شنبه 22 فروردین 1343 / 27 ذى‏قعده 1383 / 11 آوریل 1964

1 بازدید

دیدار خانواده‌هاى شهداى 15 خرداد با آیت‌الله خمینى

امروز جمعى از خانواده‌هاى شهداى پانزده خرداد 1342 در قم به دیدار آیت‌الله خمینى رفتند. به گزارش ساواک از این ملاقات «چندین نفر از زن و مرد آمده بودند منزل آقاى خمینى، نامه‌هاى زیادى به ایشان دادند. نوشته‌اند: شوهرهاى ما مرده‌اند، جوانان، کشته شدند، آقاى خمینى! تکلیف ما چیست؟ سرپرست نداریم. آقاى خمینى خیلى گریه کرد و ناراحت شد. آنهایى که وضع خوبى داشتند و احتیاج به چیزى نداشتند، آقاى خمینى حواله داد، [به] هر خانواده‌اى مبلغ 1 هزار تومان پول بدهند، آنهایى که بیچاره بودند حواله داد [به] هر خانواده‌اى مبلغ 3 هزار تومان پول بدهند». آیت‌الله خمینى در این دیدار در سخنان کوتاهى گفتند: «[اگر این خانواده‌ها] احتیاج دیگرى هم داشته باشند، بعدا تأمین خواهم کرد؛ ناراحت نباشید. امیدوارم جزو شهیدان سیدالشهدا محسوب شوند. خودم هم در این مصیبت شریک هستم. من هم مصیبت‌زده هستم. از همه مهم‌تر، مصیبت دین است که دارد لطمه مى‌خورد».[1]

دو نامه آیت‌الله خمینى در تکذیب خبر اطلاعات

آیت‌الله خمینى امروز دو نامه خطاب به برخى از علما نوشتند. اولى خطاب به آیت‌الله میلانى در مشهد است و طى آن تأکید کردند «مندرجات سرمقاله اطلاعات، سه‌شنبه 18 فروردین منتشر در تهران تکذیب است. امر بفرمایید اکیداً تکذیب نمایند».[2] نامه دوم خطاب به آیت‌الله شیخ محمدتقى آملى در تهران ارسال شد. در این نامه آمده است: «مستدعى است مراتب تشکر اینجانب را به حضرات حجج اسلام و علماى اعلام تهران ـ اعلى‌الله کلمتهم ـ ابلاغ فرموده و تذکر دهید مطالبى که در روزنامه اطلاعات سه‌شنبه راجع به موافقت روحانیون با مقاصد دولت درج شده بود، جداً تکذیب فرمایند و به ملت ابلاغ فرمایید که هیچ روحانى نمى‌تواند با امور خلاف شرع موافقت کند و پس از این به مندرجات مطبوعات راجع به روحانیون ترتیب اثر ندهند».[3]

پاسخ آیت‌الله حکیم به تلگرام شیخ حسن سعید

آیت‌الله العظمى سیدمحسن حکیم نیز در پاسخ به تلگرام شیخ حسن سعید که ایشان را از آزادى آیت‌الله خمینى و آیت‌الله قمى آگاه ساخته بود، نوشت: «تلگرام استخلاص آقایان علماء اعلام موجب مسرت گشته لکن مجرى بودن قوانین غیرمشروعه در کشور مسلمین براى اینجانب و علاقه‌مندان به دین جاى هیچ مسرتى نگذاشته [است] ان شاءالله تعالى به برکات وجود مقدس حضرت ولى‌عصر ارواحنا فداه بزودى حسن قوانین و فوائد احکام اسلامى آشکار و رفع تمام گرفتاری‌ها مى‌شود».[4]

شهربانی و مراسم جشن آزادی آیت‌الله خمینی

سرتیپ صمدیانپور امروز در تلگرام رمزى براى تبریز، مشهد، شیراز، اصفهان، کرمانشاه، کرمان، کاشان، رضاییه، اهواز، سارى و سنندج در پیرو تلگرام 16 فروردین 43 سرلشکر مبصر نوشت: به فرموده نظر به اینکه ممکن است در مورد ترخیص آیت‌الله خمینى بعضى محافل بخواهند مراسمى به عمل بیاورند، براى اینکه بیخودى تصور نرود که به این موضوع زیاد اهمیت داده مى‌شود، صلاح در این است که دخالت نشود. اگر در طى این مراسم حرف‌هایى خلاف رویه زده شود، هویت اشخاصى که این حرف‌ها را زده‌اند مشخص شود تا مورد بازخواست و تعقیب قرار گیرند. دستور فرمایید مراتب فوق را دقیقاً مورد نظر و اجرا قرار داده جریان را به طور روزانه گزارش دهید.[5]

ورامین پس از آزادی آیت‌‌الله خمینی

ساواک امروز در گزارشى از ورامین نوشت: «تعدادى از عکس‌هاى آیت‌الله خمینى در شهر ورامین و پیشوا توسط اشخاص دوره‌گرد به فروش مى‌رسد. در این چند روز اخیر عده‌اى از اهالى ورامین و پیشوا و قراى اطراف براى ملاقات [با] آیت‌الله خمینى به قم رفته‌اند و عده‌اى از اهالى پیشوا آیت‌الله خمینى را به پیشوا دعوت نموده‌اند. گویا ایشان اظهار داشته در موقع عزیمت به مشهد ممکن است براى زیارت امام‌زاده جعفر، یک ناهار یا یک شام در پیشوا بمانند».

این گزارش در پایان مى‌نویسد: شایعاتى در شهر ورامین مى‌باشد که عده‌اى از اهالى عربستان سعودى جلوى حجاج ایرانى را در جده گرفته و گفته‌اند شما که پیشواى خود را زندانى نمودید لیاقت به جا آوردن اعمال حج را ندارید.[6]

گزارش‌هاى امروز ساواک

در میان گزارش‌هاى امروز ساواک، دو نکته قابل توجه است؛ اولى خبر ورود آیت‌الله محمدعلى قاضى طباطبایى به مشهد است که بنابراین گزارش، وى «که چندى قبل در تبریز بازداشت شده بود، براى ملاقات آیت‌الله میلانى به مشهد وارد [شد] و پسر میلانى از ایشان استقبال نمود».[7] و دومى درباره شاپور بختیار است که «ضمن مذاکرات خصوصى اظهار داشت که شاه در نظر دارد دولت آقاى حسنعلى منصور را برکنار نماید» .در ذیل این گزارش تحت عنوان نظریه قید شده است که «کوچک‌ترین اقدام مستقیم باعث شناسایى مأمور نفوذى خواهد شد».[8]

جزئیاتی از مانور مشترک ایران و امریکا

قرار است ساعت 6:30 صبح فردا، 2500 سرباز که از قرارگاه هوایى «فورتکارپل» در ایالت تنسى امریکا براى شرکت در مانور مشترک ایران و امریکا وارد پایگاه نظامى آدرنه در ترکیه شده‌اند، با چتر روى منطقه مانور دزفول در دوکوهه فرود آیند. فرماندهى عملیات را تیمسار سپهبد ازهارى برعهده دارد و سرهنگ ولف فرمانده سربازان امریکایى است. بنابراین گزارش، 650 سرباز نیروهاى زمینى، دریایى و هوایى امریکا در مانور سه روزه دلاور شرکت دارند.[9]

ریاست مجدد شریف امامی بر مجلس سنا

مجلس سنا امروز جعفر شریف امامى را براى بار دیگر به ریاست خود برگزید. به گزارش خبرنگار روزنامه اطلاعات، برابر آیین‌نامه داخلى، انتخابات هیئت رئیسه امروز برگزار شد و طى آن دکتر محمد سجادى و عباس مسعودى به عنوان نواب رئیس مجدداً انتخاب شدند. شریف امامى در نخستین نطق خود پس از انتخاب مجدد به ریاست سنا، ضمن تشکر از همکاری‌هاى مجلس شوراى ملى ابراز امیدوارى کرد که دو مجلس بتوانند براى به ثمر رساندن انقلاب به رهبرى شاه، قدم‌هاى مؤثرى بردارند و وظایف و تکالیف وجدانى و قانونى خود را در راه خدمت به کشور و تعقیب هدف‌هاى عالى اجتماعى، اقتصادى و فرهنگى به منظور بالا بردن شئون و حیثیت کشور به نحو شایسته بردارند.[10]

ریاست ایرانی‌ها بر بانک‌های مختلط

دبیرکل کانون بانک‌ها گفت: در حالى که 51 درصد از سهام بانک‌هاى مختلط متعلق به ایرانیان است، اشتغال افراد خارجى در رأس این بانک‌ها مخالف مقررات بانکى ایران است. ضیاءالدین هیئت تأکید کرد: باید هرچه زودتر از طرف دولت و بانک مرکزى ایران ترتیب این نقل و انتقالات داده شود. وى افزود: به موجب مقررات بانک ملى ایران، اطلاق کلمه مختلط به بانک‌هایى که 51 درصد از سهام آن را ایرانی‌ها خریدارى کرده‌اند، صحیح نمى‌باشد و به موجب قوانین بانکى، بانک‌ها یا داخلى و ملى و یا خارجى باید باشند و ریاست بانک‌هاى مختلط با گروهى است که اکثریت سهام را در اختیار دارند. هیئت در مورد تفویض منافع سهامداران خارجى بانک‌ها گفت: چنانچه منافع سهامداران از جمله سهامداران خارجى بانک‌هاى مختلط پس از این نقل و انتقالات بیشتر نشود، کمتر نخواهد شد. ایران داراى شخصیت‌هاى بانکى برجسته‌اى است که از وجود آنان استفاده خواهد شد.[11]

نبود بیمه‌ اجتماعى برای همه مردم

به گفته رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل جدید شرکت بیمه ایران، طرح بیمه‌هاى اجتماعى براى کلیه طبقات مردم باید تهیه و به موقع اجرا گذارده شود. دکتر امیدى به خبرنگار اطلاعات گفت: هم‌اکنون فقط کارگران و کارمندان دولت بیمه هستند و از مزایاى آن استفاده مى‌کنند و بقیه طبقات مردم از امکانات و تسهیلات بیمه برخوردار نیستند. وى افزود: باید با همکارى شرکت‌هاى بیمه خصوصى، بیمه‌هاى عمر، بیمارى، حوادث انفرادى و شخص ثالث در ایران شامل هرچه بیشتر مردم بشود.[12]

نقدی بر سیاست اقتصادى کشور

روزنامه اراده آذربایجان در مقاله‌اى زیر عنوان «کارخانه زاینده رود تهدید به تعطیل است» نوشته است: آن وقت‌ها که در آذربایجان تحصیل مى‌کردم در کلاس‌هاى ابتدایى همه ما لباس وطنى مى‌پوشیدیم و از این پوشش نوعى احساس غرور در خود مى‌کردیم. در آن روزگاران که این مدعیان اقتصادى میداندار سیاست اقتصاد ما نبودند، در آن روزگاران که این همه اقتصاددان از زمین و آسمان، از شرق و غرب سبز نمى‌شدند. در آن روزگاران که ترجمه بولتن‌هاى امریکایى به نام پروژه در کشور ما مد نشده عده کثیرى از این راه به نوایى نمى‌رسیدند. در آن روزگاران که یک مشت زرنگ تحت عنوان فریبنده دکتر در اقتصاد و غیره بر ما حکومت نمى‌کردند، مسئولین امر بدون ذره‌اى ادعا، بدون توسل به هوچى‌گرى، بدون داشتن ورقه و دیپلم و لیسانس و دکترى، بدون به کار بردن چند لغت اجنبى و فنى در بیاناتشان بدون اینکه به معلومات خود مغرور و از این راه به خر مراد سوار و در زیر عناوین علمى به بیشتر چاپیدن بپردازند، مملکت ما از یک سیاست سالم اقتصادى کاملاً بهره‌مند بود و با یک بخشنامه نه تنها اقتصاد کشور را روبه‌راه مى‌کردند، نه تنها مانع از خروج ارز از کشور مى‌شدند... بلکه چون در گفته خود صادق مى‌بودند افکار عامه نیز صادقانه از آنان وسیاست آنان... پشتیبانى مى‌کرد. نویسنده در ادامه تأکید مى‌کند، با آن همه موانع و مشکلات موجود، کار کارخانجات داخلى به قدرى رونق گرفت که توانست مقدار زیادى از احتیاجات عمومى را تأمین نماید و متأسفانه امروز روز به روز، کارخانجات داخلى و ملى تهدید به تعطیل و ورشکستگى مى‌گردند زیرا اولاً عدم ثبات سیاست اقتصادى مملکت، تجار را از شرکت در امور صنعتى دلسرد مى‌نماید ثانیاً در بیست سال اخیر، رجال اقتصادى ایران، سرمایه مملکت را تحت عنوان تشویق صنایع داخلى به جیب یک عده افراد شارلاتان و غیر وارد و نفع‌طلب ریخته کار را به‌دست کسانى سپرده‌اند که مطلقاً از امور اقتصاد و سیاست سررشته‌اى ندارند و منظور وام‌دهنده و وام‌گیرنده، بالا کشیدن سرمایه ملى است.

در این مقاله با اشاره به شیوه‌هاى متعدد اخذ وام و نپرداختن آن آمده است: اینها هر روز به یک بهانه، ساز تازه زده و به مبلغى از خزانه مملکت ناخونک مى‌زنند و روز به روز بیشتر بر بدهى خود مى‌افزایند و دولت نیز ظاهراً به قصد جلوگیرى از حیف و میل اموال خود مبلغى دیگر قرض مى‌دهد تا بتواند از سوخت مطالبات خود جلوگیرى کند. در حالى که این خود یک نوع حیله اقتصادى است و در این پرداخت‌ها سوءاستفاده‌هاى کلانى نهفته است.[13]

کسرى 300 میلیون تومانی بودجه

در همین حال، مجله خواندنیها در شماره امروز خود نوشت: بودجه تقدیمى دولت به مجلس 300 میلیون تومان کسرى دارد و در آن برخى موارد هزینه‌اى از جمله اعتبار اضافه و ترفیع معوقه کارمندان دولت پیش‌بینى نشده است. از این‌رو دولت وعده داده است تا سه ماه دیگر بودجه کامل و نسبتاً متعادلى تنظیم و تقدیم دارد.[14]

علل عقب افتادن صنایع ایران

«بیدار باش به ارباب صنایع» عنوان مقاله‌اى از تهران اکونومیست است که امروز منتشر شد. نویسنده تحرکات دولت منصور در بخش‌هاى مختلف اقتصادى را مدنظر قرار داده با اشاره به بخش‌هاى ساختمانى و کشاورزى، ادامه رکود و بى‌تحرکى در بخش صنعت را ناشى از رنج‌هاى موجود در صنایع کشور مى‌داند و هشدار مى‌دهد هرچه زودتر وزارت صنایع تشکیل شود، اتاق صنایع بر فعالیت خود بیفزاید و ارباب صنایع از خواب بیدار شوند. به نوشته تهران اکونومیست، راه‌حل مشکلات اقتصادى کشورهاى در حال توسعه، فقط و فقط صنعتى شدن آنهاست و کنفرانس‌هایى نظیر کنفرانس اکافه و کنفرانس ژنو مى‌تواند تا حدود بسیار مختصرى در توسعه اقتصادى ایشان تأثیر بنماید.[15]

این نشریه در مطلب دیگرى به علل عقب افتادن صنایع ایران مى‌پردازد و یکى از مهم‌ترین علل آن را دریافت وام به وسیله صاحبان صنایع از دولت یا مؤسسات مربوطه و همچنین انتشار اوراق قرضه براى افزایش سرمایه کارخانجات مى‌داند. نویسنده یادآور مى‌شود: از سال 1334 یعنى هنگامى که دولت براى حمایت و توسعه صنعت پشتوانه اسکناس را مورد استفاده قرار داد و اعلام کرد که براى کمک به صنایع کشور وام با فرع به متقاضیان واجد شرایط مى‌دهد، عده‌اى دریافتند که چنین صنایعى حتى با فرع 3/0 براى وام، به هیچ‌وجه قابل دوام نیست و این امر موجب تنزل بهاى اوراق سهام خواهد شد به طورى که سهامى را که در فاصله سال‌هاى 1337 و 1338 مثلاً 10 هزار ریال یا 11 هزار ریال ارزش داشت و در بازار به فروش مى‌رسید، به جهت بار سنگین وام‌هاى صنعتى به 4400 تا 5 هزار ریال تقلیل یافت که این کار در موقع خود اشتباه بزرگى به شمار مى‌رفت و سبب شد که عده‌اى از صاحبان صنایع ورشکست یا از کار کناره بگیرند. مقاله درادامه به موضوع مدیریت واحدهاى صنعتى مى‌پردازد و با اشاره به تازه بودن فن مدیریت مى‌افزاید: باید مدیریت و کارشناس را از خارج براى تربیت و آموزش مدیران و کارشناسان داخلى دعوت نماییم و اگر موفق شویم که تمام صنایعى را که به نحوى از انحا به یکدیگر مربوط مى‌شوند به طریق تمرکز اداره نماییم موفقیت بیشترى نصیب ما مى‌شود همچنان که همین روش در بین بسیارى از کشورهاى صنعتى جهان متداول و معمول است و براى بالا رفتن سطح دستمزد و سطح زندگى افراد، دولت باید همواره آمار و احصاییه صحیحى براى مقدار موجود مواد اولیه و مقدار مورد احتیاجى که مى‌بایستى همه ساله از خارج وارد شود، در دست داشته باشد. نویسنده در بخش دیگرى از مقاله، علت‌العلل عقب‌افتادگى صنایع ایران را فقدان ذوب آهن مى‌داند و تأکید مى‌کند چون تمام صنایع دنیا احتیاج به فلز دارد و اگر امروز ما تعداد زیادى کارخانه وارد مملکت مى‌سازیم، یکى از اقلام درشت هزینه‌هاى آن تهیه اسباب یدکى است که بعداً باید به قیمت فوق‌العاده خریدارى نماییم، ... پس تنها وسیله توسعه امور صنعت و کشاورزى، ایجاد و احداث کارخانه ذوب آهن و مس مى‌باشد.[16]

راههای تأمین سرمایه تأسیس ذوب‌آهن

مجله تهران اکونومیست در شماره امروز خود با نظام‌الدین امامى، صاحب‌نظر اقتصادى درباره تأسیس ذوب آهن در ایران گفت‌وگو کرده است. امامى ضمن با اهمیت خواندن تأسیس ذوب آهن و لزوم تسریع در اجراى آن درباره تأمین سرمایه آن دو راه پیشنهاد داده است؛ راه اول: شرکتى به سرمایه 10 میلیارد ریال و هر سهم 10 هزار ریالى تأسیس شود و براى آسان شدن پرداخت این سهم‌ها به اقساط سه ماهه 200، 300 و 400 تومان به مردم بفروشد و مورد سهام را تا پنج سال و حداقل تا ده درصد تضمین کند. بدین‌طریق دولت با جمع‌آورى پس‌اندازهاى مردم مى‌تواند کارخانه ذوب‌آهن را به سهولت تأسیس نماید. بدین‌ترتیب به عوض توسل به استقراض خارجى که در حدود 200 میلیون دلار تخمین زده‌اند، فقط به اندازه فرعى که بابت این قرض مى‌دهند، براى تضمین سود در بانک ملى یا بانک مرکزى به ودیعه بگذارند. پس از سال سوم یا چهارم که کارخانه به کار افتاد، این مبلغ فوق‌العاده جزئى خواهد بود. راه دوم: قرضه داخلى از مردم است به شرطى که سودش را نه و ده درصد تعیین کنند تا مردم با شوق فراوان استقبال نمایند. امروز تمام بانک‌ها بیش از چهار و شش درصد بهره نمى‌دهند، پس مردم به عوض پس‌انداز در بانک‌ها، سهام قرضه را خواهند خرید. وى براى تسریع در عملى شدن کار ذوب‌آهن، اتکاى دولت به ملت را شرط اساسى مى‌داند زیرا در امور مملکت هر قدر اتکاى به ملت بیشتر باشد، نتیجه رضایت‌بخش‌تر است.[17]

تکذیب اظهارات نخست‌وزیر پیشین درباره صادرات

تهران اکونومیست در مطلبى به تکذیب اظهارات اسدالله علم نخست‌وزیر قبلى مى‌پردازد که در گزارش کارش همراه با استعفانامه گفته بود در دوره حکومتش صادرات ایران به پانزده درصد افزایش یافت. این نشریه تأکید مى‌کند که نه تنها در این مدت به صادرات کشور ما (البته به غیر از نفت) اضافه نشده است بلکه حدود ده درصد از صادرات ایران نیز کم شده است. این نشریه به ماهنامه آمار بازرگانى خارجى ایران استناد کرده مى‌نویسد: صادرات ایران در شش ماهه اول سال 42 بیش از 43 میلیون ریال از شش ماهه اول سال 41 کمتر بوده است. صادرات کشور در شش ماهه اول سال گذشته حدود 291 میلیون تومان بوده در حالى که واردات کشور از 1 میلیارد و 691 میلیون تومان تجاوز کرده است. یعنى باز هم صادرات ایران یک ششم واردات بوده است. این مقاله با بررسى میزان صادرات و واردات کشورهاى دیگر به ایران تصریح مى‌کند باز هم کشورهاى غربى بیش از چند برابر صادرات ما به آن کشورها، کالا به کشور ما وارد نموده‌اند و کشور شوروى در مقابل 5/373 میلیون ریال واردات به کشور ما مبلغ 455 میلیون ریال یعنى 5/81 میلیون ریال بیشتر کالا از ما خریدارى کرده است.[18]

مقاله‌ «سرعت و پیشرفت»

مجله خواندنیها در مقاله‌اى با عنوان «سرعت و پیشرفت» به قلم حسین پیرنیا نوشته است: سرعت توسعه اقتصادى هر کشور باید اقلاً معادل سرعت افزایش جمعیت باشد تا مردم آن کشور فقیرتر نشوند و وضع زندگى تنگ‌تر و دشوارتر نگردد. در کشورهاى توسعه نیافته و فقیر، نداشتن سرعت کافى در امر توسعه اقتصادى موجب افزایش فقر عمومى، کاهش درآمدها، بالا رفتن مخارج و شیوع بى‌کارى و از بین رفتن حس اعتماد و خوش‌بینى مى‌شود و هر آن زندگى افراد و خانواده‌ها مشکل‌تر و تنگ‌تر و وضع اقتصادى عمومى وخیم‌تر مى‌گردد و حوادث اجتماعى و سیاسى شدیدى به دنبال مى‌آورد. نویسنده سرعت توسعه اقتصادى و موفقیت هیئت‌هاى رهبرى کننده در به‌دست آوردن این سرعت براى اجتماع را تعیین کننده سرنوشت حکومت‌ها و هیئت‌هاى رهبرى کننده و رژیم‌هاى سیاسى مى‌داند. وى در مقایسه ایران و امریکا مى‌نویسد: براى تحقق شش درصد افزایش درآمد ملى در ایران، کافى است که درآمد سرانه فقط در حدود 9 دلار افزایش یابد در صورتى که همین میزان افزایش ملى در امریکا خواهان 120 دلار افزایش درآمد سرانه است به علاوه ممالک توسعه نیافته داراى منابع طبیعى دست‌نخورده و حتى کشف نشده هستند که با استفاده از اکتشافات علمى و اختراعات صنعتى جدید مى‌توانند آنها را کشف کرده مورد بهره‌بردارى قرار دهند و از این راه به سرعت بر تولید ملى خود بیفزایند. نویسنده تأکید مى‌کند براى جلوگیرى از بحران و تنزل سطح زندگى مردم باید سالى 15 میلیارد ریال به درآمد ملى ما افزوده شود.[19]

مقدمه دمکراسى

روزنامه مرد مبارز در یادداشتى، واگذارى کار مردم به مردم را مقدمه تصمیم دمکراسى در کشور دانست و نوشت: سال‌هاست که دولت‌هاى ما تمام امور ادارى و معاشى مردم را به‌دست گرفته‌اند و چون تاجر غیر واردى کار را از دست مردم گرفته هر روز بر پریشانى عمومى مى‌افزودند... نه تنها در تخصص دولت در اداره این امور تردید هست بلکه از نظر عدم صحت عمل بعضى از مأمورین دولت و سوءاستفاده‌طلبى متصدیان امور نمى‌توان به صحت اقدامات آنان ایمان حاصل نمود و به همین جهت در اکثر موارد دولت ضرر مى‌داد و دردى از دردهاى خود و مردم را دوا نمى‌کرد. نویسنده سپس به واگذارى اداره امور قند و شکر به مردم اشاره کرده مدعى مى‌شود که شاه همواره بر این نکته تأکید مى‌ورزید که دولت باید ضمن اداره امور کشور، مردم را نیز به تدریج به آزادى و آزاد منشى و اعتماد به نفس تشویق و ترغیب نموده و نحوه اقدامات باید طورى باشد که دمکراسى در کشور تعمیم یابد. این یادداشت در پایان یادآور مى‌شود که نباید مردم را به کلى رها نمود و در صورتى که پیش‌بینی‌هاى لازم به عمل نیاید، ممکن است نظر دولت معکوس گردد.[20]

مسافرت ایرانى‌ها به بیروت

روزنامه دنیا در گزارشى با عنوان «مسافرین ایرانى در بیروت چه مى‌کردند» نوشت؛ در عید امسال بیش از 4 هزار نفر از تهران به بیروت سفر کردند، جمعى با اتومبیل سوارى از راه عراق و سوریه به لبنان رهسپار شدند و بقیه با هواپیما. عده‌اى از مسافرین ایرانى با پرداخت 2 هزار تومان، دربست به بیروت رفتند و از طرف سازمان‌هاى توریستى پذیرایى شدند. بقیه نیز به صورت آزاد علاوه بر لبنان، از سوریه و اردن هم بازدید کردند. این گزارش با اشاره به کمبود جا در هتل‌ها براى برخى مسافران، ارزانى اجناس بویژه میوه را یادآور شده که چون در تهران تمام پرتقال‌ها یخ زده بود، همگى شکمى از عزا در آوردند زیرا پرتقال‌هاى درشت دانه‌اى دو ریال به فروش مى‌رسید. ضمن آنکه پول ایران در بیروت رواج دارد و براى اولین بار، بیشتر مغازه‌داران بیروت، اسکناس ایران را قبول مى‌کردند. حضور برخى ایرانی‌ها در قمارخانه‌ها و کازینوهاى بیروت و باختن پول‌هاى خود از دیگر نکات مورد توجه گزارشگر روزنامه دنیا بود که در عین حال نوشت: اکثر این 4 هزار نفر، کسانى بودند که با 4، 4 هزار تومان پول به بیروت رفته بودند و با این پول نمى‌توانستند در کازینوى معروف بیروت قمار کنند. دیگر نکته مهم این گزارش، مقررات ارزى لبنان است که آن کشور را به صورت سوئیس در آورده است و اغلب سرمایه‌داران، پول‌هاى خود را به بانک‌هاى بیروت انتقال مى‌دهند. زیرا هم پول‌ها محفوظ مى‌ماند و هم اسرار مشتریان. از این رو برخى مسافران ایرانى در بانک‌هاى معروف بیروت حساب جارى گشوده‌اند. در لبنان با 2 میلیون نفر جمعیت، بیش از 40 بانک فعالیت مى‌کنند.[21]

برگزاری کنگره اسلامی همزمان با مراسم حج

روزنامه الثوره چاپ دمشق در شماره امروز خود نوشت: کنگره اسلامى با شرکت نمایندگان کشورهاى اسلامى در مکه همزمان با مراسم حج، برگزار خواهد شد. به گزارش خبرگزارى فرانسه، هدف از تشکیل این کنگره استوار کردن صفوف مسلمانان در برابر امپریالیسم و اسرائیل است.[22]

ادعای رژیم صهیونیستی درباره مصر

روزنامه الثوره چاپ دمشق به نقل از شیمون‌پرز معاون وزارت جنگ اسرائیل خبر داد که خطر تهاجم مصر به اسرائیل به هیچ‌وجه تقلیل نیافته است. وى در نطق رادیویى خود با اشاره به اوضاع نظامى خاورمیانه گفت: مصر به طور قابل ملاحظه‌اى به نیروى هوایى خود از نظر بمب‌افکن افزوده است و اینک چهار نوع موشک در اختیار دارد که خطرناک‌ترین آن، موشک دریا به زمین است که روى ناوهاى جنگى ساخت شوروى نصب شده‌اند. وى افزود: در مقابل، اسرائیل نیز تسلیحات خود را توسعه داده اینک داراى سلاح‌هاى الکترونیکى قابل ملاحظه‌اى است. پرز تأکید کرد که تاکنون اسرائیل 250 هزار مسلسل یوزى به کشورهاى دوست فروخته است.[23]

سخنان پادشاه اردن درباره فلسطین

ملک حسین پادشاه اردن امروز در کنفرانسى در حضور اعضاى دو مجلس و نمایندگان سیاسى اردن گفت: تشکیل یک سازمان براى فلسطینی‌ها امکان مى‌دهد که این سازمان مبارزه خود را در راه بازیافتن حقوق از دست رفته دنبال کند ولى این مبارزه نباید در وضع کنونى اردن تغییرى به وجود آورد. به گزارش خبرگزارى فرانسه، ملک‌حسین افزود: تا 48 ساعت دیگر در راه سفر به امریکا و به دعوت جانسون، درباره مسائل ملى و مسئله فلسطین با مقامات و مردم امریکا صحبت خواهم کرد. وى مسئله فلسطین را مسئله‌اى حیاتى براى اردن دانست.[24]

تبادل نامه بین آمریکا و مصر

 جانسون رئیس‌جمهور امریکا در نامه‌اى به جمال عبدالناصر پیشنهاد کرده است که نظریات دو دولت امریکا و مصر در نامه‌هایى مبادله شود. خبرگزارى فرانسه با انتشار این خبر افزوده است که جانسون در این نامه نظر ناصر درباره چند مسئله بین‌المللى را جویا شده است.[25]

 


پانوشتها:

 

[1]ـ صحیفه امام، ج 1، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1378، ص 279.

[2]ـ همان، ص 277.

[3]ـ همان، ص 276.

[4]ـ اسناد انقلاب اسلامى، ج 1، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1369، ص 196.

[5]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 209.

[6]ـ ظهیرى‌نژاد، مهناز، مناسبات امام خمینى با حرکتها و مبارزان اسلامى، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1382، ص 112.

[7]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13: جلوه محراب شهید سیدمحمدعلى قاضى طباطبایى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 112.

[8]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 361.

[9]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11358، 22/1/43، ص 16.

[10]ـ همان، ص 1 و 13.

[11]ـ همان، ص 8.

[12]ـ همان.

[13]ـ روزنامه اراده آذربایجان، ش 548، 22/1/43، ص 3 و 1.

[14]ـ مجله خواندنیها، ش 58، 22/1/43، ص 9.

[15]ـ تهران اکونومیست، ش 529، 22/1/43، ص 2.

[16]ـ همان، ص 20.

[17]ـ همان، ص 21.

[18]ـ همان، ص 40.

[19]ـ مجله خواندنیها، ش 58، 22/1/43، ص 46 و 8، 7، 6.

[20]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 828، 22/1/43، ص 4 و 1.

[21]ـ روزنامه دنیا، ش 791، 22/1/43، ص 4 و 1.

[22]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 19، 23/1/43، ص 7.

[23]ـ همان، ص 10.

[24]ـ همان، ص 9 و 8.

[25]ـ همان، ش 20، 24/1/43، ص 4 و 3.