یکشنبه 8 شهریور 1343 / 22 ربیعالثانی 1384 / 30 اوت 1964
4 بازدید
ناراحتی آیتالله خمینی از دستگیری مجدد آیتالله قاضی طباطبایی
آیتالله خمینی امروز در تلگرامی خطاب به آیتالله قاضی طباطبایی از دستگیری مجدد ایشان ابزار تأثر کردند. در این تلگرام آمده است: از تجدید بیعدالتی متأثر [شدم]، اصلاح امور مسلمین را از خداوند تعالی خواستار و رفع نقاهت جنابعالی را خواهانم.[1]
تلگرام آیتالله مرعشی نجفی به آیتالله قاضی طباطبایی
در پی بستری شدن آیتالله قاضی طباطبایی که به دنبال دستگیری مجدد ایشان صورت گرفت، آیتالله مرعشی نجفی نیز در تلگرامی ضمن ابراز تأسف از این واقعه، برای ایشان آرزوی سلامت کرد. در این تلگرام آمده است: از تجدید گرفتاری و حبس آنجناب قلوب جامعه روحانیت و مؤمنین جریحهدار [گردید]. از درگاه ربوبی دوام تأییدات سرکار را در ترویج اسلام و حمایت قرآن مسئلت مینماید.[2]
موافقت ساواک با صدور گذرنامه برای آیتالله مدنی
ساواک با صدور گذرنامه و پروانه خروج از کشور برای آیتالله اسدالله مدنی موافقت کرد. این سازمان در پی پرسش شهربانی کل کشور درخصوص صدور اجازه خروج از کشور برای آیتالله مدنی، سوابق وی را تهیه و در اختیار مراکز ذیربط قرار داد. در این گزارش آمده است: برابر سوابق موجود مشارالیه پس از ده سال تحصیل در نجف اشرف در سال 31 به ایران وارد شده و در آذرشهر اقامت مینماید و اولین باری که به منبر میرود فتوی میدهد که باید کارخانه مشروبسازی از داخل آن شهر خارج و همچنین اهالی را به گذاشتن ریش و حجاب دعوت مینماید. ضمناً برابر اعلام ساواک همدان در سال 41 شخص مورد بحث تقاضای صدور پروانه مراجعت به محل اقامت خود را نموده بود که این اداره کل با آن موافقت نموده است. همچنین در تاریخ 5/3/42 ساواک همدان تلگرافی اطلاع میدهد یاد شده بالا قصد دارد به ایران وارد و در همدان اقامت نماید و به قرار اطلاع مشارالیه با دستوراتی از طرف روحانیون نجف عازم این منطقه میباشد و پیشنهاد نموده بود که از طریق مقامات ذیصلاح از ورود ایشان جلوگیری شود که این اداره کل در این مورد به ساواک محل پاسخ داد که چون شخص مزبور یک فرد ایرانی است و مجوزی برای جلوگیری از ورود وی به کشور در دست نیست، لذا کلیه اعمال و رفتارش تحت مراقبت قرار گیرد.
بر اساس این گزارش، با توجه به اینکه فعالیت مضره سیاسی از وی در پرونده امر موجود نیست با صدور گذرنامه ایشان موافقت میشود.[3]
مصاحبه رادیو صدای ملی با مدرس حوزه علمیه
رادیو صدای ملی ایران که از باکو در جمهوری آذربایجان برنامه پخش میکند، خبر از مصاحبه با یکی از مدرسین حوزه علمیه قم داد و بدون ذکر نام وی به نقل از او درباره نظر علمای اعلام و طلاب دینی نسبت به دولت کنونی گفت: دولت فعلی همان سیاست اختناق و شیوههای استبدادی سلف را به نحو احسن ادامه میدهد. روحانیون و پیشوایان دینی نمیتوانند فساد این دستگاه، حقکشیها، ظلمها و تبعیضهای سران حکومت را ببینند و سکوت کنند. روحانیون وطنخواه در مواقع حساس همیشه دوشادوش نیروهای ملی علیه استبداد مبارزه کردهاند. پس از قتل عام مردم از طرف دستگاه جابرانه سلطنت و زندانی شدن هزاران تن از روحانیون و مدرسین و طلاب علوم دینی، تصمیم گرفتیم شکل مبارزه را تغییر دهیم.
این مدرس حوزه علمیه افزود: برای من امکان ندارد که اشکال مبارزه را که منطبق با اوضاع اختناقآور کنونی است شرح بدهم، فقط باید بگویم ما روحانیون ساکت ننشستهایم. البته ایادی درباری تلاش دارند که بین روحانیون تشتت و تفرقه ایجاد کنند. برخی را با تکنیک و بعضی را با تهدید از عرصه مبارزه خارج میکنند ولی پیشوایان و روحانیون مبارز و ملت دوست، فریب این دستگاه غاصب مستبد را نمیخورند و به سنت همبستگی با ملت در مبارزه علیه استبداد و ظلم وفادار ماندهاند.
خبرنگار رادیو صدای ملی ایران پرسید که آیا این شایعه صحت دارد که این اواخر بین پیشوایان دینی و زمامداران، سازش و توافقی پیش آمده و روحانیون از سیاست ضد ملی درباریان حمایت میکنند. مدرس مذکور جواب داد: این شایعه کذب محض است. البته دستگاههای تبلیغاتی و مطبوعات وابسته به دولت و دربار این اواخر بارها از توافق بین روحانیت و دولت سخن به میان آوردهاند. مثلاً مجله خواندنیها طی مقالاتی تحت عناوین بهترین عبادت برای حکومت و حکومت و روحانیت اظهار خوشوقتی کرده است که بین سران سیاسی و روحانی گویا نزدیکی شده و پس از آنکه بین روحانیون و دولت کار به عناد و لجاج کشیده اکنون گویا توافق حاصل شده است. یا مثلاً روزنامه اطلاعات در سرمقاله اتحاد مقدس مدعی شده است بین دولت و روحانیون گویا حسن تفاهم پیش آمده و پیشوایان دینی از سیاست خائنانه زمامداران، بیچون و چرا پشتیبانی میکنند. در اینجا باید بگویم که آیتالله خمینی به محض آنکه به مندرجات سرمقاله اطلاعات واقف شد چنین اظهار داشته است در سرمقاله نوشته بودند که با روحانیت تفاهم شده و روحانیون با انقلاب سفید شاه موافق هستند. کدام انقلاب. این انقلاب مربوط به روحانیت و مردم نیست.
مدرس حوزه علمیه قم افزود: سران رژیم در خردادماه 1342 علناً به جنگ ملت رفتند و با استعمال اسلحه چنان قساوت قلب و بیرحمی و خشونت عمل نشان دادند که قاطبه ملت را علیه خود بسیج کردند. ما روحانیون از این پس میدانیم که تقویت این دولت مستبد در حکم جریحهدار کردن افکار عمومی است. در خرداد خونین دهها هزار نفر جوان و پیر و کودک و زن و مرد در معابر عمومی در خون خود در غلتیدند. هنوز خانوادههای کثیری در نتیجه این جنایت وحشیانه عزادارند. تعداد کثیری از روحانیون و طلاب علوم دینی مدتی در حبس سلطان مستبد بودند. پس از استخلاص آیتالله خمینی و آیتالله طالقانی، سران دولت شایع کردند که گویا آیتالله خمینی تعهد کردهاند که در سیاست وارد نشوند. دیری نگذشت که کذب این ادعا معلوم شد. آیتالله خمینی روش سازش و سکوت را محکوم کردند و در روز جمعه 21 فروردین امسال در اجتماع مسلمانان در قم چنین فرمودند که من پاپ نیستم که فقط روزهای یکشنبه مراسمی انجام دهم و بقیه اوقات برای خود سلطانی باشم و به امور دیگران کاری نداشته باشم. من از آن آخوندها نیستم که در اینجا بنشینم و تسبیح به دست بگیرم. باید این مملکت را از این گرفتاریها نجات داد. اجانب نمیخواهند مملکت آباد شود. بیمناسبت نمیدانم که از اعلامیه مشهور آیتالله میلانی ذکر بکنم. در همان ایام کشاکش بین استبداد و آزادی، آیتالله میلانی طی اعلامیهای چنین بیان داشت که ملتی کارد به استخوان رسیده بر اثر فشار ظلم و بیدادگری هیئت حاکمه و با ایمان به صحت راهی که میرود مبارزه را علیه حکومت فعلی شروع کرده و تا رسیدن به مقصود و ایجاد یک حکومت مشروع قانونی از پای نخواهد نشست. حق مردم باید به خود مردم واگذار شود و حکومت ملت به خودش سپرده شود.
خبرنگار صدای ملی پرسید؛ آیا این شایعه صحیح است که روحانیون با انجام اصلاحات و از جمله اصلاحات ارضی مخالفاند. مشارالیه جواب داد: روحانیونی که علاقه قلبی به سعادت کشور و سرنوشت میهن خود دارند هرگز نمیتوانند مخالف اصلاحات واقعی باشند. سران رژیم برای تهییج افکار عمومی علیه روحانیت به دروغ شایعه کردهاند که گویا روحانیون با اصلاحات ارضی مخالفاند. آیتالله شریعتمداری و آیتالله میلانی و سایر پیشوایان دین تصریح کردند که روحانیون مترقی مخالف هیچگونه اصلاحات و از جمله اصلاحات ارضی نیستند بلکه مبارزه آنها متوجه خود دستگاه جور و بیداد قانونشکن و استبداد است.
من از شما میپرسم؛ زمامداران غاصب که مدعی انجام اصلاحات شدهاند مگر تاکنون چه اصلاحاتی انجام دادهاند. این چه اصلاحاتی است که اکثریت دهقانان ما هنوز مانند دوره قرون وسطایی از طرف مالکین خونخوار غارت میشوند. سران رژیم فقط وعده اصلاحات دادند و اکنون که دهقانان انجام این وعدهها را طلب میکنند مالکین و ژاندارمها به روی آنان شلیک میکنند. مدرس مذکور در پایان گفت: روحانیون در مبارزه بین حق و باطل، بین عدل و ظلم، بین آزادی و استبداد همیشه جانب حق و جانب ملت را میگیرند. روحانیون از شیوه خدعهگرانه دربار اطلاع دارند. شاه بارها به دستبوسی آیتالله بروجردی و سیدابوالقاسم کاشانی رفت. او موفق نشد با تظاهر به اخلاص و تملق، آیتالله بروجردی را با خود همداستان سازد.
آیتالله تا دم واپسین، دامان خود را از حمایت دربار بر کنار داشت ولی سیدابوالقاسم کاشانی فریب خورد و خود را بالطبع از حمایت قاطبه ملت محروم ساخت. دربار تا جایی که ممکن بود از نفوذ سیدابوالقاسم کاشانی استفاده نامشروع کرد و سرانجام او را محکوم به خانهنشینی کرد و پلیسهای سازمان امنیت آنی سید را راحت نمیگذاشتند. ما روحانیون اشتباه سیدابوالقاسم کاشانی را تکرار نمیکنیم. ما دست بیعت به ارباب ظلم و مستبدین درباری نمیدهیم. ما مبارزه را علیه ظلم و استبداد وظیفه مقدس شرعی و میهنی خود میدانیم و حاضر نیستیم به خاطر مراحم ملوکانه ملت را در این مبارزه مقدس تنها بگذاریم.[4]
ملاقات سفیران امریکا و انگلستان با نخستوزیر
سفرای امریکا و بریتانیا با حسنعلی منصور نخستوزیر ملاقات کردند. جولیوس هولمز سفیرکبیر امریکا و سردنیس رایت سفیرکبیر انگلستان در تهران امروز به اتفاق در محل ییلاقی نخستوزیری حضور یافتند و با حسنعلی منصور ملاقات کردند. این ملاقات ساعت12:30 صورت گرفت و نیم ساعت ادامه داشت. پیش از این ملاقات رابرت میسی رئیس اداره عملیات اقتصادی ایالات متحده در ایران مدت نیم ساعت با نخستوزیر دیدن کرده بود.[5]
انتقاد سناتور نمازی از روند اصلاحات ارضی
در جلسهای با حضور سناتور مهدی نمازی، محمد نمازی، دکتر صورتگر رئیس سابق دانشگاه شیراز، محمد نمازی از روند اصلاحات ارضی انتقاد کرده میگوید: این مالکین بیاندازه بیعرضه بودند که دست را روی دست گذاشتند و دولت ملکشان را گرفت لااقل به این موضوع اعتراض میکردند. به گزارش ساواک، سناتور نمازی پاسخ میدهد: شما اگر شنیدید که دولت این کار را به زور کرده خلاف به عرض شما رسیده. من خودم میخواهم درخواست نمایم ده ورامین مرا بگیرند. او میگوید این دلیل نمیشود که شما نمیتوانید این ده را اداره کنید، سایرین هم این کار را بکنند. بر اساس همین گزارش محمد نمازی درباره برکناری دکتر مهران وزیر سابق فرهنگ میگوید: در موقعی که دکتر مهران آمد در امریکا، اردشیر زاهدی به او گفت شما باید محصلین [ایرانی شاغل به تحصیل در] امریکا را بیمه کنید. او جواب داد من چنین کاری را نمیتوانم بکنم. از همانجا اردشیر زاهدی به ایران [نامه] نوشت که دکتر نالایق است و مدتی نگذشت که دکتر عوض شد.[6]
آمادگی شوروی برای همکاری نفتی با ایران
رادیو مسکو در تفسیری از آمادگی شوروی برای همکاری وسیع نفتی با ایران خبر داد. این رادیو در برنامه شبانگاهی خود گفت: گروهی از کارشناسان نفت ایران به ریاست دکتر اقبال رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران هماکنون در اتحاد شوروی به سر میبرند. مهمانان پس از بازدید از مسکو به باکو و لنینگراد رفتند و از مؤسسات نفت، مدارس و بنگاههای علمی این کشور بازدید کردند و با کارشناسان نفت شوروی ملاقات و تبادل نظر نمودند. به گزارش این رادیو، اتحاد شوروی و ایران امکانات زیادی برای توسعه همکاری در رشته نفت دارند. تجربه روابط علمی اتحاد شوروی با سایر کشورهای شرقی مؤید این موضوع است و شوروی حاضر است با ایران همکاری نفتی وسیعی داشته باشد. نمونه کمک شوروی در مورد پالایشگاه هند به چشم میخورد و اتحاد شوروی تجربیات خود را در رشته نفت در اختیار ملل شرق میگذارد، تا آنها بتوانند رشتههای صنعتی و اقتصادی خود را بسط و تحکیم بخشند.[7]
خوداری خروشچف از پذیرش مدیرعامل شرکت نفت ایران
اطلاعات داخلی ساواک از خوداری خروشچف از پذیرش مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران خبر داد. در این گزارش به نقل از محبعلی دبیر سپهری که با مقامات سفارت شوروی در تهران تماس و مراوده دارد، آمده است: در مسافرت دکتر اقبال به اتحاد شوروی، نخستوزیر شوروی حاضر به ملاقات با وی نگردیده، درحالی که هدف اصلی مسافرت ملاقات با او بود. در این گزارش علت خودداری خروشچف چنین نقل شده که در زمان ریاست دانشگاهی دکتر اقبال دولت شوروی از رئیس دانشگاه دعوت نمود ولی او از مسافرت به شوروی خودداری کرد.[8]
معافیت1460 نفر از سربازی
1460 نفر از خدمت سربازی معاف شدند. به نوشته پست تهران، مراسم قرعهکشی مشمولین عادی حوزه غرب کشور که از صبح در پادگان باغشاه شروع گردیده بود، عصر امروز خاتمه یافت و 2521 نفر در مراسم قرعهکشی شرکت کردند. قبل از آغاز مراسم قرعهکشی قریب 400 نفر از مشمولین داوطلب خدمت سربازی آمادگی خود را برای خدمت اعلام داشتند. سپس بقیه مشمولین گروهبندی شده از بین آنان به قید قرعه 660 نفر جهت خدمت سربازی انتخاب گردیدند. همچنین به نام 1061 نفر از مشمولین و داوطلبان قرعه اصابت کرد و این عده جهت خدمت در مراکز آموزشی به سربازخانه اعزام گردیدند و 1460 نفر نیز که قرعه پوج به نامشان اصابت کرده است با پرداخت 3 هزار ریال از خدمت نظام وظیفه معاف خواهند شد.[9]
اختلاس از بانک صادرات و معادن اصفهان
از بانک صادرات و معادن شعبه نقشجهان اصفهان 600 هزار ریال اختلاس شد. به گزارش پست تهران، چند روز پیش شکایتی از طرف بانک صادرات و معادن نقشجهان از طریق آگاهی به دادسرای اصفهان ارسال شد که سه نفر از کارمندان آن بانک مبلغی معادل 400 هزار ریال با صدور دو سند و حواله جعلی یکی به مبلغ 100هزار ریال و دیگری به مبلغ 300 هزار ریال از بانک مزبور اختلاس کردند. فوراً پروندهای در این باره تشکیل و به بازرسی شعبه شش دادسرای شهرستان اصفهان ارجاع گردید. بازپرس شعبه 6 پس از بررسی مفاد پرونده و تحقیقات لازم قرار بازداشت اسماعیل یاری، رئیس و دو نفر کارمندان دیگر بانک صادرات و معادن شعبه نقشجهان را که مورد اتهام قرار گرفتهاند صادر و هر سه نفر زندانی شدند که هماکنون پرونده برای بررسی نهایی به دادگاه شهرستان اصفهان احاله گردیده است. ضمناً چند نفر بازرس نیز از طرف بانک صادرات و معادن مرکز برای رسیدگی به این موضوع به اصفهان رفته در شعبه نقشجهان مشغول رسیدگی به حسابها میباشند. گفته میشود بازرسین مذکور در رسیدگیهایی که تاکنون به عمل آوردهاند متوجه شدهاند که غیر از مبلغ 400 هزار ریال مبالغی دیگر نیز اختلاس گردیده که جمعاً میزان اختلاس را به بیش از مبلغ 600هزار ریال افزایش میدهد.[10]
محاکمه متهمین سوءاستفاده از شرکت شیلات
شعبه دوم دادگاه دیوان کیفر، متهمین پرونده سوءاستفاده از شرکت شیلات ایران را برای دومین بار محاکمه کرد. متهمین پرونده عبارتند از سرتیپ بازنشسته روحالله نویسی مدیرعامل سابق شرکت شیلات، مهدی عظیما عضو هیئت مدیره سابق شرکت، حسامالدین نجمآبادی نماینده سابق وزارت دارایی در هیئت مدیره، خانم احسان دولو (بازرگان)، نصرتالله منتصر، شهردار اسبق تهران و کارمند بازنشسته شرکت ملی نفت ایران و جلالالدین جلالی مدیرعامل شرکت رنگینکمان. این پرونده قبلاً در شعبه چهارم دادگاه دیوان کیفر طرح شد و هر شش نفر متهم از سه سال و نیم حبس مجرد تا یکسال و نیم محکوم شدند و چند نفر از متهمین برائت حاصل کردند. پس از تقاضای تجدیدنظر، شعبه 11 دادگاه دیوان عالی کشور با نقض چند مورد از رأی دادگاه پرونده را برای رسیدگی مجدد به دیوان کیفر ارجاع و امروز شعبه دوم دادگاه دیوان کیفر رسیدگی به این پرونده را آغاز کرد.[11]
پینوشتها:
[1]. امام در آینه اسناد، سیر مبارزات امام خمینی به روایت اسناد شهربانی، ج 2، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۳، ص 43.
[2]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 13، جلوه محراب؛ شهید آیتالله سید محمدعلی قاضی طباطبایی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 180.
[3]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 4، شهید آیتالله سیداسدالله مدنی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۷، ص 33 و 32.
[4]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 291 تا 295.
[5]. روزنامه بورس، ش 743، 9/6/1343، ص 1.
[6]. رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک، ج ۲، اردشیر زاهدی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۷۸، ص 55 و 54.
[7]. روزنامه پیغام امروز، ش 1305، 9/6/1343، ص 5 و 1.
[8]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 8، روابط ایران و شوروی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 105.
[9]. روزنامه پست تهران، ش 3270، 9/6/1343، ص 1 و 8.
[10]. همان، ش 3269، 8/6/1343، ص 1 و 8.
[11]. روزنامه پیغام امروز، ش 1304، 8/6/1343، ص 8 و 1.
