یک‏شنبه 2 تیر 1342/ 1 صفر 1383/ 23 ژوئن 1963

8 بازدید

±  منع عبور و مرور شبانه

فرمانداری نظامی تهران، با انتشار دهمین اطلاعیه، ساعات ممنوعة رفت‌وآمد در شب را از ساعت یک تا چهار بامداد اعلام کرد.[1]

±  حمایت آیات عظام خویی و مسیح تهرانی از روحانیون زندانی

آیت‌اللّه‌ خویی، طی نامه‌ای به آیت‌اللّه‌ میلانی، تأکید کرد وظیفة مسلمانان پس از گرفتاری علما و مراجع تقلید به دست حکومت جائر، دفاع از مقدسات و مبارزه در راه دین است.[2] آیت‌اللّه‌ عبداللّه‌ مسیح تهرانی نیز امروز در نامه‌ای خطاب به آیات عظام و جمعی از علما، اعلام کرد: «بازداشت مراجع و جمعی وعاظ، موجب نمی‌شود که بتوانند در صفوف مسلمین رخنه‌ای وارد آورده و احکام الهی را تغییر دهند».[3]

±  مذاکرة آیت‌اللّه‌ نجفی مرعشی  با دولت

آیت‌اللّه‌ نجفی مرعشی، در یک دیدار خصوصی گفته‌اند در مورد زن‌ها با دولت مذاکره کرده‌اند و نتیجه نگرفته‌اند و آقای خمینی را هم آزاد نکردند.[4]

±  تقاضای روحانیون

واحد مذهبی ادارة سوم ساواک، امروز طی گزارشی تقاضای روحانیون از حکومت را به شرح زیر برشمرد:

1. برقراری نظام وظیفه مثل سابق 2. آزادی زندانیان 3. نرفتن زن‌ها به مجلس 4. عدم اصرار وزیر دادگستری مبنی بر تصاحب کرسی قضاوت به وسیلة زن‌ها 5. کوتاه‌ کردن دست بهاییان از مشاغل حساس 6. عدم مراودة سیاسی ـ تجاری با اسرائیل. در این گزارش تأکید شده که برخی وعاظ از آیت‌الله خمینی عصبانی هستند و مدعی گردیده است که آیات عظام شریعتمداری، گلپایگانی، نجفی مرعشی، میلانی، خوانساری و غیره، حتی علمای نجف بی‌میل نیستند که مشارالیه تبعید گردد. در این گزارش تصریح شده: «بین روحانیون به وسایل مقتضی شایع شده تقصیر خمینی به قدری شدید است که ممکن است اعدام گردد. با این ترتیب چنانچه مشارالیه به حبس ابد یا تبعید تنبیه گردد، به موقع خواهد بود». گزارش با تأکید بر اینکه علما و روحانیونی که به تهران آمده‌اند، نمی‌توانند دست خالی به محل‌های خویش برگردند، زیرا در میان مردم بی‌آبرو می‌شوند، پیشنهاد می‌کند که با شاه دیدار کنند و می‌افزاید: «شرفیابی آن‌ها بهتر است بدون دخالت اشخاص و مستقیماً صورت گیرد».[5]

± جلوگیری از سفر طرفداران آیت‌اللّه‌ خمینی

شهربانی محلات، امروز از سازمان اطلاعات و امنیت قم درخواست کرده است که از مسافرت طرفداران آیت‌اللّه‌ خمینی به تهران جلوگیری کند.[6]

±  خشم شاه از اعلامیة اصناف همدان

اعلامیة اصناف همدان دربارة وقایع اخیر که با عباراتی زننده علیه دولت منتشر شده، خشم شاه را برانگیخته و به پاکروان، رئیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور دستور داده متصدی آن مشخص شود.[7] در بخشی از این اعلامیه نوشته شده: «نوکران دستگاه دولت جبار، پس از وحشی‌گری‌ها و اعمال غیر انسانی با حامیان دین و علمای اعلام و سوزاندن قرآن مقدس در مدرسة فیضیه و قتل و غارت طلاب بی‌گناه حوزة مقدسة قم، ماهیت و هویت خود را کاملاً معرفی و در نتیجه، شکست فاحش و غیرقابل جبرانی به خود وارد ساخت». و در پایان آمده است: «امروز آیات قرآن و عکس مراجع شما را می‌سوزاندند، چه باکی دارند از اینکه فردا عمل وحشیانه‌تری مرتکب شوند».[8]

± بازداشت در کاشان

تیمور جهانگیر، یکی از متهمان وقایع 15 خرداد، در کاشان به دست مأموران شهربانی دستگیر شد.[9]

±  مجلة آسیای جوان و قیام 15 و 16 خرداد

مجلة آسیای جوان در شمارة امروز خود، وقایع پانزدهم و شانزدهم خرداد را تب حاد و ناگهانی نامید که بر پیکر تهران، پایتخت کشور مستولی شد و «خوشبختانه فرو نشست و بلوایی که برای متزلزل ساختن ارکان کشور بر شده بود، خاموش گردید». نویسنده می‌افزاید: «تاکنون مباهات می‌کردیم که انقلاب سفید شاه و ملت ایران و برهم زدن رژیم کهنه و فاسد ارباب و رعیتی، بدون خونریزی و بی‌آشوب، عملی شده و پیشرفت می‌کند. ولی مثل اینکه دشمنان ملت که خودشان دوران هر انقلاب صحیح و ناصحیح را با دادن هزاران نفر قربانی و تلفات و تحمل صدها میلیون خسارت گذرانده بودند، نمی‌توانستند این سعادت و نیکبختی را برای ملت ما ببینند». نویسنده، معترضان را «آلت دست سیاست‌های مخرب خارجی» نامیده است.[10]

±  اظهارنامه‌ خسارت‌دیدگان قیام 15 خرداد

امروز 262 اظهارنامه در کمیسیون مخصوص تعیین خسارت وقایع 15 خرداد مطرح گردید. در جریان رسیدگی، اعلام شد که تاکنون برای 110 پرونده، گزارش‌ها و بازبینی‌های مقدماتی صورت گرفته و همین تعداد نیز آمادة طرح در کمیسیون فرمانداری تهران است. فرماندار تهران گفت جلسات کمیسیون تا پایان هفته جاری ادامه می‌یابد و ظرف این مدت به کلیة اظهارنامه‌ها رسیدگی شده، سپس همة آن‌ها برای طرح در کمیسیون عالی ارسال می‌گردد. کمیسیون عالی با شرکت وزیران کشور، دادگستری و اقتصاد ملی، اوایل هفتة آینده تشکیل خواهد شد.[11]

±  اعلام انزجار از وقایع اخیر

روزنامة اطلاعات در صفحة اول خبر داد: مردم بهبهان،[12] اهالی بندر معشور و کشاورزان و برنجکاران قریة فشتال سیاهکل طی میتینگ و طوماری، از اصول ششگانة پیشنهادی شاه پشتیبانی کردند. عده‌ای از اهالی شوشتر و فرهنگیان کرمان نیز با مخابرة تلگرافی چنین کردند. همین روزنامه با انتشار نامه‌ای از ایرانیان مقیم نجف اشرف، مراتب انزجار آنان را از آشوب‌طلبان اعلام داشت.[13]

± تلگراف از نجف به شاه

گروهی از ایرانیان مقیم نجف اشرف، با ارسال تلگرافی به «پدر تاجدار محمدرضا شاه پهلوی» ضمن پشتیبانی از ترقیات و پیشرفت‌های محیرالعقول ایران عزیز، نسبت به عملیات یک مشت خائن بیگانه‌پرست و آشوب‌طلب ابراز انزجار نمودند. اسامی امضاءکنندگان در پای نامه قید شده است.[14]

± روابط ایران با رژیم صهیونیستی

شاه در مصاحبه با یکی از خبرنگاران خارجی دربارة درخواست تظاهرکنندگان پانزدهم خرداد مبنی بر قطع روابط ایران با اسرائیل گفت: «وقوع حوادث اخیر هیچ‌گونه خللی در روابط دو کشور وارد نمی‌سازد و مقامات خارجی هم حق هیچ‌گونه دخالتی در امور مملکت ما را ندارند». فرستندة صدای آزاد ایران، طی اعلام این خبر، همچنین از مقاله‌ای در روزنامة کوریردلاسرا سخن گفت. نویسندة مقاله تأکید می‌کند: «با اینکه وقایع اخیر ایران از طبقة روحانی سرچشمه گرفته ولی روی ‌هم‌ رفته اکثریت ملت از حکومت فعلی راضی نیستند». نویسنده، یکی از دلایل نارضایتی را عدم برگزاری انتخابات می‌داند.[15]

±  ستایش شاه در مطبوعات اروپا و آمریکا

تاکس اشپیگل، روزنامة مشهور آلمانی، در شمارة اخیر، حرف‌های همیشگی شاه را بازتاب داده، نوشته است: «هدف اصلی اصلاحات اساسی اخیر ایران، رهایی کشاورزان و لغو رژیم ارباب و رعیتی و تأمین زندگی و رفاه کارگران ایرانی است».[16] گزارش تبلیغاتی دیگری از همین‌ دست در شماره‌های اخیر یک روزنامة سوئیسی و روزنامة ملیت چاپ ترکیه نیز به چاپ رسیده است.[17] روزنامة ناسیونال زایتونک سوئیسی می‌نویسد: «با اجرای لوایح شش ماده‌ای که به تصویب ملت ایران رسیده است، ساختمان اجتماعی و اقتصادی ایران تغییر کرده و چهرة تازه‌ای از این کشور به وجود خواهد آمد». این روزنامه تأکید کرد: «آزادی کشاورزان، تأمین حقوق کارگران و عطای حقوق اجتماعی به بانوان ایران، مردم این سرزمین را برای پیشرفت و ترقی خود مجهز و استوارتر ساخته است». روزنامة ایونینک استار چاپ آمریکا نیز به ستایش شاه پرداخت.[18]

روزنامة کیهان نیز در شمارة امروز خود مطالبی را به نقل از روزنامه‌های کوریره اینفورماسیون چاپ میلان، کازت دو لوزان چاپ سوئیس و کومبا چاپ پاریس در توصیف اقدامات شاه ایران به چاپ رسانید.[19]

± بررسی مشکلات اقتصادی کشور در حضور شاه

عصر امروز، وزیران دارایی، کشاورزی، اقتصاد، مدیرعامل سازمان برنامه و مدیرکل بانک مرکزی در حضور شاه تشکیل جلسه دادند و مشکلات اقتصادی مملکت را به بحث و بررسی گذاشتند. در این جلسه، هر یک از حاضران دربارة وضع اقتصادی، مالی، پولی، بانکی و کشاورزی گزارش داده و نظارت خود را پیرامون راه‌های رفع مشکلات مطرح نمودند.[20]

± طرح شاه برای ادارة امور کشور

شاه امروز با یکی از مقامات آمریکایی ملاقات کرد. در این ملاقات، وی ابتدا تحلیلی از وقایع 15 خرداد ایراد کرد و سپس طرح‌های خود را برای ادارة امور کشور به بحث گذاشت. مقامات آمریکایی به دلایل امنیتی نام این مهمان را از گزارش خود حذف کرده‌اند. استوارت راکول، وزیر مختار وقت آمریکا در ایران، در یادداشتی که پس از مذاکره دربارة طرح‌های شاه نوشته است، خاطر نشان می‌کند که هستة اصلی سیاست‌های آتی شاه، حسنعلی منصور و کانون مترقی او است و شاه می‌خواهد مجلس آینده را به کمک همین گروه و با ترکیبی از کاردانان و صاحبان صنعت و سرمایه تشکیل بدهد.[21]

± نظر نخست‌وزیر درباره حضور زنان در جامعه  

نخست‌وزیر امروز در مراسم کلنگ ‌زدن دبستان منطقة وصفنارد گفت: «تا عصر دیروز بر بالای سر ما، زنی در سفینة فضایی در گردش بود. در چنین شرایطی، چگونه ممکن است ما قبول کنیم که زن‌ها حتی از تحصیل هم محروم بمانند. چطور ممکن است عده‌ای پیدا شوند و جلوی اتوبوس دختران ما را که به مدرسه می‌روند، بگیرند». مجلة خوشه با گزارش سخنان نخست‌وزیر نوشت: «این مطلب بزرگترین حربه‌ای بود که دولت می‌توانست علیه مخالفین آزادی نسوان از آن استفاده کند».[22]

± انزجار فرخ‌رو پارسا از وقایع اخیر

فرخ‌رو پارسا دبیر انجمن بانوان فرهنگی و رئیس دبیرستان رضاشاه کبیر، طی تلگرافی به عنوان نخست‌وزیر، کمال انزجار و تنفر خود را از اعمال وحشیانه‌ای که به دستور توطئة عده‌ای اخلالگر انجام گرفته و به بهانة مخالفت با آزادی زنان به جان و مال و ناموس مردم تجاوز نموده‌اند، ابراز کرد.[23]

± رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در مصر

خبرگزاری فرانسه در قاهره از ورود نیکسون، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا به جمهوری متحدة عربی خبر داد. نیکسون در این سفر با عبدالناصر، رئیس‌جمهور مصر دیدار کرد و در پایان مذاکراتش به خبرنگاران گفت با توجه به صحیح بودن سیاست‌های مصر، لازم است آمریکا با این کشور، همکاری بیشتری داشته باشد.[24]

± سرکوب کردها در عراق     

ابزرور، نشریة روزهای یکشنبة لندن در سرمقالة خود، تلاش عراق برای غلبه بر شورشیان کرد را محکوم کرده، اقدامات این کشور را «بی‌رحمانه و غیرعقلایی» خوانده است. یونایتدپرس از لندن ضمن اعلام این خبر افزود: «اگر دولت عراق موفق به مهار نیروهای کرد نیز بشود، اثری جز تحریک بیشتر احساسات اکراد نخواهد داشت. نویسنده بهترین راه حل مسئلة کردها را پیگیری‌های دیپلماسی و تشویق دولت عراق در گفت‌وگو با نمایندگان اکراد برای اعطای خودمختاری دانسته است.[25] خبرگزاری آلمان از بیروت گزارش می‌دهد حزب دموکرات کردستان عراق به نیروی هوایی این کشور به دلیل بمباران وحشیانة دهکده‌های کرد اعتراض کرد.[26]

±  اختلاف مالی در شرکت نفت ایران و انگلیس

گزارش سالانة شرکت نفت بریتیش پترولیوم (شرکت نفت انگلیس) نشان می‌دهد که عملیات سود و زیان شرکت سابق نفت هنگام محاسبه در ایران و انگلیس، با هم نمی‌خواند. این نکته در تحلیل اوپک از گزارش سالانه مورد توجه قرار گرفته است. این اختلاف ناشی از اشتباه سهوی شرکت‌های نفتی نیست، بلکه اختلاف مذکور ناشی از یک اشتباه عمدی در محاسبه است که منجر به زیان دولت ایران و دیگر کشورهای صاحب نفت می‌شود. در بررسی اختلاف حساب با این مسئله مواجه می‌شویم که به طور کلی کمپانی‌های نفتی که طرف دولت ایران هستند، بر طبق قرارداد نفت باید از مجموع سود خالص خود پنجاه درصد مالیات به ایران بپردازند ولی شرکت‌های نفتی ظاهراً به این اصل عمل نمی‌کنند و برای آنکه بتوانند هرچه بیشتر درآمد را به نفع خود برداشت کنند، پول‌هایی را که بابت بهرة مالکانه باید به ایران بپردازند، در هنگام محاسبه با دولت ایران در حساب درآمد منظور می‌کنند و در نتیجه، هنگام محاسبه، مجموع پنجاه درصدی که باید به عنوان مالیات به ایران پرداخت شود، رقم پرداختی بابت بهرة مالکانه را به عنوان پیش‌پرداخت حساب می‌کنند و از کل پنجاه درصد سهم ایران می‌کاهند.

به عبارت روشن‌تر، آن‌ها نخست سی میلیون لیره به عنوان بهرة مالکانه به ایران پرداخت می‌کنند و بعد هنگام محاسبة پنجاه درصد مالیاتی که به ایران تعلق می‌گیرد، سی میلیون لیره پرداختی را از سهم ایران کم کرده، الباقی را به ایران می‌پردازند. با این تمهید به جای پنجاه درصد، در حدود 5/37 درصد به عنوان مالیات به ایران پرداخت می‌شود. در حالی که بهرة مالکانه باید علاوه بر مالیات به ایران پرداخت شود.[27]

±  مذاکرات وزیران دارایی عراق، عربستان و ایران

امروز در تهران اعلام شد که وزیران دارایی عراق و عربستان در حاشیة اجلاس اوپک در ژنو، مذاکرات اولیه را با همتای ایرانی خود، دربارة ادعای کشورهای متبوع خود نسبت به قسمتی از منطقة یک نفتی ایران واقع در خلیج فارس آغاز می‌کنند. این منطقه برای سرمایه‌گذاری و بهره‌برداری آزاد اعلام شده است. منطقة یک نفتی شامل قسمت عمدة آب‌های ساحلی ایران در قسمت غرب خلیج فارس است که ظاهراً یک قسمت کوچک آن بنا به ادعای عراق و عربستان، در آب‌های آن کشورها قرار گرفته است. مذاکره در ژنو، زمینه را برای مذاکرات رسمی بعدی در تهران فراهم خواهد کرد. وزیر دارایی ایران به زودی رهسپار ژنو خواهد شد. برخی از کارشناسان نفتی ایران که هم‌اکنون در فرانکفورت حضور دارند، پس از پایان کنگرة جهانی نفت، به ژنو می‌روند. جلسة آیندة اوپک، برای ایجاد هماهنگی میان رویه‌های متفاوت کشورهای صاحب نفت عضو سازمان، با کمپانی‌های نفتی طرف قرارداد است. در این نشست، نمایندگان شرکت‌کننده، تمام مسائل مربوط به قراردادهای نفتی خود را با کمپانی‌های طرف قرارداد بررسی می‌کنند.[28]

± 550 میلیون دلار وام خارجی ایران   

کارشناسان بانک بین‌المللی در گزارش نهایی خود تأیید کرده‌اند که سازمان برنامه می‌تواند در حدود 550 میلیون دلار وام از خارج بگیرد تا به کمک آن، طرح‌های عمرانی برنامة پنج سالة سوم را اجرا کند. پیش‌نویس گزارش مزبور اوایل سال جاری به سازمان برنامه رسیده بود و پس از مطالعه و توضیح در مورد بعضی از پروژه‌ها و منابع درآمد سازمان، عیناً پیش‌نویس مذکور به واشنگتن ارسال گردید و بار دیگر مورد مطالعه مقامات بانک بین‌المللی قرار گرفت.[29]

± مذاکرات ترانزیتی ایران و  شوروی

مطالعات مقدماتی برای تهیة آیین‌نامة قرارداد ترانزیت ایران و شوروی در وزارت دارایی به پایان رسیده و ایران آماده است مذاکرات خود را با مقامات شوروی آغاز کند. با آنکه همایون، مدیرکل فنی وزارت اقتصاد، مولوی، مدیرعامل شرکت معاملات خارجی و نمایندگان وزارت راه از سوی ایران برای مذاکره انتخاب شده‌اند، هنوز نمایندگان شوروی برای مذاکرات ترانزیت انتخاب نشده‌اند.[30] در قرارداد فی‌مابین، اولویت ایران انتخاب ریال برای پرداخت است، اما مقامات شوروی مایلند یکی از ارزهای جهانی، مبنای پرداخت انتخاب شود. همچنین ایران می‌کوشد سونیک یا تنخواه‌گردان معاملات را از ده درصد پایین‌تر بیاورد، ولی شوروی اصرار دارد که مبنای سونیک ایران، با سایر کشورهای اروپایی ملاک باشد.[31]

±  گفت‌وگوی وزیر علوم با دانشجویان ایرانی دانشگاه‌های آمریکا        

دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا در دیدار با وزیر فرهنگ، خواسته‌های خود را مطرح کردند. در این دیدار، بهاءالدین قطب و خطیب، دو تن از دانشجویان، در سخنان خود از وزیر فرهنگ خواستند با ایجاد تسهیلاتی، زمینة آشنایی دانشجویان با تحولات داخلی کشور و بازگشت آنان به جامعة ایران را فراهم سازند. تخصیص بودجه و ارز به دانشجویان ممتاز و فراهم‌ ساختن کار، مهم‌ترین خواستة دانشجویان ایرانی مقیم آمریکا است. خطیب، حضور متخصصین خارجی در ایران را با وجود دانشجویان ممتازی که در دانشگاه‌های خارجی تدریس می‌کنند، عیب بزرگی برای کشور دانست.[32] وزیر فرهنگ در این مراسم گفت ما اصراری به بازگشت دانشجویان به ایران نداریم، زیرا مطمئن نیستیم که استعدادمان برای جذب، به اندازة دانشجویان و افراد این مملکت باشد، بلکه گفته‌ام حق این است دانشجویان به شکرانة تحصیلاتی که از دسترنج مملکت کرده‌اند، به ایران برگردند. وی گفت هم‌اکنون نزدیک پانزده هزار دانشجوی ایرانی در خارج تحصیل می‌کنند و پانزده هزار نفر هم در خود ایران مشغول تحصیل هستند.[33] صدای ملی ایران در واکنش به سخنان خانلری، گفت از حرف‌های خانلری چنین برمی‌آید که او به کلی از روحیة دانشجویان، از طرز تفکر آن‌ها، از خواست‌ها و آرزوهای آن‌ها غافل و بی‌خبر است. صدای ملی ایران ادعا می‌کند اگر دانشجویان پس از اتمام تحصیلات‌شان نمی‌خواهند به کشور بازگردند، بر خلاف تصور وزیر فرهنگ، به دلیل کسب درآمد بیشتر در خارج از کشور نیست. دانشجویان معتقدند این رژیم ضد ملی به آن‌ها امکان نمی‌دهد که در وطن خود زندگی و کار کنند. گوینده در پایان تصریح می‌کند، دانشجویان با برگزاری میتینگ، حضور در کنفرانس‌ها و کنگره‌های دانشجویی، سیاست‌های داخلی و خارجی سران رژیم را به شدت مورد انتقاد قرار می‌دهند.[34]

± خاطرات ثریا اسفندیاری در مطبوعات غرب  

خاطرات ثریا، همسر دوم شاه، پس از سانسور سفارت ایران، در جراید غربی منتشر شد. رادیو پیک ایران ضمن اعلام این خبر، افزود سانسور به گونه‌ای اعمال شده که حتی‌الامکان، سرّ بزرگی فاش نشود و افتضاحات دربار پهلوی زیاد روی دایره نیفتد. به رغم سانسور حساب‌ شده، بسیاری از ریخت و پاش‌ها و ولخرجی‌های دربار، آداب منسوخ و کهنة آن، توطئه‌گری و زد و بند در این مرکز فساد و خیانت برملا شده است. رادیو پیک در ادامة گزارش خود، فرازهایی از نوشته‌های ثریا را نیز نقل کرد.[35] به گفتة ثریا، شاه به اسلام تظاهر می‌کرد و حتی ادعای کرامت نیز داشت. وی می‌نویسد: «شاه اغلب از خواب‌نما شدن خود صحبت می‌کرد و می‌گفت دو بار حضرت علی را در بی‌خودی دیده است». ثریا در بخش دیگری از خاطرات خود، دربارة ارنست پرون می‌نویسد: «او اسرارآمیزترین موجودی است که من در تهران با او روبرو شدم». ثریا می‌افزاید: افراد بسیاری، پرون را «راسپوتین ایران» می‌دانند. گرچه او هیچ سمت رسمی در دربار نداشت اما به عنوان‌ دوست شخصی شاه در دربار زندگی می‌کرد. ثریا، پرون را رابط میان شاه و سفرای انگلیس و آمریکا نامید.[36]

 

پی‌نوشت‌ها:


[1]ـ مجله آسیای جوان، ش 669، 2/4/1342، ص 6.

[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 1: آیت‌اللّه‌ العظمی سید محمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌، 1376، ص 123.

[3]ـ اسناد انقلاب اسلامی، ج 2، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 96.

[4]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3: زندان، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌، 1378، ص 336.

[5]ـ همان، ص 333 و 334.

[6]ـ همان، ص 335.

[7]ـ همان، ص 341.

[8]ـ روح‌بخش، رحیم، نقش بازار در قیام 15 خرداد، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 392 و 394.

[9]ـ روزنامه کیهان، ش 5974، 2/4/1342، ص 7.

[10]ـ مجله آسیای جوان، ش 669، 2/4/1342، ص 6 و 48.

[11]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11122، 2/4/1342، ص 16

[12]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1855، 2/4/1342، ص 4.

[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11122، 2/4/1342، ص 1.

[14]ـ روزنامه کیهان، ش 5974، 2/4/1342، ص 1 و 11.

[15]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 74، 3/4/1342، ص 8 و 9.

[16]ـ روزنامه پست تهران، ش 2925، 2/4/1342، ص 8.

[17]ـ روزنامه خراسان، ش 4041 ، 2/4/1342، ص 1 و 8.

[18]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1855، 2/4/1342، ص 1.

[19]ـ روزنامه کیهان، ش 5974، 2/4/1342، ص 9.

[20]ـ روزنامه پست تهران، ش 2996، 3/4/1342، ص 1 و 8.

[21]ـ میلانی، عباس، معمای هویدا، تهران، اختران، 1380، ص 193 و 194.

[22]ـ مجله خوشه، ش 15، 2/4/1342، ص 33.

[23]ـ روزنامه کیهان، ش 5974، 2/4/1342، ص 9.

[24]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 75، 4/4/1342، ص 5.

[25]ـ همان، ص 4.

[26]ـ همان، ص 2 و 3.

[27]ـ روزنامه کیهان، ش 5974، 2/4/1342، ص 11 و 12.

[28]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11122، 2/4/1342، ص 1.

[29]ـ روزنامه بورس، ش 454، 2/4/1342، ص 1 و 4.

[30]ـ روزنامه پست تهران، ش 2925، 2/4/1342، ص 1 و 7.

[31]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11128، 9/4/1342، ص 8.

[32]ـ همان، ش 11122، 2/4/1342، ص 13.

[33]ـ روزنامه کیهان، ش 5975، 2/4/1342، ص 1 و 9.

[34]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 77، 6/4/1342، ص 11 و 15.

[35]ـ همان، ش 74، 3/4/1342، ص 9 و 13.

[36]ـ همان، ش 77، 6/4/1342، ص 8  و 10.