پنج‌شنبه 28 خرداد 1343 / 7 صفر 1384 / 18 ژوئن 1964
7 بازدید
استنکاف شهربانى قزوین از جمع‌آوری عکس‌های آیتالله خمینی
در پى درخواست رئیس ساواک قزوین از رئیس شهربانى این شهر مبنى بر جمع‌آورى بدون تظاهر و غیرمستقیم عکس‌هاى آیتالله خمینى از مغازه‌ها و دست‌فروش‌ها، سرهنگ ابراهیم فریدى، رئیس شهربانى قزوین از این کار استنکاف کرد. وى در نامه‌اى به رئیس اداره اطلاعات شهربانى کل کشور نوشت، چون انجام این عمل آن‌طورى که ساواک محل خواسته مشکل به نظر رسیده، ممکن است تولید نارضایتى [کند] و یا منجر به پیشامد سوء نماید، ... در این مورد کسب تکلیف مى‌شود. اداره اطلاعات شهربانى نیز، «مقصود از بدون تظاهر» را نامفهوم دانسته تأکید مى‌کند که «شهربانى نمى‌تواند بدون تظاهر عمل نماید. باید ابلاغ نماید، بردارند و در صورتى که برنداشتند باید دستور اجرا شود حتى با شدت عمل بهتر است. وى در ادامه تأکید مى‌کند که با این ترتیب، خود ساواک که وارد است، عمل نماید. در عین حال تصریح شده است که صحیح به نظر نمى‌آید. نباید مردم جرئت کنند که چنین عملى [نارضایتى و پیشامد سوء] را بنمایند. شما مى‌توانید به بهانه‌هاى دیگر براى یک‌یک آنها پرونده تنظیم [کنید] و تحت‌تعقیب قرار دهید. اداره اطلاعات شهربانى یادآور شده است که چنانچه شخصیت لازمه را ایجاد مى‌کردید، جرئت نصب [عکس آیتالله خمینى] را نداشتند.[1]
آیتالله قاضى طباطبایى در کما
آیتالله سیدمحمدعلى قاضى طباطبایى که در حصر خانگى در تهران به سر مى‌برد، شامگاه امروز دچار حمله قلبى شد و به اغما رفت. گزارش نگهبانان «خانه امن» حاکى است که «بلافاصله پزشکیار بخش با مقدارى دارو و آمپول به عیادت وى شتافته» او را همچنان در بیهوشى یافتند. اما با تلاش آنان، آیتالله قاضى به هوش آمد و نسبت به بازداشت خود اعتراض کرد. قاضى از زندانبان درخواست ملاقات با تیمسار پاکروان را کرده است.[2]
خبر بازگشت شاه از آمریکا در مطبوعات
پرده دیگر نمایش بازگشت شاه از سفر به امریکا با تلگرام‌هاى تبریک و پاسخ‌هاى شخص محمدرضا و دفتر مخصوص شاهنشاهى، در مطبوعات کشور جلوه‌گر شد.
امروز شاه در پاسخ به استاندار استان مازندران و فرمانده تیپ 23 فارس «ابراز احساسات صمیمانه» آنان را «موجب خوش‌وقتى و انبساط خاطر»ش دانست و از آنان خواست تا «توجهات و عواطف و عنایات مخصوصه» خود و «علیاحضرت شهبانوى ایران را به کلیه کارکنان دولت و مؤسسات ملى و قاطبه اهالى استان» و نیز «کلیه افسران و درجه‌داران و سربازان» ابلاغ نمایند. هیراد، رئیس دفتر مخصوص شاهنشاهى نیز در رده‌اى پایین‌تر، تلگرام تبریک شهردار یکى از شهرهاى کشور را «که به مناسبت نزول اجلال موکب مسعود شاهانه» مخابره شده و «از لحاظ مبارک ملوکانه» گذشته بود، «موجب مسرت و خشنودى خاطر همایونى» دانست.[3]
نطقهاى چاپلوسانه نمایندگان درباره شاه
در پى بازگشت محمدرضا پهلوى از سفر دو هفته‌اى به امریکا، فصل تازه‌اى از نطقهاى مبالغه‌آمیز و چاپلوسانه نمایندگان مجلس شوراى ملى و مجلس سنا و نیز نویسندگان روزنامه‌ها در تعریف و تمجید از «اعلى‌حضرت، قائد توانا و صلح‌دوست و مردم‌دار ایران» گشوده شد. از جمله کسانى چون دکتر مهذب، ملک‌منصور اسفندیارى، خانم جهانبانى و سرتیپ‌پور در مجلس شوراى ملى و متین‌دفترى، اعلم، جلال‌الدین تهرانى و دکتر رعد به ستایش از شاه و سخنانش در امریکا پرداختند. ملک‌منصور اسفندیارى، نماینده کرمان در مجلس شورای ملى در سخنانش، توجه رئیس‌جمهور امریکا به شاه ایران را حائز اهمیت دانست و گفت فرق بسیار است بین کسى که رهبر واقعى ملتى است و کسى که مدعى رهبرى است و مانند سراب مى‌ماند و حقیقت ندارد.[4]
سناتور سیدجلال الدین تهرانى نیز در مجلس سنا به سخنان شاه در دانشگاه کالیفرنیا اشاره کرد و گفت فرمایشات شاه موجب امتنان همه مردم ایران است و تشکر مى‌کنند و باعث افتخار است که شاهنشاه در مهد مسیحیت، چنین فرمایشاتى فرمودند. ما باید در اجراى منویات ترقی‌خواهانه ایشان، مساعى و همت به خرج دهیم تا ایشان توفیق پیدا کنند.[5]
گزارش رادیو پیک از استقبال شاه در تهران
سفر شاه به امریکا، همچنان طرف توجه موافقان و مخالفان است. رادیو پیک ایران در گزارشى که ساعت 18 امروز پخش کرد، استقبال از شاه را در تهران، صحنه‌سازى پرجنجال و تکرارى براى اثبات شاه‌دوستى ادعایى مردم از طرف دستگاه‌های دولتى و مأمورین سازمان امنیت خواند و تأکید کرد که همه با چگونگى این صحنه‌پردازی‌هاى خنده‌آور آشنا هستند. این رادیو سپس به ملاقات شاه با جانسون اشاره کرده مى‌گوید جانسون تنها یک ساعت وقت به شاه ایران داد و بعید است که امپریالیست‌هاى امریکا، مشى تاکتیکى خود را در خاورمیانه به خاطر منافع بریتانیا تغییر دهند. به گفته پیک ایران، در ایام توقف شاه در امریکا، نخست‌وزیر اسرائیل نیز در آنجا بود و به او هم درجه دکترى افتخارى دادند و همان تشریفات شاه را در مورد او نیز اجرا کردند. به احتمال قوى این تطابق زمانى تصادفى نیست و مسلماً مسئله نزدیکى ایران به اسرائیل در خاورمیانه علیه ناسیونالیسم مترقى عرب، علیه قاهره و جمال عبدالناصر در واشنگتن، مورد مذاکره قرار گرفته است.[6]
موافقت‌نامه مزایا و مصونیت‌هاى نمایندگان سنتو
گزارش کمیسیون امور خارجه مجلس شوراى ملى درباره موافقت‌نامه مربوط به مزایا و مصونیت‌هاى نمایندگان و کارمندان سازمان پیمان مرکزى، نمایندگان ملى و کارمندان بین‌المللى به شور گذاشته شد و به تصویب رسید. براساس ماده واحده، موافقت‌نامه مربوط به وضع مزایا و مصونیت‌هاى نمایندگان ملى و کارمندان بین‌المللى سازمان پیمان مرکزى که در تاریخ 18 آبان 1339 از طرف نماینده مختار دولت شاهنشاهى ایران در آنکارا به امضا رسیده و مشتمل بر یک مقدمه و 26 ماده مى‌باشد، تصویب و به دولت اجازه مى‌دهد اسناد تصویب آن را مبادله نماید.[7] این مصوبه براى تصویب به مجلس سنا فرستاده شد.
تمجید وابسته بازرگانى سفارت امریکا از ثبات ایران
وابسته بازرگانى سفارت امریکا در تهران، ثبات ایران را ستوده و گفت: یکى از عوامل بسیار ضرورى هر کشور، ثبات است که خوشبختانه کشور شما از آن برخوردار است.
استیو در گفت‌وگو با خبرنگار روزنامه کیهان گفت: من معتقدم که ایران یکى از کشورهاى خاورمیانه است که امکانات وسیعى براى توسعه و پیشرفت دارد. ایران هنوز داراى منابع زیادى است که از آن بهره‌بردارى نشده از جمله نیروهاى انسانى و طبیعى.
وى تأکید کرد که امریکا سعى دارد مناسبات بازرگانى خود را با کلیه کشورها من‌جمله ایران توسعه دهد و براى توسعه مناسبات بازرگانى دو کشور باید به بهتر نمودن کیفیت کالاها و استانداردیزه کردن آنها توجه کامل نمود.[8]
سخنان رئیس مجلس سنا
جعفر شریف امامى گفت: مردم در صورتى پس‌اندازهاى خود را در شرکت‌هاى تولیدى به کار خواهند انداخت که شرکت‌هاى عمومى واقعى تحت اداره مدیران لایق و صحیح‌العمل و معتمد مردم به وجود آید. وى که به عنوان رئیس هیئت‌مدیره بانک توسعه صنعتى و معدنى ایران در جلسه مجمع عمومى این بانک سخن مى‌گفت، افزود: کشور ما اینک در آستانه توسعه اقتصادى نیرومندى است که در آن براى بخش خصوصى نقش مهمى در نظر گرفته شده است. اوضاع سیاسى و اجتماعى مساعد است.
شریف‌امامى خاطرنشان ساخت: براى پیشرفت مداوم صنعت باید به طور مستمر و روزافزون، سرمایه‌گذارى انجام گیرد و بدین‌منظور نه تنها پس‌اندازهاى کافى لازم است بلکه باید طرح‌هاى مناسب و موقعیت براى سرمایه‌گذارى وجود داشته باشد.
رئیس مجلس سنا، سال 1342 را سال تثبیت نامید و گفت: اصلاحات اجتماعى که به ابتکار شاه شروع و به مرحله اجرا گذارده شده بود، روابط بین کشاورز و مالک، کارگر و کارفرما، شهر و روستا و مرد و زن را از لحاظ حقوق اجتماعى برپایه جدیدى استوار نموده پاسخ استفهام سرمایه‌گذارانى را که در انتظار نتیجه این اقدامات در حال تردید بودند، روشن نمود. انتخابات و افتتاح رسمى مجلسین، محیط سیاسى را روشن‌تر و تصویب لوایح قانونى بى‌شمارى را که محتاج تأیید نمایندگان بود، امکان‌پذیر ساخت.[9]
پانوشتها:
[1]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 515.
[2]ـ جلوه محراب، شهید قاضى طباطبایى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 156.
[3]ـ روزنامه پست تهران، ش 3224، 13/4/1343، ص 6؛ روزنامه بهار ایران، ش 1701، 4/4/43، ص 2.
[4]ـ روزنامه پست تهران، ش 3213، 28/3/43، ص 1.
[5]ـ همان، ص 3.
[6]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 76، 30/3/43، ص 4 و 3.
[7]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 84، 28/3/43، ص 30.
[8]ـ روزنامه کیهان، ش 6267، 28/3/43، ص 13.
[9]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11415، 28/3/43، ص 13 و 1.
