چهارشنبه 24 بهمن 1341 18 رمضان 1382 13 فوریه 1963
10 بازدید
□ مراسم شب قدر در منازل علما
امشب نخستین شب از شبهای پربرکت قدر است و به همین مناسبت در مساجد و تکایا مردم مسلمان ضمن عبادت به درگاه خداوند، به شبزندهداری مشغولاند. علما و روحانیون اعلام کرده بودند که به منظور مقاومت در برابر اقدامات دولت و در اعتراض به سخنان محمدرضا پهلوی، وعظ و خطابه را در مساجد و منابر در شبهای رمضان تعطیل میکنند تا مردم با حساسیت بیشتر مخالفت خود را با حکومت اعلام کنند و آگاهی بیشتری به دست آورند. به همین سبب برخی از مراسم مخصوص امشب در منازل علما برگزار شد. از جمله مراسم سوگواری امام اول شیعیان که همه ساله با آغاز لیالی قدر در ماه مبارک رمضان و در مصیبت ضربت خوردن و شهادت امام علی(ع) به سوگ مینشینند، در منزل آیتالله سیدمحمدمهدی میلانی در مشهد برگزار شد. در این مراسم ابتدا محمدعلی میلانی دربارة قدر و منزلت شبهای قدر صحبت کرد و از خصوصیات امام علی(ع) گفت. آنگاه مردم حاضر، که بیشترشان طلاب و روحانیون و گروهی از بازاریان متمایل به جبهه ملی و از طرفداران آیتالله میلانی بودند، قرآن به سر گرفتند. پس از آنکه مراسم به پایان رسید و مردم متفرق شدند، مصباح در حدود 22:30 به منزل آیتالله سیدمحمدمهدی میلانی رفتند و با سیدمحمدعلی میلانی به گفتوگو نشست. مذاکرة آنان دربارة بازداشتشدگان اعضای جبهه ملی و بعضی اعضای نهضت آزادی ایران از قبیل آیتالله طالقانی، سحابی و بازرگان بود که در روزهای اخیر به سبب مخالفت با رفراندوم 6 بهمن، دستگیر و بازداشت شدهاند.[i]
□ بازگشت نخستوزیر از خوزستان به تهران
امروز آخرین روز سفر اسدالله علم به خوزستان بود که با دیدار او با کارگران شرکت ملی نفت در آبادان آغاز شد. در ساعت 8 صبح علم بدون هماهنگی قبلی و سرزده، به خانههای جدید کارگران در کویهای بهار و پیروز رفت و از وضع زندگی آنان آگاهی یافت. سپس در تالار اجتماعات حاضر شد و پس از شنیدن سخنان نمایندة کارگران، که بیشتر دربارة لوایح ششگانه و رأی مثبت بدان بود، به سخنرانی پرداخت. نخستوزیر ضمن تمجید از اقدامات شاه، وضعیت کارگران خوزستان را خوب ارزیابی کرد و اظهار داشت: «ممکن نیست چرخ زمانه به عقب برگردد و ممکن نیست ما بتوانیم در یک قسمت از امور اجتماعی، امر شاه را اجرا کنیم و در یک قسمت دیگر، به طریق دیگری عمل کنیم». علم به کارگران اطمینان داد که «شاه و دولت به فکر آنان هستند و سعی میکنند کارها به نتیجه برسد».
علم پس از پایان این دیدار به گچساران رفت و با مسئولان دولتی و مردم آنجا دیدار کرد. بازدید از دستگاههای بهرهبرداری شمارة 2 و تصفیة گاز از نفت، از جمله برنامههای سفر علم به گچساران بود که پس از اتمام آن، به همراه چند تن از اعضای کابینة خود، از جمله وزرای بهداری، کار، راه، بازرگانی و مدیرعامل سازمان برنامه، استاندار خوزستان و چند تن از مسئولان سازمانهای آبادانی و امدادی در جلسهای شرکت کرد و به گفتوگو پرداخت.[ii]
□ ممنوعیت انتشار وقایع اخیر عراق در جراید
وقوع کودتای نظامی در عراق که دولت و حکومت عبدالکریم قاسم را برانداخت و انتشار اخبار و آثار آن در میان توده مردم ایران، حکومت پهلوی را نگران ساخت. هراس پیش آمده براثر شیوع اخبار رویدادهای کودتا که در برخی محافل با عنوان انقلاب بر سر زبانهاست، مردم ایران را هم بر ضد حکومت خود، تشویق و ترغیب کرده است، ملت با الهامپذیری از آن، دست به اقداماتی بزنند. بنابراین دفتر مطبوعاتی نخستوزیری به مدیران جراید و نشریات داخلی دستور داد که از پرداختن به وقایع اخیر عراق خودداری کنند و حوادث کودتای عارف را در کشور عراق، در روزنامه و مجلات خود انعکاس ندهند. بر اساس همین دستور، مدیران مطبوعاتی در صورتی مجازند به طور اختصار از اخبار سیاسی کشور همسایه مطالبی انتشار دهند که از دفتر مطبوعاتی نخستوزیری در آن باره کسب تکلیف کنند.[iii]
□ ابراز دوستی ایران نسبت به دولت جدید عراق
دولت شاهنشاهی ایران توسط سفارت خود در بغداد در یادداشت رسمی، حکومت جدید عارف را که با کودتا روی کار آمده است به رسمیت شناخت. در قسمتی از این یادداشت آمده است: «بنا به دستورهایی که سفارت ایران در بغداد از وزارت امور خارجة شاهنشاهی دریافت داشته، خرسند است اعلام بدارد که نظر به روابط دوستی و دینی و همسایگی، و نظر به اعتماد کامل دولت شاهنشاهی، [و نظر به] اعلامیهها و اظهارات کادر مسئول در دولت جدید عراق که پایبند بودن خود را به منشور سازمان ملل متحد و تعهدات و پیمانهای بینالمللی و اهتمام زیاد خویش را در تشیید روابط حسنه با کشورهای اسلامی و دولت بر اساس دوستی متقابل و مصالح مشترک اعلام داشتهاند، دولت شاهنشاهی رسماً به حکومت جدید که زمام امور را در روز 8 فوریه [19 بهمن ماه] جاری در عراق به دست گرفته، اعتراف میکند و مساعی خود را در تقویت روابط دوستانه با آن مبذول میدارد. سفارت کبرای شاهنشاهی ایران این فرصت را غنیمت میشمارد و عالیترین مراتب قدردانی و احترام خود را ابراز مینماید».[iv]
□ از سرگیری پروازهای ایران و عراق
حدود ساعت 9:30، اولین هواپیمای عراقی پس از وقوع کودتا در آن کشور، در فرودگاه مهرآباد تهران به زمین نشست. با آمدن آن به ایران معلوم میشود پروازهای هوایی عراق که به دنبال وقوع کودتای چند روز پیش قطع شده بود، مجدداً به حالت عادی بازگشته است. در فرودگاه مهرآباد چند تن از مسافران ایرانی که در زمان وقوع کودتا در عراق مقیم بودند، با خبرنگاران جراید داخلی و آژانسهای خبری خارجی به مصاحبه پرداختند و از آخرین اخبار و اوضاع عراق بعد از کودتا سخن گفتند. هواپیمای عراقی بعدازظهر با 9 نفر مسافر به بغداد بازگشت.[v]
□ گزارشی از بازداشت حجتالاسلام شجونی
حجتالاسلام شیخ جعفر جوادی شجونی که در چهارم ماه جاری به اتهام «اقدام بر ضد امنیت داخلی مملکت» دستگیر و در زندان قزلقلعه بازداشت شده بود، امروز توسط مأموران ساواک بازجویی شد. بر اساس گزارشی که از بازجویی او تهیه شده، وی از همکاری با جبهه ملی خودداری کرده و با رفراندوم نیز مخالفت نموده و آن را مغایر قانون اساسی دانسته است. شجونی از جمله روحانیونی است که در مجالس و محافل مذهبی، از جمله در مسجد همتآباد، درباره مفاسد و فجایع حکومت و استبداد، و همچنین بر ضد بهاییها سخنرانی کرده بود. ساواک در ادامة این گزارش، به ندامت او اشاره کرده و در ذیل نظریه نوشته است: «متهم ضمن بازجویی، شدیداً از رفتار خود اظهار ندامت نموده و قول میدهد که از این به بعد کنترل خود را کاملاً حفظ نماید».[vi]
□ پایان مأموریت سفیر انگلیس در ایران
سر جفری هریسون، سفیر سابق انگلیس در تهران، که مدت سفارت کبرای او هفتة پیش به پایان رسید، صبح امروز از تهران و از طریق بیروت به سوی انگلستان عازم شد. در فرودگاه مهرآباد عدهای از مسئولان رسمی ایران و دوستان انگلیسی و ایرانی وی حضور داشتند و برای بدرقهاش به فرودگاه آمده بودند. هریسون به سمت معاونت وزیر امور خارجه کشور متبوعش منصوب شده است و تا هنگام ورود سردنیس راست، سفیرکبیر جدید انگلیس به تهران، هاریس فیلیپس، امور سفارتخانه را بر عهده دارد.[vii]
□ تغییر نمایندگان سیاسی ایران در برخی از کشورها
در وزارت امور خارجه شایع شده است کارمندانی که سمت نمایندگی سیاسی در کشورهای دیگری را دارند که اخیراً در آن کشورها علیه لوایح ششگانه دانشجویان تظاهراتی کردهاند، این کارمندان تغییر مییابند و به نقاط دوردست، از جمله آفریقا منتقل خواهند شد.[viii]
پینوشتها:
[i]. آیتالله العظمی سیدمحمدهادی میلانی به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 10.
[ii]. روزنامه مهر ایران، ش 1766، 25 بهمن 1341، ص 3 و 4.
[iii]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 270، 28 بهمن 1341، ص 2.
[iv]. همان، ص 29.
[v]. روزنامه اطلاعات، ش 11024، 24 بهمن 1341، ص 1 و 13؛ روزنامه پست تهران، ش 2848، 24 بهمن 1341، ص 1 و 4.
[vi]. شجونی، جعفر، خاطرات حجت السلام جعفر شجونی، به کوشش علیرضا اسماعیلی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 218 و 220.
[vii]. روزنامه پست تهران، ش 2848، 24 بهمن 1341، ص 1.
[viii]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 269، 24 بهمن 1341، ص 9.
