‌شنبه 26 مرداد 1342 / 27 ربیع‌الاول 1383 / 17 اوت 1963

4 بازدید

± آمادگی علما برای تشکیل کنگرة روحانیون

مأمور ویژة ساواک پیرامون تشکیل کنگرة روحانیون اطلاع داد، به استناد اظهارات آیت‌الله بهبهانی، طرح دعوت از روحانیون شهرستان برای تجمع و تشکیل کنگره در تهران و صدور اعلامیة عمومی روحانیون، از جانب ایشان بوده اما ناقص انجام شد و نتیجة مطلوب به دست نیامد. وی تأکید کرد از این فکر منصرف نشده بلکه در انتظار ختم انتخابات است تا «این فعالیت‌ها به اخلال در انتخابات تعبیر نگردد». پس از انتخابات کنگرة عمومی تشکیل می‌شود «تا تصمیمات نهایی دربارة انتخابات و اقدامات اخیر و تضییقاتی که علیه روحانیون و مذهب و روحانیت ایجاد شده اعلامیه و بیانیه‌هایی» صادر گردد که در حکم قطعنامة روحانیون ایران خواهد بود. همچنین بیانیة اخیر روحانیون علیه انتخابات از جانب جبهة ملی و به دستور آیت‌الله میلانی تهیه و توزیع شده است. گفته می‌شود «آیت‌الله میلانی نیز تصمیم دارد فعلاً این موضوع را مسکوت بگذارد تا انتخابات انجام شود و سپس روحانیون به طور دسته‌جمعی برای تشکیل کنگرة روحانیون در تهران اقدام کنند».[1]

± انتقاد آیت‌الله خمینی از زیرپا گذاشتن موازین قانونی در بازداشتش

گزارش هفتگی ساواک ادعا می‌کند، آیت‌الله خمینی در گفتگوی خصوصی گفت «مأمورین و مقامات مسئول کشور هر اقدامی را که می‌کنند در پناه حسب‌الامر شاهنشاه انعکاس می‌دهند که به عقیدة من [آیت‌الله خمینی]، این موضوع هم لطمه به مقام سلطنت وارد می‌آورد و هم مردم را نسبت به آزادی و مقررات بی‌اعتنا می‌کند». وی در ادامه، سخنان نخست‌وزیر در منزل آیت‌الله بهبهانی را شاهدی بر این مدعا می‌داند. علم در این جلسه که با حضور عده‌ای از روحانیون تشکیل گردید، گفت موضوع رفراندوم مربوط به دولت نیست و نظر شخص شاه در این مسئله اعمال شده است. آیت‌الله خمینی در ادامه پیرامون خدشه‌دار شدن چهرة شاه گفت «من به جهاتی دستگیر و زندانی شدم و در آغاز تصور می‌کردم این دستگیری مطابق قانون و مقررات انجام گرفته است اما بعداً که به من گفتند مورد لطف و محبت شاهنشاه قرار گرفته‌ام و آزاد شده‌ام، پیش خود گفتم پس مراحل اولیه قانونی نبوده» که حال با نظر شاه تغییر کرده است. وی تأکید کرد «این خود نقصی است در یک کشور مشروطه و انعکاس آن در افواه، گذشته از آن‌که نفعی برای شاهنشاه ندارد بر عکس موجبات ناراحتی‌ها و گرفتاری‌های مردم را هم متوجه شخص معظم‌له می‌نماید».[2]

± اعلامیه‌کمیتة دانشجویان نهضت آزادی

کمیتة دانشجویان نهضت آزادی، طی اعلامیه‌ای اظهار کرد «ملت شرافتمند ایران! مدت دو ماه است که مرجع عالیقدر شیعیان حضرت آیت‌الله خمینی در زندان عشرت‌آباد به سر می‌برند و فعلاً نیز که ایشان را از عشرت‌آباد به خانة خصوصی تحت مراقبت سازمان امنیت منتقل کرده‌اند از ابتدایی‌ترین حقوق محروم می‌باشد».[3]

± فتوای آیت‌الله میلانی درباره انتخابات

آیت‌الله میلانی، به سوالات چند روز پیش اصناف دربارة انتخابات پاسخ داد. نمایندگان اصناف به مواردی از تنگناهای سیاسی کشور اشاره کردند: زندانی بودن مراجع تقلید و رجال ملی، شکنجه و آزار دانشجویان و کارگران به جرم حمایت از مراجع دینی و رجال صالح، وجود حکومت پلیسی و حکومت نظامی، مشخص بودن کارت‌های انتخاباتی و الزام کارکنان دولتی به شرکت در انتخابات، و حضور ناظران فرمانداری و ادارة آمار در هیأت نظارت ثبت‌نام.[4] آیت‌الله میلانی در نامة امروز خود اعلام کرد تا کنون به امید اینکه «شاید اولیا متوجه و متنبه شوند، از تسریع در جواب خودداری کردم» اما هیچ‌یک از شرایط انتخابات مهیا نیست. با توجه به زندانی‌ بودن فرزندان این مملکت، پرونده‌سازی علیه رجال ملت، محاکمات ساختگی و رفتارهای ضد انسانی، عدم آزادی بیان و اظهار عقیده، مهیا بودن اسباب تبلیغ و اجتماع تنها برای حامیان دولت و عدم نظارت بر انتخابات از سوی رأی‌دهندگان، «شرکت ملت مسلمان در چنین انتخاباتی شرعاً و عقلاً مجاز نبوده بلکه وظیفه دارند در راه رفع این اختناق و مطالبة یک حکومت مشروع و قانونی» بکوشند.[5] خبر انتشار پاسخ آیت‌الله میلانی امروز طی تلگرافی از ساواک مشهد به تهران مخابره شد. در این تلگراف آمده «احتمال دارد ظرف دو روز آینده نامة مزبور تهیه و به امضای تعداد زیادی از مردم رسیده و به تهران ارسال گردد».[6]

± شایعه سخنرانی آیت‌الله میلانی در مسجد جمعه بازار

شایع شد که آیت‌الله میلانی ساعت 19، در جمع مردم و اعضای نهضت آزادی در مسجد جمعه بازار سخنرانی خواهد کرد.[7] به گزارش مأمور ویژه ساواک، حدود ظهر، گفته شد وی نماز مغرب را در این مسجد اقامه خواهد کرد. پیرو این شایعات، حدود هفتصد نفر در مسجد تجمع کردند که با دخالت مأموران فرمانداری نظامی و کلانتری سیزده هیچ حرکتی صورت نگرفت. تنها میان جمعیت، تراکت‌های جبهة ملی و اعلامیة اخیر آیت‌الله میلانی مبنی بر تحریم انتخابات توزیع گردید.[8]

± حجت‌الاسلام حججی در شهربانی

سمیعی رئیس شهربانی میانه در نامه‌ای به فرماندة گروهان ژاندارمری اعلام کرد سیدسجاد حججی خود را به شهربانی میانه معرفی کرده است و به زودی به تبریز فرستاده خواهد شد. گفتنی است حججی پس از سخنرانی اربعین تحت تعقیب بوده است.[9]

± حکم اعدام طیب حاج‌رضایی و چهار نفر از یارانش

عصر امروز دادگاه رسیدگی به اتهام متهمان واقعة 15 خرداد با توجه به اعترافات متهمان و گفته‌های وکلا و دادستان، رأی خود را به شرح زیر اعلام کرد: طیب حاج‌رضایی، اسماعیل رضایی، امیر کریم‌خانی، فضل‌الله ایزدی سلحشور معروف به داش گزنی و غلامرضا قائنی محکوم به اعدام؛ حسن صالحی‌نیا معروف به خالد‌آبادی محکوم به حبس ابد با اعمال شاقه؛ عبدالله صادق تهرانی معروف به عبدالعلی نقاش، حسین شمشاد، سیدعلی بوریاباف معروف به سیدعلی کاشی، محمدباقر باقریان معروف به محمد قمی محکوم به 15 سال حبس با اعمال شاقه؛ محمود ذوقی‌تبار، عباس شیرزاد، حسین شیرزاد، اسماعیل خلج، محمدرضا تقی‌زاده سراجه‌ای، سیدمجتبی طالاری محکوم به پنج سال حبس با اعمال شاقه. محمد مظلومی معروف به حاج سردار در این دادگاه تبرئه شد. گفتنی است هیأت دادرسان دادگاه عادی ویژة شمارة یک لشگر گارد به ریاست حسین زمانی، کارمندی مهدی احترامی، مهدی رحیمی و محمد حسن خالصی (کارمند علی‌البدل) و به دادستانی احمد دولو قاجار پس از سیزده جلسه رسیدگی این احکام را صادر نمود. محکومین ظرف پنج روز می‌توانند تقاضای تجدید نظر نمایند.[10] رویتر، آسوشیتدپرس،[11] یونایتدپرس و خبرگزاری فرانسه از تهران نیز در گزارش خود به احکام دادگاه اشاره کردند.[12]

± ارزیابی مهندس بازرگان از حکم دادگاه برای طیب و همراهانش

مهدی بازرگان پس از اعلام نتیجة دادگاه متهمان 15 خرداد در خاطرات خود می‌نویسد نتیجة دادگاه «با شدت عملی که به خرج داده بودند، باعث تعجب و تنفر شد». وی با استناد به مادة هفتاد قانون مجازات عمومی تصریح کرد این قانون دربارة کسانی است که عملشان موجب قتل عده‌ای دیگر شده باشد اما اقرارهای متهمان یا اتهامات دادستان، هیچ یک بر کشته‌شدن افراد به دست ایشان اشاره‌ای ندارد. «آنچه کشته شده به دستور و به دست نظامیان بوده است». بازرگان همچنین به اظهارات یکی از متهمان استناد می‌کند که گفته است «دستور داشتیم نزنیم و بسوزانیم و خراب کنیم». او در پایان دربارة دفاعیات بهارمست می‌نویسد وکیل طیب در دادگاه پس از بیان سوابق، خدمات و شاه‌دوستی طیب، آثار شکنجه و شلاق را بر پشت او نشان داد.[13]

± موافقت‌نامة حمل محصولات ترانزیتی شوروی از ایران

در جلسة امروز هیأت دولت، موافقت‌نامة حمل محصولات ترانزیتی شوروی از ایران نیز تصویب شد. به موجب این تصویب‌نامه شرکت معاملات خارجی هیأتی از نمایندگان وزارتخانه‌های اقتصاد، راه و خارجه تشکیل خواهد داد که به امور ترانزیتی کالا به شوروی رسیدگی می‌نماید. نظارت بر حمل و نقل کالا بر عهدة راه‌آهن یا دیگر مؤسسات حمل و نقل ایران و امور گمرکی آن زیر نظر شرکت معاملات خارجی خواهد بود.[14] همچنین در جلسة امروز به پیشنهاد وزارت دارایی، خداداد فرمانفرماییان برای سه سال به سمت قائم‌مقام رئیس کل بانک مرکزی ایران انتخاب شد. از دیگر مصوبات امروز قانون مربوط به کالاهای رسیده به گمرکات بود که مقرر شد اگر کالاها متعلق به مؤسسات دولتی، سازمان برنامه، سازمان آب و برق تهران و شهرستان‌ها یا شهرداری‌ها باشد در صورتی‌که از روی اسکله یک‌سره حمل شود، حق باربری بیست درصد معمول دریافت گردد.[15] هیأت دولت اساسنامة سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی را در چهارده ماده به تصویب رساند.[16]

± نخست‌وزیر در جشن استقلال اندونزی

علم نخست‌وزیر، وزیر خارجه و عده‌ای از شخصیت‌های مملکتی امشب در جشن استقلال اندونزی در سفارت این کشور در تهران حضور یافتند.[17]

± گزارش سوءاستفاده مالی همسر علی امینی

روزنامة کیهان،[18] آسوشیتدپرس و خبرگزاری آلمان در تهران، در خبرهایی جداگانه اعلام کردند به استناد اعلامیه‌ای رسمی، بتول امینی همسر علی امینی در دوران نخست‌وزیری شوهرش میلیون‌ها ریال را از «طرق مشکوک» به دست آورده است. از این رو تمام سفارت‌خانه‌های ایران موظف شده‌اند وی را به کشور بازگردانند. گفته می‌شود در صورتی‌که جریان رسیدگی، پای امینی را نیز به ماجرا باز کند، دادستان علیه نخست‌وزیر اسبق نیز اقدام خواهد کرد.[19] یونایتدپرس و رویتر نیز این خبر را گزارش کردند. یونایتدپرس گفت شاه و علم در سخنرانی‌های اخیر خود به شکلی غیرمستقیم، امینی را عامل رکود اقتصادی و روند رو به ورشکستگی کشور معرفی کرده‌اند.[20] علی امینی در واکنش به این خبر در نامه‌ای به روزنامه کیهان[21] اعلام کرد پول‌های ادعا شده مربوط به قطعه زمینی موروثی در الهیة شمیران است که به مبلغ معینی معامله شد و در چک‌های بانک‌های خاورمیانه، صادرات و معادن وصول گردید. وی افزود در دوران کاری‌اش، خریدار به دلایلی دیگر تحت تعقیب قانونی قرار گرفته است.[22]

± تحلیل رادیو اسرائیل از اتحاد آریایی افغانستان، پاکستان و ایران

رادیو اسرائیل از قول خبرنگار روزنامه پاکستان تایمز گفت، دولت ایران از اتحاد سه کشور افغانستان، پاکستان و ایران حمایت می‌کند. مفسر سیاسی این رادیو اظهار کرد ایران، پیش از این نیز به شکل غیررسمی به دو کشور دیگر پیشنهاد کرده بود «روابط مستحکم‌تری برای ایجاد یک اتحاد آریایی بین سه کشور برقرار گردد». اما مقامات این دو کشور چندان تمایلی نداشتند. گوینده تأکید کرد حال با بهبود روابط پاکستان و افغانستان به میانجی‌گری ایران، زمینه برای نزدیکی سه کشور مهیا شده است.[23]

± ضیافت شام وزیران کشور ایران و ترکیه

پیراسته وزیر کشور امشب به افتخار وزیر کشور ترکیه و همراهان وی در هتل هیلتون ضیافتی برپا داشت. وزیر کشور ترکیه در این ضیافت موفقیت انتخابات آینده را برای ملت ایران آرزو کرد.[24]

± اقدامات دولت در مقابله با مخالفان از نگاه وزیر کشور ترکیه

رادیو صدای آزاد ایران به نقل از بک‌آتا که در ایران به سر می‌برد گفت: «اقداماتی‌که دولت ایران برای مقابله با نیروهای مخالف خود به عمل آورده بسیار سخت و جدی بوده است». بک‌آتا تأکید کرد با وجود ادعای مخالفان مبنی بر «خشم و تنفر روزافزون مردم ایران نسبت به طبقة حاکمه، نشانی از اغتشاش» دیده نمی‌شود.[25]

± فعالیت حوزه‌های دریافت کارت الکترال در روزهای تعطیل

سخنگوی وزارت کشور اعلام کرد از آنجایی که امکان دارد مردم در روزهای کاری موفق به دریافت کارت‌های انتخاباتی و ثبت‌نام نشوند از این‌رو وزارت کشور در دستوری به تمامی فرماندار‌ی‌ها و استانداری‌های کشور ابلاغ کرد حوزه‌های ثبت‌نامی در روزهای تعطیل نیز به کار خود ادامه دهند.[26]

± استقبال کم مردم قم از کارت‌های الکترال

علی فروغی فرماندار قم طی اطلاعیه‌ای به مردم این شهرستان یادآوری کرد، ظاهراً بسیاری از افراد مراجعه به حوزه‌های انتخاباتی را موکول به آینده کرده‌اند زیرا گمان می‌برند وقت کافی وجود دارد. چنانچه دریافت کارت‌های انتخاباتی و ثبت‌نام به روزهای آخر موکول گردد، کثرت مراجعین موجب می‌شود حوزه‌ها نتوانند به درستی انجام وظیفه نمایند و عده‌ای از حق قانونی خود محروم می‌گردند. از این رو مقتضی است مردم این شهرستان در فرصت کافی و فراغت به حوزه‌ها مراجعه نمایند.[27]

± گردهمایی هشتاد هزار نفری انتخاباتی در ورزشگاه امجدیه

عصر امروز اجتماع هشتاد هزار نفری مردم تهران در میدان امجدیه در حمایت از انتخابات برگزار گردید. در این گردهمایی حسین سمنانی نمایندة اجتماع واحد کارگران، روستا نمایندة اصناف و انجمن‌های محلی و نفیسی شهردار تهران به ایراد سخنرانی پرداختند. نفیسی از تمامی طبقات شهرستانی دعوت کرد حداکثر ظرف یک هفتة آینده نمایندگان خود را به تهران بفرستند تا کنگرة عمومی تمامی طبقات تشکیل گردد. در قطعنامه کنگره، مطابق معمول تجمعات انتخاباتی این روزها، پایبندی و اعتقاد به اصول ششگانه و انقلاب شاه و ملت؛ ائتلاف نیروهای ملی و اعلام تشکیل کنگرة ملی سراسر کشور ظرف دو یا سه روز آینده به منظور دست‌یابی به اهداف انتخاباتی مورد تأکید قرار گرفت. همچنین یادآوری شده: «آگاه و هشیار باشید که دشمنان نهضت و دلالان انتخاباتی قبل از اعلام رسمی اسامی کاندیداهای ائتلاف ملی، کارت‌ها را از چنگ شما نربایند یا اسامی مورد نظر خود را روی اوراق رأی ثبت نکنند».[28]

± اجتماع انتخاباتی تهران در مطبوعات بیگانه

وابستة مطبوعاتی یکی از کشورهای غربی به خبرنگاران گفت در مدت چهار سالی که در ایران بوده‌ام، تنها یک میتینگ به عظمت گردهمایی امروز بود: گردهمایی 28 مرداد 1341 در دوشان تپه.[29] خبرگزاری‌های آلمان، فرانسه، آسوشیتدپرس و رویتر نیز خبر گردهمایی امروز را مخابره کردند.[30] خبرگزاری فرانسه اعلام کرد خسروانی وزیر کار و نفیسی شهردار تهران مأمور شدند مقدمات تشکیل هیأت مدیرة وحدت ملی و کنگرة ملی را فراهم کنند. این خبرگزاری افزود در محافل تهران گفته می‌شود انتشار یک لیست واحد از نامزدهای دویست کرسی مجلس، شانس افرادی را که به شکل مستقل فعالیت می‌کنند به شدت کاهش می‌دهد.[31] خبرگزاری رویتر در گزارش خود دربارة وسعت اجتماع امروز تهران گفت «تهران هرگز اجتماعی به این عظمت و وسعت ندیده بود». رویتر می‌افزاید این جمع با یکدیگر ائتلاف کردند تا با تشکیل یک جبهة متحد ملی، نمایندگانی را راهی مجلس کنند که به انقلاب سفید شاه، وفادار باشند. خبرگزاری‌های فرانسه، آلمان، یونایتدپرس و آسوشیتدپرس نیز اخبار اجتماع امروز را مخابره کردند.[32]

± پخش تراکت‌های ضد حکومتی در ورزشگاه امجدیه

به گزارش عباس رادنیا، زندانی سیاسی، رژیم با کمک نیروهای امنیتی و نظامی قصد داشت این گردهمایی ساختگی را بدون هیچ صدای اعتراضی برگزار نماید اما «صدای اعتراض مردم علیه حکومت حاکمه از بین جماعت بلند شده و با پخش تراکت‌های مخالفت‌آمیز و فریاد مصدق پیروز است، انتخابات قلابی است»، پایان یافته است.[33]

± رادیو صدای ملی ایران و انتخابات

رادیو صدای ملی ایران به تحلیل گردهمایی امجدیه و به ویژه تشکیل کنگرة ملی برای معرفی کاندیداها پرداخت و گفت «نمایندگان این کنگره چگونه انتخاب خواهند شد؟ [...] چرا مردم به جای انتخاب مستقیم نمایندگان مجلس باید اول نمایندگانی برای کنگره انتخاب کنند»؟ گوینده تأکید کرد در قطعنامه ذکر شده «کنگره باید فوراً به کار خود خاتمه دهد و این سازمان رهبری را به حال خود بگذارد». در عین حال، «قطعنامه تهدید کرده که گویا هر کاندیدای دیگری غیر از کاندیداهای سازمان شاهنشاهی دشمن ملت است».[34]

± پیشنهاد رهبرکانون مترقی درباره انتخابات

کانون مترقی دومین نشست انتخاباتی خود را در تالار فرهنگ برگزار نمود. در این جلسه، منصور رهبر کانون مترقی پیشنهاد کرد، حزب با کارگران و بانوان ائتلاف نماید.[35]

± ائتلاف نامزدهای نمایندگی مجلس سنا

سعید مالک از کاندیداهای نمایندگی مجلس سنا از جعفر شریف‌امامی، جواد بوشهری، محمد حجازی، یحیی عدل و عباس مسعودی دیگر کاندیداهای مجلس سنا دعوت کرد در منزل او تشکیل جلسه دهند. در این جلسه موافقت شد این افراد با یکدیگر ائتلاف کرده و سایر داوطلبان را نیز به این ائتلاف دعوت کنند.[36]

± تجمعات حمایت از انتخابات

مردم مشهد و اصفهان در حمایت از انتخابات و لوایح ششگانه در این شهرها اجتماعاتی برپا کردند.[37] در مشهد گروهی از زنان در میدان تقی‌آباد گردهم آمدند و به تصویب قطعنامة انتخاباتی پرداختند. کمیتة موقت جمعیت متفق زنان در این شهر نیز در سالن شیر و خورشید سرخ تشکیل جلسه داد. در این جلسه، همسر فرماندار به ایراد سخنرانی پرداخت.[38] همچنین از شهرهای اهواز، قم، نظنز، رشت، رضاییه، تبریز، گرگان، سنندج، زاهدان،[39] نایین، شهرضا، میناب،[40] آبادان، خرمشهر و مسجدسلیمان گردهمایی‌هایی در تأیید انتخابات گزارش شده است.[41]

± گزارش استانداران از تجمعات انتخاباتی

صفاری استاندار خوزستان در تلگراف به نخست‌وزیری، به تجمع مردم شهرهای آبادان، خرمشهر، اهواز، آغاجاری، مسجدسلیمان، بندر شاهپور و گچساران در حمایت از انتخابات اشاره نمود.[42] همچنین فرماندار کل سمنان، گزارشی از میتینگ بی‌سابقة امروز با شرکت بانوان، دهقانان، کارگران، فرهنگیان و هیأت‌های مذهبی این شهر ارائه کرد.[43] فضائلی استاندار کرمانشاه نیز تلگرافی با مضمونی مشابه به دفتر نخست‌وزیری ارسال کرد.[44]

± برکناری بخشدار هریس

بخشدار هریس به دلیل دخالت در امور انتخاباتی از کار خود برکنار شد.[45]

± ارزیابی محافل اجتماعی از نقش زنان در انتخابات مجلس

در محافل اجتماعی تهران گفته می‌شود شاید در این دوره زنان نقش عمده‌ای در انتخاب کردن داشته باشند، اما برای انتخاب شدن، دورة اخیر بیشتر جنبة آزمایشی و تمرینی دارد. البته بانوان کاندیداهای خود را معرفی کرده‌اند اما به طوری که از سخنان برخی رهبران جمعیت‌ها برمی‌آید، احتمال نمایندگی ایشان کم است.[46]

± نامزدی وزیران سابقه‌دار

دو نفر از وزرای پیشین که در دیوان کیفر، پرونده دارند، از چندی پیش خود را کاندیدای نمایندگی مجلس کرده‌اند. احتمال می‌رود در صورت احراز رأی اکثریت، انجمن مرکزی نظارت بر انتخابات تهران برای آنان اعتبارنامه صادر نکند.[47]

± مذاکره ایران با دو شرکت نفتی‌

بهنیا وزیر دارایی گفت، هم‌اکنون جی آدیسون از کمپانی‌های سهیم نفت ایران و بی اچ گرو از کمپانی‌های سوکونی موبیل اویل در حال مذاکره با مقامات نفتی کشور در تهران هستند. وزیر دارایی این مذاکرات را هم‌راستا با گفتگوهای فؤاد روحانی در ژنو دانست و تأکید کرد «نمایندگان کمپانی‌ها هنوز در نظراتشان سخت و انعطاف‌ناپذیرند و موقعیت کشورهای تولید‌کننده را درک نمی‌کنند». وی افزود پیش از تشکیل کنفرانس ماه نوامبر اوپک در ریاض، نشستی در سطح وزرای کشورهای عضو اوپک تشکیل می‌گردد و او بار دیگر ریاست هیأت نمایندگی ایران را بر عهده خواهد داشت.[48]

± توجه شاه به چغندرکاری در خوزستان

شاه به وزارت اقتصاد دستور داد طرح چغندرکاری استان خوزستان را مورد بررسی قرار دهد. گفته می‌شود این طرح که حاصل پنج سال تحقیق کارشناسان داخلی و خارجی است بسیار مورد توجه شاه واقع شده است.[49]

± آمار تقسیم زمین در اصلاحات ارضی

وزارت کشاورزی اعلام کرد طی اجرای برنامة اصلاحات ارضی تا کنون مبلغ سه میلیارد و 950 میلیون ریال برای خرید اراضی به مالکان پرداخت شده است. از مجموع روستاهای خریداری شده تعداد چهار هزار و 619 روستا میان کشاورزان تقسیم شده است. این ارقام شامل املاک تقسیم‌شدة سلطنتی نمی‌باشند. هم‌اکنون دو هزار و 356 شرکت تعاونی روستایی با بیش از دویست میلیون ریال سرمایه و 217 هزار نفر عضو در حال فعالیت می‌باشند.[50] گفته می‌شود برای خرید تمامی روستاها و تقسیم آن‌ها میان کشاورزان، در حدود دو میلیارد تومان کسر بودجه وجود دارد.[51]

گفتنی است وزارت کشاورزی و سازمان اصلاحات ارضی، مطالعه دربارة اقتصاد تقسیم اراضی مزروعی را به سازمان مطالعات و تحقیقات اقتصادی دانشکدة حقوق به ریاست حسین پیرنیا واگذار کرد.[52]

± پایان مأموریت وزیر مختار ایران در رم

کامران دولتشاهی وزیر مختار ایران در رم پس از پایان مأموریت چهارسالة خود به تهران بازگشت. همچنین دولتشاهی موفق به دریافت نشان گراندافیسته‌دولورد از دولت ایتالیا شد.[53]

± اعتصاب رفتگران شهرداری اصفهان

رفتگران شهرداری اصفهان در اعتراض به کمبود حقوق دست به اعتصاب زدند و از تمیز کردن شهر خودداری نمودند. پیرو این اقدام، سمیع شهردار اصفهان و کارمندان شهرداری تصمیم گرفتند از فردا صبح تمام کارمندان «جارو به دست بگیرند و خیابان‌های شهر را جارو و تمیز کنند».[54]

پی‌نوشت‌ها:


[1]ـ قیام 15 خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 4: دوران حصر، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌، 1380، ص 63.

[2]ـ همان، ص 64 و 67.

[3]ـ دوانی، علی، نهضت روحانیون ایران، ج 4، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 185.

[4]ـ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ج1: آیت‌اللّه‌‌العظمی سیدمحمدهادی میلانی، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات‌، 1376، ص 304 و 305.

[5]ـ همان، ص 306.

[6]ـ همان، ص 296.

[7]ـ همان، ص 294.

[8]ـ همان، ص 314 و 315.

[9]ـ اباذری، عبدالرحیم، انقلاب اسلامی در شهرستان میانه، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1381، ص 108 و 111.

[10]ـ روزنامه کیهان، ش 6020، 27/5/1342، ص 1 و 10.

[11]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 118، 29/5/1342، ص 4.

[12]ـ همان، ص 5.

[13]ـ بازرگان، مهدی، یادداشت‌های روزانه، تهران، قلم، 1376، ص 72.

[14]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11168، 27/5/1342، ص 16.

[15]ـ همان.

[16]ـ م‌ش‌ای‌خ‌ی‌، م‌ح‌م‌د، تربیت معلم در 50 سال شاهنشاهی پهلوی، ‌‫تهران، امیر کبیر‌‫، ۱۳۵۵، ص 344 و 345.

[17]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11168، 27/5/1342، ص 16.

[18]ـ روزنامه کیهان، ش 6019، 2/5/1342، ص 1 و 11.

[19]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 118، 29/5/1342، ص 2.

[20]ـ همان، ص 3.

[21]ـ همان، ص 21.

[22]ـ روزنامه کیهان، ش 6020، 27/5/1342، ص 1 و 11.

[23]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه)، ش 117، 27/5/1342، ص 22 و 23.

[24]ـ روزنامه پست تهران، ش 2969، 27/5/1342، ص 1 و 8.

[25]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 117، 27/5/1342، ص 14.

[26]ـ روزنامه کیهان، ش 6019، 26/5/1342، ص 1 و 11.

[27]ـ بایگانی اسناد انقلاب اسلامی.

[28]ـ روزنامه کیهان، ش 6020، 27/5/1342، ص 1 و 9.

[29]ـ مجله تهران مصور، ش 1042، 1/6/1342، ص 3.

[30]ـ روزنامه کیهان، ش 6020، 27/5/1342، ص 9.

[31]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 118، 29/5/1342، ص 11 و 13.

[32]ـ روزنامه پست تهران، ش 2969، 27/5/1342، ص 2.

[33]ـ یزدی، ابراهیم، مقاومت در زندان، تهران، قلم، 1377، ص 148 و 149.

[34]ـ بولتن خبرگزاری پارس محرمانه، ش 117، 27/5/1342، ص 24 و 26.

[35]ـ مجله خوشه، ش 22، 27/5/1342، ص 4.

[36]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11167، 26/5/1342، ص 16.

[37]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1900، 27/5/1342، ص 5.

[38]ـ جلالی، غلامرضا، تقویم تاریخ خراسان از مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ص 188.

[39]ـ روزنامه کیهان، ش 6020، 27/5/1342، ص 9.

[40]ـ همان، ش 6019، 26/5/1342، ص 7.

[41]ـ روزنامه پست تهران، ش 2969، 27/5/1342، ص 3.

[42]ـ روزنامه مهر ایران، ش 1903، 31/5/1342، ص 8.

[43]ـ همان.

[44]ـ روزنامه کیهان، ش 6019، 26/5/1342، ص 7.

[45]ـ مجله آسیای جوان، ش 678، 3/6/1342، ص 4 و 5.

[46]ـ هفته‌نامة دنیا، ش 757، 26/5/1342، ص 4.

[47]ـ همان، ص 2.

[48]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11168، 27/5/1342، ص 1.

[49]ـ همان، ش 11167، 26/5/1342، ص 13.

[50]ـ روزنامه پست تهران، ش 2968، 26/5/1342، ص 5.

[51]ـ هفته‌نامة دنیا، ش 757، 26/5/1342، ص 2.

[52]ـ همان.

[53]ـ روزنامه کیهان، ش 6019، 26/5/1342، ص 11.

[54]ـ روزنامه اطلاعات، ش 11168، 27/5/1342، ص 16.