چهارشنبه 13 شهریور 1342 / 15 ربیعالثانی 1383 / 4 سپتامبر 1963
5 بازدید
± مسئول خرابکاریهای اخیر در اعلامیه آیتالله بهبهانی
آیتالله بهبهانی در اعلامیهای که امروز منتشر ساخت با برشمردن وقایع اخیر مانند دستگیری آیات عظام و مهاجرت روحانیون از شهرستانها به تهران، دولت را مسئول خرابکاریهای اخیر دانست و هدف آن را دریافت مجوز برای تداوم حکومت نظامی و توقیف مسلمین اعلام کرد. ایشان در بخش دیگری خطاب به مسئولان مملکتی گفتند آیا مهاجرت علما جز به منظور پشتیبانی از مراجع تقلید است؟ آیا جز برای این است که به دنیا ثابت کنند قیام مراجع و ملت ایران برای دفاع از حریم مقدس اسلام تا سرحد امکان است؟ «عجبا در کشوری که فریاد آزادیخواهی گوشها را کر نموده، به چه مجوز قانونی از اجتماع علماء شهرستانها» جلوگیری میشود؟ ایشان در ادامه خاطرنشان کردند با توجه به غیرقانونی بودن دولت، برگزاری انتخابات «زیر سایة سرنیزه» و محدودیت شدید آیات عظام به ویژه آیتالله خمینی، که به شدت مورد انزجار ملت است، روحانیت «همواره به وظایف شرعی ملت خود عمل نموده» و تا برآورده شدن کامل خواستههایش از پای نمینشیند.[1]
± جلوگیری از مراجعه مردم به اقامتگاه آیتالله میلانی
مأموران امنیتی مانع از مراجعه گروههای مردم، بازاریان و فعالان سیاسی به اقامتگاه آیتالله میلانی، برای اقامة نماز مغرب شدند.[2]
± انتقاد آیتالله قاضی طباطبایی از انتخابات
آیتالله قاضی طباطبایی در سخنرانی خود بر منبر مسجد شعبان تبریز، از انتخابات انتقاد کرد و گفت «این چگونه انتخاباتی است که مردم را به زور وادار میکنند کارت الکترال بگیرند». آیتالله قاضی در ادامة سخنانش با اعتراض به منوط کردن دریافت حقوق کارمندان به ثبتنام در انتخابات گفت «ما میخواهیم آزادانه تبلیغ کنیم و یک دولت شرعی و واقعی به وجود آوریم».[3]
± پیشنهاد افسر ساواک به زندانیان نهضت آزادی
سرهنگ مقدم از افسران سازمان امنیت در دیدار با رحیم عطایی و عباس سمیعی از آنان خواست با اعلام کنارهگیری از نهضت آزادی، آزاد شوند. نامبردگان از این کار امتناع کرده و در پاسخ به اتهام مقدم دربارة کشتار 15 خرداد، مسئولیت این فاجعه را متوجه کسانی دانستند که «مجهز به توپ و تانک و قدرت زور هستند». عطایی و سمیعی پس از مشاجره با مقدم به زندان بازگردانده شدند.[4]
± مقابله نیروهای نظامی با تظاهرکنندگان
تظاهرکنندگان در خیابان اسلامبول تهران، با نیروهای نظامی و تانک روبرو شدند. به گفتة مهندس مهدی بازرگان، پلیس عدهای از تظاهرکنندگان امروز را دستگیر کرد.[5]
± آزادی اعضای هیأت اجرائی جبهة ملی
عربزاده، صالح، صدیقی و آذر از اعضای هیأت اجرائی جبهة ملی از زندان آزاد شدند. [6]
± تصویب طرح تماموقت شدن اساتید دانشگاه
هیأت دولت در جلسة امشب خود طرح تمام وقت شدن اساتید و سن بازنشستگی آنان را تصویب کرد. مطابق این مصوبه، استادان تمام وقت نمیتوانند در مشاغل سیاسی فعالیت نمایند. در مصوبة امشب تأکید شده تنها مقامات فرهنگی میتوانند سمت استادی داشته باشند.[7] هیأت وزیران همچنین، آییننامة گذرگاههای راهآهن دولتی کشور را تصویب کردند.[8]
± تصمیمات جدید انجمن نظارت مرکزی انتخابات
صبح امروز دومین جلسة انجمن نظارت مرکزی انتخابات تهران به ریاست بوذری در فرمانداری تهران تشکیل شد. جهانگیر شمسآوری، سخنگوی انجمن، پس از جلسة امروز اعلام کرد پانصد حوزة فرعی برای شهر تهران تعیین شده است.[9] عصر نیز اعضا، سومین نشست انجمن نظارت را برگزار کردند. پس از این جلسه، گردهمایی مشترک انجمن مرکزی انتخابات مجلس شورای ملی و مجلس سنا تشکیل گردید که در آن مقرر شد در صورت تشخیص انجمن، ناظرانی به حوزههای مربوطه گسیل شوند.[10] آسوریها و کلیمیها نیز عصر امروز در فرمانداری تهران حاضر شدند و اعضای انجمن مرکزی نظارت بر انتخابات خود را تعیین کردند.[11]
± پیوستن چند نامزد به ائتلاف کاندیداهای مجلس شورای ملی و سنا
در پی ائتلاف اخیر کاندیداهای مجلس سنا و مجلس شورای ملی، عیسی صدیق، موسی نوریاسفندیاری، علی وکیلی و محمد سعیدی نیز به این ائتلاف پیوستند.[12]
± واکنش رئیس کنگرة آزادزنان و آزادمردان به انتقادات
در پی بالاگرفتن انتقادات و نارضایتی از انتخاب کاندیداهای نمایندگی از سوی کنگره ملی آزادزنان و آزادمردان، نفیسی شهردار تهران و رئیس کنگره به خبرنگاران گفت، انقلاب شاه و مردم اختصاص به دویست نفری که کاندید شدهاند، ندارد. نباید تصور کنیم کسانی که از سوی کنگره معرفی نشدهاند، طرفدار انقلاب نبودهاند. «در کار این انقلاب به غیر از اقلیت محدودی یکپارچگی کاملی وجود دارد». وی افزود «کسانی که خود یا خانوادهشان پس از مشروطیت مسیر انقلاب مشروطه را عوض کردند و نسل در نسل مجالس را در دست داشتند و مورد موافقت افکار عمومی ملت نبودند» برگزیده نشدند. نفیسی در ادامه به ویژگیهای دیگر این انتخابها اشاره کرد.[13]
± گردهمایی انتخاباتی نامزدهای ائتلاف ملی
بعدازظهر امروز کاندیداهای ائتلاف ملی به دعوت کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی در میتینگ انتخاباتی تعمیرگاه نارمک حضور یافتند. در ابتدا قاسم مستعلی و گلی از نمایندگان کارگران سخن گفتند و سپس مالک، ریاضی، عباس مسعودی و حسنعلی منصور از کاندیداهای تهران پیرامون برنامههای خود سخنرانی کردند.[14]
± بازتاب گردهماییهای انتخاباتی در مطبوعات
روزنامهها، با انعکاس اخبار گردهمایی مردم در نقاط مختلف کشور، همچنان فضای انتخاباتی را گرم نگه میدارند. در سقز، نائین، اردکان، رشت، بیجار، شهرضا، فیروزآباد، مهاباد، بم، فردیس، بروجن، کرمانشاه، اهواز،[15] اصفهان و شیراز نیز اعضای هیأتهای نظارت بر انتخابات تعیین شدند.[16] همچنین اهالی شیراز و روستاهای اطراف آن با تجمع در میدان شهرداری این شهر از تصمیمات کنگرة ملی حمایت کردند.[17] مردم بجنورد نیز با تجمع و تصویب قطعنامه بر حمایت از کاندیداهای معرفی شده تأکید کردند.[18] تجمعات مشابه مردم بندر پهلوی و اشکلک رودبار نیز گزارش شده است.[19]
± گزارش نشریة آلمانی از فعالیتهای زنان در انتخابات ایران
روزنامة زودکویر چاپ آلمان غربی در شمارة اخیر مقالهای با عنوان «زنان ایران در مبارزة انتخاباتی» منتشر کرده است. نویسنده به فعالیتهای پرشور زنان در انتخابات این دوره اشاره کرده و تأکید میکند «جوش و خروش» محافل روشنفکر، گروههای مترقی، کشاورزان و کارگران کمتر از زنان نیست.[20]
± مقدمات فروش صد میلیون دلار اوراق قرضه بانک جهانی
بانک جهانی، مقدمات فروش صد میلیون دلار اوراق قرضه را برای کشورهای خارج از ایالات متحده آمریکا آماده کرده است. یونایتدپرس در پی اعلام این خبر افزود این اوراق، از سال 1963م (1342) به مدت دو سال اعتبار دارد و چهار درصد سود به آنها تعلق میگیرد. یکی از مقامات بانک مرکزی ایران در بارة این اوراق توضیح داد رقابت میان کشورها برای خرید اوراق بسیار شدید است زیرا بهره و شرایط آنها رضایتبخش میباشد.[21]
± تحلیل رادیو مسکو از روابط مسالمتآمیز ایران و شوروی
گویندة رادیو مسکو در برنامة فارسی، ضمن انتقاد از رهبران چین، روابط ایران و شوروی را نمونهای از همزیستی مسالمتآمیز توصیف کرد. به گفتة گویندة مزبور، رهبران چین اخیراً قرارداد منع آزمایشهای هستهای شوروی و اقدامات دیگر در راه کاهش تشنجات جهانی را با منافع کشورهای شرق مغایر خواندهاند.[22]
± شرکت ایران در نمایشگاه برنو
صبح امروز کاردار سفارت چکسلواکی به همراه وپراویل وابستة اقتصادی این کشور در مصاحبة مطبوعاتی دربارة نمایشگاه برنو توضیح داد. وی تأکید کرد «شرکت ایران در این نمایشگاه از نظر افزایش صادرات کشور شما مؤثر است». کشورهای آمریکا، انگلستان، فرانسه، برمه، اندونزی و روسیه نیز در نمایشگاه امسال حضور دارند.[23]
± پیام رهبران سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ به شاه
رهبران سازمان جوانان شیر و خورشید سرخ ایران که به تازگی از سفر به کشورهای اروپایی بازگشتهاند طی پیامی که به نخستوزیری مخابره نمودند ارادت و خدمتگزاری خود را به شاه و ایران اعلام کردند.[24]
پینوشتها:
[1]ـ دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج 4، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 198 و200.
[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 102 و 106.
[3]ـ نجفی، حسین، تنهایی و پایداری روایتی از حیات و مبارزات شهید آیتالله سیدمحمدعلی قاضی طباطبایی، تبریز، انتشارات اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجانشرقی، 1379، ص 37 و 38.
[4]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 164 و 165.
[5]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 85.
[6]ـ همان.
[7]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11184، 14/6/1342، ص 16.
[8]ـ گاهنامة پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج 2، تهران، کتابخانه پهلوی، بیتا، ص 1678.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6035، 13/6/1342، ص 11 و 12.
[10]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1915، 14/6/1342، ص 1 و 6.
[11]ـ روزنامه کیهان، ش 6036، 14/6/1342، ص 15.
[12]ـ همان، ش 6035، 13/6/1342، ص 1 و 11.
[13]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11183، 13/6/1342، ص 1.
[14]ـ همان، ش 11184، 14/6/1342، ص 1.
[15]ـ همان، ش 11183، 13/6/1342، ص 5.
[16]ـ روزنامه کیهان، ش 6035، 13/6/1342، ص 7.
[17]ـ روزنامه بهار ایران، ش 1622، 14/6/1342، ص 2.
[18]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1914، 13/6/1342، ص 4.
[19]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 133، 13/6/1342، ص 7.
[20]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1914، 13/6/1342، ص 1.
[21]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11184، 14/6/1342، ص 16.
[22]ـ همان، ش 11183، 13/6/1342، ص 1.
[23]ـ همان، ش 11184، 14/6/1342، ص 8.
[24]ـ روزنامه کیهان، ش 6035، 13/6/1342، ص 9.
