شنبه 16 شهریور 1342 / 18 ربیعالثانی 1383 / 7 سپتامبر 1963
5 بازدید
± اعلامیة تحلیلی آیتالله میلانی راجع به انتخابات
به گزارش ادارة دوم ساواک، اعلامیهای از سوی آیتالله میلانی در پاسخ به سوالی راجع به انتخابات منتشر شده است. در بخش اول، با توجه به شرایط اجتماعی، خفقان و زندانی بودن آیات عظام، نظر آیتالله دربارة شرکت در انتخابات پرسیده شده است. آیتالله میلانی در پاسخ نوشتهاند شرایط آنگونه که توضیح دادهاید و «بلکه بسیار فجیعتر میباشد [...] گمان نمیرود که با هر حد از کوشش، ملت مسلمان قادر باشد ولو یک نفر صالح را به عنوان نماینده تعیین نماید، علیهذا هر نوع شرکت در انتخابات موجود، شرعاً و عقلاً مجاز نیست و اعلام مخالفت با آن وظیفه میباشد».[1]
± اخطار فرماندار نظامی تهران به سیدمصطفی خمینی
سپهبد نعمتالله نصیری رئیس شهربانی کل کشور و فرماندار نظامی تهران و حومه، حجتالاسلام سیدمصطفی خمینی را به دفتر خود فراخواند و به وی اخطار کرد در صورت ادامة روابط مشکوکش با روحانیون و مخالفان با «عکسالعمل شدید» مقامات و مراجع روبهرو خواهد شد. نصیری در پاسخ به سؤال مصطفی خمینی دربارة سرانجام وضعیت آیتالله خمینی تصریح کرد «وی باید به پدرش تفهیم نماید که برای همیشه از بازگشت به قم صرفنظر و محل دیگری را برای زندگی انتخاب کند». مصطفی خمینی پس از این دیدار در جمعی خصوصی گفته است صلاح نیست سخنان نصیری دربارة اقامت آیتالله خمینی فعلاً به او گفته شود زیرا ممکن است سبب ناراحتی و عصبانیت وی شود. اما به تدریج این تصمیم را به آیتالله خمینی تفهیم خواهد کرد.[2]
± توزیع اوراقی در تأیید مرجعیت آیتالله خمینی
به دستور آیات عظام میلانی، مرعشینجفی، آملی و شریعتمداری، اوراقی در تأیید مرجعیت آیتالله خمینی در مشهد توزیع شده است.[3]
± قصد آیتالله خمینی برای تحریم انتخابات
گفته میشود آیتالله خمینی قصد دارد در روز برگزاری انتخابات با صدور اعلامیهای سراسری، شرکت در انتخابات را تحریم کرده و از مردم درخواست کنند در روز انتخابات از خانههای خود خارج نشوند.[4]
± درخواست امام موسی صدر از ایرانیان مقیم خارج کشور
امام موسی صدر با سفر به کشورهای گوناگون و سخنرانی، از ایرانیان مقیم کشورهای خارجی خواسته است به هر شکل که میتوانند هموطنان خود را یاری دهند. وی در مصر با شیخ شلتوت، رهبر سنیهای این کشور دیدار کرد. گفته میشود امام موسی صدر اقدام به ساخت مدرسه، مسجد و کودکستان در سی هزار متر زمین خود در صور از شهرهای لبنان نموده است. ژنرال شهاب، رئیسجمهور لبنان مبلغ 195 هزار لیره در اختیار امام موسی صدر گذارده است.[5]
± احتمال تقاضای بازاریان از دولت
شایعه است که بازاریان میخواهند از دولت تقاضا کنند اجازة برگزاری میتینگ 22 شهریور در میدان بهارستان را صادر نماید. محافل نزدیک به جبهة ملی میگویند چنین اقدامی مستلزم اجازة آیتالله میلانی است، از اینرو، قرار است در جلسة منزل آیتالله میلانی راجع به این موضوع تصمیمگیری شود. [6]
± آزادی سه نفر از زندانیان
مهدی بازرگان از آزادی حسیبی، کشاورز صدر و زیرکزاده خبر داد.[7]
± انتشار جزوهای در حمایت از علی امینی
جزوهای در یازده صفحه در حمایت از دکتر علی امینی منتشر شد. عنوان این جزوه چنین است: «حملهکنندگان به دکتر امینی ماسکها را از چهرة خود برداشتند».[8]
± مصوبات هیأت دولت
هیأت دولت طرح پیشنهادی وزارت اقتصاد دربارة تعیین جایزة صادراتی برخی اقلام را تصویب نمود. این طرح به منظور حمایت از صادرات کشور، بهبود نحوة تولید محصولات و استاندارد کردن کالاهای صادراتی اجرا میگردد. کمیسیونی مرکب از نمایندگان اتاق صنایع و معادن ایران، اتاق بازرگانی تهران، بانک مرکزی ایران، بخش صنایع و معادن وزارت اقتصاد زیر نظر معاون بخش بازرگانی بر تعیین و پرداخت جوایز صادراتی نظارت دارند. گفتنی است صادرات و واردات به ژاپن کماکان، مشمول قانون پیشین است.[9] یکی دیگر از مصوبات هیأت دولت، طرح پیشنهادی وزارت کشور مبنی بر تخصیص پنجاه درصد از ده درصد عوارض شهرداریها به این وزارتخانه بود. وزارت کشور این بودجه را که در سال 1342، سی میلیون ریال میشود به طرحهای عمرانی استانداریها و فرمانداریهای سراسر کشور اختصاص خواهد داد.[10]هیأت وزیران همچنین تصویبنامة انحلال انجمن شهر بندرپهلوی را تصویب کرد.[11]
± دیدار سفیر شوروی با نخستوزیر
زاتیسف سفیرکبیر شوروی در کاخ نخستوزیری با علم دیدار و گفتگو کرد.[12]
± جلسه ناظران انتخاباتی در فرمانداری تهران
پانصد نمایندة نظارت بر انتخابات، در فرمانداری تهران حضور یافتند. در این جلسه، صدری فرماندار تهران، وظایف هیأت نظارت را در هنگام اخذ و شمارش آرا برشمرد.[13] همچنین مقرر گردید دعوتنامههای معتمدان تشکیل انجمنهای فرعی حوزههای تهران فردا ارسال گردد.[14]
± ایستادگی وزارت کشور در برابر نمایندگان کنگرة ملی
گفته میشود پس از انتشار لیست کاندیداهای کنگرة ملی، جمعی از این افراد به وزارت کشور رفته و خواستار تغییر فرمانداران حوزة انتخاباتی خود شدند. وزیر کشور در پاسخ به درخواست نمایندگان گفته است آنان به هیچ عنوان حق دخالت در امور مجریة کشور را ندارند. تمام تلاش دولت بر این است تا از دخالت کاندیداهای نمایندگی و نمایندگان مجلس در امور دولتی و عزل و نصب رؤسا و کارکنان سازمانهای تحت نظارت قوة مجریه جلوگیری به عمل آید.[15]
± بررسی وضعیت نامزدهای انتخاباتی در هفتهنامه دنیا
هفتة نامة دنیا در گزارشی به بررسی وضعیت کاندیداها پرداخت و نوشت از میان کاندیداهایی که کنگره معرفی کرده است، تنها حسنعلی منصور سابقة وزارت دارد. همچنین هیچیک از کاندیداها، وکیل دادگستری نیستند. این در حالی است که در ادوار پیشین تعداد وکلا در میان کاندیداها زیاد بود.[16]
± جای کم اصحاب جراید و نویسندگان در فهرست نامزدهای انتخاباتی
روزنامة مرد مبارز، در بررسی کاندیداهای معرفیشده از سوی کنگره آزادزنان و آزادمردان، نتیجهگیری کرد اصحاب جراید و نویسندگان به نسبت سایر گروههای اجتماعی جای کمی را اشغال نمودهاند. رحیم زهتابفرد (ارادة آذربایجان)، والا (تهران مصور)، الموتی (صبح امروز)، صفیپور (امید ایران)، مصباحزاده (کیهان)، محسن موقر (مهر ایران) و نویسندگانی مانند منوچهر سعیدوزیری، رسول پرویزی، حسین معتمدی، ابوالحسن احتشامی و ابوالقاسم پاینده از جمله روزنامهنگارانی هستند که نامشان در فهرست کاندیداهای معرفیشده دیده میشوند.[17]
± نخستین جلسة مشترک گروه ائتلافی نامزدهای سنا
محمد سجادی، فتحالله فرود، شکرالله صفوی، پرویز کاظمی و محمدعلی ممتاز از کاندیداهای نمایندگی سنا به گروه ائتلافی کاندیداهای سنا پیوستند و نخستین جلسة مشترک این گروه ائتلافی تشکیل گردید. در این نشست مقرر گردید از حامیان کاندیداها تقاضا شود نام همة اعضای ائتلافی را بر برگههای رأی بنویسند.[18]
± جلسة ائتلافی نامزدهای مجلس
بعدازظهر امروز جلسة ائتلافی کاندیداهای مجلس با حضور جمعی از کارگران بلورسازی، سیلو و سیمان تشکیل شد. در تجمع امروز، علی ثابتمقدم عضو هیأت مدیرة کارگران سیلو، محمدولی قرهچولو، هاجر تربیت، منصور، خانم جهانبانی، خانم پارسا، مصائبی و امیرعلی سیفی از کاندیداهای تهران سخنرانی کردند.[19] در جلسة امروز اسامی پانزده تن از کاندیداهای ائتلافی مجلس سنا به مردم ابلاغ گردید: جعفر شریفامامی، عباس مسعودی، سعید مالک، جواد بوشهری، علی وکیلی، محمد سجادی، یحیی عدل، عیسی صدیق، موسی نوریاسفندیاری، محمد سعیدی، پرویز کاظمی، محمد حجازی، فتحالله فرود، شکرالله صفوی و محمدعلی ممتاز.[20]
± تجمع حمایتی مردم رامهرمز از انتخابات
مردم رامهرمز عصر امروز با تجمع در میدان پهلوی این شهر، حمایت خود را از تصمیمات کنگرة ملی آزادمردان و آزادزنان اعلام کردند.[21]
± اعلام دستور کار نشست آینده اوپک
یک مقام مطلع نفتی اعلام کرد در نشست آیندة اوپک، دربارة تغییر قراردادها از نظر تقسیم منافع، تصمیمگیری نخواهد شد. این مقام مطلع تأکید کرد عناوین موضوعات مورد بحث شامل بررسی بهرة مالکانه، هزینههای تولید و صدور و فروش نفت، بهای فروش نفت و بررسی اصول تعیین قیمت، و ارزش ذاتی نفت میباشد.[22]
± گشایش غرفة ایران در نمایشاه بینالمللی برنو
عالیخانی وزیر اقتصاد طی مراسمی، غرفة ایران در نمایشگاه بینالمللی برنو در چکسلواکی را افتتاح کرد. در این مراسم، علیاکبر محلوجی نایب رئیس اتاق بازرگانی، ابونصر عضد نایب رئیس اتاق صنایع و معادن، دیگر نمایندگان اتاق بازرگانی ایران، وزارت اقتصاد، وزارت صنایع و جمعی از بازرگانان ایرانی حضور داشتند.[23]
± گزارش فعالیتهای شورای عالی هماهنگی فعالیتهای آبادانی
وزارت کشور گزارش فعالیتهای شورای عالی هماهنگی فعالیتهای آبادانی استانی را منتشر ساخت. در این شورا که به دستور شاه تشکیل شده، مدیرعامل سازمان برنامه، معاونان وزارتخانهها، مسئولان دستگاههای آبادانی کشور و گروهی از کارشناسان و افراد آگاه شرکت دارند.[24] سخنگوی وزارت کشور نیز از آغاز به کار این شورا به فرمان شاه خبر داد.[25]
± سفیر مادرید در ایران
به گزارش خبرگزاری فرانسه از مادرید، نشریة رسمی اسپانیا با انتشار فرمان ژنرال فرانکو اعلام کرد خوزه ریوس لوپز به سمت سفیر کبیر اسپانیا در تهران منصوب شده است.[26]
± بررسی اهداف سفر قریبالوقوع رئیس جمهور فرانسه به تهران
رادیو پیک ایران از گزارش یونایتدپرس پاریس دربارة سفر قریبالوقوع ژنرال دوگل به ایران خبر میدهد. این خبرگزاری هدف سفر را «تلاش در رسوخ هرچه بیشتر فرانسه در خاورمیانه» ارزیابی کرده است.[27] یونایتدپرس، در تحلیل انتظارات مقامات فرانسوی از سفر دوگل به ایران میافزاید «زمامداران و سرمایهداران فرانسوی خیلی دوست دارند عظمت گذشتة فرانسه با نفوذ در کشورهای خاورمیانه، دیگر بار تجدید شود».[28]
± تحلیل روزنامه آمریکایی از وضعیت اقتصادی ایران
روزنامة نیویورک هرالد تریبون در ضمیمة امروز خود، مقالهای با عنوان «اقتصاد در ایران» منتشر ساخت. نویسنده در این مقاله ادعا کرد هدفهای مترقیانة شاه برای پیشرفت کشورش، یکی پس از دیگری محقق میشود و ایران میرود تا «عظمت دیرین خود را بازیابد». همچنین این روزنامه مقالهای از نخستوزیر ایران نیز منتشر نمود. علم در مقالة خود با عنوان «پیشرفت کشور در شاهراه ترقی همچنان ادامه دارد». خاطر نشان میکند «قانون تاریخ، هماهنگی با شرایط و مقتضیات زمان حاضر را پیوسته تأیید میکند». ایران میکوشد با تحولات شاه در موقعیت یک کشور مترقی مطرح شود.[29]
پینوشتها:
[1]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1376، ص 341.
[2]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 98.
[3]ـ جلالی، غلامرضا، تقویم تاریخ خراسان از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 188.
[4]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، همان، ص 107.
[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 7: امام موسی صدر، قسمت اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 22 و 24.
[6]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیتاللّهالعظمی سیدمحمدهادی میلانی، همان، ص 342.
[7]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهای روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 87.
[8]ـ رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، ج 3: علی امینی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1379، ص 101.
[9]ـ روزنامه کیهان، ش 6038، 17/6/1342، ص 11 و 12.
[10]ـ ماهنامه بانک مرکزی ایران، ش 24، 6/1342، ص 1648.
[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 131، 16/6/1342، ص 1.
[12]ـ روزنامه کیهان، ش 6037، 16/6/1342، ص 12.
[13]ـ همان، ش 6038، 17/6/1342، ص 1 و 12.
[14]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1917، 17/6/1342، ص 8.
[15]ـ مجله خواندنیها، ش 101، 16/6/1342، ص 3.
[16]ـ هفتهنامة دنیا، ش 760، 16/6/1342، ص 1.
[17]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 771، 16/6/1342، ص 4.
[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6037، 16/6/1342، ص 1 و 11.
[19]ـ همان، ش 6038، 17/6/1342، ص 1 و 11.
[20]ـ روزنامه پست تهران، ش 2987، 17/6/1342، ص 1 و 8.
[21]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1917، 17/6/1342، ص 6.
[22]ـ روزنامه بورس، ش 505، 17/6/1342، ص 1 و 4.
[23]ـ همان.
[24]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1917، 17/6/1342، ص 8.
[25]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11185، 16/6/1342، ص 16.
[26]ـ روزنامه کیهان، ش 6038، 17/6/1342، ص 12.
[27]ـ بولتن خبرگزاری پارس خبرهای ایران، ش 170، 27/7/1342، ص 29 و 32.
[28]ـ ازغندی، علیرضا، روابط خارجی ایران (دولت دست نشانده؛ 1357-1320)، تهران، قومس، 1384، ص 434.
[29]ـ روزنامه کیهان، ش 6038، 17/6/1342، ص 11 و 12.
