یکشنبه 28 بهمن 1341 22 رمضان 1382 17 فوریه 1963
11 بازدید
□ سخنرانی حجتالاسلام دستغیب
حجتالاسلام سیدعبدالحسین دستغیب در مسجد جامع شیراز به سخنرانی پرداخت. او پس از تلاوت چند آیه از قرآن مجید، به موضوع دین و مذهب در جوامع بشری توجه و اظهار کرد: «پروندهای که خداوند برای بندهاش ترتیب میدهد، سوای این پروندههایی است که در شهربانی و زهرماری موجود است، هرچند برای شخص، پروندههایی طویل مثلاً از اینجا تا مستراح مسجد (جامع) درست کنند؛ یک سال، ده سال، حتی حبس ابد. شخص، زندان میرود ولی زندان خدا، زندانی دیگر است». وی در بخش دیگری از سخنانش، ضمن اظهار گلهمندی از وضع حاکم بر جامعه، در اعتراض به این وضع، کار در سازمانهای اطلاعاتی و جاسوسی را پست خواند و دربارة اینکه نمیشود به مسائل اجتماعی پرداخت، گفت: «تا میآیم چند کلمهای درباره شاه و دولت صحبت کنم، فوراً مرا جلب مینمایند. میگویم آقا چطور شده؟ میگویند بله، فلان کس که پای منبرم نشسته بود، جاسوس اطلاعات و سازمانهای زهرماری دیگر بوده. این جاسوسها پستترین اشخاص اجتماع هستند و خداوند قسم خورده که روز قیامت آنها را در جهنم حلقآویز مینماید».[i]
□ فعالیتهای ضد حکومتی حجتالاسلام اسلامی
حجتالاسلام شیخ عباسعلی اسلامی، از روحانیون و وعاظ، در بندر پهلوی (بندر انزلی) به فعالیت گستردهای برضد حکومت مشغول است. امروز ساواک رشت در گزارش مفصلی چگونگی فعالیت او را در آن شهر شرح داد. بنابراین گزارش، حجتالاسلام اسلامی از مردم بندر پهلوی (انزلی) دعوت کرده بود که در شبهای ماه رمضان در مسجد حاجآقا (مسجد قائمیه) سخنرانی کند. او ضمن سخنرانی، مسائلی خارج از مباحث مذهبی بیان کرده و به عبارتی از دستور قائممقام ساواک، سر باز زده بود. پیش از حلول ماه رمضان، قائممقام ساواک، حسین فردوست، به تمام ساواکها دستور داده بود مانع سخنرانی وعاظی شوند که به مسائل سیاسی و خارج از دین میپردازند. حجتالاسلام اسلامی به دنبال این واقعه از سوی شهربانی بازداشت شد و مورد بازجویی قرار گرفت. با وجود این، اسلامی همچنان از اعتراض و انتقاد از دستگاه حاکم دستبردار نبود و به سخنرانیهای خود بر ضد حکومت پهلوی در آن مسجد، ادامه داد. او در بخشی از سخنانش گفت: «فرهنگ کشور ما استعمارگر است و دستورات نامههای لاک و مهر شدهای که از انگلستان و آمریکا واصل میشود، رؤسای ادارات، مجری آن هستند».
سخنران مسجد حاجآقا با اشاره به گسترش فساد در جامعه و استفادة ابزاری از زن، خطاب به مردم بندر پهلوی گفت: «دختران خودتان را از رفتن به مدرسه منع نمایید؛ زیرا هندسه یا زاویة مثلث به درد آنها نمیخورد. باید خانهداری و بچهداری بیاموزند». آنگاه به مسئلة حجاب پرداخت و اظهار کرد که دولت با زور سرنیزه، حجاب را از سر زنان برداشت.
ساواک رشت در ادامة گزارش خود یادآور شد که سخنان وی در مسجد یاد شده «تحریکآمیز و بر خلاف مصالح کشور» بوده و موجب تشنج منطقه و بندر پهلوی شده است. کرمیپور، رئیس ساواک گیلان، خواهان آن شد که بر اساس اظهارات شیخ عباسعلی اسلامی و به منظور اجرای ماده 138 قانون دادرسی و کیفری ارتش، دستور تعقیب و دستگیری او به تیپ 4 گیلان صادر شود.[ii]
□ جلسة هیئت عالی برنامه
جلسة هیئت عالی برنامه به ریاست اسدالله علم، در ساعت 8 صبح در کاخ سازمان برنامه تشکیل شد. در این جلسه که اعضای هیئت عالی برنامه حضور داشتند، مسائل و موضوعات مربوط به کنفرانس اقتصادی، مطرح و بررسی شد. این جلسه حدود ساعت 10 پایان یافت.[iii]
□ محاکمة دستگیرشدگان وقایع اخیر
روزنامة مرد مبارز که از نشریات طرفدار دولت است، خبر داد که امروز عدهای از بازداشتیهای چند روز اخیر، نامة سرگشادهای به محمدرضا شاه نوشته و از او خواستهاند که مورد عفو و بخشش قرار گیرند. آنان که در پی اعتراض به اصلاحات ارضی و برگزاری رفراندوم دست به فعالیت زده بودند، به اتهام ایجاد اختلال و بر هم زدن نظم و امنیت عمومی، دستگیر و زندانی شدهاند. بر اساس خبر روزنامة فوق، دولت مصمم است دستگیرشدگان را در یک دادگاه صحرایی نظامی محاکمه کند. اگرچه این روزنامه نام هیچ یک از نویسندگان آن تقاضانامه را فاش نساخت، تعدادشان را سیزده نفر اعلام کرد و افزود دربارة محکومیت دو نفر از آنها که ارتباطشان با مراجع خارجی مسلم شده است، تجدید نظر خواهد شد و احتمال دارد نامهای که خطاب به محمدضا پهلوی نوشته و طلب عفو کردهاند، در رأی صادره از محاکم نظامی مؤثر واقع شود.[iv]
□ دولت جدید عراق خواهان توسعة روابط با ایران
منصور تاراجی، روزنامهنگار اعزامی روزنامة اطلاعات، تنها خبرنگار ایرانی حاضر در بغداد است که امشب موفق شد تا با عبدالسلام عارف، رئیسجمهور تازة عراق به گفتوگوی خبری بنشیند. در این نشست خبری، عارف در پاسخ تاراجی که از آیندة روابط ایران و عراق پرسیده بود، از بهبود روابط دو کشور در آینده سخن گفت و افزود که مناسبات خود را با ایران، براساس منافع دو کشور همسایه و احترام متقابل، بسط و گسترش خواهد داد. دربارة زائران ایرانی هم اظهار کرد که زوار ایرانی آزادند بدون مانع از اماکن مقدس شیعیان در عراق، زیارت کنند. رئیسجمهور عراق از صدور دستوری در اینباره یاد کرد که طبق آن مقرر شده است بدون هیچ گونه مانعی، برای زائران ایرانی ویزا صادر شود. او در ادامه اظهار داشت که: «ما خواهان بسط و توسعة روابط دوستانة عراق و ایران هستیم».[v]
□ صد میلیون ریال خسارت به صادرات نفت ایران
به دنبال وقوع کودتای نظامی که چند روز گذشته در عراق به سقوط عبدالکریم قاسم و برآمدن عبدالسلام عارف انجامید، عبور و مرور در اروندرود (شطالعرب) به مدت 48 ساعت بسته شد. در این مدت به طور متوسط چهار کشتی با ظرفیت هشتاد هزار تن معمولاً به آبادان میآمدند و نفت تحویل میگرفتند و به بازارهای جهانی انتقال میدادند. با این حساب، در این دو روز که هیچ کشتیای از آن سمت به آبادان وارد نشده و صدور نفت تصفیه شدة ایران به بازارهای جهانی به مدت 48 ساعت متوقف شده است، برآورد میشود که در حدود صد میلیون ریال نفت تصفیه شده، کمتر صادر شده است.[vi] این بدان معناست که بسته شدن اروندرود به مدت دو روز، به میزان صد میلیون ریال خسارت به صادرات نفت ایران وارد آورده است.[vii]
□ مصاحبة رئیس اتاق بازرگانی تهران
در آستانة گشایش کنفرانس اقتصادی که روز چهارشنبه (8 اسفند ماه آینده) در تهران تشکیل خواهد شد، علی وکیلی، رئیس اتاق بازرگانی تهران، دربارة مقررات بازرگانی خارجی ایران با خبرنگار روزنامة اطلاعات، مصاحبه و چگونگی واردات و صادرات را در سال آینده تشریح کرد. او ضمن تصریح بر این نکته که باید بین واردات و صادرات توازن برقرار شود، به مشکلاتی اشاره نمود که موجب شده است این توازن در امر صادرات و واردات کشور حاصل نشود. وکیلی به این مشکلات و موانع هیچ اشارهای نکرد و بیشتر در مورد مصادیق صادرات و واردات سخن گفت.[viii]
□ نقشههای آمریکا در بنادر جنوب ایران
رادیو مسکو در تحلیل خبری عصر امروز خود، به موضوع مسافرت چند نظامی عالیرتبه آمریکایی به ایران و گفتوگوی آنان با مسئولان ارشد نظامی ایران در طول ماه اخیر پرداخت و آن را با اهدافی مربوط دانست که آمریکاییان در اجرای برنامة تسلیحاتی خود در منطقة خاورمیانه دنبال میکنند.
این رادیو به فعالیتهای رقیب خود در خاورمیانه، به ویژه در ایران، عکسالعمل نشان میدهد و باید آن را بیانکنندة افکار دولت اتحاد جماهیر شوروی برشمرد. از ژنرال فرتر (نمایندة آمریکا در کمیتة نظامی بلوک تهاجمی سنتو در ایران) نام برد که در مسافرت اخیر به ایران، با رهبران میسیون نظامی آمریکایی و رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران ایران، دیدار و درباره مسائلی که فعلاً در جایی منتشر نشده، گفتوگو کرده است. گویندة رادیو مسکو اعلام کرد که آمریکاییها همچنان در مناطق مختلف جهان، از جمله اقیانوس هند، با استفاده از تکیهگاه عدن، متمرکز ساختن قوای نظامی خود و احداث پایگاه هستهای زیر دریایی را دنبال میکنند و در نظر دارند به ترمیم و توسعة بنادر عباس و خرمشهر بپردازند و با بهرهگیری از سنتو، برنامة جدید ساخت این بنادر را از تصویب بگذرانند. گویندة این برنامه در ادامه هم یادآور شد که قرائن و شواهد حاکی از آن است که بازدید اخیر ژنرال مزبور و دیگر نمایندگان وزارت جنگ آمریکا از منطقة خاور نزدیک و میانه و از جمله ایران، با تشدید تدارکات نظامی میلتیاریستهای آمریکایی در این منطقه بیارتباط نیست.[ix]
□ جمعیت کل کشور در سال جاری
ادارة ثبت احوال کشور، جمعیت کل کشور را در سال جاری 000/689/22 نفر اعلام کرد که از این عده 000/048/8 نفر شهرنشین و بقیه روستانشین هستند.[x]
پینوشتها:
[i]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، نفس مطمئنه شهید آیتالله سید عبدالحسین دستغیب، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 16 و 17.
[ii]. کرمیپور، حمید، جامعه تعلیمات اسلامی، تهران، اطلاعات، 1380، ص 208 و 210.
[iii]. روزنامه اطلاعات، ش 11025، 28 بهمن 1341، ص 16؛ روزنامه ملیون، ش 808، 29 بهمن 1341، ص 1.
[iv]. روزنامه مرد مبارز، ش 713، 29 بهمن 1341، ص 4.
[v]. روزنامه اطلاعات، ش 11026، 29 بهمن 1341، ص 16 و ش 11027، 309 بهمن 1341، ص 13.
[vi]. روزنامه اطلاعات، ش 11025، 28 بهمن 1341، ص 1.
[vii]. روزنامه ملیون، ش 808، بهمن 1341، ص 1.
[viii]. روزنامه اطلاعات، ش 11025، 28 بهمن 1341، ص 8.
[ix]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 218، 29 بهمن 1341، ص 10 و 12.
[x]. گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی، جلد دوم، نشریه کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 1622.
