سه‌شنبه 13 اسفند 1342 / 18 شوال 1383 / 3 مارس 1964
3 بازدید
سخنان داماد آیت‌الله خوانساری
فضل‌الله خوانساری داماد آیت‌الله خوانساری اظهار داشت که بعضی از رجال از قول حسنعلی منصور به روحانیون پیغام داده‌اند که من [حسنعلی منصور] سعی خواهم کرد میان دولت و روحانیون صلح برقرار کنم. خوانساری افزود که تیمسار پاکروان قول داده بود که بعد از عید فطر آیت‌الله خمینی را آزاد کنند ولی تاکنون این اقدام نشده و ممکن بوده به بازگشت شاه از اروپا موکول شود. خوانساری در پایان گفت: «آیت‌الله خمینی از کار خود ضرر ندیده است. چه، پنج نفر هم او را نمی‌شناخت، ولی حالا او را سنگر آزادی کرده‌اند».[1]
مجلس ترحیم عموی حجت‌الاسلام هاشمی‌نژاد
به گزارش ساواک به مناسبت درگذشت سیدحسین هاشمی‌نژاد، عموی عبدالکریم هاشمی‌نژاد، مجلس ترحیمی از طرف اهالی پایین خیابان در مسجد فیل منعقد خواهد شد و با آگهی از مردم دعوت شده است که در این مجلس شرکت نمایند.[2]
دیدار تختی با رئیس هیئت کشتی خراسان
غلامرضا تختی به مشهد رفت و با تیمسار سرتیپ بهرامی، رئیس هیئت کشتی خراسان، دیدار کرد.[3]
زندگی‌نامه و سوابق حسنعلی منصور
حزب ایران نوین شرح حال و سوابق کامل حسنعلی منصور را در اختیار نمایندگان خبرگزاری‌های داخلی و خارجی قرار داده است تا بعد از انتشار صدور فرمان نخست‌وزیری منصور آن را در روزنامه‌ها به چاپ برسانند. گزارشگر ساواک در این باره بر این نظر است که افکار عمومی و طبقة روشنفکر از این لحاظ که به دولت اسدالله علم نظر مساعد ندارند منتظر نخست‌وزیری منصور هستند و همه، حتی مخالفان منصور، عقیده دارند او در پایبندی به اصول مملکت‌داری از اسدالله علم بهتر است و رئیس دولت فعلی جز اینکه خادمِ صمیمی شاه است کمترین ابتکاری در اداره کشور و رفع مشکلات اداری و اقتصادی ندارد و وزرای کابینه او هم هر یک دارای راه و روش مخصوصی هستند و از این لحاظ هرگز هماهنگی با یکدیگر ندارند و به همین دلیل هیچ یک از مشکلات اقتصادی و اداری در زمان حکومت اسدالله علم برطرف نشده است.[4]
رقابت مدیر امور اداری و مدیرعامل شرکت نفت
شایعة نخست‌وزیری حسنعلی منصور و گفته‌هایی که حاکی از آن است امیرعباس هویدا مدیر امور اداری شرکت ملی نفت، به وزارت دارایی منصوب خواهد شد، ناراحتی فوق‌العاده دکتر منوچهر اقبال مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره شرکت ملی نفت را موجب شده است به طوری که بر آن شده است تا یک پرونده قطور از سوابق تخلفات هویدا در شرکت ملی نفت جمع‌آوری کند و آن را به بیشتر دوستان نزدیک خود نشان دهد. با توجه به اینکه هویدا، در حال حاضر نفوذ بسیاری در منصور دارد، انتصاب هویدا به وزارت دارایی موجب خواهد شد که دکتر اقبال در سلسله مراتب اداری تحت امر هویدا قرار گیرد و با توجه به اینکه در حال حاضر هویدا از کارمندان اقبال است انتشار خبر وزیر دارایی شدن هویدا باعث ناراحتی دکتر اقبال شده است.[5]
عدم پذیرش استعفای نخست‌وزیر از سوی شاه
به گزارش خبرگزاری آلمان، اسدالله علم نخست‌وزیر ایران، استعفای دولت خود را تقدیم کرده ولی شاه هنوز نپذیرفته است. به موجب اظهارات بعضی از مقامات مطلع، شاه از نخست‌وزیر خواسته است که تا خاتمه کنفرانس اکافه بر سر کار باقی بماند. همچنین از نخست‌وزیر خواسته شده است که بودجه سال 1343 را تهیه و تسلیم مجلس کند. منابع مطلع در تهران اظهار داشته‌اند که تا دو یا سه هفته دیگر شاه از منصور خواهد خواست که دولت جدیدی تشکیل دهد.[6]
پاسخ نخست‌وزیر به پیام همتای روس خود
اسدالله علم در پیام خود خطاب به خروشچف نخست‌وزیر شوروی نوشت: «دولت ایران با هر نوع ابتکاری که در نتیجه آن ملل جهان به هم نزدیکتر شوند موافق است». نخست‌وزیر ایران اضافه نمود: «هفتصد میلیون مردم دنیا بی‌سوادند و هزینه دوازده روز خرج تسلیحات دنیا برای باسواد کردن تمام مردم جهان کافی است». وی در این پیام به اصل احترام به تمامیت ارضی تمامی کشورهای جهان، اهمیت به سزایی داده است.[7]
ترکیب کابینه جدید
گفته می‌شود ابقای وزرای مشاور، کشاورزی، اقتصاد و راه در سمت خود در کابینه حسنعلی منصور مسجل شده و امیرعباس هویدا به وزارت دارایی و جواد صدر به وزارت کشور و دکتر عاملی نیز به وزارت دادگستری منصوب خواهد شد. همچنین با انتخاب دکتر علینقی عالیخانی به ریاست هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس اکافه یکی از وزرای کابینه که عضو حزب ایران نوین باشد به این سمت تعیین خواهد شد. در صورتی که پیش‌بینی می‌شد حسنعلی منصور که چهار سال دبیرکل شورای عالی اقتصاد بود و به خاور دور هم سفر کرده بود، در این کنفرانس ریاست هیئت نمایندگی ایران را بر عهده داشته باشد. گویا وی این سمت را دون شأن خود دانسته است.[8]
ظاهرسازی وزرای کابینه اسدالله علم در مجلس
امروز در مجلس شورای ملی شایع بود که حسنعلی منصور به نخست‌وزیری خواهد رسید اما چند تن از وزرا و معاونین دولت اسدالله علم به جلسه علنی مجلس شورای ملی آمدند. پس از ایراد نطق‌های پیش از دستور، دکتر خوش‌بین وزیر مشاور، چهار لایحه دربارة اصلاح قانون سازمان برنامه، درخواست اعتبار و اصلاح بودجه سال 1342، حفظ علائم عملیات نقشه‌برداری و علائم راه‌ها را تقدیم کرد. همچنین لوایح تشکیل سازمان جلب سیاحان و امتیاز تأسیس مدارس ملی تصویب شد و ماده اول قانون حمایت از صنعت و جلوگیری از تعطیل کارخانه‌های کشور به تصویب رسید. وزیر دادگستری نیز در جلسه امروز نطقی ایراد کرد. حضور وزرای کابینه علم در جلسه امروز مجلس در بین وکلا این گونه تعبیر شد که وزرای کابینه علم خواسته‌اند وانمود کنند که دولت همچنان کار خود را ادامه خواهد داد.[9]
اعلامیه مشترک عراق و ایران
مذاکرات میان نمایندگان دو کشور ایران و عراق که از روز پنجم اسفند شروع شده بود با انتشار اعلامیه مشترکی پایان یافت. مهترین مسائل مورد مذاکره دو کشور، مسئله شط‌العرب و حل اختلافات ایران و عراق دربارة بهره‌برداری از منابع نفتی در آب‌های ساحلی منطقه مرز مشترک دو کشور و حل مسئله فلسطین بود. به عقیده ناظران سیاسی اعلامیه مشترکی که در پایان گفت‌وگوهای طرفین انتشار یافت نشان می‌دهد که دولت‌های ایران و عراق دربارة اختلافاتی که از مدت‌ها قبل داشته‌اند به توافق نرسیده‌اند. در اعلامیه مشترک به طور ساده طرفین در گفت‌وگوهای خود به رعایت اصول منشور سازمان ملل و تحکیم مبانی صلح در جهان و بخصوص خاورمیانه، تأکید کرده‌اند.[10]
پی‌نوشت‌ها:
[1]ـ سیر مبارزات امام خمینی در آئینه اسناد به روایت ساواک، ج 2، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386، ص 404 و 403.
[2]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 5: عبدالکریم هاشمی نژاد، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1377، ص 135.
[3]ـ جلالی، غلامرضا، تقویم تاریخ خراسان از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 192.
[4]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1380، ص 346.
[5]ـ دلدم، اسکندر، زندگی و خاطرات امیرعباس هویدا، تهران، گلفام، 1372، ص 88.
[6]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 281، 15/12/1342، ص 2.
[7]ـ گاهنامه پنجاه سال شاهنشاهی پهلوی، ج 2، تهران، نشریه کتابخانه پهلوی، بی‌تا، ص 1726.
[8]ـ روزنامه اتحاد ملی، ش 795، 13/12/1342، ص 2.
[9]ـ روزنامه صبح امروز، ش 106، 19/12/1342، ص 3.
[10]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 281، 15/12/1342، ص 8.
