شنبه 4 مهر 1343 / 19 جمادی‌‌الاول 1384 / 26 سپتامبر 1964
9 بازدید
نامه دکتر مصدق به شایگان
دکتر محمد مصدق طی نامه‌ای خطاب به دکتر سیدعلی شایگان در امریکا، جریان کناره‌گیری شورای جبهه ملی و متوقف ماندن فعالیت این جبهه را در تهران اعلام کرد. وی «انسداد باب مکاتبه» دوجانبه را شرایط موجود بر حصر دانست و تصریح کرد: بنده هم که به واسطه غیبت فرزندم دکتر غلامحسین مسافر اروپا، احتیاج به دکتر داشتم، ده روز گذشت تا اجازه دادند دکتر دیگری بنده را معاینه کند. اگر باب مکاتبه مفتوح نیست، خلقت ما طوری ساخته شده که با نبودن هیچ ارتباط، مثل هم فکر می‌کنیم و در مسائل سیاسی اختلاف نداریم. کما اینکه جنابعالی نماینده مجلس بودید و بنده در رأس دولت و هر دو یک جور فکر می‌کردیم و هر قدمی که بر می‌داشتیم در صلاح جامعه بود و بنده هیچ وقت فداکاری‌های جنابعالی را در شورای امنیت سازمان ملل متفق و دیوان بین‌المللی لاهه فراموش نمی‌کنم و الحق که قدم‌های مفیدی برای مملکت برداشتید. مصدق درباره جبهه ملی می‌نویسد: چون نخواست با نظریات بنده راجع به تجدیدنظر در اساسنامه و آیین‌نامه موافقت کند، دست از کار کشید و جبهه منحل گردید. نظریاتم این بود که اشخاص منفرد که در هیچ اجتماعی نیستند، وارد جبهه نشوند و همچنین اشخاصی که در اجتماعات هستند، همان اجتماعات آنها را انتخاب کنند، تا پشتیبان آن باشند. انتخاب اعضای شورا که بعضی عضو اجتماعات بودند و اکثریتشان در هیچ اجتماعی نبودند به دست کنگره ولایات که هر دو سال یکبار اگر تشکیل می‌شد، سد بزرگی در راه پیشرفت جبهه ملی بود که احتیاج به کمک سازمان‌های سیاسی و اجتماعات داشت و یک چنین انتخاباتی در حکم انتخاباتی است که برای مجلسین می‌کنند و روح ملت از آن بی‌خبر است با این فرق که نمایندگان مجلسین خود را مسئول دولت می‌دانند در صورتی‌که نمایندگان شورای جبهه که روح اجتماعات از انتخابشان بی‌خبر است، مسئول هیچ اجتماعی نبودند و چنین توضیح داده می‌شد که آنها مسئول کنگره‌ای هستند که هر دو سال یکبار در تهران تشکیل می‌شود. خلاصه اینکه اعضای شورا نه مسئول بودند و نه جمعیتی داشتند که پشتیبانشان باشد و بعضی از اشخاص منفرد که وارد شورا شده بودند، مقصودشان این بود وقت خود را به جاهای لازم برسانند و به همین جهات بود که جبهه ملی نتوانست کوچک‌ترین قدمی در راه مصالح مملکت بردارد.
وی تصریح می‌کند که نظریاتش مربوط به جبهه ملی در مرکز است ولی در خارج از مرکز چون در بعضی نقاط عده هم‌وطنان آنقدر نیست که بتوانند حزب تشکیل دهند، از عقاید و نظریات این جوانان مطلع وطن‌پرست باید به حد امکان استفاده نمود و باید از آنان دعوت نمود که به عضویت شورای جبهه در آیند. اگر جبهه ملی در مرکز تشکیل شد و آیین‌نامه‌ای تنظیم نمود که اجرای آن در خارج از کشور عملی باشد، کار سهل می‌شود و همه تابع یک مقررات خواهند شد والا هر جبهه باید برای خود مقررات خاصی تنظیم کند و غیر از آزادی و استقلال ایران پیرامون هیچ مرامی نگردد چه با این مرام هیچ کس نمی‌تواند مخالفت کند؛ ولی با هر مرامی غیر از این، ولو اینکه مفید باشد، مخالفت خواهند کرد برای اینکه جبهه نتواند در مرام اصلی که آزادی و استقلال ایران است توفیق حاصل نماید و این رویه مانع از آن نیست که هر حزب و هر اجتماع مرام خاص برای خود داشته باشد.[1]
احتمال ائتلاف احزاب ملیّون و ایران نوین
در محافل دولتی و افراد عضو حزب ایران نوین شایع شده که قریبا دو حزب ملیّون و ایران نوین با توجه به دوستی و رفاقتی که بین دکتر اقبال و منصور موجود است با یکدیگر ائتلاف خواهند نمود. به نوشته جراید، این ائتلاف چندان حقیقت ندارد و اساس این شایعه این است که اکثر افراد فعال حزب ملیّون از جمله دکتر معتمد وزیری که ریاست کمیسیون استخدام یعنی مهم‌ترین کمیسیون مجلس شورای ملی را به عهده دارند عضو حزب ایران نوین شده است و این ائتلاف به اینصورت توجیه شده است که دکتر اقبال چندان ناراضی نیست که اگر افراد عضو حزب ملیّون در حزب ایران نوین نام‌نویسی نمایند.[2]
سخنان نخست‌وزیر درباره سازندگی و تأمین ارزاق
نخست‌وزیر و دبیرکل حزب ایران نوین عصر امروز در اجتماع کارگران، دهقانان، پیشه‌وران، فرهنگیان و طبقات مختلف مردم تبریز در میدان شهرداری این شهر از هدف‌های حزب ایران نوین و امور عمرانی و اصلاحی آذربایجان سخن گفت. منصور با اشاره به امکانات وسیع مادی و معنوی ایران برای پیشرفت گفت: نفت ایران، راه آهن ایران، ذخانیات ایران، شیلات ایران، قسمتی از صنایع ایران و صنعت آینده ذوب آهن ایران هم ملی است ولی ما در راه ملی کردن این نیروهای مادی مملکت به خلاف کشورهایی که در اول راه مواجه با مشکلات و بی‌عدالتی‌هایی شده‌اند با نظر خردمندانه و تدبیر شاهنشاه به جلو می‌رویم. ما نیازی به تقلید کردن از دیگران نداریم. ما نیازی به افکار و عقاید و فلسفه سیاستمداران بیگانه و خارج از حدود و ثغور ایران نداریم. شاه ایران راهی برای این کشور ترسیم کرده که ما باید در این راه خود را تجهیز کنیم. تمام نیروی دولت و تمام قوای ملت در راه سازندگی ایران بسیج شده است. چهره‌های نامأنوس گذشته که مانع از آزادی شما و مانع از بهره‌برداری بیشتر از نیروی ملی بودند از بین رفته‌اند.
وی افزود: امسال متأسفانه به سبب قهر طبیعت، محصول در سراسر کشور کم و بیش قابل توجه و مورد رضایت نیست ولی دولت بیدار است و اقدامات کافی برای تأمین ارزاق عمومی در سراسر مملکت شده است و ورود گندم به استان آذربایجان به حدی ادامه خواهد یافت که یک نفر تا سال آینده و به دست آمدن محصول سال آینده، گرسنه سر به زمین نخواهد گذاشت. نخست‌وزیر و همراهان سپس کمیته حزب ایران نوین را در تبریز گشودند و از انبارهای کمکی شیر و خورشید سرخ و پرورشگاه خیریه فرح پهلوی دیدن کردند.[3]
تدریس اصول ششگانه در دبیرستان‌ها
به دنبال سخنان شاه در جشن روز دهقان پیرامون لزوم تغییرات در وضع فرهنگ کشور، اقدامات وسیع و دامنه‌داری در وزارت فرهنگ برای طرح برنامه‌های جدید آغاز شده است. به گفته مقامات وزارت فرهنگ، در آینده توجه به تعلیمات مدارس متوسطه بیشتر خواهد بود.[4] در طرح برنامه علوم اجتماعی دبیرستان‌ها، مواد انقلاب ششم بهمن و اثرات و نتایج آن گنجانیده شده است. بنا به دستور اداره کل تعلیمات متوسطه، دبیران علوم اجتماعی موظفند ساعاتی را در دبیرستان‌ها برای تشریح مواد ششگانه و اثرات آن در شئون اجتماعی و اقتصادی کشور اختصاص دهند و هدف‌های فوق را به نحو روشن و ساده برای دانش‌آموزان تشریح و توصیف نمایند.[5]
پی‌نوشت‌ها:
[1]. س‌ف‌ری، م‌ح‌م‌دع‌ل‌ی، قلم و سیاست از کودتای 28 مرداد تا ترور منصور، ج 2، تهران، ن‌ام‌ک، ۱۳۷۳، ص 599.
[2]. روزنامه مرد مبارز، ش 876، 4/7/1343، ص 4.
[3]. روزنامه اطلاعات، ش 11498، 5/7/1343، ص 1 و 15.
[4]. همان، ش 11497، 4/7/1343، ص 1 و 13.
[5]. روزنامه پست تهران، ش 3292، 4/7/1343، ص 3.
