سه‌شنبه 12 آذر 1342 / 16 رجب 1383 / 3 دسامبر 1963
7 بازدید
انتقال آیت‌الله خمینی به خانه‌ای در قیطریه
آیت‌الله خمینی امروز به خانه‌ای در قیطریه منتقل شد. این منزل به آقای روغنی متعلق است و تحت کنترل و محاصره نیروهای ساواک قرار دارد.[1]
اعتراض علمای کربلا به بازداشت آیات خمینی و قمی
سیدمحمد شیرازی، محمد صادق موسوی قزوینی، یوسف خراسانی حائری و شیخ حمزه حائری از کربلا به محمدرضا پهلوی تلگرام زده نسبت به بازداشت آیات خمینی و قمی اعتراض کردند و افزودند: آیت‌الله مجاهد آقای خمینی و آیت‌الله مجاهد آقای قمی به جرم دفاع از اسلام و ملت در بازداشتند. چنانچه در این ماه رها نگردند موجب شود که به حکومات و رؤسای ادیان و صحف علمیه با تفصیل از اوضاع شکایت گردد و استمداد در حل مشاکل شود.[2]
دستگیری علما و ائمه جماعت آذربایجان
عوامل رژیم سه تن از علما و ائمه جماعت تبریز، حاج سیداحمد خسروشاهی، حاج سیدعلی قاضی طباطبایی و حاج مهدی دروازه‌ای و چند تن از وعاظ به نام تبریز حاج میرزا حسن ناصرزاده و حاج میرزا محمدحسین انزابی و سیدمهدی امینی را دستگیر کرده به تهران انتقال داده در قزل قلعه زندانی کردند. با پخش این خبر، اهالی تبریز دست به اعتصاب زده و بازار و مغازه‌های شهر را تعطیل کردند.[3]
تلگرام ابراز تأسف آیت‌الله خویی از بازداشت علما
آیت‌الله خویی با ارسال تلگرامی به علمای زندانی آذربایجان، از بازداشت آنان ابراز تأثر شدیدی کرد و نوشت: حضرات عالیه حجج اسلام آقاى قاضى و آقاى خسروشاهى وآقاى دروازه‌اى و وعاظ عالى مقام آقایان ناصرزاده و انزابى و سایرین، بازداشت آن جنابان در اثر دفاع از دین مبین و حق و عدالت موجب تأثر شدید گردید. پر واضح است که تحمل این مشقت منظور نظر ولى عصر ارواحنا فداه خواهد بود (و لینصرن‌الله من ینصره ان‌الله لقوى عزیز)[4]
آیت‌الله خویی همچنین در اعلامیه‌ای خطاب به آیت‌الله میلانی، از بازداشت علمای تبریز و بازداشت حجت‌الاسلام هاشمی‌نژاد در مشهد ابراز تأسف کرد و نوشت: خبر گرفتاری و حبس و زجر عده‌اى از حجج اسلام و وعاظ عظام آذربایجان اخیراً اضافه بر جرایم سابقه از حبس علما اعلام و دانشمندان و متدینین محترم و آقاى هاشمى‌نژاد در مشهد موجب تأسف عمیق گردید. ما با استنکار این اعمال خلاف دین و عدالت از حضرت‌عالى انتظار داریم براى استخلاص این ذوات مقدس که گناهى جز دعوت به حق ندارند، اقدام لازم نموده و نتیجه را اعلام فرمائید.[5]
آیت‌الله خویی با ارسال تلگرامی به آقا شیخ محمدتقی آملی، حاج سیدعلی‌اصغر خویی و حاج آقا باقر طباطبایی در تهران، از گرفتاری علمای آذربایجان در راه دفاع از حق و عدالت اظهار تأسف شدید کرد.[6]
اعتراض نهضت آزادی ایران به دستگیری علمای تبریز
نهضت آزادی ایران به قلم جلال‌الدین فارسی با نگارش اعلامیه‌ای نسبت به دستگیری علمای تبریز اعتراض کرد. در بخشی از این اعلامیه با اشاره به حرکت‌های آگاهی‌بخش علما و مردم آذربایجان آمده: چند روز است که آذربایجان آزاده و استبدادشکن، جنبش مقاومت ضد استعمار ملت ما را گرم کرده و علمای مجاهدش با نطق‌های مذهبی و مردم شجاعش با اعتصاب چهار روزه قهر مقدسشان علیه دیکتاتور و به‌عنوان اعتراض به مظالم و بی‌دینی استعمار انگلیس ابراز داشته‌اند. در ادامه این اعلامیه با اشاره به دستگیری بیش از سی تن از روحانیون و سرکوب مردم معترض، از عموم مردم خواسته شده صفوفشان را منظم‌تر ساخته و جهادی همه جانبه، پی‌گیر و آتشین و بی امان بر ضد استکبار و استعمار پیش گیرند.[7]
تلگرام آیت‌الله میلانی به آیت‌الله قاضی طباطبایی
آیت‌الله میلانی با ارسال تلگرامی به آیت‌الله قاضی طباطبایی از دستگیری و بازداشت ایشان و دیگر علمای تبریز ابراز تأثر و تأسف کرد و افزود گرچه برای خود آقایان این پیشامد مزید عز و شرف است، تأسی به اولیای خدا و حضرت ائمه علیه السلام کرده و در راه احقاق حق و دفاع از مصالح امت اسلامی توقیف و زندانی شده‌اید. بدون شک، جامعه روحانیت و افکار عمومی از شما رجال مذهبی و مجاهد فی سبیل‌الله حمایت می‌کند.[8]
تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران
در همین حال، دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به دستگیری علمای تبریز دست به تظاهرات زدند. این تظاهرات با دخالت پلیس و دستگیری و بازداشت عده‌ای از دانشجوها پایان یافت.[9]
گزارش ساواک از فعالیت عده‌ای در میدان بارفروش‌ها
مأمور ساواک از فعالیت‌های مشکوک عده‌ای در میدان بارفروش‌ها خبر داد و افزود پس از تیر باران شدن طیب حاج‌رضایی و اسماعیل رضایی، غیرمستقیم به وسیله ایادی آنها در میدان، جنبش و فعالیت‌های مشکوکی مشاهده می‌شود از جمله اینکه حاج علی جعفری که دو ماه در جریان 15 خرداد زندانی بود با همکاری حاج عباس واعظی و حاج سیدعباس هرندی و حاج حسن امامی و تقی دولابی محرمانه به جمع‌آوری وجوهی از بارفروشان کردند و معلوم نیست این وجوه را به چه منظوری جمع می‌کنند.[10]
کارگردان پشت صحنه حزب ایران نوین
به گزارش مأمور ساواک در جریان تشکیل حزب ایران نوین به دلیل بستگی حسنعلی منصور و احمد نفیسی شهردار تهران ـ منصورالملک پدر حسنعلی منصور باجناق لقمان نفیسی پدر زن احمد نفیسی است- بین نامبرده‌ها همکاری نزدیکی وجود دارد و احمد نفیسی کارگردان پشت صحنه حزب ایران نوین است و خود را تئوریسین این حزب می‌داند.[11]
شعارنویسی بر روی اسکناس‌ها
اداره کل سوم ساواک با ارسال نامه‌ای به ریاست ساواک تهران نوشت اخیراً ملاحظه می‌شود که روی بعضی از اسکناس‌ها شعارهایی به نفع مخالفان دولت از جمله آیت‌الله خمینی نوشته شده است. این موضوع بررسی شود و عاملان آن شناسایی گردد.[12]
پیام شاه به مناسبت یازدهمین سال تأسیس پیشاهنگی ایران
محمدرضا پهلوی با ارسال پیامی آغاز یازدهمین سال تأسیس پیشاهنگی ایران را تبریک گفت. در بخشی از پیام او آمده است: اینک که کشور، بیش از هر زمان آماده و مستعد پیشرفت است لازم می‌دانیم مسئولیت سنگین خانواده‌ها و پدران و مادران را برای هدایت نسل آینده یادآور شویم، زیرا ثبات سیاسی و امنیت اجتماعی که از مهم‌ترین وظایف خطیر سلطنت است، برای شما تأمین شده است.[13]
پی‌نوشتها:
[1]- محتشمی پور، علی‌اکبر، خاطرات حجت‌الاسلام سیدعلی‌اکبر محتشمی‌پور، تهران، دفتر ادبیات انقلاب اسلامی (حوزه هنری)، 1376، ص 298.
[2]- قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 267.
[3]- دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج 4، تهران، موسسه خیریه امام رضا، 1377، ص 240.
[4]- همان، ص 243.
[5]- همان، ص 242.
[6]- همان، ص 243.
[7]- فارسی، جلال الدین، زوایای تاریک، تهران، حدیث، 1373، ص95.
[8]- نجفی، حسین، تنهایی و پایداری روایتی از حیات و مبارزات شهید آیت‌الله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی، تبریز، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 43.
[9]- دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج4، تهران، موسسه خیریه امام رضا، 1377، ص 241.
[10]- قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج8، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1387، ص 389.
[11]- حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 165.
[12]- قیام 15 خردادبه روایت اسناد ساواک، ج4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 250.
[13]- روزنامه پست تهران، ش 3060، 13/9/1342، ص 1.
