سهشنبه 29 اردیبهشت 1343 / 7 محرم 1384 / 19 مه 1964
1 بازدید
توصیه آیتالله خمینى به عزاداران
برابر گزارش کشف رمز شده شهربانى قم، «ایادى آقاى خمینى و جبهه ملى فعالیتهایى نمودهاند که جمعیتهایى از شهرستانهاى کاشان و ساوه و اراک و خمین براى روزهاى تاسوعا و عاشورا به قم بیایند و شایع است که آقاى خمینى براى مردم سخنرانى خواهند نمود لذا به وسایل مقتضى شایعاتى منتشر نموده که در مقابل این جمعیت، گروههایى متشکل از کارگران و دهقانان و کشاورزان و کارگران شرکت واحد براى مقابله با هرگونه عکسالعمل به قم خواهند آمد و با هر کس که با برنامه اصلاحى مخالفت نماید شدیداً ایستادگى و خود مردم او را منکوب خواهند نمود.[1] این در حالى است که به گزارش شهربانى قم، آقاى خمینى مقارن ظهر امروز پس از خاتمه روضهخوانى در منزل خود به عدهاى که در آنجا حاضر بودهاند اظهار نموده شنیده شده در روزهاى تاسوعا و عاشورا جمعیت زیادى براى زیارت و عزادارى به قم خواهند آمد و احتمال مىرود که عناصرى تحریکاتى بنمایند. آلت دست مغرضین نشوید و رعایت نظم را نمایید.[2]
دردسر تازه حکومت
انتشار خبر اعزام کارکنان و رانندگان شرکت واحد به قم براى تظاهرات به نفع حکومت شاه، دردسر تازهاى درست کرد. به گزارش اطلاعات داخلى ساواک، این خبر در بین مردم و در تمام جلسات روضهخوانى مورد گفتوگو است و مىگویند دولت با اعزام این عده به عنوان شرکت در عزادارى به قم مىخواهد ایجاد آشوب و انقلاب نماید و مجدد آیتالله خمینى را دستگیر سازند. این گزارش با اشاره به عصبانیت مردم قم از این اقدام رژیم، به نقل از شیخ محمد ثقفى پدر همسر آیتالله خمینى مىنویسد: آیتالله خمینى در نظر داشت روز عاشورا شخصاً به منبر برود و صحبت کند ولى اکنون منصرف شده و گفته است پس از عاشورا به منبر مىروم و اقدامات دولت را که خود موجب تحریک و اغتشاش مىشود و مىخواهند ما را بدنام سازند، به مردم اعلام خواهم داشت و براى جلوگیرى از بهانهجویى، حتى خیال دارد در روز عاشورا و تاسوعا از منزل هم خارج نشود. ساواک تصریح مىکند که این موضوع دستآویز مؤثرى براى تبلیغات به دست مخالفین داده و مخالفین تبلیغ مىکنند که چون دولت ایران مىخواهد با کشور اسرائیل سازش نماید، لذا به مسلمانها سختگیرى مىکنند و در مردم این موضوع اثر کرده و به نفع عبدالناصر و طرفداران او تمام شده و مىگویند جمال عبدالناصر حق دارد که با دولت ایران مخالفت کند، صریحاً دولت ایران مىخواهد مسلمانها را به کلیمیها بفروشد و آنها را به ما مسلط نماید.[3]
نیروهاى ضد شورش در مشهد
امروز شمارى از نیروهاى ضدشورش براى مقابله با تحرکات احتمالى مردم در سالگرد فاجعه 15 خرداد، وارد مشهد شدند و در نقاط حساس و پرجمعیت شهر استقرار یافتند.
آیتالله قمى نیز در واکنش به این اقدام حکومت، در سخنانى گفت: این چه معنى است که در روز هفتم محرم، قشون به داخل شهر آورده و به رخ یک مشت افراد بیچاره این شهر مىکشند؟ ما که با کسى جنگ نداریم و اسلحه در دست ما نیست. اسلحه ما حرف و قلم است. ما از وعاظ خواستهایم قدرى روى منبر ملاحظه کنند. اگر واعظین شجاع ما از زندان نمىترسند، شما چه کسى را مىترسانید؟ سرباز به خیابان مىآورید؟ این کارها چیست؟ ما که از زندان نمىترسیم. تا در زندان هستیم خاموشیم. به محض اینکه بیرون آمدیم، حرف خودمان را میزنیم. این وظیفه دینى ماست.[4]
نظر مصدق درباره جبهه ملى
دکتر محمد مصدق در نامهاى به شوراى مرکزى جبهه ملى ضمن ارسال جواب احزاب و سازمان دانشجویان، نظریات نهایى خود را نیز به آنان گوشزد کرد و نوشت:
اساسنامه و آییننامه جبهه ملى طورى تنظیم نشده که ملت ایران بتواند از آن استفاده نماید و کارى که صورت مىگیرد زیر نظر عموم احزاب و اجتماعات و دستجات باشد. شوراى مرکزى جبهه ملى باید از تمام احزاب و دستجات و سازمانهاى صنفى و محلى تشکیل شود تا جبهه تقویت گردد و مورد احترام ملت باشد.
مصدق تأکید کرد: اعضاى شورا باید هر کدام موکلانى داشته باشند که خود را در مقابل موکلان حقیقى مسئول بدانند و در انجام مقاصد جبهه به آنان کمک کنند و این کار وقتى صورت خواهد گرفت که هر فردى در حزب خود از طریق مبارزه شخصیتى پیدا کند و معتقداتى به دست آورد تا بتواند در شوراى جبهه ملى در نفع وطن خود استفاده نماید. اشخاص بىموکلى را که کنگره یا شورا انتخاب کنند، آلت دست اشخاصى مىشوند که آنها را توصیه مىکنند. در این نامه تصریح شده است که جبهه ملى احتیاج به افراد شجاع وطنپرست دارد که به نمایندگى از طرف احزاب و دستجات از حقوق ملت ایران دفاع کنند و با این اساسنامه و آییننامه، هرگز چنین افرادى وارد جبهه نمىشوند و جامعه از خدمات فرزندان وطنپرست خود محروم خواهد ماند.
مصدق با اشاره به آییننامه و اساسنامه جبهه مىنویسد: اکنون که واضح و روشن شده است از این اساسنامه و آییننامه کارى ساخته نیست آیا ممکن است از چند ورق کاغذ بىمصرف در راه منافع ایران صرفنظر کنید و با مشارکت مخالفین اقدام در تنظیم یک اساسنامه جدید و مفید بفرمایید شاید این اتفاق سبب شود که بتوانند گامهایى در راه آزادى و استقلال وطن بردارند. او در پایان تأکید مىکند که بنده با حال ناتوان در این زندان بیش از این نباید عرض کنم و مصدع شوم. چنانچه عرایضم مورد توجه قرار نگرفت، این آخرین نامهاى است که تقدیم مىکنم. به انتظار جواب فقط رد یا قبول پیشنهاد.[5]
تودهایها در حزب ایران نوین
ساواک امروز در گزارشى از عضویت افراد حزب منحله توده در حزب ایران نوین خبر داد. برپایه این گزارش، عدهاى در صدد عضویت در حزب ایران نوین برآمدهاند که در گذشته به علت فعالیت مضره سیاسى از طرف مقامات انتظامى احضار و تعهد سپردهاند در هیچیک از احزاب سیاسى شرکت ننمایند. از جمله دکتر منوچهر کىمرام معاون بنگاه دامپرورى حیدرآباد وابسته به وزارت کشاورزى است که در سالهاى گذشته عضو حزب منحله توده بود سپس تعهد کرده که در آینده در احزاب و دستجات سیاسى کشور فعالیت نکند لکن اخیراً از طرف حزب ایران نوین از مشارالیه دعوت به عمل آمده است که عضویت حزب مزبور را بپذیرد لذا نامبرده تاکنون از قبول این پیشنهاد امتناع و تقاضا نموده است که چنانچه عضویت وى در حزب مزبور از نظر ساواک بلامانع است، عضویت حزب ایران نوین را بپذیرد. در بخش نظریه این گزارش آمده است که تعهد اخذ شده از آنان مربوط به شرکتشان در احزاب و دستجات سیاسى با فعالیت مضره بوده است و چنانچه پس از سپردن تعهد، فعالیتهاى سابق خود را پىگیرى نکرده باشند، باید به آنان اجازه فعالیت در حزب ایران نوین داده شود.
در پى این نظریه، کمیسیونى با حضور رئیسان اداره یکم و دوم ساواک تشکیل شد و مقرر گردید که عضویت اعضاى سابق حزب منحله توده که اکنون از گذشته خود نادم بوده اعتماد ساواک را جلب نموده باشند در حزب ایران نوین بلامانع مىباشد ولى از دخول افراد مشکوک به حزب مذکور به طور غیرمستقیم و غیرمحسوس جلوگیرى به عمل آید.[6]
سخنان نخستوزیر درباره اصلاحات ارضی
منصور امروز آییننامه اجرایى اصلاحات ارضى را تقدیم مجلس شوراى ملى کرد. وى در نطقى به همین مناسبت در مجلس گفت: قانون اصلاحات ارضى، حیات و آینده زندگى مردم ایران را تأمین کرده است. یعنى یک رویه کهنه و فرسوده قرون وسطایى و روشى که ما را از هر گونه تحولات پیشرفت تاریخ متمدن امروز بازمىداشت، به دست شاه برطرف شد. وى افزود: در اثر این قانون بود که ما توانستیم امروز نیروى زحمتکشان این مملکت را، آزادى زنان، تحولات عمیق را که در راه بهبود زندگى کارگران، ملى شدن جنگلها و سایر هدفهاى انقلابى را تأمین کنیم. اگر این قانون نبود، کسانى در این اجتماع بودند که مانع از اجراى این هدفهاى عالى بودند و نمىگذاشتند منافع ملى ما تأمین بشود و نمىگذاشتند سیاست سالمى جانشین سیاست مغرضانه یا سیاستهاى فردى و شخصى بشود. نخستوزیر گفت: ما امروز باید اقتصاد نوین کشاورزى را در مملکت پایهگذارى کنیم. ما امروز باید نظم و انضباط کاملى را در سراسر مملکت براى اجراى برنامه مترقى کشاورزى معمول کنیم. بدون تردید هیچ زارعى به خود اجازه نمىدهد که از حدود قانون پا فراتر بگذارد و هیچ مالکى به خود اجازه نمىدهد که توجه به موازین قانونى نکند و هیچ مأمور دولتى مجاز نیست که نسبت به ایجاد نظم نوین کشاورزى قصور کند.
بنده از اینجا اعلام مىکنم مالکینى که احتمالاً باز هم از گذشته و حال و آینده ابراز نارضایتى بکنند بدانند جان آنها را شاه ایران نجات داده است. آینده فرزندان آنها را رهبرى شاه تأمین کرده است. منصور تأکید کرد که ما کوشش کردیم که هیچگونه بىعدالتى در هیچ طبقهای نشود ولی آن بیعدالتی را که بعضیها احساس مىکنند در عین عدل و انصاف است، وقتى براى منافع عمومى و جامعه ایران ملحوظ باشد. امیدوار هستم که از امروز شایعهپردازان و بدبینان این مسئله مهم حیاتى مملکت را دیگر به دیده اغماض بنگرند و کوشش کنند که افکار عمومى را آلوده اغراض نسازند و اگر بکنند، تردیدى ندارد که با نیروى ملت ایران و نمایندگان ملت و توجه دولت از بین خواهند رفت و قابل اهمیت نیست.[7]
سپهبد ریاحى وزیر کشاورزى نیز به تشریح لایحه تقدیمى پرداخت و در توضیحاتى گفت: دوران جدیدى در زندگى ملت ایران آغاز گردید. دورانى که دیگر نه از امتیازات نابهجا، ونه از محرومیتهاى نا به حق، در آن اثر و نشانى نخواهد بود و اکنون ملت ایران در شاهراهى قرار گرفته که انتهایش سعادت و خوشبختى، عدالت و نیکفرجامى، کار و کوشش، برترى فضل و عدالت بر جهل و ستمکارى است.
وى افزود: امروز مىتوان به جرئت ادعا کرد که اثرى از آن رژیم پوسیده و منحوس در کشور باقى نمانده است و کشاورزان زحمتکش و با ایمان کشور از آزادى کامل که لازمه زندگى بشرى است، برخوردارند.
وزیر کشاورزى تصریح کرد: در تنظیم این آییننامه، روح مترقى انقلاب ششم بهمن، مفهوم واقعى قانون، حفظ حقوق حقه اشخاص و سهولت و سرعت اجراى قانون و همچنین ایجاد امنیت و روابط عادلانه در روستاها، و ازدیاد سطح [زیر] کشت و تولید و بالاخره فراهم ساختن زندگى بهتر و درآمد بیشتر براى کشاورزان مورد توجه کامل بود.
منصور امروز همچنین لایحه جدید مالیاتى را تقدیم مجلس کرد. وى در این باره خطاب به نمایندگان مجلس گفت: همیشه شکایت بر این است که چرا مؤدیان مالیاتى، با علاقه مالیات نمىدهند و چرا دولت در اخذ مالیاتها قصور مىکند.
به نظر من نه نقص دولت است نه نقص ملت بلکه نقص مجموع اوضاع و احوال است که قوانین ساده و روشهاى متداول دنیای امروز را براى ملت ایران تهیه و تأمین نکرده است. وى افزود: امروز بیش از 180 هزار پرونده مالیاتى در وزارت دارایى موجود است که رسیدگى به آنها به طریق امروز، بیش از سیزده سال وقت لازم دارد.
وى در توضیح موضع مالیاتدهندگان گفت: افرادى هستند که دهها خانه دارند ولى مجهولالمکان اعلام شدهاند. کسانى هستند که مالیات حقهشان را از 1000 تومان به یک تومان پایین آوردهاند. ما نباید براى تأمین بودجه مملکتى و اجراى برنامههاى توسعه اقتصادى و اجتماعى همیشه مجبور باشیم دست نیاز به سوى دیگران دراز کنیم. ما اول باید از تمام مقدورات و امکانات خودمان استفاده کنیم و براى کارهاى تولیدى از وامهاى طویلالمدت دستگاههاى بینالمللى و کمکهاى خارجى استفاده کنیم.[8]
وزیر اطلاعات در جمع اهالی مطبوعات
معینیان وزیر اطلاعات در جمع اعضاى جامعه مطبوعات ایران و معاونین این وزارتخانه و وابستگان مطبوعاتى ایران در خارج گفت: در مورد انعکاس اخبار و حوادث ایران در مطبوعات خارجى معجزهاى به وقوع پیوسته به طورى که در حال حاضر از صد روزنامه و مجله خارجى یک روزنامه هم پیدا نمىشود که مطالب خلاف حقیقت درباره ایران بنویسد و اگر هم بعد از هر شش ماه یک روزنامه مقالهاى منتشر کند، برعکس گذشته کمتر حاوى مطالب مغرضانه است. وى افزود: به همین جهت نمىتوان پیشبینى کرد که تا چند سال دیگر اصولاً نظر مردم و مطبوعات دنیا نسبت به ایران به کلى عوض خواهد شد و جهانیان بهتر به عمق تحولات دامنهدار اصلاحى که در ایران آغاز شده و جریان دارد، آگاهى حاصل خواهند کرد.[9]
قطعنامه کنگره رؤساى دفاتر اطلاعات
دومین کنگره رؤساى دفاتر اطلاعات و مطبوعات ایران در اروپا، امریکا و آسیا با صدور قطعنامهاى به کار خود در تهران پایان داد. در این قطعنامه با اشاره به انقلاب شاه و مردم تأکید شده است که انقلاب سفید ایران تنها متضمن نجات و تأمین سعادت اکثریت محروم مردم ایران نبود بلکه این انقلاب موجب تثبیت و تحکیم وحدت ملى در منطقهاى از جهان امروز شده که کوچکترین بىثباتى در آن موجب برهم خوردن آرامش خاورمیانه و در نتیجه صلح جهانى خواهد شد. در این قطعنامه آمده است که این کنگره تصمیم گرفته تا دفاتر اطلاعات ایران را در اروپا توسعه دهد و در امریکا نیز این دفتر به اداره اطلاعات ایران در امریکا تبدیل و شعب لازم در مراکز حساس و مهم آن کشور ایجاد شود.[10]
سفر وزیر مصری به عراق
به نوشته روزنامه مرد مبارز، محافل نزدیک به دولت، مسافرت چهار روزه عبدالحکیم عامر وزیر دست راست و مورد اطمینان ناصر را به عراق با اهمیت خاصى تلقى کرده است. ناظران سیاسى معتقدند که در این سفر، عامر خواسته است دولت عراق را علیه ایران تحریک نماید و حتى مطالب خلاف حقیقتى در مذاکرات آنان مطرح شده ولى گفته مىشود دولت عراق نسبت به درخواستهاى عبدالحکیم عامر جواب رد داده است.[11]
این در حالى است که امروز سپهبد طاهر یحیى نخستوزیر عراق با سفیر ایران در بغداد و هیئت اعزامى مهندسین ایرانى که براى اصلاح طاقکسرى به بغداد رفتهاند، ملاقات نمود.[12]
شکایت زارعین ساوجبلاغ
تعدادى از نمایندگان مجلس شوراى ملى امروز در سخنان پیش از دستور به انعکاس نارساییهاى حوزههاى انتخابیه خود پرداختند. سرلشکر نکوزاد، درباره شکواییه عدهاى از زارعین ساوجبلاغ از مالکین سخن گفت و اینکه مالک آب را به روى کشاورزان بسته است و زارعین که براى احقاق حق خود به شهر آمدهاند از بیم اینکه به عنوان اخلالگر آنان را از حق قانونى خود محروم نسازند، دست به دامان نماینده مجلس شدهاند.
کیهان یغمایى نیز درباره رفتار غیر دیپلماتیک پلیس فرودگاه جده با وى در سفر حج سخن گفت و خواستار رسیدگى شد. به گفته وى پلیس سعودى علىرغم گذرنامه سیاسى این نماینده مجلس، چمدان وى را گشتهاند و چند کفن را که براى دوستانش آورده بود، زیرورو کرده 100 تومان جریمهاش کردهاند.[13]
پانوشتها:
[1]ـ امام در آئینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینى به روایت اسناد شهربانى، جلد اول، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1383، ص 472.
[2]ـ همان، ص 475.
[3]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، آزادى، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ص 427.
[4]ـ جلالی، غلامرضا، مشهد در بامداد نهضت امام خمینی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 223.
[5]ـ ترکمان، محمد، نامههاى دکتر مصدق، تهران، هزاران، 1374، ص 331 و 329.
[6]ـ حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک، ج اول، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1385 ـ 1380، ص 389 و 390.
[7]ـ مجله مذاکرات مجلس شوراى ملى، جلسه 72، 29/2/43، ص 20 و 12.
[8]ـ همان، جلسه 72، 29/2/43، ص 15.
[9]ـ روزنامه بورس، ش 676، 30/2/43، ص 6.
[10]ـ روزنامه سحر، ش 334، 4/3/43، ص 3 و 1.
[11]ـ روزنامه مرد مبارز، ش 839، 29/2/43، ص 4.
[12]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 52، 2/3/43، ص 12.
[13]ـ روزنامه پست تهران، ش 3188، 29/2/43، ص 1.
