شنبه 7 آذر 1343 / 23 رجب 1384 / 28 نوامبر 1964
6 بازدید
گزارش ساواک از فعالیت حزب ملت ایران در دانشگاه‌ها
منصور سروش عضو فعال حزب ملت ایران می‌گوید که دستگیری داریوش فروهر به خاطر تبعید آیت‌الله خمینی و گرانی بنزین بوده است. به گزارش اطلاعات داخلی ساواک، او با مراجعه به این سازمان گفته است که آمده‌ام که مرا زندانی نمایید چون اگر پیام دانشجو منتشر شود، من مقصر نیستم. وی در جمع دوستانش افزود: با کمک‌هایی که به دانشجویان شد بالاخره پیام منتشر گردید و ممکن است که تا یک هفته دیگر هم کادر حزبی دستگیر شوند و شما باید مواظب وظیفه خود باشید که با دستگیری چند نفر نگذارید در جلسات بی‌نظمی ایجاد شود. وی در مورد 16 آذر هم گفت: اگر ما بخواهیم در دانشگاه دست به اقدام حادی بزنیم مطمئناً جوابی داده نخواهد شد و به جز اینکه پنجاه نفر از دانشجویان را به سربازی بفرستیم، نتیجه دیگری ندارد.[1]
انتقاد اعضای حزب ایران نوین از بی‌توجهی دولت به افراد حزبی
امروز در حزب ایران نوین بسیاری از افراد حزبی از روش کار دولت انتقاد کردند. بنا به گزارش ساواک، آنان می‌گفتند با اینکه دولت ادعا می‌کند متکی به حزب ایران نوین است ولی در هیچ یک از مسائل اقتصادی، سیاسی و اداری برنامه‌های خود را به اطلاع افراد حزبی و حتی مسئولان حوزه‌های حزبی نمی‌رساند و در نتیجه در مقابل انتقاد مردم از کارهای دولت، آنها ناچارند یا سکوت نمایند و یا برخلاف پرنسیب حزبی، جانب مردم را بگیرند و در انتقاد علیه دولت با مردم هم‌آواز شوند. این گزارش به نقل از افراد عضو حزب می‌افزاید: به همان صورت که در حزب ملیّون بین افکار عمومی حزب و دستگاه رهبری آن فاصله زیادی وجود داشت و بالاخره موجب متلاشی شدن آن حزب گردید، در حزب ایران نوین هم کم‌کم فاصله زیادی بین افراد حزبی به وجود می‌آید و نه تنها در مسائل اقتصادی با افراد حزبی گفتگویی به میان نمی‌آید، بلکه در تغییرات اداری سازمان‌های دولتی هم از نظریات کارمندان مربوطه هر وزارتخانه استفاده نمی‌شود. اکنون اتکای دولت در حزب ایران نوین به کارگران کارخانه‌های دولتی است که مجبورند دستورات رؤسای کارخانه را اجرا کنند و قبلاً این کارگران به توصیه رؤسای خود تابع دستورات دستگاه رهبری حزب ملیّون بوده‌اند.[2] از حزب ایران نوین این خبر هم جلب توجه می‌کند که کمیسیونی که به منظور تأسیس سازمان جوانان حزب ایران نوین تشکیل یافته تصمیم گرفته است در اولین فرصت روزنامه‌ای به عنوان ارگان سازمان مزبور به مسئولیت مهندس هنربخش منتشر سازد.[3]
اعتصاب تاکسی‌ها در تهران
تاکسی‌های پایتخت از امروز و در اعتراض به گرانی بنزین دست از کار کشیدند و اعتصاب نامحدودی را آغاز کردند. به گزارش اطلاعات، به دنبال افزایش نرخ بنزین که به موجب تصویب‌نامه هیأت وزیران صورت گرفت و روز سه‌شنبه گذشته به وسیله نخست‌وزیر در مجلس شورای ملی اعلام گردید، از امروز تاکسی‌های تهران به عنوان اعتراض به گرانی نرخ بنزین دست از کار کشیدند و تهران از تاکسی خالی و خیابان‌ها خلوت شد. تاکسی‌های گازوئیلی و بنزینی تهران نسبت به عوارض 4 هزار ریال ماهانه تاکسی‌های گازوئیلی و نرخ 10 ریالی بنزین اعتراض دارند.
به دنبال صدور دستور شاه مبنی بر رسیدگی به مشکلات تاکسی‌های تهران، امروز نمایندگان رانندگان تاکسی و کامیون‌داران در کاخ نخست‌وزیری با منصور ملاقات و گفتگو کردند و پس از آن جلسه‌ای در شهربانی، با حضور سپهبد نصیری رئیس شهربانی کل کشور تشکیل شد و پس از خاتمه این جلسه اعضای هیأت مدیره سندیکای رانندگان تاکسی اعلام داشتند که مذاکرات به نتیجه رسیده است و اعلامیه‌هایی انتشار دادند.
امروز هم با وجود انتشار اعلامیه‌های هیأت مدیره سندیکای تاکسی‌رانان و کرایه تهران و نیز هیأت مدیره سندیکای تاکسی‌داران تهران و حومه، همچنان تاکسی‌ها کار نمی‌کردند. خبرنگار روزنامه اطلاعات با عده‌ای از رانندگان و مالکان تاکسی‌ها تماس گرفت و علت ادامه اعتصاب را جویا شد.
مالکان تاکسی می‌گویند: چون اکثریت با افرادی است که خود در عین حالی که رانندگی می‌کنند، مالک تاکسی نیز می‌باشند، و برای آنها کار تاکسی‌رانی با افزایش قیمت بنزین صرفه ندارد، به این دلیل از تصمیم سندیکاها تبعیت نکرده و بیرون نیامده‌اند.
این افراد می‌گویند: در گذشته ما روزانه در حدود 250 ریال پول بنزین می‌دادیم و 80 تومان کار می‌کردیم، حال هزینه بنزین دو برابر شده در حالی که درآمد ما همان 80 تومان است که باید فقط 50 تومان آن را پول بنزین بدهیم و چون به علت گران شدن کورس تاکسی، مردم سوار تاکسی نمی‌شوند، یک تاکسی در چند روز گذشته به طور متوسط 55 تومان کار کرده و 40 تومان آن را پول بنزین داده است، بدیهی است با این ترتیب هیچ کس نمی‌تواند کار کند و برایش تاکسی‌رانی صرف نمی‌کند. این راننده‌ها می‌گویند: در حال حاضر، توقف در ایستگاه‌ها برای اینکه بیهوده در خیابان‌ها راه نرویم و بنزین مصرف نکنیم، عملی نیست، زیرا در حال حاضر با روحیات مردم جور نیست و ثانیاً اگر تاکسی‌ها واقعاً در ایستگاه‌ها توقف نمایند، راه‌ها بند می‌آید زیر هیچ‌یک از ایستگاه‌ها ظرفیت بیش از ده تاکسی را ندارد و آن وقت تکلیف بقیه تاکسی‌ها چه می‌شود؟
راننده‌ها می‌گویند: ممکن است یک راننده واقعاً با فعالیت شدید و در مدت شانزده ساعت کار مداوم، درآمد تاکسی را به 100 تومان برساند، از این مبلغ به طور قطع 60 تومان پول بنزین خواهد شد و 40 تومان دیگر باقی می‌ماند که مخارج روزانه یک خانواده، کرایه گاراژ، سرویس، تعویض روغن، تعمیرات موتور، تصادف، قسط کمپانی، هزینه یدکی و لاستیک را باید پرداخت نمود و با این ترتیب چیزی باقی نمی‌ماند. و اما اگر اتومبیل متعلق به مالک بوده و راننده در روی آن به طور دخلی کار بکند، آن وقت مشکل دوتا می‌شود، یعنی راننده باید هم دخل ماشین را بدهد و هم خودش مزد ببرد و هزینه سوخت را نیز بپردازد و درست همان اشکالات پیش می‌آید که درباره راننده دارنده تاکسی بیان شد. رانندگان دارنده اتومبیل‌های دیزل نیز می‌گویند: پرداخت روزی بیش از 13 تومان عوارض (ماهانه 4 هزار ریال) طاقت‌فرسا است، زیرا یک اتومبیل گازوئیلی روازنه 10 تومان هزینه سوخت و کرایه گاراژ دارد، هر سه روز یک بار روغن عوض می‌کند، قیمت ابزار یدکی دیزل دو برابر اتومبیل‌های دیگر است و قیمت اتومبیل دیزل نیز زیاد و قسط آن سنگین‌تر می‌باشد، به این ترتیب اگر یک اتومبیل دیزل با فعالیت شدید و در مدت روز 80 تومان درآمد داشته باشد، از این رقم روزانه 25 تومان بابت عوارض و سوخت کم می‌شود و می‌ماند 55 تومان و هر روز 5 تومان هم هزینه روغن دیزل است، در هفته یک روز نیز اتومبیل متوقف می‌شود و برای انجام تعمیرات و پرداخت قسط و اداره زندگی و سایر مخارج یک مالک که راننده نیز می‌باشد به هیچ وجه این درآمد تکافو نمی‌کند. رانندگان اتومبیل‌های دیزل هم که به طور دخلی کار می‌کنند، با همین مشکلات رو‌به‌‌رو هستند و علاوه بر این مخارج باید روزانه 500 ریال نیز از 80 تومان درآمد را به مالک بدهند!
بنا بر این گزارش، امروز اتومبیل‌های تاکسی را در گاراژها و کنار خیابان‌ها خوابانده بودند و راننده‌های تاکسی در پاتوق رانندگان، که در سرچشمه، ویلا، شاهپور، میدان اعدام، فردوسی، شهباز، سیروس و ده‌ها پاتوق دیگر است، جمع بودند. بازار قهوه‌خانه‌ها امروز بسیار رونق داشت و رانندگان در آنجا با یکدیگر گفتگو می‌کردند. خیابان‌های تهران از صبح دیروز خلوت شد، رانندگان سواری‌ها به سرعت می‌رانند. موتور سه‌چرخه‌ها مسافر می‌برند! و اتوبوس‌های ارتش در خطوط شرکت واحد به کار گمارده شده‌اند. کامیون‌های نظامی در چند خیابان تهران خطوط جدیدی دایر کرده و مسافران را به مقصد می‌رسانند، این وضع تا زمانی که رانندگان تاکسی مجدداً کار را آغاز کنند، ادامه دارد.
مذاکرات میان رانندگان و مسئولان دولتی و افراد سندیکاها ادامه دارد و در صورت حصول توافق، تاکسی‌ها شروع به کار خواهند کرد. اتومبیل‌های کرایه تهران نیز با تاکسی‌ها هماهنگی دارند. رانندگان کرایه‌ها می‌گویند: مشکلات کار ما همان است که تاکسی‌ها دارند و به همین علت کرایه‌ها نیز حرف‌های آنها را تأیید می‌کنند و کار را تعطیل کرده‌اند. طی دو روز گذشته درشکه‌ها در جنوب تهران فعالیت خوبی داشتند! با این درشکه‌ها مردم در شهر رفت و آمد می‌کردند ولی سرمای زیاد تهران مانع فعالیت درشکه‌ها گردید.[4]
تسریع در اجرای مرحله دوم اصلاحات ارضی
وزیر کشاورزی در سمینار رؤسای ادارات کشاورزی و اصلاحات ارضی کشور گفت: برای تسریع در اجرای قانون اصلاحات ارضی باید کار سه نفر را یک نفر انجام دهد تا بقیه آزاد شوند و به کارهای دیگر بپردازند. ریاحی افزود: تعویق اجرای مرحله دوم به نفع هیچ کس نیست و نه مالک و نه زارع از آن استفاده نخواهند کرد. بدین‌جهت باید در اجرای مرحله دوم نیز تسریع بیشتری شود. وی خواستار بسط و توسعه روحیه خدمات عمومی و افزایش تحرک در امور شد و تأکید کرد کارهای ما تعطیل‌بردار نیست و وزارت کشاورزی باید به موازات انجام اصلاحات ارضی، سایر برنامه‌های کشاورزی را نیز انجام دهد.[5]
معرفی قریب‌الوقوع وزرای جدید کابینه
حسنعلی منصور امروز در مجلس سنا از معرفی قریب‌الوقوع وزاری جدید کابینه در وزارتخانه‌های تازه تأسیس خبر داد؛ اما از اعلام اسامی آنان و وزارتخانه‌های جدید سخنی به میان نیاورد. به گفته نخست‌وزیر، بعضی از دستگاه‌های دولتی ادغام و پاره‌ای حذف می‌شود. اطلاعات گزارش داد که احتمالاً سه وزارتخانه فرهنگ و هنر، آموزش و پرورش و اوقاف که از تفکیک وزارت فرهنگ فعلی به وجود می‌آیند از وزارتخانه‌های جدیدی هستند که نخست‌وزیر به آنها اشاره کرد.[6]
عدم افزایش قیمت محصولات نفت پارس پس از افزایش بهای بنزین و نفت
امروز اعلام شد که با افزایش بهای نفت کوره و بنزین، در نرخ محصولات شرکت سهامی نفت پارس هیچگونه تغییری داده نشده محصولات این شرکت به همان قیمت سابق و بدون افزایش به فروش خواهد رسید. به گفته یکی از مدیران شرکت سهامی نفت پارس با اعلام افزایش بهای بنزین و نفت کوره که از طرف دولت و به خاطر جهاد ملی انجام گرفته، در هزینه مواد اولیه شرکت تغییراتی داده شده است؛ اما با وجود این تغییرات و بالا رفتن هزینه مواد اولیه، در قیمت فرآورده‌های نفتی شرکت سهامی نفت پارس تغییری داده نشده و بهای روغن موتور و اسگازین و سایر محصولات این شرکت افزایش نیافته است.[7]
بازنگری مطالب سیاسی کتابهای درسی وزارت فرهنگ
کمیسیون رسیدگی به متون کتابهای درسی در وزارت فرهنگ تشکیل شد. در این کمیسیون ابتدا مطالب کتابهای درسی به خصوص مندرجات کتابهای تاریخ سال‌های پنجم و ششم ابتدایی و متوسطه مورد بررسی کلی قرار گرفت و تصمیم گرفته شد مطالبی که بر خلاف سیاست عمومی کشور در کتابهای درسی درج شده است، حذف شده و تجدیدنظر کلی در اینگونه مطالب به عمل آید. به گفته یک مقام وزارت فرهنگ، علت اتخاذ این تصمیم این است که مؤلفان کتابهای درسی متأسفانه در گذشته بدون توجه به مسائل مختلف سیاسی و روابط دوستی با کشورها اقدام به درج مطالبی در کتابهای درسی کرده‌اند که بعضی از این نوشته‌ها شاید در تیرگی روابط با کشورها به خصوص کشورهای همجوار بی‌تأثیر نبوده است. با توجه به این موضوع از این پس سعی خواهد شد مطالبی که در کتابهای فارسی یا تاریخ نوشته می‌شود برای همیشه از اینگونه مطالب به دور باشد.[8]
وام 8/7 میلیون دلاری بانک آمریکایی
بانک صادرات و واردات واشنگتن مبلغ 8/7 میلیون دلار برای برنامه اصلاح و توسعه راه‌ها و راه‌آهن‌های ایران وام داد. محمود فروعی سفیر ایران در امریکا، اسناد این وام را امضا کرد. یک اعتبار 4/5 میلیون دلاری به ایران کمک خواهد کرد تا وسایل مورد احتیاج را برای نخستین سال برنامه پنج ساله راه‌سازی خریداری کند. مخارج این برنامه که منظور از آن توسعه اقتصاد کشور با بسط راه‌ها به بازارهای داخلی است به 18 میلیون دلار خواهد رسید. قسمت عمده این اعتبار ایران را به خرید کامیون، تراکتور، بولدوزر و سایر وسایل راه‌سازی و نگهداری راه قادر خواهد ساخت و بقیه آن صرف خدمات فنی خواهد شد که توسط کارشناسان اداره راه‌های عمومی امریکا اجرا خواهد گردید. یک وام 4/2 میلیون دلاری نیز برای خرید جرثقیل‌های دیزلی، اجزاء لوکوموتیو و وسایل ارتباطی و نگهداری لازم برای نوسازی راه‌آهن ایران داده شده است.[9]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. سیر مبارزات یاران امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ج 12، تهران، عروج، ۱۳۹۳، ص 400 و 401.
[2]. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج اول، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۵، ص 488.
[3]. همان، ص 486.
[4]. روزنامه اطلاعات، ش11551، 8/9/43، ص 1.
[5]. روزنامه بورس، ش 805، 8/9/1343، ص 6.
[6]. روزنامه اطلاعات، ش 11551، 8/9/1343، ص 1 و 13.
[7]. روزنامه کیهان، ش 6402، 7/9/1343، ص 9.
[8]. همان، ص 12.
[9]. روزنامه بورس، ش 805، 8/9/1343، ص 6.
