سه شنبه 4 فروردین 1343 / 9 ذىقعده 1383 / 24 مارس 1964
1 بازدید
دیدار با زندانیان نهضت آزادى
مهندس مهدى بازرگان در یادداشتهاى روزانهاش، امروزش را چنین یادآور شده است: براى ملاقات با دوستان به محل دادگاه رفتیم. جمعیت فوقالعادهاى جمع شده و به تدریج آمدند؛ متجاوز از هزار نفر با آنکه اعلان و تبلیغ علنى نشده بود و غالب دوستان و مردم بىاطلاع بودند، بیش از 50 درصد از کاسبها و متفرقه و غیرخصوصى بودند. از جبهه ملى آقایان دکتر آذر، دکترصدیقى، مانیان، شاه حسینى، دکتر متیندفترى و تعداد قابل ملاحظهاى مردم آمده بودند. از حزب ایران هیچکس نبود. از علما آقایان حاج سیدابوالفضل زنجانى، حاجى سیدصدرالدین جزایرى، مطهرى، خسروشاهى، سبزوارى، اخوان، آقاى طالقانى، پسر آقاى کمرهاى و بعضى طلاب. از دوستان دانشگاهى آقایان دکتر عابدى، مهندس انتظام، مهندس قاسمى، فیاض و دکتر عبدالمجید قریب. دانشجویان نهضتى و معدودى غیرنهضتى و بیست، سى نفر از کسبه و جوانان شمیران با معرفى آقاى زمانى. در هر حال ابراز علاقه و عواطف فوقالعاده بود. آنقدر شیرینى و گل آورده بودند که تمام را به سربازان و افراد عشرتآباد دادیم. شب به بازدید عید یک اتاق دیگر از زندانیان عادى رفتیم.[1]
بازرگان همچنین در کتاب خاطراتش مىنویسد: روز چهارم فروردین بار دیگر زندانیان را براى ملاقات دوستانشان به عشرتآباد بردند. وکلاى مدافع و خانوادهها نیز حضور یافتند. گروه کثیرى در مقابل در پادگان در انتظار دیدار زندانیان ایستاده بودند. براى اینکه نوبت ملاقات به همه برسد، قرار شد در دستههاى پنجاه ـ شصت نفرى وارد شوند و دیدار بیش از پانزده دقیقه به طول نینجامد. بدینترتیب از ساعت 9 صبح تا ساعت 13 حدود پانزده دسته موفق به دیدار دوستان زندانى خود شدند. حضور این عده، بىآنکه قبلاً درباره خبر بازدید زندانیان تبلیغى صورت گرفته باشد، حاکى از حقشناسى مردم از کسانى بود که براى شکستن جو استبداد و اختناق، در یکى از ادوار تاریخ ایران که همه مقاومتها سرکوب شده بود، به پا خاسته بودند تا فریاد ملت ایران را به گوش جهانیان برسانند و یأس و نومیدى را که در جامعه سایه افکنده بود، به امید مبدل سازند.[2]
اخبار جبهه ملى
مهدی بازرگان به نقل از اخبار جبهه، خبرنامه جبهه ملى که در چهار صفحه متوسط چاپ شده است، این خبرها را یادداشت کرده است: «در مبارزات جبهه ملى براى تأمین آزادیها و حقوق ملت ایران، علنى بودن و قانونى بودن سازمانها و مبارزات ما دو سنگر اساسى است که آن را از دست نخواهیم داد».[3]
شکنجه اعضای حزب توده
بازرگان براى ثبت در خاطراتش نوشته است: آقاى دکتر ذوالقدرى که در قزلقلعه هم زندان بودیم و ظاهراً به عنوان یکى از رهبران کمیته انقلاب تودهایها اقرارها و اطلاعاتى در زیر شکنجه [از او] گرفته بودند و روزى که ما از آنجا به قصر منتقل مىشدیم، حال زارى داشت. بعداً نیز مورد فشار و شکنجههاى فراوان قرار گرفته است و حالا دو دست یا یکى از دستهایش از کار افتاده است و سرتیپ قرنى را هم گفتند مثل دوک، لاغر و ضعیف شده است. بهشتى [از اعضاى حزب توده] از همان دسته کمیته انقلاب که در دو روز آخر اقامتمان در قزلقلعه دیده بودیم و خیلى بیمناک از شکنجه بود، گفتند جاسوس و عامل خودشان شده (یا بوده است).[4]
تابعیت لبنانی امام موسى صدر و همسرش
وزیر کشور لبنان از طرف رئیسجمهور و نخستوزیر این کشور، فرمان موافقت اعطاى تابعیت لبنان به سیدموسى صدر و همسرش را امضا کرد. در این فرمان برطبق قانون اساسى لبنان، آمده است: براساس تصویبنامه شماره 15، تابعیت لبنان و براساس درخواست کتبى سیدصدرالدین صدر و همسرش پروین خلیلى از اتباع ایران مبنى بر تقاضاى کسب تابعیت لبنان و بنا به پیشنهاد وزیر کشور، مقرر مىدارد تابعیت لبنانى آقاى سیدموسى صدرالدین صدر و همسرش پروین خلیلى اتباع ایران پذیرفته مىشود.[5]
سفر محمدرضا پهلوی به واشنگتن
خبرگزارى آسوشیتدپرس از واشنگتن خبر داد که محمدرضا پهلوى، قرار است بنا به دعوت تالار هنرهاى ملى امریکا براى گشایش نمایشگاه آثار هفت هزار سال هنرهاى ایران به واشنگتن سفر کند. بنابراین گزارش، این نمایشگاه از 17 خرداد تا 28 تیر برپا خواهد بود و شاه ایران هنگام اقامت در واشنگتن میهمان رسمى لیندون جانسون، رئیس جمهور امریکاست.[6]
برنامه سفر شمس پهلوى به ژاپن
خبرگزارى آسوشیتدپرس از توکیو به نقل از یک سخنگوى دربار ژاپن اعلام کرد که شمس پهلوى، خواهر بزرگ محمدرضا سهشنبه آینده براى دیدارى ده روزه وارد ژاپن مىشود. در این سفر غیررسمى، مهرداد پهلبد همسر شمس، شهباز هجده ساله، شهریار چهارده ساله و شهرزاد دوازده ساله فرزندان شمس نیز همراه آنان خواهند بود.
بنابراین گزارش، میهمانان ایرانى با هیروهیتو امپراتور، ناگاکو ملکه، آکیهیتو ولیعهد، میرهیکو پرنسس و دیگر اعضاى خاندان سلطنتى ژاپن دیدار خواهند کرد. گفته شده است بازدید از پایتختهاى قدیمى ژاپن (کیوتو و ناوا) و مرکز صنعتى اوزاکا در غرب ژاپن نیز در برنامه این سفر گنجانده شده است.[7]
نخستوزیر در دانشگاه مشهد
روزنامه خراسان در خبرى درباره سفر حسنعلى منصور به مشهد مىنویسد: نخستوزیر به منظور آشنایى با استادان دانشگاه در مجلس معارفهاى که به همین منظور در دبیرخانه دانشگاه مشهد تشکیل شده بود، حضور یافت. [در این جلسه] نواقص دانشگاه به وسیله رئیس دانشگاه به اطلاع نخستوزیر رسید و تقاضا شد که در رفع آن، کمک نماید. به نوشته این روزنامه، منصور در پاسخ به رئیس دانشگاه گفت: نسبت به موارد مزبور مطالعه خواهد شد. سپس درباره لزوم دانشکده کشاورزى که تعطیل شد و تأسیس مجدد این دانشکده که مورد علاقه مردم است، اشاره کرد و وعده داد که مساعدتهاى لازم به دانشگاه بشود تا دانشکده کشاورزى مشهد مجدداً افتتاح شود و موجبات رضایت اهالى خراسان فراهم گردد.[8]
میانجىگرى اردن بین ایران و جمهورى متحده عرب
بخش فارسى رادیو لندن خبر داد که در امان اعلام شده که ملک حسین پادشاه اردن، در طى دیدار خود از تهران در پایان هفته گذشته براى رفع اختلاف میان ایران و جمهورى متحده عرب میانجىگرى کرده است. بنابراین گزارش، ملک حسین کوشیده است تا وسایل اعاده روابط دو کشور را فراهم آورد و اعلامیه صادر شده در امان مىگوید که کوششهاى او، زمینه وسیعى را دربر گرفته است.[9] در همین حال، خبرگزارى رویتر نیز از امان به نقل از بهجت طلهونى وزیر دربار اردن گفته است که ملک حسین در مسافرت اخیرش به تهران، مسئله امکان تجدید رابطه ایران و جمهورى متحده عرب را مورد مذاکره قرار داده است.[10]
پانوشتها:
[1]ـ بازرگان، مهدی، شصت سال خدمت و مقاومت، به کوشش محمد نوید بازرگان، ج 2، تهران، رسا، 1375، ص 30.
[2]ـ همان، ج 1، ص 8 و 537.
[3]ـ بازرگان، مهدی، یادداشتهاى روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 292.
[4]ـ همان، ص 292.
[5]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، امام موسى صدر، کتاب هفدهم، ج سوم، تهران، مرکز بررسى اسناد تاریخى وزارت اطلاعات، 1379، ص 295.
[6]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 5، 5/1/43، ص 16.
[7]ـ همان، ش 6، 6/1/43، ص 4 و 3.
[8]ـ روزنامه خراسان، ش 4260، 9/1/43، ص 8.
[9]ـ بولتن خبرگزارى پارس محرمانه، ش 6، 6/1/43، ص 3.
[10]ـ همان، ش 5، 5/1/43، ص 15.
