شنبه 13 تیر 1343 / 23 صفر 1384 / 4 ژوئیه 1964

6 بازدید

گفتگوی شاه با مجله افریقای جوان

محمدرضا پهلوی با اعلام اینکه من رئیس انقلاب و ملت هستم و نه رئیس حزب تأکید کرد: تا آنجا که به خود من مربوط است، معتقد به یک حزب منحصر به فرد نبوده و نیستم. شاه در گفتگو با مدیر مجله افریقای جوان با بیان این مطالب مدعی شد: ما در اقدامات خود از هیچ کس تقلید نکرده و وضع مخصوص خودمان را در نظر گرفته‌ایم و در این راه یک اصل یعنی نفع اکثریت و توده مردم راهنمای ما بوده است ولی در چهارچوب نفع اکثریت، منافع اقلیت نیز محفوظ خواهد ماند. وی درباره سیاست بین‌الملل گفت: دنیا به سوی سیاست اجتناب از جنگ پیش می‌رود و ما به کسی پیوسته نیستیم ولی بنا به سنن قدیمی، با غرب بیشتر تماس داریم. روابط ما با شوروی بهبود یافته و اینک شوروی، چکسلواکی و لهستان با ما رابطه بازرگانی خوبی دارند. شاه افزود: اکنون مسئله مسابقه در اصول بازرگانی مطرح است و اگر شرایط آنها مساعدتر باشد، روابطمان توسعه خواهد یافت. ما می‌گوییم در کشورمان سرمایه‌گذاری کنید. محمدرضا پهلوی درباره روش خروشچف گفت: رفتار رئیس دولت شوروی عاقلانه است و به بهبود اوضاع جهان کمک می‌کند. این رفتار ناشی از ابتکاراتی است که شوروی در مسائل مربوط به تولید داخلی و مشکلات مربوط به اردوگاه کمونیستی با آن روبه‌روست. به نوشته روزنامه اطلاعات، بشیربن یحمد مدیر مجله افریقای جوان (Jeune Afrique) چندی پیش در سفر به ایران با محمدرضاشاه دیدار و گفتگو کرده بود که اکنون متن مصاحبه‌اش را به چاپ رسانده است.‌‌[1]

دریافت وام از امریکا

قرارداد دریافت وام ایران از امریکا به منظور نوسازی تجهیزات نظامی نیروهای مسلح امروز به امضا رسید.

مبلغ این قرارداد 200 میلیون دلار است که ظرف چهار سال به ایران پرداخت می‌شود.‌‌[2]

ادامه کمک‌های مالی امریکا به ایران

کنسول امریکا در مراسم روز جشن استقلال امریکا که در اصفهان برپا شد، گفت: امریکا به کمک‌های اساسی خود به ایران ادامه داده و این کمک‌ها بیشتر به صورت قرضه جهت ساختمان وسایل اسکله و بندری بندرعباس، ساختن و ایجاد شاهراه‌های جدید و بهبود وضع برق در ایران به کار رفته است. وی افزود: تعدادی از مشاورین و کارشناسان فنی و نظامی امریکا از این شهرستان به سایر نقاطی که خدمات بیشتر مورد احتیاج بود منتقل شدند و علت سریع این نقل و انتقالات نیز بر اثر پیشرفت‌های سریع کشور ایران می‌باشد. وی با اشاره به اختلاف نژادی در امریکا گفت: مردم ایران با ترکیبی از رنگ‌های مختلف و مرام‌های متفاوت با آرامش و صفا با هم زندگی می‌کنند. امریکا نیز می‌توانست بسیاری از مکارم و محاسن اخلاقی را از ایران پیروی نماید.‌‌[3]

پیشنهاد رئیس‌جمهور پاکستان

محمد ایوب‌خان رئیس‌جمهور پاکستان در پایان دیدارش از ترکیه پیشنهاد تشکیل اتحادیه‌ای سه‌جانبه میان پاکستان، ایران و ترکیه را تکرار کرد و گفت: این سه کشور باید یک فدراسیون سه‌جانبه سیاسی،‌ اقتصادی، فرهنگی تشکیل دهند.‌‌[4] وی افزود: تنها از این راه است که می‌توان برای این سه کشور تضمین به وجود آورد. وی در جمع خبرنگاران گفت: مسئله مهمی که در برابر ما قرار دارد، ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی است و ما به یکدیگر احتیاج داریم. اگر برای ترکیه اتفاقی بیفتد، اثر آن در ایران و پاکستان مشاهده خواهد شد. پس بیایید گرد هم آییم و صدای خود را مشترکاً بلند کنیم.‌‌[5]

سربازان ایران در سه کشور

دولت ایران تاکنون چند واحد از نیروهای مسلح خود را به کشورهای کنگو و اوراندی و بوراندی گسیل داشته است. به نوشته روزنامه مرد مبارز، اعزام قوای مسلح ایران به تقاضای سازمان ملل متحد انجام گرفته است و گفته می‌شود تاکنون افراد نیروهای مسلح ارتش در جلوگیری از تجاوزات هواداران موسی چومبه در کنگو به نحو مطلوبی جلوگیری نموده‌اند. علاوه بر اعزام قوای مسلح ارتش، چند واحد بهداشتی مرکب از طبیب و پزشکیار و پرستار، به کشورهای افریقایی اعزام شده‌اند که ریاست این دسته بهداشتی با سرتیپ دکتر دفتری است.‌‌[6]

اشکالات بودجه به روایت مطبوعات

 مجله تهران اکونومیست درباره سخنان منصور درباره نواقص بودجه نوشت: نخست‌وزیر ضمن بیانات خود تصریح کرد که بودجه جدید نواقص زیادی دارد و این اظهار واقعاً انصاف و واقع‌بینی ایشان را نشان می‌دهد لیکن این اولین بودجه جامع کشور است که پایه بودجه‌های برنامه‌های آینده کشور است و سعی شده واقعاً آنچه دولت و مؤسسات وابسته به آن درمی‌آورند و آنچه خرج می‌کنند، آنچه قرض می‌گیرند و آنچه وام می‌دهند همه و همه در یک سرفصل به نام بودجه کل کشور منعکس باشد و ما باید به بیانات ایشان اضافه کنیم که این اقدام یعنی جمع کردن کلیه ارقام و آمار و محاسبات به هم ریخته و به هم پاشیده و دولت و مؤسسات عجیب و غریبی که دولت اداره می‌کند.

نویسنده می‌افزاید: اداره بودجه وزارت دارایی که هر سال آن بودجه‌های ناقص را تحویل دولت می‌داد قریب 120 نفر کارمند داشت در حالی‌که این بودجه جامع و نسبت به بودجه‌های گذشته (کامل) ولی نسبت به آنچه باید باشد (ناقص) فقط به وسیله شانزده نفر که هفت نفرشان از سازمان برنامه و نه نفرشان از همان وزارت دارایی انتخاب شده‌اند تهیه شده است و اینجاست که نقش مدیریت و سپردن کار به کاردان معلوم می‌شود. به نوشته این مجله، بسیاری از ارقام مخارج و درآمدهای کشور در گذشته جزء ارقام محرمانه بوده و رؤسای حسابداری‌ها خود را ملزم به تسلیم آن به تهیه‌کنندگان بودجه نمی‌دانستند. بسیاری از درآمدها و هزینه‌ها که در بودجه جدید جزو (طبقه ب) آمده است ابداً وارد بودجه نمی‌شده و تهیه‌کنندگان بودجه از آن خبری نداشته‌اند و بالاخره بسیاری از گزارش‌دهندگان در روزهای آخر آن هم پس از فشارهای زیاد چند رقم به عنوان از سر باز کردن اداره بودجه تهیه می‌کردند و تحویل می‌دادند تا آنجا که بسیاری از هزینه‌های لازم و مهم کشور را ابداً وارد بودجه نکرده بودند و بسیاری از هزینه‌های درجه 2 را در داخل بودجه گذاشته بودند. نویسنده با شرح جزئیاتی از بی‌برنامگی در بودجه‌های سنوات قبل و تقلباتی که در آن صورت می‌گرفت می‌افزاید: قبل از تهیه این بودجه هیچ‌کس نمی‌دانست که دولت و مؤسسات وابسته به آن در سال جاری بیش از 3 میلیارد ریال سرمایه‌گذاری می‌کنند و خلاصه وضع دستگاه‌های دولتی به قشون‌های چریک سابق بی‌شباهت نبود که هر کس برای خود به حساب خود در گوشه‌ای مخارجی داشت و درآمدی و به دیگران نه کاری داشت و نه ارتباطی. این مجله در پایان می‌نویسد: اگر هزینه‌های دولت از لحاظ کمیت و کیفیت متناسب با احتیاجات برنامه پیشرفت اقتصاد کشور نباشد مانند الاکلنگی است که تعادل خود را از دست خواهد داد به این جهت از نخست‌وزیر می‌خواهیم بلافاصله یک کمیته پیشرفت اقتصادی متشکل از سران و متخصصین دستگاه‌های مختلف سازمان برنامه، دارایی و بانک مرکزی و غیره تشکیل دهند و از هم‌اکنون که خطرات تورم به چشم می‌خورد قبل از آنکه دیر شود برنامه‌های خود را متعادل و متناسب نمایند.‌‌[7]

سخنان وزیر دارایی درباره بودجه

وزیر دارائی تأکید کرد که در تنظیم بودجه سال 1343 اجرای برنامه‌های عمرانی و اجتماعی، رفاه مردم و کمک به دهقانان کشور بیش از همه مورد توجه بوده است. هویدا در مصاحبه با خبرنگاران اظهار داشت که به احتمال قوی درآمد دولت بیش از میزانی خواهد بود که در بودجه پیش‌بینی شده است. وی درباره صرفه‌جویی در هزینه‌ها گفت: علاوه بر صرفه‌جویی منظور شده در اقلام اصلی بودجه با اصلاحات عمده‌ای که در دستگاه‌های عمومی وصول مالیات مستقیم و مالیات غیرمستقیم به عمل آمده است، درآمدها بیشتر از میزانی خواهد بود که در بودجه کل کشور بیش‌بینی شده است. وزیر دارایی تأکید کرد: برای کمک به کشاورزان کشور نیز که مورد حمایت خاص دولت هستند، گندم به نرخ رسمی (نه نرخ تمام شده) در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.‌‌[8]

سفرهای بی‌حاصل ایرانیان به اروپا و امریکا

روزنامه دنیا در شماره امروز خود، موضوع سفرهای خارجی در تابستان را بهانه قرار داده تا به انتقاد از سفرهای بی‌حاصل به اروپا و امریکا بپردازد. این روزنامه می‌نویسد: فصل سفر به اروپا فرا رسیده و سیل مسافر به سوی این قاره روان شده است. با تسهیلات به وجود آمده امسال بیش از سال‌های قبل مسافر ایرانی رهسپار اروپا خواهد شد و عده‌ای هم به امریکا می‌روند و البته هر دو سفر برای منظور خاص می‌باشد و اکثر مسافرین ایرانی برای خرید اتومبیل خاک ایران را ترک می‌کنند. مرض اتومبیل چند سال است به برخی از افراد این کشور سرایت کرده و هر چند تا ده دوازده سال قبل داشتن اتومبیل یک وسیله تشخص بود و هر کس اتومبیل داشت، افاده می‌فروخت؛ ولی در چند سال اخیر اتومبیل از ردیف وسایل لوکس و غیرضروری خارج شده و به وسیله ضروری زندگی درآمده و داشتن اتومبیل برای اکثر مردم مخصوصاً اهالی تهران لازم و واجب است. مسافرین ایرانی که اکثراً با اتومبیل رهسپار اروپا می‌شوند حساب صرفه‌جویی هم از دست آنها در نمی‌رود و روی حساب و کتاب دقیق دست به این مسافرت می‌زنند. به این معنی آنها حساب می‌کنند خرج مسافرت به اروپا تقریباً برابر است با خرج مسافرت به شیراز و یا اهواز و آبادان. چون با 350 تومان به قلب اروپا می‌روند و پس از ورود به یکی از شهرهای آلمان اقدام به خرید اتومبیل دست دوم می‌کنند و با این اتومبیل چند روزی چند کشور اروپایی را سیاحت نموده و با همین اتومبیل که مقدار مصرف بنزین آن از اروپا تا ایران از 350 تومان بیشتر نیست به تهران مراجعت می‌نمایند و اتومبیل را هم به یک برابر قیمت خریداری شده به فروش می‌رساند. این معامله هم فال است و هم تماشا و همچنین هم راه اروپا را بلد می‌شوند و هم سود کافی از انجام این سفر عاید می‌دارند.

نویسنده سپس می‌افزاید: کسی مخالف سفر ایرانی‌ها به اروپا و امریکا نیست چون هرچه ایرانی به دیار فرنگ و ینگه دنیا سفر نماید و به اوضاع و احوال جهان بهتر و بیشتر باخبر شود و در بعضی از موارد از تجربیاتی که از این مسافرت‌ها اندوخته می‌کند در بازگشت به ایران به کار ببرد به نفع مملکت است. ولی نباید پوشیده داشت این مسافرت‌ها، در عین حال مضر هم می‌باشد چون برخی از مسافرین ایرانی که راه اروپا را پیش می‌گیرند منظور خاص دارند. آنها به مسافرت خارج می‌روند تا در نوشیدن مشروبات الکلی مسابقه بگذارند و در تمام قمارهای کلان، قدرت و جسارت خود را به رخ خارجی‌ها بکشانند. عده‌ای هم بدون اینکه یک کلمه زبان بدانند به دیار فرنگ می‌روند و مانند افراد گیج و بی‌خبر از دنیا در خیابان‌های شهرهای آلمان بالا و پایین می‌روند و در مغازه‌ها به تماشای اجناس مشغول می‌شوند و بالاخره مانند آدم‌های گنگ و مبهوت پس از اینکه حوصله آنها سر رفت رهسپار ایران می‌شوند.‌‌[9]

اختیارات زنان در قانون مدنی ایران

از آنجا که طبق قانون مدنی حق طلاق با زنان است و زنان می‌توانند اجازه تمدید فراش به همسران خود ندهند، روزنامه دنیا نوشت: در هیچ جای دنیا مانند ایران حقوق زنان در دوران زناشویی بی‌حد و حساب نیست، چون قانون مدنی ایران که 45 سال قبل تصویب شد به زنان اختیارات وسیع و باورنکردنی تفویض کرده بود و قطعاً اکثر زنان ایران متوجه این مسئله نمی‌باشند و نمی‌دانند آسان‌تر از زنان امریکا و اروپا می‌توانند از همسر خود جدا شوند و یا در تمام مدت زناشویی مسلط به شوهر خود باشند. طبق اصول و مقررات قانون مدنی ایران، زنان در موقع ازدواج حق دارند اجازه طلاق از مرد بگیرند که هر موقع تمایل داشتند از شوهر خود جدا شوند، در صورتی که در کشورهای متمدن جهان حق طلاق نه با مرد است و نه با زن بلکه در اختیار محکمه صالحه می‌باشد که در این زمینه رأی جدایی و یا ادامه زندگی صادر می‌کنند.

بنابراین نوشته همچنین طبق قانون مدنی ایران طرز نگهداری اطفال هم قبل از جاری شدن صیغه عقد معلوم می‌شود و زن می‌تواند از مرد تعهد دریافت کند که اگر روزی از روزها از هم جدا شدند نگهداری اطفال با زن باشد در حالی‌که در کشورهای اروپا و امریکا طرح مسئله در دادگاه و صدور رأی از طرف قضات را لازم می‌داند. نکته دیگر در مورد تعدد زوجات است که زن در موقع انجام مراسم ازدواج می‌تواند از مرد تعهد بگیرد که اگر محرمانه یا علنی تجدید فراش نمود، مبالغ سرشاری به عنوان جریمه به او پرداخت نماید و یا اینکه زن بتواند بدون مراجعه به دادگستری و طرح دعوی، خود را مطلقه سازد. ناگفته نماند قانون حقوق مدنی ایران با قانون اسلام تطبیق می‌کند و اسلام همچنین اختیاراتی را برای زن لازم می‌داند و بنابر این باید گفت حقوقی که زنان ایران به موجب مواد قانون مدتی دارا می‌باشند، زنان هیچ یک از کشورهای جهان ندارند.‌‌[10]

شرایط و محدودیت استخدام کارمندان

استخدام کارمندان جدید با شرایط و محدودیت انجام می‌شود. به نوشته اطلاعات، در قانون موجود، دولت از استخدام جدید منع شده بود و لیستی ضمیمه بود که تقریباً 80 درصد از احتیاجات دولت را مرتفع می‌ساخت. به همین جهت هم دولت در تمام شش سالی که استخدام جدید ممنوع بود، کارمند برای امور فنی و حقوقی، فرهنگی و تخصصی استخدام می‌کرد. در لایحه جدید بودجه، این ممنوعیت لغو شد و به دولت اجازه داده شده که کارمند با شرایط و محدودیت خاص استخدام کند. در بودجه جدید، محدودیت تعیین میزان حقوق شهرداری‌ها و «هزینه پذیرایی استاندارن و معاونین آنها و فرمانداران کل و بخشداران» نیز لغو شد و موکول به تعیین و تصویب هیئت وزیران گردید. در حال حاضر وزارت دارایی اختیار دارد تا 150 هزار ریال و دولت تا 30 هزار ریال از معاملات دولتی را به مزایده و مناقصه نگذارد و رأساً اقدام نماید. این اختیار در لایحه بودجه برای وزارت دارایی تا 500 هزار ریال و برای دولت تا مبلغ 1 ‌میلیون ریال افزایش یافت.‌‌[11]

پی‌نوشتها:

 

[1]. روزنامه اطلاعات، ش 11427، 13/4/49، ص 16.

[2]. طوفانیان، حسن، خاطرات ارتشبد طوفانیان، تهران، زیبا، ۱۳۸۱، ص 44.

[3]. روزنامه مهر ایران، ش 2127، 25/4/1343، ص 6

[4]. روزنامه مرد مبارز، ش 853، 16/4/43، ص 4 و 1.

[5]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 89، 15/4/43، ص 2.

[6]. روزنامه مرد مبارز، ش 852، 13/4/43، ص 4.

[7]. مجله تهران اکونومیست، ش 541، 13/4/1343، ص 3.

[8]. روزنامه مهر ایران، ش 2119، 14/4/1343، ص 8 و 1.

[9]. روزنامه دنیا، ش 803، 13/4/1343، ص 2 و 1

[10]. همان، ص 4 و 1.

[11]. روزنامه اطلاعات، ش 11427، 134/4/1343، ص 1 و آخر.