چهارشنبه 10 تیر 1343 / 20 صفر 1384 / 1 ژوئیه 1964
2 بازدید
سوگواری اربعین
امروز اربعین حسینی است و در مساجد و تکایای سراسر کشور، برنامههای عزاداری چهلمین روز شهادت امام حسین (ع) و یارانش برپاست. گزارشهای مأموران شهربانی و ساواک از برخی نقاط کشور حاکی است برخی روحانیون از فرصت به دست آمده برای بیان واقعیتهای جامعه ایران بر مردم استفاده کرده مطالبی درباره پشتیبانی از اسلام و مراجع تقلید بیان کردند.[1] به همین مناسبت در نقاط مختلف شهر تهران مراسم سوگواری و عزاداری برپا بود. گزارشهای خبرنگاران اطلاعات از شهرستانها نیز حاکی است که مردم در سراسر کشور به مناسبت چهلم حضرت امام حسین (ع) مراسم عزاداری برپا داشتند. بنابراین گزارش از پریشب به مناسبت چهلمین روز شهادت سیدالشهداء (ع) مجالس سوگواری و عزاداری در مساجد و منازل برپا شد و در برخی نقاط شهر دستجات سینهزنی به راه افتاد. همچنین اطراف خانوادههایی که نذر داشتند مساکین و بینوایان اطعام شدند.[2]
اعتراض مصدق به مداخله ساواک در زندگیاش
دکتر مصدق در نامهای به وضعیت مداخلهجویانه ساواک در امور زندگی شخصیاش اعتراض کرد.
وی در این نامه که مخاطب آن نامشخص است مینویسد: سرکار سرهنگ مولوی یک دفعه با یک آب و تابی مثل اینکه یک بچه را بترسانند، آمدند و یک وراندازی از پشت عمارت باز از همان نظر، در اتاق خواب من کردند، تا اگر روزی لازم شود آن را بمباران کنند و بعد بدون اینکه دیداری دست دهد تشریف بردند.
مصدق میافزاید: سپس سرکار سرهنگ خدیوی دو دفعه آمدند و... من به طور صریح گفتم اگر از هموطنانم کاغذی برسد نمیتوانم آن را بلاجواب گذارم و برای جلوگیری از این کار سه راه بیشتر نیست. وی سپس راههای پیشنهادیاش را بدین شرح متذکر میشود:
1ـ شرحی رسماً به من مرقوم فرمایید که راجع به سیاست با کسی مکاتبه نکنم.
2ـ یک دادگاهی مثل دادگاه سال 1332، دعوت فرمایید و تشکیل دهید که مرا محکوم کنند و این کار سبب شود که دیگر چیزی ننویسم.
3ـ به مأمورینی که در احمدآباد گماردهاید دستور دهید دستهای مرا دستبند بزنند و... تا قدرت نوشتن نامه را از من سلب کنند.
وی در پایان نامه ابراز امیدواری کرده که از این زندگی رقتباری که دیگر تاب و تحمل آن را ندارد، خلاص شود.[3]
رئیسجمهور پاکستان در تهران
مارشال ایوبخان رئیسجمهور پاکستان، شامگاه امروز به وقت تهران، وارد فرودگاه مهرآباد شد و از سوی محمدرضا پهلوی مورد استقبال قرار گرفت. شاه که برای تفریح به رامسر رفته بود. بعدازظهر امروز برای استقبال از رئیسجمهور پاکستان به تهران آمد و پس از خروج ایوبخان از ایران دوباره به شمال بازخواهد گشت. رئیسجمهور پاکستان پیش از سفر به تهران در گفتگویی با رادیو پاکستان از ایران به عنوان نزدیکترین کشور به پاکستان یاد کرد و روابط دوجانبه را بسیار دوستانه خواند و گفت: مناسبات بین ایران و پاکستان دوستانهترین مناسبات است و ایران پیوسته در غم و شادی ملت پاکستان شریک بوده است.[4]
رئیسجمهور پاکستان به اتفاق شاه با اتومبیل راهی کاخ سعدآباد شدند و مذاکرات خصوصی خود را آغاز کردند. امشب همچنین ضیافتی از سوی شاه به افتخار رئیسجمهور پاکستان در کاخ صاحبقرانیه ترتیب یافت.[5]
مذاکرات رئیسجمهور پاکستان و شاه
به گزارش بخش فارسی رادیو کراچی، مذاکرات رئیسجمهور پاکستان و شاه ایران از بامداد فردا در تهران آغاز خواهد شد. در این مذاکرات که ذوالفقار علیبوتو و عباس آرام وزیران امور خارجه پاکستان و ایران نیز حضور خواهند داشت، علاوه بر موضوع همبستگی، نقش سنتو، کمک هنگفت اسلحه از امریکا به هندوستان نیز مذاکره خواهد شد. گفته میشود که موضوع کشمیر نیز از دیگر موارد گفتگوی رؤسای دو کشور خواهد بود.[6] رئیسجمهور پاکستان که پیش از سفر به تهران توقفی کوتاه در کابل داشت، گفته بود که ارسال سلاحهای امریکایی به هندوستان امنیت کشورهای کوچک پیرامون هند را به خطر میاندازد. وی خواهان کوشش عظیم برای پایان دادن به دشمنی میان هند و پاکستان شد.[7] در همین حال، حسنعلی منصور نخستوزیر در مصاحبهای اختصاصی با رادیو پاکستان، اندکی قبل از ورود رئیسجمهور این کشور به تهران گفت: سرنوشت کشمیر باید به دست مردم کشمیر باشد و مردم این سرزمین باید آزاد باشند و درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند. وی تأکید کرد که نظر ایران همواره این بوده است که به مردم باید فرصت داده شود تا درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند. به گفته منصور، هیچچیز بیشتر از روابط دوستانه و حسنه بین کشورهای همجوار برای برقراری امنیت و صلح بینالمللی ضروری نیست. وی افزود: پاکستان و ایران در راه نیل به این هدف میتوانند نقش مهمی ایفا کنند.[8]
بازتاب سفر رئیسجمهور پاکستان در رسانهها
بخش فارسی رادیو لندن در گفتاری درباره سفر هیئت عالیرتبه پاکستانی به تهران، آن را موجبی برای بهتر شدن روابط سه کشور همجوار ایران، افغانستان و پاکستان دانست که به ابتکار شاه ایران، اختلافات دوجانبه پاکستان و افغانستان را رو به بهبود نهاده است. این رادیو، سفر ایوبخان به تهران را در پاسخ به سفر شاه ایران در سال 1962 به راولپندی دانست که طی آن بسیاری از سوءتفاهمات میان دو کشور همسایه پاکستان و افغانستان را برطرف ساخت.[9]
تایمز، نشریه متنفذ لندن در شماره امروز خود از همکاری بیشتر ایران، پاکستان و ترکیه استقبال کرده مینویسد کنفرانس سران سه کشور ناشی از منافع آنها است و هدف آن تحکیم دوستی سه کشور است و نیز ممکن است در این کنفرانس، پیمان سعدآباد مورد بررسی قرار گیرد. استحکام رشتههای بستگی ملتهایی که شبیه هم فکر میکنند امری است طبیعی که در قسمتهای دیگر دنیا نیز جریان دارد. این کاری طبیعی، علیه هیچکس نیست و باید از آن استقبال کرد. این روزنامه انگلیسی مینویسد: ارتباطات این کشورها با غرب اخیراً برای همه آنها نارضایتیهایی به وجود آورده بود و ترکیه و پاکستان در مورد قبرس و کشمیر حمایتی کمتر از آنچه شایسته میدانستند دریافت کردند. آنها احساس میکنند که بیش از این میتوانند به هم کمک کنند. ایران هدف حملات فراوان کشورهای عربی است و دلایلی دارد که ارتباطات خود را در کشورهای همسایهاش که بیشتر با آن همدرد هستند تقویت کند. علاوه بر این تهدید کمونیستی امروز به صورت حاد سابق نیست. یک نسل قبل، هنگامی که مقاومت موفقیتآمیز موسولینی در مقابل «جامعه ملل»، دولتهای جهان را در همه جا وادار ساخت که بیشتر به فکر خندقهای دور کشورشان باشند، پیمان سعدآباد با شرکت ایران، ترکیه، عراق و افغانستان به وجود آمد. سطح هدفهای پیمان خیلی بالا بود و نتوانست مؤثر واقع شود و سرانجام جنگ آن را کنار گذارد. بعد از جنگ مذاکراتی برای احیای آن به عمل آمد اما نتیجهای نداد و سرانجام پیمان ضدکمونیستی بغداد امضا شد.[10]
در همین حال روزنامه اولوس (وابسته به دولت ترکیه) در شماره امروز خود نوشته است که هدف کنفرانس، بهبود و بالا بردن سطح زندگی ملل ایران و پاکستان و ترکیه است. این پیمان، هدف سازندگی مسالمتآمیز دارد و هیچگونه مقاصد دیگری را در برندارد. ایران و پاکستان و ترکیه که هر سه مسلمان هستند بر ضدکسانی که نخواهند مذهب را آلت دست قرار داده و از آن بهرهبرداری کنند مبارزه مینمایند.
آنچه که این سه کشور در جستجوی آن هستند به وجود آوردن یک بلوک تازه نظامی نیست بلکه هدف آنها هماهنگ ساختن فعالیتهای اقتصادی و از بین بردن موانع گمرکی و بالا بردن سطح زندگی مردم سه کشور است. به نوشته اولوس، این سه کشور تاکنون توسط پیمان سنتو به یکدیگر مربوط بوده و هستند اما آنچه که اینک در طلب آن میباشند بالا بردن نیروی مادی و معنوی آنها است. زیرا این سه کشور زمانی میتوانند برای دوستان خود مفید واقع گردند که خودشان قوی باشند. باید گفت که درهای این سازمان به روی دیگران بسته نیست و کشورهای دیگر مانند افغانستان، سوریه و عراق اگر مایل باشند میتوانند به آن بپیوندند و با آغوش باز از آنها استقبال خواهد شد.[11]
ملاقات سفیر امریکا با نخستوزیر
پیشازظهر امروز، جولیوس هولمز سفیرکبیر امریکا در تهران در کاخ نخستوزیری با حسنعلی منصور دیدار کرد و به مدت یک ساعت با وی به گفتگو پرداخت. در این دیدار علاوه بر بحث درباره روابط دوجانبه، درباره کمک ایران به ویتنام جنوبی نیز گفتگو شده است. منصور همچنین عصر امروز به خبرنگار روزنامه کیهان گفت که دولت ایران به منظور کمک به دولت ویتنام جنوبی، یک هزار تن مواد نفتی به آن کشور اهدا کرده است. گفته میشود که این خبر به وسیله سفیر امریکا در تهران به اطلاع دولت ویتنام جنوبی رسیده است.[12]
کمکهای خارجی سوئیس
دولت سوئیس اعلام کرده است که طی سال گذشته بیش از 3 میلیون فرانک سوئیس به پانزده کشور کمک کرده است. گزارش سالانه «کمک سوئیس به خارجه» حاکی است این کمکها در خاور نزدیک به کشورهای اردن، اسرائیل و ایران و در قالب تسهیلاتی درباره ساختمان بیمارستانها و مؤسسات تربیتی بوده است.[13]
کمک امریکا به راهآهن ترکیه و ایران
به گفته دبیرکل پیمان سنتو، این پیمان از نزدیک و با اضطراب و نگرانی مسائل مورد علاقه کشورهای عضو سازمان را تعقیب میکند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، عباسعلی خلعتبری بدون اشاره به این مسائل، یادآور شد که سیستم مخابراتی (تلفن و تلگراف) میان کشورهای عضو (ترکیه، ایران و پاکستان) از اول سال 1965 (دی ماه سال جاری) آغاز به کار خواهد کرد. وی گفت: اعتبار 18میلیون دلاری که از سوی امریکا به ترکیه و ایران داده شده صرف رفع احتیاجات برای اتصال راهآهن ترکیه و ایران خواهد شد. ساختمان این خط آهن ظرف دو یا سه سال آینده به طول خواهد انجامید. دبیرکل پیمان سنتو، به کار افتادن سیستم دائمی «تله کمونیکاسیون» نظامی که آنکارا، تهران و راولپندی را به هم متصل میکند، سبب برقراری همکاری عمیق میان این کشورها دانست.[14]
پینوشتها:
[1]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج۲۰، آیتالله حاج سید مرتضی پسندیده، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 8.
[2]. روزنامه اطلاعات، ش 11426، 11/4/1343، ص 16.
[3]. سفری، محمدعلی، قلم و سیاست از شهریور ۱۳۲۰ تا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، ج 2، تهران، نامک، ۱۳۷۱، ص 614.
[4]. روزنامه مهر ایران، ش 2118، 11/4/43، ص 5 و 1.
[5]. روزنامه کیهان، ش 6278، 11/4/43، ص 11 و 1.
[6]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 86، 11/4/43، ص 23 و 22.
[7]. همان، ص 24.
[8]. همان، ش 87، 13/4/43، ص 15.
[9]. همان، ش 86، 11/4/43، ص 26 و 25.
[10]. همان، ش 102، 31/4/43، ص 11.
[11]. روزنامه اطلاعات، ش 11431، 10/4/1343، ص 13 و 1.
[12]. روزنامه کیهان، ش 6278، 11/4/43، ص 12 و 11.
[13]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 86، 11/4/43، ص 18.
[14]. همان، ش 87، 13/4/43، ص 7 و 6.
