چهارشنبه 25 شهریور 1343 / 9 جمادیالاول 1384 / 16 سپتامبر 1964
1 بازدید
پروندهسازی ساواک علیه وعاظ
رئیس اداره دوم ساواک در نامهای به مقامات ساواک به ترتیب سلسله مراتب با استناد به گزارشی نوشته است: پس از سخنرانی اخیر آیتالله خمینی، عدهای از روحانیون مخالف از صحبت نامبرده سوءاستفاده کرده و در منابر و اجتماعات شمهای از گفتههای مشارالیه را بیان مینمایند و در خاتمه اظهار نظر شده است که به منظور خاتمه دادن به این وضع اجازه داده شود چند نفری از آنان دستگیر گردند. در این نامه اذعان شده که چنین دستگیری بدون مدرک و به صرف تکرار اظهارات آیتالله خمینی، هیچگونه نتیجهای نخواهد داشت. در این تقاضا آمده است که در صورت تصویب به ساواک مذکور ابلاغ شود که چنانچه مدارکی قاطع و محکمهپسند علیه این قبیل وعاظ در دست دارد، ارسال نماید تا نسبت به دستگیری آنان تصمیم لازم اتخاذ گردد.[1]
محاکمة اعضای نهضت آزادی
پس از خاتمه محاکمه و محکومیت گروه اول سران و فعالین نهضت آزادی، نوبت محاکمة گروههای بعدی رسید. امروز پرونده گروه دوم به دادگاه نظامی ارسال شد تا مورد رسیدگی قرار گیرد.[2]
شاه در جلسه شورای عالی اقتصاد
محمدرضا پهلوی امروز در جلسه شورای عالی اقتصاد از اهمالکاری در سطح مدیریتی کشور انتقاد کرد و گفت: همه کارهایی که میکنیم، نتیجهاش غلط است. در این جلسه که افرادی چون نخستوزیر، وزیر اقتصاد، وزیر کار و مدیرعامل سازمان برنامه حضور داشتند، موضوع بلااستفاده ماندن کارخانه نان ماشینی مطرح شد که علت آن را عدم استقبال عمومی از این نوع نان عنوان و موضوع را به مطالعات بیشتر موکول کردند. شاه با تغیّر گفت: 15 میلیون تومان پول را چندین سال حبس کردهاید. با این پول چه کارهایی که نمیشد انجام داد. این مطالعات را باید قبلاً انجام میدادید. وی افزود: چرا باید دستگاههای ما این اندازه بینظم باشد. وقتی ارتش این اندازه بینظم است، باید دید در دستگاههای دیگر چه خبر است.
شاه گفت: ما هر کاری میکنیم خراب میشود. چرا این معایب همه باید مال ما باشد. من مبهوت هستم. ما نتوانستیم یک کارخانه قند سالم بخریم. همه معیوب است. وی تأکید کرد که هیچ کار ما روی اساس نیست. هدف ما این است که صبح را به عصر برسانیم و کارها را از امروز به فردا موکول کنیم. نتیجه آن است که یک روز همه کارها خواهد خوابید.[3]
مذاکره نخستوزیر و وزیر امور خارجه با امپراتور اتیوپی
امروز نخستوزیر و وزیر امور خارجه ایران به کاخ صاحبقرانیه رفتند و درباره روابط ایران و اتیوپی با هیلاسلاسی مذاکره کردند. امپراتور اتیوپی گفت: از مدتها قبل علاقهمند به بازدید ایران بودم و اکنون باید بگویم مذاکراتی که با شاهنشاه ایران انجام دادهایم موفقیتآمیز بود و کمک بسیار بزرگی به توسعه روابط ایران و اتیوپی میکند و امیدوارم که تجارت و روابط فرهنگی بین ایران و اتیوپی دامنه وسیعی پیدا کند.
وی افزود: در مذاکره با شاهنشاه توافق حاصل شد که ایران و اتیوپی با هم روابط سیاسی برقرار کنند و هر کشور در کشور دیگر سفارتخانه دایر نماید. ایران و کشورهای افریقایی هر دو در کنفرانس باندونگ شرکت کردند و گروه آسیایی ـ افریقایی با هم منافع مشترک دارند و ایران و اتیوپی در مسائل بینالمللی دارای منافع و دید مشترک هستند. امپراتور گفت: من امیدوارم افریقا و خاورمیانه دست همکاری و دوستی نزدیک به هم بدهند. به نوشته مطبوعات، ناظران سیاسی میگویند نزدیکی ایران و اتیوپی مقدمه گسترش مناسبات سیاسی ایران با کشورهای افریقایی است و از آنجا که آدیسآبابا پایتخت اتیوپی، ستاد «سازمان وحدت کشورهای افریقایی» است، ایجاد روابط سیاسی بین ایران و اتیوپی بیش از پیش کسب اهمیت میکند.[4]
سومین روز امپراتور اتیوپی در ایران
هیلاسلاسی، در سومین روز مسافرت خود به ایران به بازدید از سازمان هنرهای زیبا پرداخت. سپس عازم کرج شد تا به بازدید از مرکز سرمسازی موسسه رازی بپردازد که دانشمندان فرانسوی در آن همکاری مینمایند.[5] از ساعت 8 بعدازظهر میهمانی شامی از طرف نخستوزیر و وزیر امور خارجه به افتخار امپراتور اتیوپی و همراهان در کاخ وزارت امور خارجه داده شد. در این میهمانی، شاه و فرح نیز حضور داشتند و بعد از صرف شام شبنشینی توام با آتشبازی مطابق معمول در ممالک اروپایی برپا شد.[6]
پیامهای تبریک سالگرد به قدرت رسیدن محمدرضا پهلوی
حسنعلی منصور نخستوزیر و دبیرکل حزب ایران نوین امروز به مناسبت سالگرد آغاز سلطنت محمدرضا پهلوی، در تلگرافی به شاه، ضمن تبریک، سلطنت وی را تنها ضامن دوام و بقای استقلال ایران و شروع انقلاب عمیق اقتصادی و اجتماعی در کلیه شئون حیات ملت ایران دانست. بنا به ادعای وی، سیر زمان و مقاومت در مقابل کلیه حوادث و ناملایمات و فداکاری شبانهروزی شاهنشاه برای سعادت و ترقی ملت ایران خاصه طبقه زحمتکش کارگر و کشاورز و حمایت کامل از نیروی روشنفکران و ترسیم خطوط اصلی سیاست سالم و ملی که بر اساس زندگی بهتر برای همه استوار است موجب گردید که ایران نوین به آینده امیدبخش خود مطمئن و دوران جدیدی در تاریخ ایران گشوده شود.[7] همچنین، رادیو کراچی در برنامه شبانگاهی خود ضمن پیامی بیستوچهارمین سال سلطنت محمدرضا پهلوی را به مردم ایران تبریک گفت. این رادیو گفت: 23 سال پیش محمدرضاشاه پهلوی زمام امور را در ایران در دست گرفت و کشور دوست و برادر ما را به سرعت به سوی پیشرفت و ترقی هدایت کرد. این رادیو با اشاره به انقلاب سفید مدعی شد: با اجرای برنامه شش مادهای شاه، تحولات عظیمی در همه شئون مملکت ایران روی داد و ملت ایران مقام شایستهای در میان ملتهای پیشرفته جهان به دست آورد.[8]
اقدامات حزب ایران نوین
شایعات گسترده درباره تغییر در دولت، حزب ایران نوین را به تکاپو انداخت. به گزارش اطلاعات داخلی ساواک، از آنجا که گفته شده دکتر حسن ارسنجانی با رسیدن به مقام نخستوزیری، حزب «سوسیال دمکرات» را تشکیل خواهد داد و حزب ایران نوینیها را از کار برکنار خواهد نمود، این شایعه موجب پیوستگی بیشتر اعضای حزب ایران نوین با هم شده و برای اینکه قدرت بیشتری برای دفاع از دولت و خنثی کردن تبلیغات طرفداران دکتر ارسنجانی داشته باشند تصمیم گرفتهاند مرتباً در حوزههای حزبی شرکت نموده به هم نزدیکتر شوند. اکنون همه روزه در محل حزب ایران نوین دسته دسته از کارمندان دولت به صورت دستجات ده تا بیست نفری دور هم جمع شده حوزههای حزبی را تشکیل میدهند. این عده اکثراً جوانان تحصیلکردهاند که کمتر وارد دستهبندیهای سیاسی بیست سال اخیر بودهاند. گفته میشود مطالبی که در حوزههای حزبی بحث میگردد مواد انقلابی شاه و تشریح سیاست روز جهان و پیشنهادات و نظریات اصلاحی میباشد و طرز اداره حزب ایران نوین به مراتب از دو حزب ملیون و مردم بهتر است.[9]
دریافت بیرویه وام توسط دولت
روزنامه کیهان امروز در مطلبی با عنوان «بهره وامهای خارجی» از دریافت بیرویه وام توسط دولت انتقاد کرد و با اشاره به سخنان وزیر دارایی در مجمع صندوق بینالمللی پول که گفته بود بهره این وامها به اندازهای سنگین است که گاهی کمکهای بعدی این مؤسسات که به صورت وام داده میشود، برای پرداخت بهره وامهای قبلی هم کافی نیست، نوشت: کشور ما با داشتن درآمد سرشار نفت و سایر منابع ارزی، محتاج این کمکها نیست. نویسنده افزوده است: در حال حاضر به طور متوسط 450 میلیون دلار درآمد مستقیم نفت، 100 میلیون دلار فروش کنسرسیوم، 100 میلیون دلار ارز صادراتی و 25 میلیون دلار درآمد متفرقه است، که در مجموع کل درآمد ما به 700 میلیون دلار بالغ میشود.
این مقاله میافزاید: اگر وام در راهی خرج شود که در آتیه نزدیک بتوان اصل و فرع آن را پرداخت، کوچکترین خطری را متضمن نیست ولی اگر ما خود صاحب سرمایهای بودیم که احتیاج به قرض را مرتفع میساخت، گرفتن آن ما را دچار زحمت نمیکرد.[10]
پناهندگی معاون شرکت نفت انگلیس و ایران
منابع مطلع در تهران امروز گفتند که مصطفی فاتح، معاون سابق شرکت نفت انگلیس و ایران توسط جمال عبدالناصر به عنوان مشاور مخصوص دولت جمهوری متحده عربی در مسائل نفتی منصوب شده است.
به گزارش خبرگزاری آلمان، محافل سیاسی تهران با توجه به تیرگی روابط تهران و قاهره انتصاب فاتح را نوعی پناهندگی سیاسی وی تلقی میکنند.[11]
اصلاحات ارضی در زمینهای وقفی
دهات موقوفه عام، مشمول مرحله دوم اصلاحات ارضی است. در اجرای برنامه تشکیل شرکتهای تعاونی و توسعه آن در سراسر کشور، تشکیل شرکتهای تعاونی در دهات موقوفه عام نیز به مرحله اجرا درآمد. در این گونه دهات که طبق یکی از مفاد قانون اصلاحات ارضی، موقوفات عام زارعین و کشاورزان همان منطقه به اجارههای طولانی داده میشود، از این پس مانند سایر نقاط که مشمول قانون اصلاحات ارضی گردیده شرکتهای تعاونی تشکیل میگردد. تشکیل شرکتهای تعاونی در موقوفات عام ابتدا در دهات موقوفه بنیاد پهلوی در خراسان به مرحله اجرا درمیآید و اکنون مقدمات تشکیل تعدادی از شرکتهای تعاونی در این گونه دهات فراهم گردیده و روز به روز تعداد تشکیل اینگونه شرکتها در دهات موقوفه حوزه مشهد و سایر نقاط افزوده خواهد شد. بدین ترتیب کشاورزانی که در اجرای قانون اصلاحات ارضی ... دهات به اجاره طولانی به آنان واگذار گردیده در تشکیل شرکتهای تعاونی به نفع خود سهیم گردیده و از مزایای آب آن برخوردار خواهند شد. این برنامه از طرف سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران به مرحله اجرا گذاشته شده و سازمان برای تشکیل شرکتهای تعاونی در دهات موقوفه، از هر گونه کمک و مساعدت لازم از جمله دادن وام و اعتبار کوتاهی نخواهد کرد و تسهیلات لازم را در این زمینه فراهم خواهد ساخت.[12]
بازگشت سفیر شوروی به تهران
سفیرکبیر شوروی در ایران پس از توقفی دو ماهه در مسکو امروز به تهران بازگشت. زایتسف سفیرکبیر شوروی با قطار جلفا ـ تهران وارد تهران شد و در ایستگاه راهآهن مورد استقبال کاردار و اعضای سفارت کبرای شوروی و سفارتخانههای اروپای شرقی قرار گرفت. با آمدن زاتیسف به تهران مقدمات اجرای قرارداد حمل و نقل هوایی ایران فراهم میشود. در هنگام حضور زایتسف در مسکو، جولیوس هولمز سفیرکبیر امریکا در ایران نیز به مسکو و سایر شهرهای شوروی سفر کرد.[13]
تعویق مسافرت رئیسجمهوری ترکیه به تهران
مسافرت گورسل به ایران به علت حوادث قبرس به تعویق افتاد. رئیسجمهوری ترکیه قرار بود ماه آینده به تهران سفر کند. [14]
پینوشتها:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 348.
[2]. صفحاتی از تاریخ معاصر ایران به اسناد نهضت آزادی، ج 3، تهران، نهضت آزادی ایران، 1363، ص 12.
[3]. صورتجلسات شورای اقتصاد در پیشگاه شاهنشاه آریامهر، گردآورنده غلامرضا نیکپی، تهران، وزارت فرهنگ و هنر، بی تا، ص 7 تا 4.
[4]. روزنامه پیغام امروز، ش 1319، 25/6/1343، ص 5 و 1.
[5]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 26/6/1343، ص 4.
[6]. روزنامه پست تهران، ش 3285، 26/6/1343، ص 1 و 8.
[7]. روزنامه کیهان، ش 6341، 25/6/1343، ص 16 و 4.
[8]. روزنامه پست تهران، ش 3285، 26/6/1343، ص 8.
[9]. حزب ایرن نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۰، ص 460 و 461.
[10]. روزنامه کیهان، ش 6341، 25/6/43، ص 13.
[11]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 148، 26/6/1343، ص 8.
[12]. روزنامه بورس، ش 755، 25/6/1343، ص 2.
[13]. روزنامه کیهان، ش 6342، 26/6/1343، ص 16.
[14]. همان، ش 6341، 25/6/1343، ص 16.
