پنجشنبه 5 شهریور 1343 / 19 ربیعالثانی 1384 / 27 اوت 1964
2 بازدید
جلسات هفتگی مراجع قم
ساواک از جلسات منظم هفتگی مراجع در قم خبر داده و در گزارشی مینویسد: هر هفته یک شب آقایان خمینی، نجفی و شریعتمداری جلسه مشاورهای تشکیل میدهند. بعضی اوقات جلسه مزبور به مناسبت عدم حضور یکی از آنها تعطیل شده است. این گزارش از جلسه اخیر مراجع حاکی است که آقایان خمینی و نجفی منزل آقای شریعتمداری رفتند و از قرار اطلاع آقای خمینی پیغام کرده برای جلسه به منزل ایشان خواهد رفت ولی آقای شریعتمداری گفته است به عنوان جلسه معذورم ولی اگر قصد دیدار است تشریف بیاورند و گویا هیچگونه مذاکرهای در آن جلسه نشده است.[1]
گزارش مأمور ساواک از شیخ فضلالله محلاتی
مأمور ساواک امروز در مدرسه مروی با شیخ فضلالله محلاتی ملاقات کرد. به گزارش ساواک، محلاتی در این ملاقات اظهار داشت: دو روز است از مشهد مراجعت کردهام. آقایان مروارید و عباسعلی اسلامی هم در مشهد بودند و چون اسلامی در منبر علیه دولت مطالبی گفته بود او را دستگیر کردند. او در مورد وضع آقایان میلانی، قمی و سبزواری اظهار داشت که موقعیت آقای میلانی و قمی خوب است و مردم از آنها تبعیت دارند ولی آیتالله سبزواری موقعیت خوبی ندارد.[2]
تصفیه در دستگاههای دولتی
رادیو صدای ملی ایران امروز در گفتاری به تصفیه در سازمانهای دولتی ایران پرداخت و گفت: دولت کنونی بنا به اصرار سازمان امنیت، خود را برای تصفیه دامنهدار وسیعی در تمام دستگاههای دولتی آماده کرده است. در دفتر کل تیمسار پاکروان صورت اسامی کارمندانی که باید از سازمانهای دولتی اخراج گردند تهیه و آماده شده است. بنا به اظهار یکی از کارمندان سازمان امنیت، صورت اسامی کارمندان اخراجی در چند لیست تهیه و تنظیم شده و مجموعاً شامل بیش از دو هزار کارمند است. بنا به تصمیم دولت قرار است اخراج کارمندان به اصطلاح ناسالم از وزارتخانهها آغاز گردد که اسامیشان در لیست شماره 1 قید شده است. تعداد این کارمندان در حدود دویست نفر است. به گفته این رادیو، موضوع از این قرار است که بسیاری از کارمندان با تجربه و با استعداد سازمانهای دولتی نسبت به کاردانی و صلاحیت کسانی که زمام امور دولتی را در دست گرفتهاند مشکوک بوده و به خصوص این سلب اعتماد متوجه برخی از مسئولین وزارت اقتصاد و دارایی است. در این دو وزارتخانه افراد بسیاری را میتوان سراغ داشت که دارای تجارب و اطلاعات ذیقیمتی بوده و به کار خود کاملاً واردند. این افراد نمیتوانند این واقعیت را نادیده انگارند که سیاست مالی و اقتصادی دولت متوجه تبعیت بیش از پیش از سرمایهها و انحصارات امریکایی است. سیاستی که برای مملکت و ملت ما مضر و خطرناک بوده و منجر به تشدید غارت کشور ما از طرف انحصارداران امریکایی و ازدیاد فقر و محرومیت مردم میگردد. کاملاً طبیعی است یک چنین کارمندان وطنپرستی نمیتوانند از ابراز عدم رضایت نسبت به اعمال ضد ملی هیئت حاکمه خودداری نمایند. اینان بدون تردید دولت را مورد تهدید قرار میدهند و حاضر نیستند با زمامداران رفیق قافله باشند. به گفته یکی از کارمندان عالیرتبه وزارت اقتصاد، یک کمپانی امریکایی حق بهرهبرداری از بهترین و ذیقیمتترین منابع جنگلی گیلان و مازندران را به دست آورده است. کارمند وزارت اقتصاد میافزاید: در حالی که این کار را خود ما سالهای سال خیلی بهتر از امریکاییها انجام میدادیم.[3]
سخنان شاه در دانشگاه جنگ
محمدرضا پهلوی که امروز برای شرکت در جشن فارغالتحصیلی دوره سوم دانشکده عالی فرماندهی و ستاد مشترک و دوره هفدهم دانشکده فرماندهی و ستاد دانشگاه جنگ، سفر تفریحی خود را به نوشهر نیمهکاره رها کرد و با هواپیما به تهران بازگشت، پس از طی مراسم تشریفاتی و گوش دادن به گزارش سالانه دانشگاه جنگ از زبان سپهبد ضرغام، فرمانده این دانشگاه و اعطای گواهینامه فارغالتحصیلان، در برابر افسران و شماری از مقامات لشکری و کشوری گفت: امروز ارتش ما وارد مرحلهای شده که باید او را از لحاظ سازمانی و اداری و همچنین معلومات به پایه عالیترین تشکیلات نظامی دنیا برساند و تا دو سال دیگر به این هدف خواهیم رسید. شاه مدعی شد که در آن مقطع میتوانیم بالاترین نمونه درست اداره کردن و صحیح فکر کردن و خوب نتیجه گرفتن را در تمام شئون نظامی خود کاملاً عملی کنیم.
شاه سپس به ذکر تاریخچه ارتش نوین ایران پرداخت و خاطره شهریور 1320 و هجوم متفقین به ایران را یادآور شد و گفت: با وسایل اندک، ارتش ایران، امنیت را در مملکت برقرار کرده بود و در راه ترقی پیش میرفت که مواجه با حادثه شهریور 1320 شدیم. محمدرضا پهلوی افزود: ما در شهریور 1320 قیمت خوشباوری و اعتماد به مقررات بینالمللی را دادیم. ما فکر میکردیم که وقتی اعلان بیطرفی کردهایم، ممالک دنیا بیطرفی ما را محترم میشمارند. تجربه ثابت کرد که مثل جنگ بینالمللی اول، در جنگ دوم نیز بیطرفی ایران، تمامیت ایران و استقلال ایران در مقابل منافع دیگران به حساب نیامد. شاه گفت: فکر میکنم که اگر ما خوشباوری را کنار گذاشته بودیم و پیش خود حساب میکردیم که در دنیا موقعی که جنگ میشود، مقررات قانونی چندان مورد توجه نیست، شاید میبایستی که مثلاً تمام پالایشگاه نفت، چاههای نفت ایران، جادههای ایران، پلهای ایران، تونلهای ایران همه مینگذاری میشد، بنادر ایران و هر وسیلهای که ممکن بود روزی مورد استفاده قرار گیرد، پیشبینی تخریب میشد؛ فکر میکنم که آیا اگر ما این کار را کرده بودیم، مملکت دستخوش تهاجم میشد؟ به احتمال یقین خیر! وی از این سخنان خود چنین نتیجه گرفت که: این درس به ما نشان میدهد که انسان البته برای اطمینان خاطر باید متکی به قوانین باشد. باید به آنها احترام بگذارد ولی ضمناً فکر بکند که ممکن است احیاناً قوانین و مقررات مورد احترام دیگران واقع نشود و برای آن روز آماده باشد.
شاه ایران تصریح کرد که امروز نیز با اینکه حس میکنیم اوضاع بینالمللی بهبود یافته و تاریکیهایی که در سابق بیشتر در افق دیده میشد رو به پراکندگی میرود و با وجود تمام اتکایی که به تعهدات متفقین خود داریم، باز فکر میکنیم وظیفه اولی ما این است که تا جایی که به اقتصاد ملی و حیات اجتماعی ما لطمهای نخورد، آنی از تقویت قوای تدافعی مملکت فروگذار نکنیم که مبادا بعد باز پشیمان بشویم و بگوییم اگر قدری جنبیده بودیم و فکر کرده بودیم دچار پشیمانی نمیشدیم. وی خاطرنشان ساخت: همانطور که سعی خواهد شد قدرت مادی ارتش ایران بالا برود، قدرت علمی و معنوی آن را نیز و بلکه بیشتر بالا ببریم برای آنکه آن دیگر حدودی ندارد و تنها حدودش، همت و غیرت ماست. باید طوری بشود که تشکیلات نظامی، از لحاظ علمی و فنی و اداری بتواند نمونهای باشد برای تمام تشکیلات مملکت. محمدرضا پهلوی در پایان سخنانش، با بدرقه نخستوزیر و فرماندهان ارتش به فرودگاه رفت و دوباره عازم نوشهر شد.[4]
استانداران؛ نمایندگان شاه
عبدالرضا انصاری استاندار خوزستان، استانداران را نمایندگان شاه دانست که به نیابت از نخستوزیر انجام وظیفه میکنند و بدین ترتیب به اختیارات بیشتر نیازی ندارند. وی افزود: این مسئولین ادارت در استانها هستند که باید از وزارتخانههای خود اختیارات بیشتری داشته باشند تا با قدرت عمل کنند. به اعتقاد انصاری، یکی از شرایط رسیدن به مقام معاونت وزارتخانهها این است که کارمند حداقل چهارسال در یکی از استانها خدمت کرده باشد تا بدین ترتیب هر کارمندی با علاقه در استانها به کار بپردازد و با رغبت به آنجاها برود.[5]
آمار اصلاحات ارضی
آمار عملیات اجرایی اصلاحات ارضی کل کشور در تیر گذشته منتشر شد. به موجب این آمار، 82 قریه شش دانگ و کمتر از شش دانگ خریداری شده و از این تعداد 37 قریه در ظرف این مدت بین کشاورزان تقسیم گردیده است.
این در حالی است که سازمان اصلاحات ارضی کل کشور از بدو شروع به کار در سال 1341 تا پایان تیر امسال جمعاً 9768 قریه از مالکین مشمول قانون اصلاحات ارضی و داوطلبان از بنیاد پهلوی و از خالصه (اعم از شش دانگ و کمتر از شش دانگ) خریداری کرده است. این گزارش حاکی است که ظرف همین مدت از محل تقسیم اراضی خریداری شده، 339 هزار و 307 خانوار کشاورز صاحب زمین شدهاند.
همچنین از اول آذر سال گذشته تا تیر ماه امسال، 4646 نفر از خرده مالکین در سراسر کشور برای فروش املاک خود به ادارات اصلاحات ارضی استانها و شهرستانها مراجعه کردهاند.[6]
جمعیت ایرانی طرفدار حکومت جهانی
جمعیت ایرانی طرفدار حکومت جهانی که این روزها جلساتی برگزار میکند، طرف توجه ساواک قرار گرفته و در گزارشی از آن آمده است: تاکنون به جمعیت ایرانی طرفدار حکومت جهانی در حدود سیصد الی چهارصد درخواست عضویت رسیده است که قرار است در هیئت هفت نفری درباره قبول عضویت آنان تصمیم گرفته شود. بر پایه همین گزارش افرادی که عضویت آنان پذیرفته میشود بایستی سالانه مبلغی در حدود 500 ریال جهت مخارج آن جمعیت بپردازند. اعضای هیئت هفت نفری عبارتند از مهندس شریفامامی، دکترمتین دفتری، دکتر عبده، دکترمحمد سجادی، دکترصدیق اعلم، دکتر خواجهنوری و اشرف احمدی. از طرفی عدهای از سناتورها قصد دارند فقط عضو افتخاری این جمعیت باشند. (مانند محمدعلی مسعودی) پرداخت حق عضویت این گونه اشخاص نیز افتخاری است و قرار است محمدعلی مسعودی مبلغ 10هزار ریال بابت حق عضویت افتخاری بپردازد. ساواک میافزاید: روزهای دوشنبه در مجلس سنا تشکیل جلسه داده میشود و برای به ثبت رسانیدن این جمعیت اقدام شده است و آدرس منزل مهندس شریفامامی، آدرس جمعیت تعیین گردیده است.[7]
اصلاح ساختار تشکیلات کشوری
کمیسیون بررسی تشکیلات وزارت کشور کار رسیدگی به وضع تشکیلات شش استان از استانهای کشور را پایان داد و قرار است تا 15 شهریور کار خود را در مورد تشکیلات کشوری پایان دهد.
در این کمیسیون روابط دهات با بخشها و بخشها با شهرستانها مورد مطالعه قرار گرفته است و همچنین روابط مردم از لحاظ اقتصادی ـ اجتماعی ـ مذهبی و زبان مورد توجه است ولی ارتباط طبیعی دهات با بخشها و شهرها در درجه اول اهمیت قرار دارد. به گزارش کیهان، مثلاً ممکن است فلان ده از لحاظ روابط اجتماعی و مذهبی و اقتصادی با یک بخش فقط 15 کیلومتر فاصله داشته باشد ولی چون در این فاصله یک رودخانه بزرگ جریان دارد که عبور و مرور اهالی از این رودخانه با اشکال مواجه میگردد، وزارت کشور رسیدگی به امور اهالی این ده را در اختیار ادارات یک بخش دیگر که شاید فاصله آن خیلی بیشتر از بخش اول باشد ولی وسیله ارتباط آن آسانتر است قرار خواهد داد.
اکنون تمام کشور به 141 شهرستان تقسیم شده ولی چون در این کمیسیون روشن شده است که بعضی از شهرستانها به علت وضع اجتماعی و مذهبی خود باید به شهرستانها تبدیل گردند، تاکنون موافقت شده است که تعدادی از بخشها به شهرستان تبدیل گردد و انتظار میرود که تا پایان کار کمیسیون، تعداد بخشهایی که به شهرستان تبدیل میگردد افزایش یابد و در نتیجه شهرستانهای ایران احتمالاً از 141 به 165 شهرستان برسد.[8]
شایعات درباره منوچهر اقبال
در چند روز اخیر در بعضی از محافل مطلع پایتخت جسته و گریخته شنیده میشود دکتر اقبال که مورد اعتماد شخص شاه است در آینده یک وزنه سیاسی بینالمللی برای ایران خواهد شد و برای حفظ استقلال و رژیم ایران به کشورهای بزرگ جهان مسافرت نموده و با اولیای آن کشورها وضع ایران و رژیم آن را تشریح خواهد کرد. در گزارش ساواک درباره این شایعه آمده است: دکتر اقبال پس از مراجعت به ایران دارای پست فعلی بوده و بدون دخالت ظاهری در امر سیاست خارجی و داخلی اگر اختلافی از نظر سیاست خارجی پیش آید با صلاحدید مشارالیه حل و فصل خواهد شد.[9]
تحلیل نماینده سابق مجلس از رقابت شرق و غرب
تحلیل نماینده سابق مجلس از رقابت شرق و غرب، دستمایه گزارشی از اطلاعات داخلی ساوک شده است. بنابراین گزارش، صارمی نماینده سابق مجلس شورای ملی گفته است: دو سیاست بزرگ جهانی، روسیه شوروی و امریکا به منظور جلوگیری از پیشرفت نفوذ چین کمونیست در جهان که خطر بزرگی را به وجود آورده با هم سازش کامل نمودهاند و آرامش کاملی که در اوضاع سیاسی ایران دیده میشود، ناشی از سازش همین دو سیاست است که صددرصد برنامههای شاهنشاه را جهت ادامه آرامش فعلی ایران تائید میکنند و تا روزی که این برنامه سازش ادامه دارد قدرت سیاسی ایران دربست در اختیار شاه خواهد بود و رجال سیاسی وابسته به سیاستهای خارجی کوچکترین نقشی در سیاست مملکت ندارند.
صارمی میافزاید: طرفداران سیاست دوستی شوروی و امریکا در سراسر جهان کوشش میکنند جانسون مجدداً به ریاست جمهوری امریکا منصوب گردد و خروشچف در روسیه بر سر قدرت فعلی باقی بماند و در خاورمیانه، ایران مظهر چنین سیاستی شناخته شده است. او میگوید: زیرکی و تیزهوشی شاه در شناسایی اوضاع و احوال سیاست بینالمللی موجب شده که در ایران نقشی برای رجال سیاسی باقی نمانده است.[10]
پینوشتها:
[1]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1382، ص 287.
[2]. یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج 27، قامت استوار: شهید حجتالاسلام فضلالله مهدیزاده محلاتی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 44.
[3]. بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 131، 7/6/1343، ص 13 تا 15.
[4]. روزنامه پیغام امروز، ش 1303، 7/6/43، ص 4 و 1.
[5]. روزنامه اطلاعات، ش 11472، 5/6/43، ص 12.
[6]. همان، ص 8.
[7]. قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 6، ص 279.
[8]. روزنامه کیهان، ش 6324، 5/6/1343، ص 16.
[9]. چپ در ایران به روایت اسناد ساواک، ج 8، روابط ایران و شوروی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، ۱۳۸۱، ص 102.
[10]. همان، ص 106.
