دوشنبه 9 اردیبهشت 1342 / 5 ذیحجه 1382 / 29 آوریل 1963
6 بازدید
± اعلامیة 8 صفحهای آیتالله خمینی به حجاج
این روزها در بین افراد بازاری و هیئتهای مذهبی گفته میشود که اعلامیة هشت صفحهای و چهل مادهای آیتالله خمینی خطاب به حجاج بیتاللهالحرام، هنوز چاپ نشده و قرار است روز عید قربان، همزمان با انتشار این اعلامیه به زبان عربی در مکه که توسط زوار به حج برده شده، از طرف هیئتهای مذهبی و طرفداران روحانیون در تهران و یا شهرستانها، به زبان فارسی چاپ و منتشر شود.
ساواک با تهیة این گزارش تصریح کرده که از طرف هیئتهای مذهبی و افراد بازاری، مقداری اعلامیههای آیتالله سید صادق روحانی در تهران چاپ و به شهرستانها ارسال شده و آقای صادقی، یکی از زوار کاروان حج، مقدار چهار هزار نسخه از این اعلامیه را همراه خود به مکه برده تا در آنجا پخش نماید.[1]
± اعلامیه پیشنمازهاى تهران
به گزارش ساواک، اعلامیهاى از طرف پیشنمازهاى تهران در تأیید مرجعیت آیتالله خمینى در شرف صدور است و این اعلامیه به امضای تمام پیشنمازهاى تهران خواهد رسید. بر پایة این خبر، عدهاى از طلاب علوم دینی قم به شهرستانها رفتهاند و از پیشنمازها مشغول گرفتن امضا براى خمینی میباشند. بعضی از پیشنمازهاى تهران، از امضا کردن خوددارى نمودهاند.[2]
± اعلامیة آیتالله شریعتمداری به مناسبت فاجعة مدرسة فیضیه
امروز آیتالله شریعتمداری به مناسبت فاجعة مدرسة فیضیة قم، اعلامیه صادر کرد و شرحی از وقایع ناگوار این دوران را باز گفت. در این اعلامیه آمده که: «چون این چند روز علمای اعلام و عموم طبقات مردم از مرکز و شهرستانها، مراتب انزجار و تنفر شدید خود از فاجعة مؤلمة مدرسة فیضیة قم و حملات وحشیانة عدهای از مأمورین به طلاب علوم دینی و ضرب و جرح عدة کثیری [از] آنها و غارت و ویران کردن حجرات مدرسه، ابراز داشته و با تلگراف و نامههای فراوان و فرستادن هیئتهای مختلف برای تسلیت و عیادت از مرضی و تعطیل عمومی و بستن بازارها و خیابانها به منظور عزاداری، اظهار تأسف از واقعة دردناک مدرسة فیضیه، همدردی و تأثرات عمیق خود را در این مصیبت بزرگی که به حوزة علمیة قم بلکه به تمام (عالم اسلام) [وارد] گردیده، اعلام داشتهاند، لازم میدانم بدین وسیله از عموم طبقات به خصوص علمای اعلام، کثرالله، تشکر [و] سپاسگزاری [کنم]. اعظم الله اجورنا و اجورکم». وی در ادامه مینویسد: «هنوز جراحات وارده التیام نیافته و مجروحین طلاب که بر خلاف اصول انسانیت، آنها را حتی از بیمارستان خارج کردهاند، در منزل بستری هستند و اثری از طلاب مفقودالاثر پیدا نیست. ویرانیهای مدرسة فیضیه که شاهد گویای آن همه جنایات وحشتزاست، به جای خود باقی و مدرسه خاموش و ساکنین آن در منازل و مدرسة دیگر به سر میبرند. واقعاً میتوان گفت (لقد عظمت الرزیه و جلت المصیبه) زیرا تاکنون که روحانیت شیعه مورد تجاوز [واقع] شده است، بر عالم اسلام اهانت وارد آمده است، قلب امام زمان هم صدمه دیده است. آیتالله شریعتمداری تصریح کرده محصلین علوم دینی هر آن وقوع حوادثی را احتمال داده و اطمینان برای ادامة درس و بحث ندارد. در چنین وضعی، جراید معلومالحال و سایر دستگاههای تبلیغی برای اغفال مردم و دور نگاه داشتن آنها از واقعیت امر، از هر گونه بدگویی و اهانت و تهمت و افترا فروگذار نمیکنند. از آنجایی که متأسفانه هیچگونه وسیلهای برای پاسخگویی این تهمتهای ناروا در اختیار ما نیست، لذا تمام مطالب خلاف حقیقت و تهمتهای ناروا که همیشه اسلحة دشمنان اسلام بوده و هست، جداً تکذیب نموده و قضاوت آن را واگذار به افکار جامعه و عقلای ملت میکنیم و خوشوقتم که حقیقت امر بر قاطبة مردم کاملاً روشن است و میدانند که روحانیت، هدفی جز حفظ احکام مقدس اسلام و استقلال مملکت و امنیت و عدالت عمومی نداشته و ندارد و هر اقدامی هم که تاکنون نموده، فقط به همین منظور بوده است (انالله مع الذین اتقوا و الذین هم محسنون) ما در عین اینکه مردم را دعوت به آرامش میکنیم، اعلام میکنیم، که در انجام وظایف شرعی خود، کوتاهی نخواهیم کرد».[3]
± ضیافت رسمی به افتخار وزیر امور خارجة آمریکا
دین راسک، وزیر امور خارجة آمریکا، از مداخلات کشور متبوعش در کشورها «برای گسترش آزادی»، سخن گفت. امروز از طرف عباس آرام، وزیر امور خارجه، ضیافت رسمی به افتخار دین راسک، وزیر امور خارجة آمریکا در کاخ وزارت امور خارجه داده شد. در این مراسم که نخستوزیر، وزیر دربار، رئیس دفتر مخصوص ارتشبد حجازی، وزیران و سفرای کبار آمریکا و انگلیس و اعضای برجستة این دو سفارتخانه، چند تن از معاونین سیاسی و اداری و مدیرکل وزارت امور خارجه، رئیس تشریفات و حمزه غوث [سفیر عربستان سعودی به عنوان]، شیخالسفرا شرکت داشتند، وزیر امور خارجه گفت: «ما هر دو ملت در مورد عدالت و دموکراسی، آرمانهای مشترکی داریم و در مورد ارزش شخصیت انسانی و پیشرفت معنوی جامعة بشری، دارای معتقدات واحدی هستیم و عزم راسخ داریم که به خاطر حفظ منافع مشترک و تأمین صلح بینالمللی و بهخصوص صلح این منطقة حیاتی، با یکدیگر همکاری کنیم». آرام افزود: «اعتقاد ما بر آن است که برای تقویت بیشتر ارکان این سازمان، باید بذل مساعی بیشتری بنماییم و به خصوص برای اتمام موفقیتآمیز پروژههایی که کارشناسان ما با دقت تمام تهیه کردهاند، کوشش بیشتری به عمل آوریم». وی گفت: «در مورد کشور خویش نیز میتوانم بگویم که ملت ایران کمکهای ذیقیمت مادی و پشتیبانیهای معنوی ایالات متحده را که طی مناسبات طولانی این دو کشور صورت گرفته، با احساس حقشناسی همواره به یاد خواهد داشت». او سپس به مسائل داخلی پرداخت و گفت: «برنامة اصلاحات ارضی که به سیستم مالک و رعیتی پایان بخشیده، ایجاد سپاه دانش جهت ریشهکن ساختن بیسوادی و مقررات سهیم کردن کارگران در سود ویژة کارخانجات، چهرة اجتماع ما را کاملاً دگرگون ساخته است. این مبارزه، با مسالمت و بدون خونریزی که غالباً در اینگونه دگرگونیهای اجتماعی غیرقابل اجتناب است، صورت گرفته است».
راسک، وزیر امور خارجة آمریکا هم در پاسخ گفت: «رشتة دوستی و مودتی که دو کشور ما را به یکدیگر پیوسته است، مبتنی بر علاقة مشترکی است که ایران و آمریکا به اصول و هدفهای آزادیخواهانه دارند. این اصول و هدفها آسان به دست نمیآیند و حفظ آنها به سادگی میسر نیست». وی بدون اشاره به مداخلات غیراصولی و تجاوزات کشورش به حقوق و آزادیهای سایر ملتها، افزود: «کافی است که فقط به قسمتهای مختلفی از دنیا که هماکنون حقوق مردمان آنها از بین رفته و یا در خطر از بین رفتن است، نظری بیفکنیم. ما باید به کوششهای خود ادامه دهیم تا دنیایی به وجود آوریم که در آن آزادی بشری مطمئناً در اختیار انسان قرار گیرد و امیدهای او برای آیندة درخشان، به وسیلة اهتمام و کوششهای خود او، جامة واقعیت بپوشد». راسک سپس به تحولات جاری در ایران پرداخت و گفت: «ایران در ماههای گذشته سرزمین تحولات مهمی بوده است. تحولاتی که در اثر ابتکار و روشنبینی شاهنشاه با کیاست و دوراندیش شما به وجود آمده است. شاهنشاه ایران در آمریکا محبوبیت زیادی دارد و مردم آمریکا با علاقة بسیار زیاد متوجه برنامههای اصلاحی متهورانة ایران هستند». وزیر امور خارجة آمریکا تأکید کرد که به این امر واقفیم که وظیفهای که شما به عهده گرفتهاید، وظیفة ساده و آسانی نیست و همة ما برای شما و ملت ایران توفیقی را که در اجرای برنامههای اصلاحاتی، شایستگی و استحقاق آن را دارید، آرزو میکنیم».[4]
± نظر دولت آمریکا دربارة خاورمیانه
رادیو صدای آزاد ایران در خبری مدعی شد که در ملاقاتی که بین دین راسک، وزیر امور خارجة آمریکا و اسدالله علم، نخستوزیر ایران رخ داده، دین راسک نظر دولت آمریکا را دربارة خاورمیانه برای علم شرح داده است. او متذکر شده که در صورت وقوع انقلاب در ایران بر ضد شاه، دولت آمریکا نمیتواند به شاه کمک کند و فقط این دولت در صورت تجاوز یک نیروی خارجی به خاک ایران، ممکن است به شاه کمک نماید.[5]
± کمک آمریکا به اصلاحات ارضی در ایران
نخستوزیر امروز گفت: «دینراسک، وزیر امور خارجة آمریکا، اطلاع داده است که آمریکا به اجرای کار اصلاحات ارضی ایران کمک میکند و اعتباری برای این کار در اختیار ایران میگذارد». به گفتة علم، آمریکا برای اجرای اصلاحات ارضی در ایران، اهمیت فوقالعاده قایل است و از آن پشتیبانی میکند. علم از کم و کیف این کمک، اظهاری نکرد ولی منابع مطلع وزارت امور خارجة آمریکا در تهران، افزود: «عدة کافی از کارشناسان آمریکا، کار تعلیم و آموزش دهقانان و خردهمالکین را بهعهده میگیرند و در دهات تازه، تکنیکهای فلاحت و ادارة مزارع را میآموزند. آمریکا کمکهای فنی زیادی برای این کار در اختیار ایران میگذارد».[6]
±دیدار سفیر شوروی با وزیر مشاور
پیش از ظهر امروز، پکف، سفیر کبیر شوروی در تهران، به ادارة انتشارات و رادیو رفت و با جهانگیر تفضلی، وزیر مشاور ملاقات کرد. جزئیاتی از این ملاقات اعلام نشده است.[7]
± طرحهای دفاعی سنتو از ترکیه تا پاکستان
کمیتة نظامی سازمان پیمان مرکزی (سنتو) طی اعلامیهای، خاطرنشان ساخت که این کمیته، طرحهای مربوط به دفاع از منطقة راهبردی سنتو را که از ترکیه تا پاکستان گسترش دارد، مورد بحث قرار داده است. در این اعلامیه گفته شده است که این کمیته، ارتباطات نظامی، تمرینهای نظامی، توسعة رابطه بین سنتو و سایر پیمانهای ضدکمونیسم را مورد بررسی قرار داده است. در اعلامیه همچنین یادآوری شده است که یک ارزیابی از وضع نظامی منطقة سنتو جهت ارائه به کنفرانس شورای وزیران پیمان مرکزی به عمل آمده است.[8]
± اعزام نیروی کمکی برای نظامیان منطقة فارس
اوضاع در منطقة عملیاتی جنوب به شدت وخیم شده است، به گونهای که شاه دستور اعزام افراد بلوچ برای کمک به نظامیان حاضر در منطقة فارس را داد. امروز نامة اسدالله علم، نخستوزیر، بدین شرح تسلیم سپهبد آریانا، فرمانده نیروهای جنوب شد: «حسبالامر مطاع همایونى مقرر است یکهزار نفر افراد بلوچ براى همکارى با قواى ارتش و در هم کوبیدن غائلة بویراحمدى به صورت ژاندارم با تعدادی درجهدار، ژاندارم بلوچ به شیراز اعزام و از روز چهارشنبه، یازدهم اردیبهشت روزانه صد نفر با هواپیما وارد خواهند شد».[9]
± پایان مرحلة اول قانون اصلاحات ارضی
سپهبد ریاحی، وزیر کشاورزی، امروز به پرسشهای خبرنگاران روزنامههای پایتخت و خبرگزاری پارس پاسخ داد. وی گفت که مرحلة اول قانون اصلاحات ارضی، سیر طبیعی و سریع خود را طی میکند و تلاش ما این است که این مرحله هر چه زودتر پایان یابد و تاریخ تقریبی پایان مرحلة اول، اوایل مهرماه امسال تعیین گردیده است.
او افزود: «گزارشهایی که از استانها و شهرستانها میرسد، نشان میدهد که کار اجرای قانون طبق برنامه پیش میرود و انتظار میرود که اجرای مرحلة اول قانون، به استثنای تعدادی دهکدهها که مشکلات ثبتی یا حقوقی دارند، در زمان پیشبینی شده پایان یابد».[10]
± نمایندگان ایران در جلسات کمیسیون انرژی اتمی
در جلسات کمیسیون انرژی اتمی، وابسته به سازمان ملل متحد که اخیراً در وین پایتخت اتریش تشکیل گردیده، نمایندگان ایران، دکتر آزاد، رئیس مؤسسه و مرکز اتمی دانشگاه تهران و مهندس لواسانی، نمایندة قسمت مطالعات اتمی وزارت اقتصاد شرکت کردند. بنا به تقاضای مؤسسة مزبور، قرار است سازمان مجهزی به منظور مطالعات اتمی برای مقاصد صلحجویانه که بیشتر جنبة علمی و فنی خواهد داشت، در سازمان جدید وزارت اقتصاد تشکیل گردد و این سازمان با مؤسسات مشابه بینالمللی، همکاری و تشریک مساعی نزدیک و دائمی خواهد داشت و به وسیلة ایجاد بورس و مبادلة اطلاعات علمی و فنی مربوط به اتم و استفاده از انرژی اتمی، در تماس دائم با مراجع بینالمللی خواهد بود. به همین منظور امروز دستور داده شد قسمتی از اتاقهای وزارت اقتصاد در ساختمان صنایع و معادن، تخلیه و در اختیار سازمان مطالعات اتمی گذارده شود.[11]
پینوشتها:
[1]. انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک، جلد اول؛ روزشمار استان همدان، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1374، ص 60.
[2]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، جلد 2: فیضیه، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص186.
[3]. سیر مبارزات امام خمینی در آیینه اسناد به روایت اسناد ساواک، تهران، موسسه چاپ و نشر عروج، 1386، ج 1، ص 290 تا292.
[4]. روزنامه کیهان، ش 5932، 9/2/1342، ص 11 و 12.
[5]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 35، 16/2/1342، ص6.
[6]. روزنامه پیغام امروز، ش 924، 10/2/1342، ص 1 و 4.
[7]. همان، ص 8.
[8]. بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 31، 10/2/1342، ص 9.
[9]. آریانا، بهرام، تاریخچه عملیات نظامی جنوب، تهران، چاپخانه ارتش، 1342، ص 203 و 4.
[10]. روزنامه مهر ایران، ش 1814، 10/2/1342، ص 1.
[11]. روزنامه پست تهران، ش 2883، 9/2/1342، ص 1.
