اداره همچنان در انتظار دستور مجدد برای برگزاری جلسه خواهد بود.[4]
± تعداد همراهان آیتالله خمینی در تبعید
ساواک قم امروز به اطلاع ساواک سنندج رسانید که خانواده و همراهان آیتالله خمینی شش تن شامل دو پسر، یک دختر، همسر، آشپز و یک مستخدماند. ساواک قم از تهران خواست با پرسش از آیتالله خمینی از تعداد همراهان وی اطمینان حاصل شود.[5]
± موضوع بحث حاضران در اقامتگاه آیتالله میلانی
به گزارش مأمور ویژة ساواک، گروهی از مردم در اقامتگاه آیتالله میلانی گرد آمدند و پس از برگزاری نماز جماعت، تنی چند از افراد جبهة ملی باب گفتوگو را باز کردند. موضوع اصلی این گفتوگوها، سفر امروز آیتالله میلانی به قم و دیدار با فرزند آیتالله خمینی بود. گفته میشود چون قرار است آیتالله خمینی به زودی آزاد شود، در این دیدار پیرامون چگونگی استقبال از آیتالله خمینی و کاهش جمعیت استقبالکننده هنگام ورود به شهر قم، مذاکره شد. عدهای از حاضران نیز با اشاره به اعزام سربازان به مشهد، قم، تبریز و شیراز، آزادی آیتالله خمینی را تنها وسیلهای برای سرگرمی مردم و سپس تبعید ایشان میدانستند. همچنین در این گفتوگوها عنوان شد که دولت با پذیرش بیست تن از روحانیون به مجلس، موافقت کرده، اما آیتالله میلانی به وعدههای دولت و آزادی انتخابات خوشبین نیست. گفتوگوکنندگان در نشست امشب، معتقد بودند کارتهای الکترال به خاطر نداشتن شماره، تقلب را ممکن میسازند. عدهای با تعجب اظهار کردند با وجود عدم توزیع رسمی کارتها، نمونههایی از این کارتها در دست افرادی خاص دیده میشود. گفته میشود نهضت آزادی به زودی دومین اعلامیة آیتالله میلانی را به طور کامل منتشر میکند. این اعلامیه پیش از این، از سوی گروه مظفر بقایی به صورتی تحریفآمیز منتشر شده بود.[6]
± مراقبت نامحسوس از روحانیون بازگشته به قم
در پی بازگشت روحانیون معترض از تهران به شهرهای خود، مقدم، مدیرکل ادارة سوم، امروز طی نامهای به ساواک قم دستور داد فعالیتهای نهانی و رفتوآمدهای روحانیون بازگشته به قم را به شکلی نامحسوس زیر نظر گرفته، ادارات اطلاعاتی و انتظامی محلی را از ضرورت کنترل روحانیون مطلع سازند و در صورت نیاز با تشکیل کمیتههای اطلاعاتی و کمیسیون امنیت، وضعیت را به روشنی برای مسئولان محلی تشریح نمایند. برای جلوگیری از بهانهجوییهای مخالفان، تمام مراقبتها به صورت نامحسوس و بدون فشار بیجا انجام گیرد و با برقراری تماسهای مستقیم یا غیر مستقیم، روحانیون را از عواقب مخالفت و ادامة پافشاریها آگاه گردانند.[7]
± برآورد شهرداری تهران از خسارات 15 خرداد
شهرداری تهران در گزارشی خسارات حادثة 15 خرداد امسال در تهران را دوازده میلیون و 350 هزار ریال اعلام کرد. این مبلغ حاصل مجموع خسارات وارده به پارک شهر، ساختمانهای ناحیة سه و پنج شهرداری، ساختمان ادارة کل آتشنشانی، ماشینهای سواری، آتشنشانی، آمبولانسها و آسفالت شهری میباشد.[8]
± تحولات ایران از دید یکی از روزنامههای یوگسلاوی
یکی از روزنامههای یوگسلاوی، جریانات اخیر در ایران را نشانة وقوع انقلاب ارزیابی کرد. به گزارش رادیو صدای آزاد ایران، نویسنده در این مقاله با استناد به جنبشهای پراکنده در سراسر ایران مینویسد: «گرچه هنوز این جنبشها به موفقیت نرسیدهاند اما احتمال آن میرود به زودی تبدیل به یکی از انقلابهای عظیم خاورمیانه شوند». از دید نویسنده، فقر، جهل، بیماری، عقبماندگی و از همه مهمتر، مذهبی بودن ملت ایران از علل وقوع انقلاب است. وی مینویسد: «زمامداران کنونی به جای ریشهکنی فقر و جهل، به مقدسات مذهبی مردم توهین میکنند».[9]
± دیدار وزیر نفت عراق با شاه
عبدالعزیز الوطاری، وزیر نفت عراق امروز در کاخ سعدآباد با شاه ملاقات نمود. در این دیدار معاون وزارت امور خارجة عراق و کاردار سفارت کبرای آن کشور نیز حضور داشتند.[10]
± اهداف انقلاب سفید از زبان شاه در مجلة آمریکایی لایف
ترجمة مقالة شاه با عنوان «آیندهای درخشان برای ایران» امروز در مجلة آمریکایی لایف منتشر گردید. در این مقاله، شاه پیرامون تاریخ دو هزار و پانصد سالة ایران، اقدامات درخشان کوروش و داریوش، وضعیت جغرافیایی کشور در آن دوران، ایام ناگوار دو جنگ جهانی، قیام رضاشاه و تحولات کشور در آن دوران، پیشرفتهای سریع مملکت پس از جنگ دوم جهانی و همچنین انقلاب سفید و اثرات آن سخن گفته است.[11] شاه در این مقاله هدف از انقلاب سفید را چنین تشریح میکند: «خاتمه دادن به وضع اسفناک نیمه فئودالی در روابط میان ارباب و رعیت و اعطای آزادی واقعی به 75 درصد ایرانیان که طبقة کشاورز را تشکیل میدادند و بهبود وضع کارگران و تشویق ایجاد شرکتهای تعاون روستایی و از بین بردن فساد در انتخابات و بنیانگذاری سپاه دانش بود که در سرتاسر مملکت با جهل و بیسوادی ننگآور پیکار کند».[12]
± اسناد مالکیت خانههای احداث شده در روستاهای زلزلهزدة قزوین
پیش از ظهر امروز طی مراسمی با حضور فرح پهلوی، اسناد مالکیت بخش نخست خانههای احداث شدة صنعت نفت در روستاهای زلزلهزدة قزوین به مالکان اعطا گردید. در این مراسم، هیئت دولت، اعضای هیئت مدیرة شرکت ملی نفت ایران، تنی چند از اعضای سفارتهای خارجی و روزنامهنگاران شرکت داشتند.[13] قرار است کشاورزان با اقساط طویلالمدت بهای خانهها را بپردازند. هزینة بازسازی این روستاها بیش از صد میلیون ریال برآورد شده است.[14]
± عدم معرفی کاندیداهای جمعیت زنان ایران
جمعیت زنان ایران اعلام کرد تا بازگشت اشرف پهلوی از سفر، اقدام به معرفی کاندیداهای خود نخواهد کرد.[15]
± حمایت زنان اصفهانی از لوایح ششگانه
زنان اصفهانی با گردهمایی در دبیرستان بهشت آیین، حمایت خود را از لوایح ششگانة شاه و انتخابات اعلام کردند و ضمن تلگرافی به دفتر دربار، این پشتیبانی را به اطلاع شاه رساندند.[16]
± ممنوعیت فعالیتهای انتخاباتی مأموران اصلاحات ارضی
به منظور پیشگیری از هر گونه شبهه در انتخابات آتی، به مأموران اصلاحات ارضی اجازة فعالیت انتخاباتی در حوزههای کاری ایشان داده نشد. گفتنی است تنها شرکتهای تعاونی روستایی میتوانند عدهای کاندیدا معرفی نمایند.[17]
± تهیة زمینة موفقیت «کاندیداهای شاهپسند»
رادیو پیک ایران امروز به نقل از روزنامة مرد مبارز گفت: «وزیر کشور در طول یک سفر انتخاباتی به شهرستانها، در زمینة موفقیت هر یک از نمایندگان انتخابات آتی با مردم گفتوگو خواهد کرد». گویندة این رادیو در تحلیل خود بر این خبر میگوید: «از این دیگر چه مداخلهای میتواند آشکارتر باشد که وزیر کشور برای تهیة زمینة موفقیت «کاندیداهای شاهپسند» به شهرستانها سرکشی کند»؟[18]
± تهدید کارمندان به اعتصاب
رادیو صدای آزاد ایران، امروز از ارسال نامة کارمندان دولت به نخستوزیر خبر داد. در این نامه آمده است: «اگر دولت لایحة جدید استخدام کشوری را طی دو هفتة آینده به صورتی که متضمن تأمین منافع کارمندان باشد، تصویب نکند، آنها دست به اعتصاب خواهند زد». گویندة رادیو، در توضیح واکنش دولت گفت: «علم از این تهدید به شدت نگران شده و دستور بازداشت عدهای از ایشان را صادر کرده است».[19]
± وضعیت ارزی کشور
سمیعی، رئیس کل بانک مرکزی ایران پیرامون وضعیت ارزی کشور گفت: «مشکلات تا جایی که سبب نگرانی بودند، مرتفع گردیدند و اگرچه موجودی ارزی کشور چندان درخشان نیست اما امیدوارکننده و قابل توجه میباشد». وی تأکید نمود: «باید ارزآوری از نفت به سایر محصولات منتقل گردد و در این زمینه محصول کشمش و انگور ایران درخور توجه است».[20]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 263.
[2]ـ همان، ص 258.
[3]ـ همان، ص 275.
[4]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 552.
[5]ـ همان، ص 555.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیتاللّه العظمی سید محمدهادی میلانی، همان، ص 261 و 262.
[7]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، همان، ص 553 و 554.
[8]- روزنامة کیهان، ش 6004، 7/5/1342، ص 12.
[9]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 104، 8/5/1342، ص 10.
[10]ـ روزنامة کیهان، ش 6004، 7/5/1342، ص 12.
[11]ـ گاهنامة پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج 2، تهران، کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 1668.
[12]ـ پهلوی، محمدرضا، راهبر استانداران و فرمانداران به سوی دوران تمدن بزرگ، تهران، بینا، بیتا، ص 136.
[13]ـ روزنامة کیهان، ش 6005، 8/5/1342، ص 1 و 11.
[14]ـ همان، ش 6008، 12/5/1342، ص 1 و 9.
[15]- روزنامة پست تهران، ش 2955، 7/5/1342، ص 1 و 8.
[16]ـ روزنامة اطلاعات، ش 11153، 8/5/1342، ص 1.
[17]ـ مجلة صبح امروز، ش 74، 7/5/1342، ص 4.
[18]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 104، 8/5/1342، ص 4 و 6.
[19]ـ همان، ص 11.
[20]ـ روزنامة بورس، ش 479، 7/5/1342، ص 1 و 4.
